Anonim şirketi yönetim kurulu yönetir ve temsil eder. Yönetim kurulu üyeleri, şirketin parasını kullanan, sözleşmelerini imzalayan ve mali tablolarını hazırlayan kişilerdir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) m. 553, bu kişilerin kanundan ve esas sözleşmeden doğan yükümlülüklerini kusurlarıyla ihlal etmeleri hâlinde şirkete, pay sahiplerine ve şirket alacaklılarına karşı verdikleri zarardan sorumlu olduklarını düzenler. Bu sorumluluğu ileri sürmenin yolu “sorumluluk davası”dır. Davanın kimin tarafından, hangi zarar için, hangi süre içinde açılabileceği ve genel kurulun verdiği ibranın davayı nasıl etkilediği, uygulamadaki uyuşmazlıkların büyük kısmını oluşturur.
KISA CEVAP
- Kurucular, yönetim kurulu üyeleri, yöneticiler ve tasfiye memurları, yükümlülüklerini kusurla ihlal ederlerse şirkete, pay sahiplerine ve şirket alacaklılarına karşı sorumludur (TTK m. 553/1).
- Görevini kanuna uygun olarak başkasına devreden üye, devralanın seçiminde makul özen göstermemişse sorumlu olur (TTK m. 553/2).
- Şirketin zararını şirket ve her pay sahibi isteyebilir; pay sahibi tazminatın şirkete ödenmesini ister (TTK m. 555).
- Şirket iflas ederse alacaklılar da tazminatın şirkete ödenmesini isteyebilir; istemleri önce iflas idaresi ileri sürer (TTK m. 556).
- Birden fazla sorumlu, kusuruna göre zarar kendisine yüklenebildiği ölçüde müteselsilen sorumludur (TTK m. 557).
- İbra, açıklanan olaylarla sınırlı olarak şirketin ve olumlu oy veren pay sahiplerinin dava hakkını kaldırır; diğer pay sahiplerinin dava hakkı altı ayda düşer (TTK m. 558).
- Zamanaşımı, öğrenmeden itibaren iki yıl ve her hâlde fiilden itibaren beş yıldır; suç oluşturan fiilde ceza zamanaşımı uygulanır (TTK m. 560).
Kanun metni
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m. 553/1-2
(1) Kurucular, yönetim kurulu üyeleri, yöneticiler ve tasfiye memurları, kanundan ve esas sözleşmeden doğan yükümlülüklerini kusurlarıyla ihlal ettikleri takdirde, hem şirkete hem pay sahiplerine hem de şirket alacaklılarına karşı verdikleri zarardan sorumludurlar. (2) Kanundan veya esas sözleşmeden doğan bir görevi veya yetkiyi, kanuna dayanarak, başkasına devreden organlar veya kişiler, bu görev ve yetkileri devralan kişilerin seçiminde makul derecede özen göstermediklerinin ispat edilmesi hâli hariç, bu kişilerin fiil ve kararlarından sorumlu olmazlar.
Sorumluluğun şartları
Sorumluluk davasının kabulü için dört şart birlikte aranır.
1. Yükümlülüğe aykırılık. Yönetim kurulu üyesinin kanundan veya esas sözleşmeden doğan bir yükümlülüğü ihlal etmesi gerekir. TTK m. 369/1, üyelere görevlerini “tedbirli bir yöneticinin özeniyle” yerine getirme ve şirketin menfaatlerini dürüstlük kurallarına uyarak gözetme yükümlülüğü yükler. Bunun dışında defter tutma, finansal tablo hazırlama, genel kurulu toplantıya çağırma, sermaye kaybında önlem alma ve rekabet yasağına uyma gibi somut görevler kanunda ayrıca düzenlenmiştir.
2. Kusur. Kanun, kusur sorumluluğu öngörür. Kusurun ölçüsü nesneldir: üyenin kişisel bilgi ve yeteneği değil, aynı konumdaki tedbirli bir yöneticiden beklenen davranış esas alınır. Üyenin “muhasebeden anlamam” ya da “yönetime hiç karışmadım” savunması kural olarak sorumluluktan kurtarmaz. Yönetim kurulu üyeliğini kabul eden kişi, şirketin işleyişini izlemeyi de üstlenmiş olur.
3. Zarar. Şirketin, pay sahibinin veya alacaklının malvarlığında bir azalma bulunmalıdır. Zarar, şirketin malvarlığının zarar verici olaydan önceki ve sonraki durumu arasındaki fark olarak hesaplanır. Uygulamada zararın tutarı çoğunlukla bilirkişi incelemesiyle belirlenir.
4. İlliyet bağı. Zarar, yükümlülüğe aykırı davranıştan kaynaklanmış olmalıdır. Piyasa koşulları, salgın, döviz kurundaki ani artış gibi dış sebepler, zararla yönetim kararı arasındaki bağı kesebilir.
İş kararları ve yetki devri
Yönetim kurulunun ticari bir risk alarak verdiği kararın kötü sonuçlanması tek başına sorumluluk doğurmaz. Yeterli bilgi toplanmış, çıkar çatışması bulunmayan üyelerce şirket menfaatine uygun olduğuna inanılarak verilmiş bir karar, sonradan zararla sonuçlansa da özen borcuna aykırı sayılmayabilir. Mahkeme, kararın sonucuna değil, verildiği andaki bilgi ve koşullara bakar.
Yönetim kurulu, esas sözleşmede yetki varsa, düzenleyeceği bir iç yönergeyle yönetimi kısmen veya tamamen bir veya birkaç üyeye ya da üçüncü kişiye devredebilir (TTK m. 367). Devir kanuna uygun yapılmışsa, devreden üyeler devralanların fiil ve kararlarından sorumlu olmaz. İstisna, devralan kişilerin seçiminde makul özen gösterilmediğinin ispatlanmasıdır (TTK m. 553/2). İç yönerge yoksa ya da devir kanuna aykırıysa, yönetim kurulunun bütün üyeleri yönetim işlerinden sorumlu olmaya devam eder.
Dava hakkı kimdedir?
Şirket ve pay sahipleri
Şirketin uğradığı zararın tazminini şirket ve her bir pay sahibi isteyebilir. Pay sahibi bu davada tazminatın ancak şirkete ödenmesini isteyebilir (TTK m. 555/1). Böylece tazminat, bütün pay sahiplerinin ve alacaklıların teminatı olan şirket malvarlığına geri döner. Pay sahibinin açtığı dava hukuki ve maddi sebeplerle haklıysa, mahkeme dava giderleriyle avukatlık ücretini, bunlar davalıya yüklenemediği hâllerde, pay sahibi ile şirket arasında hakkaniyete göre paylaştırır (TTK m. 555/2). Bu kural, küçük pay sahibinin dava açarken bütün masrafı tek başına üstlenmesi riskini azaltır.
Şirket adına sorumluluk davası açılabilmesi için Yargıtay uygulamasına göre genel kurulda bu yönde karar alınması gerekir. Pay sahibinin dava hakkı ise genel kurul kararına bağlı değildir; her pay sahibi tek başına dava açabilir.
Şirket alacaklıları
Şirket alacaklıları, şirketin uğradığı zarar nedeniyle ancak şirket iflas ettiğinde dava açabilir. İflas hâlinde pay sahiplerinin ve alacaklıların istemleri önce iflas idaresince ileri sürülür. İflas idaresi davayı açmazsa her pay sahibi veya alacaklı davayı açabilir. Elde edilen tutar önce davayı açan alacaklıların alacaklarına, kalan kısım sermaye payları oranında davacı pay sahiplerine ödenir, artan kısım iflas masasına verilir (TTK m. 556).
Doğrudan zarar
Yönetim kurulu üyesinin eylemi şirketin malvarlığını etkilemeden doğrudan bir pay sahibinin veya alacaklının malvarlığını azaltmışsa, zarar gören kendi zararı için doğrudan dava açabilir. Yanıltıcı finansal tabloya güvenerek pay satın alan yatırımcının zararı bu türdendir.
Farklılaştırılmış teselsül
Aynı zarardan birden çok kişi sorumluysa her biri, kusuruna ve durumun gereklerine göre, zarar kendisine yüklenebildiği ölçüde diğerleriyle birlikte müteselsilen sorumludur (TTK m. 557/1). Davacı bütün sorumluları zararın tamamı için birlikte dava edebilir ve hâkimden her davalının tazminat borcunu aynı davada belirlemesini isteyebilir (TTK m. 557/2). Sorumlular arasındaki rücu ilişkisini de hâkim belirler (TTK m. 557/3).
Bu sistemde, örneğin yalnızca toplantılara katılıp karar defterini imzalayan bir üye ile şirket parasını bizzat kendi hesabına aktaran üye aynı ölçüde sorumlu tutulmaz. Hâkim, her üyenin kusuruna göre ayrı bir sorumluluk tutarı belirleyebilir.
Genel kurulun ibra kararı
Anonim şirketlerde yıllık olağan genel kurulda yönetim kurulu üyelerinin ibrası görüşülür. İbra, şirketin yönetim kurulu üyelerine karşı tazminat istememesi anlamına gelir. Ancak etkisi sınırlıdır:
- İbra kararı genel kurul kararıyla kaldırılamaz; iptal davası yolu saklıdır (TTK m. 558/1).
- İbra, yalnızca ibranın kapsadığı ve genel kurula açıklanan maddi olaylar için hüküm doğurur. Genel kuruldan gizlenmiş bir işlem için verilen ibra, o işlemi kapsamaz.
- İbra, şirketin ve ibraya olumlu oy veren pay sahiplerinin, ibra kararını bilerek pay iktisap edenlerin dava hakkını kaldırır. Diğer pay sahiplerinin dava hakları ibra tarihinden itibaren altı ay geçmesiyle düşer (TTK m. 558/2).
- Kuruluş ve sermaye artırımından doğan sorumluluk, tescilden itibaren dört yıl geçmedikçe sulh ve ibra yoluyla kaldırılamaz (TTK m. 559).
Yönetim kurulu üyeleri ve yönetimde imza yetkisi bulunan kişiler, kendi ibralarına ilişkin kararlarda paylarından doğan oy haklarını kullanamaz (TTK m. 436/2). Bu yasağa aykırı oylarla alınan ibra kararı Yargıtay tarafından geçersiz sayılmıştır (Yargıtay 11. HD, 04.03.2020, E. 2019/3603, K. 2020/2360). Genel kurul kararlarına karşı başvuru yolları sitemizdeki Genel Kurul Kararının İptali Davası (TTK 445-451) yazısında anlatılmıştır.
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 02.07.2026 tarihli, E. 2025/7215, K. 2026/4138 sayılı kararı (onadığı ilk derece mahkemesi kararının gerekçesinden)
yönetim kurulu kararıyla yapılan kiralama işlerinin şirketin bilançolarına kaydedildiği, bunlara ilişkin hissedarlardan bilgi, harcama ya da belge gizlendiğine dair herhangi bir tespitin bulunmadığı, yönetim kurulunun tamamen ibra edilmesi karşısında, davacıların 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun (TTK) 558. maddesi uyarınca dava haklarının olmadığı
Bu davada pay sahipleri, yönetim kurulu üyelerinin şirketin ekipman ihtiyacını kendi ortak oldukları şirketlerden fahiş bedelle kiraladığını ileri sürmüştü. Mahkeme, kiralama işlemlerinin defterlere ve bilançolara yansıdığını, genel kurulun bu bilançoları onaylayıp yönetim kurulunu ibra ettiğini ve hiçbir bilginin gizlenmediğini tespit etti. Karar, ibranın gücünün “açıklanan olaylar” ile sınırlı olduğunu tersinden de doğrular: İşlemler gizlenmiş olsaydı ibra o işlemleri kapsamayacaktı.
Sermaye kaybı ve borca batıklık
Yönetim kurulunun en ağır sonuç doğuran yükümlülüklerinden biri, şirketin mali durumunu izlemektir. Son yıllık bilançoya göre sermaye ile kanuni yedek akçeler toplamının yarısı zarar nedeniyle karşılıksız kalmışsa, yönetim kurulu genel kurulu hemen toplantıya çağırır ve iyileştirici önlemleri sunar (TTK m. 376/1). Üçte ikisi karşılıksız kalmışsa, genel kurul sermayenin üçte biriyle yetinme veya sermayenin tamamlanması kararı vermediği takdirde şirket kendiliğinden sona erer (TTK m. 376/2). Şirketin borca batık olduğu şüphesini doğuran işaretler varsa yönetim kurulu ara bilanço çıkarmak ve şirket borca batıksa mahkemeye bildirimde bulunmakla yükümlüdür (TTK m. 376/3).
Bu yükümlülüklere uymayan ve şirketi borca batık hâlde faaliyete devam ettirerek alacaklıların zararını büyüten üyeler, iflas hâlinde sorumluluk davasıyla karşılaşabilir.
Zamanaşımı ve görevli mahkeme
Sorumlulara karşı tazminat isteme hakkı, davacının zararı ve sorumluyu öğrendiği tarihten itibaren iki yıl ve her hâlde zararı doğuran fiilin meydana geldiği günden itibaren beş yıl geçmekle zamanaşımına uğrar. Fiil cezayı gerektiriyor ve Türk Ceza Kanunu’na göre daha uzun dava zamanaşımına tabiyse, tazminat davasına da bu süre uygulanır (TTK m. 560). Dava, şirket merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesinde görülür. Konusu bir miktar para olduğu için dava açılmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır (TTK m. 5/A).
Uygulamadan örnek olaylar
Örnek 1: Yönetim kurulu, şirketin bütün nakit varlığını teminat almadan, yönetim kurulu başkanının kardeşinin şirketine borç olarak verir. Borç geri ödenmez. Azınlık pay sahibi, zararın tazmini ve tutarın şirkete ödenmesi için kararda olumlu oy kullanan üyelere karşı dava açar. Karara katılmayan ve muhalefetini yazılı olarak bildiren üye, kusuru bulunmadığını ileri sürebilir.
Örnek 2: Şirket iflas eder. İflas idaresi, yönetim kurulunun iki yıl boyunca borca batıklığı mahkemeye bildirmediğini ve bu dönemde yeni borçlar alındığını tespit eder, ancak sorumluluk davası açmaz. Bir alacaklı davayı kendisi açar. Elde edilen tutar önce bu alacaklının alacağına ödenir (TTK m. 556/2).
Örnek 3: Genel kurul, yönetim kurulunu ibra eder. Ancak yönetim kurulunun aynı yıl gerçekleştirdiği ve genel kurula hiç açıklanmayan bir gayrimenkul satışı sonradan ortaya çıkar. İbra bu satışı kapsamaz; şirket ve pay sahipleri bu işlem için sorumluluk davası açabilir.
Süreç

- Zarar doğuran işlem ve kararlar tespit edilir; karar defteri, bilançolar ve banka kayıtları incelenir.
- Zararın şirketin zararı mı, doğrudan zarar mı olduğu belirlenir; davacı sıfatı buna göre seçilir.
- İbra kararları ve ibranın kapsadığı olaylar incelenir; altı aylık süre ve iptal davası olanağı kontrol edilir.
- Zamanaşımı hesaplanır ve arabulucuya başvurulur.
- Asliye ticaret mahkemesinde dava açılır; birden çok üyenin sorumluluğu kusur oranlarıyla birlikte istenir.
Güncel Yargıtay kararları
Şirketin davası için genel kurul kararı
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, şirketin yöneticiye karşı açacağı sorumluluk davası için genel kurulun bu yönde karar almasını şart saymaktadır. Pay sahibinin dava hakkı ise genel kurul kararına bağlı değildir. Genel kurul kararı alınmadan şirket adına açılan dava, bu eksiklik nedeniyle sonuçsuz kalabilir.
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, E. 2024/6095, K. 2025/5476, T. 18.09.2025
Ancak yukarıda belirtilen hükümler uyarınca şirket ortağı tarafından yönetici aleyhine sorumluluk davası açılabilmesi, genel kurul kararına bağlı değildir. Ortakların dava açma hakkı doğrudan zarar ve dolaylı zarar durumuna göre değişiklik içerir.
Doğrudan ve dolaylı zarar ayrımı
Aynı daire, pay sahiplerinin davasında zararın niteliğinin baştan belirlenmesini istemektedir. Yöneticinin şirkete verdiği zarar, pay sahibi bakımından dolaylı zarardır ve tazminat ancak şirkete ödenmek üzere istenebilir. Pay sahibinin şirket zararından bağımsız kişisel bir zararı varsa tazminatın kendisine ödenmesini isteyebilir. Mahkemenin bu ayrımı yapmadan karar vermesi bozma sebebi sayılmıştır (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, E. 2020/6333, K. 2021/6754, T. 01.12.2021).
Yargıtay 12. Hukuk Dairesi de dava hakkının öncelikle şirket tüzel kişiliğine ait olduğunu, çünkü zararın kural olarak şirket malvarlığında doğduğunu belirtmiştir.
Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, E. 2025/84, K. 2025/2312, T. 13.03.2025
Şirket malvarlığında gerçekleşen bu zarar dolayısıyla pay sahibi de yansıma yoluyla bir zarara uğramış olur. İşte bu nedenledir ki TTK m. 555/1 maddesinde şirkete ortaklarına dava açma hakkı verilmiş olup bu davada tazminatın şirkete ödenmesi talep edilecektir.
Uygulamada sık yapılan hatalar
- Pay sahibinin, şirketin uğradığı zarar için tazminatın kendisine ödenmesini istemesi. Dolaylı zararda talep sonucu “şirkete ödenmek üzere” kurulmalıdır; aksi hâlde aktif husumet yönünden sorun doğar.
- Şirket adına davanın genel kurul kararı alınmadan açılması.
- Şirket alacaklısının, şirket iflas etmeden şirketin zararı için yöneticiye dava açması. Alacaklının bu yoldaki hakkı iflasla doğar (TTK m. 556); iflastan önce ancak kendi doğrudan zararını ileri sürebilir.
- Bütün yönetim kurulu üyelerinin aynı oranda sorumlu tutulacağının varsayılması. Farklılaştırılmış teselsülde her üyenin kusuru ve görev alanı ayrı ayrı değerlendirilir.
- İbra kararının tüm olayları kapsadığının düşünülmesi. İbra yalnızca genel kurula açıklanan olaylar bakımından sonuç doğurur.
- Zamanaşımının yalnızca fiil tarihinden hesaplanması. İki yıllık süre zararın ve sorumlunun öğrenildiği tarihten başlar; beş yıllık üst sınır ise fiil tarihinden işler.
Sıkça sorulan sorular
Toplantılara katılmayan yönetim kurulu üyesi sorumlu olur mu?
Olabilir. Toplantılara katılmamak, şirket işlerini izleme yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz. Ancak hâkim, farklılaştırılmış teselsül ilkesine göre bu üyenin sorumluluğunu kusuruyla sınırlayabilir.
Tüzel kişi yönetim kurulu üyesi olursa kim sorumlu olur?
Tüzel kişi üye, onun adına tescil edilen gerçek kişinin eylemlerinden sorumludur. Gerçek kişi de yönetici sıfatıyla TTK m. 553 kapsamında sorumluluk doğurabilir.
Pay sahibi tazminatın kendisine ödenmesini isteyebilir mi?
Şirketin zararı için isteyemez, yalnızca şirkete ödenmesini isteyebilir (TTK m. 555/1). Kendi malvarlığında doğrudan bir zarar varsa onu kendisi için isteyebilir.
İbra edilen yönetim kurulu üyesine yine de dava açılabilir mi?
Genel kurula açıklanmamış olaylar için açılabilir. Açıklanan olaylarda ise ibraya olumlu oy vermemiş pay sahipleri ibra tarihinden itibaren altı ay içinde dava açabilir.
Sonuç
Yönetim kurulu üyelerinin sorumluluğu kusura bağlı bir sorumluluktur ve her üye kendi kusuru oranında tazminat öder. Şirketin zararında tazminat şirkete ödenir; alacaklılar bu yola ancak iflas hâlinde başvurabilir. Sorumluluk davası düşünen pay sahibi, ibra tarihinden itibaren altı aylık süreyi ve iki yıllık zamanaşımını birlikte takip etmelidir.
İlgili yazılar: Anonim Şirketlerde Yönetim Kurulu: Yapı, Toplantı, Karar ve Görevler, Limited Şirket Müdürünün Sorumluluğu, Anonim Şirket Kuruluşu
Mevzuat: 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu.
Bu yazı, 12 Kasım 2026 tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan mevzuata göre hazırlanmıştır. Genel bilgilendirme amaçlıdır; somut durum için hukuki destek alınmalıdır.
