Dikkat: Büromuz adına ödeme isteyen SMS, WhatsApp ve aramalara itibar etmeyiniz. Ayrıntılar

Bilgi Vermeme Suçu: Suçtan Elde Edilen Eşyayı Bildirmeme (TCK 166)

Av. Emrah KaratayYayın: 23 Ekim 2026Güncelleme: 14 Kasım 2026Okuma süresi: 10 dakika

İkinci el bir telefon, araç parçası veya ziynet eşyası satın alan kişi, bir süre sonra bu malın çalıntı olduğunu öğrenebilir. Bu noktada kişinin ne yapacağı ceza hukuku açısından önem taşır. TCK 166, eşyayı hukuki bir ilişkiyle iyi niyetle edinen, ancak suçtan geldiğini sonradan öğrendiği hâlde yetkililere bildirmeyen kişiyi cezalandırır.

KISA CEVAP

  • Suç TCK’nın 166. maddesinde düzenlenmiştir.
  • Cezası altı aya kadar hapis veya adli para cezasıdır.
  • Fail eşyayı satış, bağış, kira gibi hukuki bir ilişkiyle edinmiş olmalıdır.
  • Eşyanın suçtan geldiğini edinme anında değil, sonradan öğrenmiş olmalıdır.
  • Suç, öğrendikten sonra yetkili makamlara vakit geçirmeksizin bildirimde bulunmamakla oluşur.
  • Eşyayı baştan suçtan geldiğini bilerek alan kişi TCK 165 kapsamında daha ağır cezayla yargılanır.

Kanun metni

5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m. 166

(1) Bir hukuki ilişkiye dayalı olarak elde ettiği eşyanın, esasında suç işlemek suretiyle veya suç işlemek dolayısıyla elde edildiğini öğrenmesine rağmen, suçu takibe yetkili makamlara vakit geçirmeksizin bildirimde bulunmayan kişi, altı aya kadar hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılır.

Korunan hukuki değer

TCK 166, Türk Ceza Kanunu’nun “Malvarlığına Karşı Suçlar” bölümündedir. Korunan hukuki değer, suçtan zarar gören kişinin eşyasına yeniden kavuşabilmesi ve suçun faillerinin ortaya çıkarılmasıdır. Çalınan bir eşyanın el değiştirdiği her aşamada iz kaybolur. Eşyayı iyi niyetle edinen kişinin, gerçeği öğrendiğinde bunu yetkililere bildirmesi, hem mağdurun eşyasını geri almasını hem de hırsızın veya dolandırıcının bulunmasını kolaylaştırır.

Suç, ihmali bir davranışla işlenir. Fail, kanunun kendisinden beklediği bildirim davranışını yapmaz. Bu nedenle suçun tamamlanma anı, bildirimin yapılması gereken makul sürenin geçtiği andır.

Suçun unsurları

Bilgi Vermeme Suçu bilgi grafiği

Madde metnine göre suçun oluşması için şu unsurlar aranır:

  • Hukuki ilişki: Fail eşyayı satın alma, bağış, rehin, kira veya benzeri bir hukuki ilişki sonucu elde etmiş olmalıdır.
  • Suçtan gelen eşya: Eşya hırsızlık, dolandırıcılık, yağma gibi bir suç işlenerek veya bir suç dolayısıyla elde edilmiş olmalıdır.
  • Sonradan öğrenme: Fail bu durumu eşyayı edindikten sonra öğrenmelidir. Edinme anında bilen kişi bakımından TCK 166 değil, TCK 165 gündeme gelir.
  • Bildirmeme: Fail, Cumhuriyet başsavcılığı veya kolluk gibi suçu takibe yetkili makamlara vakit geçirmeksizin bildirimde bulunmamalıdır.
  • Kast: Fail eşyanın suçtan geldiğini bilerek bildirimden kaçınmalıdır.

“Öğrenme” ne zaman gerçekleşir? Kanun, failin eşyanın suçtan geldiğini öğrenmesini arar. Bu bilgi kesin olmalıdır; bir dedikodu veya belirsiz bir şüphe yeterli değildir. Uygulamada öğrenme çoğunlukla şu yollarla gerçekleşir: telefonun IMEI numarası nedeniyle operatörden gelen “çalıntı” bildirimi, aracın plakası üzerinden kolluğun yaptığı sorgu, gerçek sahibin eşyayı tanıyıp kişiye başvurması veya satıcının başka bir suçtan yakalandığının haberlerde görülmesi.

Eşya kavramı. Suçun konusu taşınır eşyadır. Cep telefonu, bilgisayar, araç, araç parçası, ziynet eşyası, bisiklet, tablo veya bir hayvan bu kapsamda değerlendirilebilir. Paranın kendisi de eşyadır; ancak paranın suçtan geldiğinin sonradan öğrenilmesi uygulamada daha nadir görülür. Suçtan elde edilen bir değerin aklanması amacıyla yapılan işlemler ise TCK 282’deki suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama suçu kapsamında değerlendirilir.

TCK 165 ile farkı

TCK 165, suç eşyasını bilerek satın alan veya kabul eden kişiyi cezalandırır ve öngördüğü ceza TCK 166’ya göre belirgin biçimde ağırdır. İki suçu ayıran temel ölçüt, failin eşyanın suçtan geldiğini ne zaman öğrendiğidir:

  • Eşyayı alırken biliyorsa: TCK 165 (suç eşyasının satın alınması veya kabul edilmesi).
  • Eşyayı iyi niyetle aldıktan sonra öğrenmiş ve bildirmemişse: TCK 166 (bilgi vermeme).
  • Sonradan öğrenmiş ve derhal bildirmişse: Suç oluşmaz.

Uygulamada sanıklar çoğunlukla eşyanın suçtan geldiğini bilmediklerini savunur. Bu durumda alım fiyatının piyasa değerinin çok altında olup olmadığı, satıcının kimliği, faturanın bulunup bulunmaması ve alım koşulları birlikte değerlendirilir. Bu değerlendirme sonucunda mahkeme, eylemi TCK 165 veya TCK 166 kapsamında niteleyebilir ya da beraat kararı verebilir.

Yargıtay kararı

Yargıtay 13. Ceza Dairesi, çalıntı olduğunu bilmeden aldığı cep telefonuna gelen “çalıntıdır” mesajı üzerine telefonu hemen satıcıya geri götüren sanık hakkında, suç eşyasının satın alınması suçundan kurulan mahkûmiyet hükmünü bozmuştur:

Yargıtay 13. Ceza Dairesi, 05.02.2018 tarihli, E. 2016/11645, K. 2018/1145 sayılı kararı

sanığın en başında suça konu telefonun çalıntı olduğunu bilmeden satın aldığı, çalıntı olduğunu öğrenince de vakit geçirmeden alıcıya götürdüğü anlaşıldığından; atılı suçun unsurları oluşmadığı gözetilerek sanığın beraatine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde mahkumiyet kararı verilmesi, Bozmayı gerektirmiş

Karar, iki noktayı gösterir. Birincisi, eşyanın edinilme anında suçtan geldiğinin bilinmemesi TCK 165’in uygulanmasını engeller. İkincisi, Daire, sanığın çalıntı olduğunu öğrenir öğrenmez eşyadan kurtulmaya çalışmasını iyi niyetin göstergesi saymıştır. Bununla birlikte TCK 166, bildirimin “suçu takibe yetkili makamlara” yapılmasını aradığından, eşyanın yalnızca satıcıya iade edilmesi her dosyada aynı sonucu doğurmayabilir; kolluğa veya savcılığa bildirimde bulunmak en güvenli yoldur.

Uygulamada dikkat edilecekler

“Vakit geçirmeksizin” ifadesi kanunda gün olarak belirlenmemiştir. Öğrenme ile bildirim arasında makul olmayan bir süre geçmesi, suçun oluşmasına yol açabilir. Bu nedenle eşyanın suçtan geldiğine dair ciddi bir bilgi edinildiğinde, gecikmeden kolluğa veya savcılığa başvurulması önerilir.

Bildirimde bulunan kişi, eşyayı teslim etmek zorunda kalabilir ve ödediği bedeli kendisine eşyayı satan kişiden talep etmesi gerekebilir. Bu hukuki sorumluluk, ceza sorumluluğundan ayrıdır.

Eşyanın gerçek sahibine iadesi ve ödenen bedel

Türk Medeni Kanunu’nun 989. maddesine göre taşınırı çalınan veya iradesi dışında elinden çıkan zilyet, o şeyi elinde bulunduran herkese karşı beş yıl içinde dava açabilir. Eşya açık artırmadan, pazardan veya benzeri eşya satan bir tacirden iyi niyetle edinilmişse, gerçek sahibi eşyayı ancak iyi niyetli edinene ödediği bedeli geri vermek koşuluyla isteyebilir. Örneğin cep telefonu satan bir mağazadan faturalı olarak alınmış çalıntı bir telefonun sahibi, telefonu geri almak için alıcının ödediği bedeli ödemek zorunda kalabilir. Sokakta tanımadığı bir kişiden alınan telefonda ise bu koruma yoktur.

Ceza soruşturmasında el konulan eşya, CMK m. 131 uyarınca soruşturma bakımından gerek kalmadığında ve kime ait olduğu belli ise hak sahibine iade edilir. İyi niyetli alıcı, ödediği bedeli eşyayı kendisine satan kişiden TBK’nın zapttan sorumluluk hükümleri uyarınca isteyebilir.

Şahsi cezasızlık sebebi (TCK 167)

TCK 166, Malvarlığına Karşı Suçlar bölümünde yer aldığından TCK 167’deki şahsi cezasızlık sebebinden yararlanabilir. Suç; ayrılık kararı verilmemiş eşin, üstsoy veya altsoyun, aynı derecedeki kayın hısımlarının, evlat edinen veya evlatlığın ya da aynı konutta yaşayan kardeşin zararına işlenmişse ilgili akraba hakkında cezaya hükmolunmaz. Örneğin babasından çalınan bir aracı iyi niyetle satın aldıktan sonra durumu öğrenip bildirmeyen oğul bakımından ceza verilmez. Daha uzak akrabalar bakımından ise TCK 167/2 uyarınca soruşturma şikâyete bağlıdır ve cezada indirim yapılır.

Cezası ve yargılama

Suçun cezası altı aya kadar hapis veya adli para cezasıdır; hâkim bunlardan birini seçer. Cezanın üst sınırı altı ayı aşmadığından ve suç uzlaştırma kapsamında olmadığından önödeme hükümleri uygulanır (TCK m. 75). Cumhuriyet savcısının bildirdiği miktarın on gün içinde ödenmesi hâlinde kamu davası açılmaz. Önödeme gerçekleşmezse dava asliye ceza mahkemesinde görülür. Dava zamanaşımı sekiz yıldır (TCK m. 66/1-e).

Teşebbüs ve iştirak

Bilgi vermeme suçu ihmali bir davranışla işlendiğinden, teşebbüs uygulamada kabul görmez. Bildirim için makul süre geçmeden fail henüz suç işlemiş sayılmaz; süre geçtiğinde ise suç tamamlanmıştır. Arada kalan bir “başlamış ama bitmemiş” aşama bulunmaz.

İştirak bakımından da suçun yapısı belirleyicidir. Bildirim yükümlülüğü, eşyayı hukuki ilişkiyle edinen ve suçtan geldiğini öğrenen kişiye aittir. Eşyayı birlikte satın alan ve gerçeği birlikte öğrenen iki kişi, her biri kendi yükümlülüğünü yerine getirmediği için ayrı ayrı fail olur. Faili bildirimden vazgeçirmeye çalışan üçüncü kişinin durumu ise azmettirme kuralları çerçevesinde (TCK m. 38) ayrıca değerlendirilir.

Örnek olaylar

Aşağıdaki örnekler konunun anlaşılması için kurgulanmıştır.

Örnek 1. A, ikinci el ilan sitesinden piyasa fiyatına yakın bir bedelle dizüstü bilgisayar satın alır. İki hafta sonra bilgisayarın seri numarası üzerinden kolluk kendisine ulaşır ve cihazın bir işyeri hırsızlığında çalındığını bildirir. A, aynı gün ifade verip cihazı teslim eder. Edinme anında bilgisi yoktur, öğrendiği anda da kolluk işin içindedir; suç oluşmaz.

Örnek 2. B, tanıdığından ucuza bir motosiklet alır. Birkaç ay sonra satıcının motosiklet hırsızlığından tutuklandığını haberlerde görür ve aracın şasi numarasını kontrol ettiğinde ilanlardaki çalıntı araçla aynı olduğunu anlar. B, aracı garajda saklamaya devam eder. Öğrenmeden sonra bildirim yapılmadığından TCK 166 gündeme gelir. Alım bedelinin piyasa değerinin çok altında olması ise B’nin baştan bildiği iddiasıyla TCK 165 kapsamında yargılanmasına yol açabilir.

Örnek 3. C, kuyumcudan faturalı bir bilezik satın alır. Gerçek sahip, bileziği bir düğünde tanır ve C’ye çalıntı olduğunu söyler. C, ertesi gün karakola başvurur. Bildirim süresinde yapıldığından suç oluşmaz. Eşya bir tacirden iyi niyetle alındığı için gerçek sahip, TMK 989 uyarınca bileziği ancak C’nin ödediği bedeli vererek geri isteyebilir.

Yargıtay kararlarında TCK 165 ile TCK 166 ayrımı

Değerinin altında alım ve esnaflık

Bilgi vermeme suçu, eşyayı iyi niyetle edinen ve suçtan geldiğini sonradan öğrenen kişiyi cezalandırır. Eşyanın suç eşyası olduğunun edinme anında bilinmesi veya bilinebilecek durumda olunması hâlinde ise daha ağır olan suç eşyasının satın alınması veya kabul edilmesi suçu (TCK m. 165) gündeme gelir. Bu ayrımı gösteren kararlardan biri Yargıtay 15. Ceza Dairesinin 01.10.2018 tarihli, E. 2015/11789, K. 2018/6143 sayılı kararıdır.

Olayda sanık, bir kişiden bilgisayar satın almış, ertesi gün gazetede satıcının hırsızlık suçundan yakalandığını okuyarak bilgisayarın çalıntı olduğunu öğrenmiş, ancak yetkili makamlara bildirimde bulunmamıştı. Mahkeme sanığı TCK m. 166’dan cezalandırmıştı. Sanık ifadesinde, satıcının bilgisayarı 400 TL’ye satmak istediğini, kendisinin 200 TL önerdiğini ve satıcının bunu kabul ettiğini anlatmıştı. Daire, değerinin altında bir fiyatla bilgisayar satın alan ve aynı tür ürünlerin alım satımıyla esnaflık yapan sanığın bu eşyanın suç eşyası olduğunu bilmesi gerektiğini belirtmiştir. Eylemin TCK m. 165 kapsamında suç oluşturup oluşturmadığı tartışılmadan eksik inceleme sonucu hüküm kurulmasını bozma nedeni saymıştır.

Bu karar, TCK m. 166’nın ancak edinme anında iyi niyetin bulunduğu durumlarda uygulanabileceğini gösterir. Fiyatın piyasa değerinin çok altında olması, satıcının tanınmaması, belge verilmemesi ve alıcının bu alanda mesleki tecrübesinin bulunması gibi olgular, alıcının eşyanın kaynağını bilebilecek durumda olduğunu gösterebilir.

Belgesiz alım ve şüphe

Yargıtay 17. Ceza Dairesi, 03.03.2016 tarihli, E. 2015/10790, K. 2016/2734 sayılı kararında, alışveriş merkezinden çalınan bir cep telefonunun IMEI numarası üzerinden yapılan araştırmada sanığın annesine ait hatla kullanıldığının tespit edildiği olayı incelemiştir. Sanık telefonu internet kafede yalnızca adını bildiği, soyadını ve adresini bilmediği bir kişiden belge almadan satın aldığını savunmuştu. Daire çoğunluğu, bu savunma karşısında sanık hakkında TCK m. 165/1’in uygulanma koşullarının tartışılması gerektiğini belirterek hükmü bozmuştur. Kararda yer alan karşı oyda ise cep telefonu alım satımı işi yapmayan bir kişinin başka bir kişiden telefon alırken belge istemek zorunda olmadığı, belgesiz alımın tek başına eşyanın suçtan geldiğinin bilindiğini göstermeyeceği savunulmuştur. Bu görüş Dairenin çoğunluk görüşü değildir; ancak ikinci el alımlarda bilme unsurunun ispatına ilişkin tartışmayı yansıtır.

Sonradan öğrenmede ceza sorumluluğu

Yargıtay 8. Ceza Dairesi, 17.02.2021 tarihli, E. 2019/19977, K. 2021/2483 sayılı kararında, başkasına ait kredi kartı bilgileri kullanılarak satın alınan bir cep telefonunu akrabasından bedelini ödeyerek alan sanığın durumunu değerlendirmiştir. Sanık olayı telefonu satın aldıktan sonra öğrendiğini savunmuştu. Daire, sanığın başlangıçtan itibaren mağdura ait karttan yarar sağlama veya tasarruf etme niteliğinde bir eyleminin bulunmadığını, mahkûmiyete yeter kesin delil olmadığını belirterek kartın kötüye kullanılması suçundan kurulan mahkûmiyet hükmünü bozmuştur. Bu tür olaylarda alıcının asıl suçtan sorumlu tutulamayacağı, ancak eşyanın kaynağını öğrendikten sonraki davranışına göre TCK m. 166’nın gündeme gelebileceği unutulmamalıdır.

Kararlardan çıkan ölçütler

  • Edinme anında eşyanın suçtan geldiği biliniyor veya bilinebilecek durumdaysa TCK m. 166 değil, TCK m. 165 uygulanır.
  • Piyasa değerinin çok altında fiyat, mesleki tecrübe ve satıcının belirsizliği bilme unsurunun değerlendirilmesinde önemlidir.
  • İyi niyetle edinilen eşyanın suç eşyası olduğu öğrenildiğinde suçu takibe yetkili makamlara vakit geçirmeksizin bildirim yapılmalıdır.

Sıkça sorulan sorular

Çalıntı olduğu anlaşılan telefonu iade etmek yeterli mi?

Kanun, suçu takibe yetkili makamlara bildirimi arar. Yargıtay 13. Ceza Dairesi yukarıdaki kararında telefonu hemen satıcıya götüren sanığın beraatini gerekli görmüştür; ancak kanun metni karşısında yalnızca satıcıya iade her zaman yeterli sayılmayabilir. Kolluğa veya savcılığa bildirim yapılması daha güvenlidir.

Bilgi vermeme suçu şikâyete bağlı mı?

Madde metninde şikâyet şartı öngörülmemiştir. Suç resen soruşturulur.

Hangi mahkeme bakar?

Cezanın üst sınırı altı ay olduğundan asliye ceza mahkemesi görevlidir. Şartları varsa seçenek yaptırımlar veya hükmün açıklanmasının geri bırakılması da değerlendirilebilir.

Bildirim yapan kişi hakkında soruşturma açılır mı?

Eşyayı iyi niyetle aldığı ve öğrenir öğrenmez bildirdiği anlaşılan kişi hakkında genellikle suç unsuru bulunmaz. Ancak alım koşulları şüphe uyandırıyorsa ifadesine başvurulabilir.

Bildirim nasıl yapılır?

Bildirim en yakın polis veya jandarma birimine ya da Cumhuriyet başsavcılığına sözlü veya yazılı olarak yapılabilir (CMK m. 158). Bildirimde eşyanın kimden, ne zaman ve hangi bedelle alındığı, varsa fatura, ilan ekran görüntüsü ve yazışmalar sunulmalıdır. Bildirimin tarihli bir tutanağa geçirilmesi, “vakit geçirmeksizin” şartının yerine getirildiğinin kanıtıdır.

Eşyayı tekrar satmak ne sonuç doğurur?

Eşyanın suçtan geldiğini öğrendikten sonra onu bildirmek yerine başkasına satan kişi, bildirim yükümlülüğünü yerine getirmemiş olur. Ayrıca satış sırasında alıcıya eşyanın durumunu gizlemesi, olayın özelliğine göre dolandırıcılık veya suç eşyasının satılması gibi daha ağır suç tiplerini de gündeme getirebilir. Bu nedenle eşyayı elden çıkarmak sorumluluğu ortadan kaldırmaz.

İlgili yazılar: Suç Eşyasını Satın Alma, Satma veya Kabul Etme Suçu (TCK 165): Cezası ve Uzlaştırma, Change Araç: El Koyma, Ceza Soruşturması ve Bedel İadesi, Şahsi Cezasızlık Sebepleri

Mevzuat: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu.

Bu yazı, 12 Kasım 2026 tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan mevzuata göre hazırlanmıştır. Genel bilgilendirme amaçlıdır; somut durum için hukuki destek alınmalıdır.