Yatırım Fonu Tasfiyesi: Yatırımcının Hakları ve Ceza Süreci

SPK, 17/09/2026 tarihli kararlarıyla yedi portföy yönetim şirketinin kurucusu olduğu ve Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu’nda (TEFAS) işlem gören bütün yatırım fonlarını alım ve satıma kapatmış, bunlardan 131 fonun tasfiyesine karar vermiştir (SPK Bülteni 2026/60 ve 2026/61). Kararlar Tera Portföy Yönetimi AŞ, Pusula Portföy Yönetimi AŞ, Hedef Portföy Yönetimi AŞ, Atlas Portföy Yönetimi AŞ, A1 Capital Portföy Yönetimi AŞ, Pardus Portföy Yönetimi AŞ ve Bulls Portföy Yönetimi AŞ’nin fonlarını kapsar.

Bu yazı tasfiyede yatırımcının hukuki durumunu, ara ödeme kararının içeriğini ve olayın ceza muhakemesi boyutunu anlatır. Kamuoyuna yansıyan soruşturmalarda henüz kesinleşmiş bir yargı kararı yoktur. Hakkında soruşturma yürütülen her kişi, suçluluğu hükmen sabit oluncaya kadar suçsuz sayılır (Anayasa m. 38/4).

Yazı, 14 Ekim 2026 tarihine kadar yayımlanan Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) bültenlerine göre hazırlanmıştır. Süreç devam ettiğinden sonraki kararlar ayrıca izlenmelidir.

Yatırım fonunun hukuki niteliği

6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu (SPKn) m. 52/1 uyarınca yatırım fonu, katılma payı karşılığında yatırımcılardan toplanan parayla, yatırımcılar hesabına ve inançlı mülkiyet esaslarına göre portföy işletmek amacıyla portföy yönetim şirketince kurulan, tüzel kişiliği bulunmayan bir malvarlığıdır. İnançlı mülkiyette malvarlığı kurucu tarafından yönetilir, ancak yatırımcılar hesabına tutulur. Fon portföyündeki varlıklar, fon adına açılmış ayrı bir saklama hesabında, portföy saklama hizmeti veren kuruluşa teslim edilerek saklanır (SPKn m. 56/1).

Bunun yatırımcı bakımından sonucu şudur: Fon varlıkları portföy yönetim şirketinin kendi malvarlığı sayılmaz. Yatırımcının hakkı, fon portföyünün tasfiye sonundaki değerinden katılma payı oranında pay almaktır. Kurucu şirket hakkındaki tedbirler ve suç duyuruları, fon portföyünün yatırımcılara dağıtılmasını kendiliğinden engellemez.

SPK kararlarının içeriği

İşleme kapatma ve tasfiye

SPK, SPKn m. 96/1’e dayanmıştır. Bu hüküm Kurul’a, sermaye piyasası kurumlarının mevzuata aykırı faaliyetlerini tespit etmesi hâlinde faaliyetleri sınırlandırma, geçici olarak durdurma ve gerekli gördüğü diğer tedbirleri alma yetkisi verir. Bu dayanakla yedi şirketin TEFAS’taki bütün fonları alım ve satım yönünde işleme kapatılmış, listede sayılan fonlar ise Kurul’ca belirlenecek yöntemle tasfiyeye alınmıştır.

Tasfiye usul ve esasları SPK Bülteni 2026/61’de ilan edilmiştir. Bu esaslara göre:

• Tera Portföy’ün kurucusu olduğu fonların tasfiyesi için Türkiye İş Bankası AŞ, diğer altı şirketin fonları için T.C. Ziraat Bankası AŞ portföy saklayıcısı olarak görevlendirilmiş ve tasfiyeyi yürütmeye yetkilendirilmiştir.
• Fonların tedavüldeki katılma payları, yatırımcıların hesaplarındaki paylar, varsa rehin, haciz ve tedbirler ile gerçekleşmemiş emirler bakımından Merkezi Kayıt Kuruluşu AŞ (MKK) ile bankalar arasında mutabakat yapılır.
• Fon portföyündeki varlıkları banka nakde çevirir. Elde edilen nakit, mutabakatı yapılmış yatırımcı hesaplarına katılma payı oranında aktarılır.
• Tasfiye kararından önce TEFAS üzerinden verilen ancak gerçekleşmeyen iade talimatlarının karşılığı fon hesabına borç olarak yazılır ve elde edilen nakitten öncelikle bu borçlar ödenir.
• Tasfiye, duyuru tarihinden itibaren en fazla üç ay içinde tamamlanır. Kurul bu süreyi uzatabilir.

Ara ödeme kararı

SPK, 30/09/2026 tarihli kararıyla Tera, Pusula, Atlas ve Hedef portföy yönetim şirketlerinin fonlarında tasfiye sonunda ödenecek tutara mahsuben ara ödeme yapılmasına karar vermiştir (SPK Bülteni 2026/67). Kararın esasları şunlardır:

• Ara ödeme, MKK’nın her yatırımcı için hesapladığı net yatırım tutarı esas alınarak yapılır.
• Net yatırım tutarı 1 milyon TL’nin altında olan yatırımcıya bu tutar, 1 milyon TL ve üzerinde olan yatırımcıya en fazla 1 milyon TL ödenir.
• Uygulamaya para piyasası fonlarından başlanır.
• Ara ödeme karşılığında katılma payı iadesi yapılmaz. Paylar nihai tasfiye ödemesi sırasında iade edilir.

Aynı bültende A1 Capital, Bulls ve Pardus portföy yönetim şirketlerinin fonları için ayrı bir sıra belirlenmiştir. Bu fonlarda tasfiye, unvanında “para piyasası” ibaresi bulunan fonlardan başlanarak ve yatırımcı sayısı en fazla olandan en aza doğru yürütülür. Ara ödeme kararı bu üç şirketin fonlarını kapsamaz.

Ara ödeme nihai alacağın bir kısmıdır. Fon portföyünün tasfiye sonundaki değeri net yatırım tutarından düşük kalırsa aradaki fark tasfiye işlemleriyle karşılanmaz.

Aracı kurum hakkındaki tedbir

Fonlarla ilgili kararlardan ayrı olarak Tera Yatırım Menkul Değerler AŞ’nin sermaye piyasası faaliyetleri 30/09/2026 saat 18.10 itibarıyla geçici olarak durdurulmuştur (SPK Bülteni 2026/67). Bu karar şirketin aracılık hizmeti verdiği müşterileri ilgilendirir; fon yatırımcılarının durumundan ayrı değerlendirilmelidir. Yatırım kuruluşlarının müşterilerine karşı nakit ödeme ve sermaye piyasası aracı teslim yükümlülüklerini yerine getirememesi hâlinde başvurulabilecek mekanizma olarak SPKn m. 83 ile Yatırımcı Tazmin Merkezi (YTM) kurulmuştur. YTM’nin devreye girmesi Kanun ve yönetmelikte belirlenen şartlara ve Kurul kararına bağlıdır.

Ceza muhakemesi boyutu

SPK suçlarında soruşturma şartı

SPKn’de tanımlanan suçlarda soruşturma yapılabilmesi, SPK’nın Cumhuriyet başsavcılığına yazılı başvurusuna bağlıdır. Kanun bu başvuruyu muhakeme şartı olarak düzenlemiştir (SPKn m. 115/1). Başvuru üzerine kamu davası açılırsa iddianamenin bir örneği Kurul’a tebliğ edilir ve Kurul katılan sıfatını kazanır (SPKn m. 115/2).

Bu nedenle yatırımcının doğrudan savcılığa yaptığı başvuru, SPKn’deki suçlarda tek başına soruşturma başlatmaz. Yatırımcı bu suçlara ilişkin bilgi ve belgeleri SPK’ya iletebilir. Türk Ceza Kanunu’ndaki (TCK) suçlar için, örneğin dolandırıcılık veya güveni kötüye kullanma iddialarında, Cumhuriyet başsavcılığına doğrudan şikâyet edilebilir.

Gündeme gelebilecek suç tipleri

SPK Bülteni 2026/59’da Pusula Portföy Yönetimi AŞ hakkında, bir payın piyasasıyla sınırlı olmak üzere SPKn m. 101/1 uyarınca iki yıl işlem yasağı uygulandığı ve aynı pay piyasasındaki işlemler nedeniyle çeşitli kişiler hakkında SPKn m. 107/1 kapsamında suç duyurusunda bulunulduğu ilan edilmiştir. SPKn m. 107/1 işleme dayalı piyasa dolandırıcılığını düzenler ve üç yıldan beş yıla kadar hapis ile beş bin günden on bin güne kadar adli para cezası öngörür. Bu suç tipinin unsurları ayrı yazılarda anlatılmıştır.

Fon yatırımcılarını ilgilendiren hüküm SPKn m. 110’dur. Bu madde bazı fiilleri güveni kötüye kullanma suçunun nitelikli hâli sayar ve TCK m. 155/2’ye göre verilecek cezanın üç yıldan az olamayacağını öngörür. Kapsama giren fiillerden bazıları şunlardır:

• Yatırım kuruluşuna ve fon kuruluna emanet edilen veya teslim edilen sermaye piyasası araçlarını, nakdi ve diğer kıymetleri kendi veya başkasının menfaatine satmak, kullanmak, rehnetmek, gizlemek veya inkâr etmek (m. 110/1-a),
• Kolektif yatırım kuruluşlarının, ilişkide bulundukları kişilerle emsallerine uygunluk, piyasa teamülleri, basiret ve dürüstlük ilkelerine aykırı anlaşma veya uygulamalar yaparak kârlarını ya da malvarlıklarını azaltması veya artmasını engellemesi (m. 110/1-c). Bu fiil uygulamada örtülü kazanç aktarımı olarak anılır.

Yargıtay 19. Ceza Dairesi, halka açık ortaklığın yöneticileri hakkındaki bir davada örtülü kazanç aktarımı yasağını ve SPKn m. 110/1-b ve c hükümlerini değerlendirmiştir.

Somut soruşturmalarda hangi fiilin hangi suç tipine uyduğu, delillere ve SPK denetim raporlarına göre belirlenecektir. Kamuoyuna yansıyan bilgiler bu değerlendirmenin yerini tutmaz.

Yatırımcının davaya katılması

Mağdur ve suçtan zarar gören gerçek ve tüzel kişiler, ilk derece mahkemesindeki kovuşturma evresinde hüküm verilinceye kadar şikâyetçi olduklarını bildirerek kamu davasına katılabilir (5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu (CMK) m. 237/1). Bir yatırımcının hangi suç bakımından zarar gören sayılacağı, fiilin fon malvarlığına ve yatırımcının payına etkisine göre davada ayrıca değerlendirilir.

Yatırımcının izleyebileceği yollar

Kayıtların kontrolü

Yatırımcı, MKK’nın e-YATIRIMCI hizmeti üzerinden katılma payı bakiyesini ve hesabındaki takyidatları görebilir. Ara ödeme MKK kayıtlarına göre hesaplandığından, kayıtta hata varsa aracı kuruma veya bankaya yazılı olarak bildirilmelidir.

Gerçekleşmemiş iade talimatının belgelenmesi

Tasfiye kararından önce iade talimatı verip ödeme alamayan yatırımcı, talimatın tarih ve saatini gösteren kayıtları saklamalıdır. Tasfiye esasları bu talimatların karşılığını fon hesabına borç olarak yazar ve öncelikli ödemeye bağlar.

Duyuruların takibi

Tasfiye esasları ve ödeme takvimi ilgili fonların Kamuyu Aydınlatma Platformu (KAP) sayfasında ve SPK bültenlerinde yayımlanır. Tasfiyeyi yürüten bankalar da kendi kanallarından duyuru yapar.

SPK’ya başvuru

Fon yönetimindeki aykırılıklara ilişkin bilgi ve belgeler Kurul’un şikâyet ve ihbar kanalları üzerinden SPK’ya iletilebilir. SPKn’deki suçlarda soruşturmayı başlatacak başvuru Kurul’a ait olduğundan bu yol önemlidir.

Tazminat talebi

Tasfiye sonunda yatırımcının zararı belirli hâle gelir. Zararın kurucuya, yöneticilere veya diğer sorumlulara yöneltilmesi, sorumluluğun sözleşmeden mi haksız fiilden mi doğduğuna göre farklı hükümlere tabidir. Haksız fiilden doğan tazminat istemi, zararın ve tazminat yükümlüsünün öğrenildiği tarihten itibaren iki yıl ve her hâlde fiilden itibaren on yıl geçmekle zamanaşımına uğrar. Fiil daha uzun zamanaşımı süresi öngören bir suç oluşturuyorsa bu süre uygulanır (6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 72/1). Tazminat davasında nispi harç ve bilirkişi giderleri söz konusu olur. Zamanaşımı süresi, ceza soruşturmasının sonucu beklenmeden hesaplanmalıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

Ara ödeme alan yatırımcının katılma payları iptal edilir mi?

Hayır. SPK kararına göre ara ödeme karşılığında pay iadesi yapılmaz. Paylar nihai tasfiye ödemesi sırasında iade edilir ve ara ödeme bu ödemeden düşülür.

Fonları tasfiyeye alınmayan şirketlerin işleme kapatılan fonları ne olacak?

SPK Bülteni 2026/67’ye göre A1 Capital, Bulls ve Pardus’un tasfiye kapsamı dışında kalan fonları, tasfiye tamamlandıktan sonra kurucunun belirleyeceği tarih ve esaslarla yeniden işleme açılabilir.

Yatırımcı ceza davasında katılan olabilir mi?

SPKn’deki suçlarda soruşturma SPK’nın başvurusuna bağlıdır ve Kurul katılan sıfatını kendiliğinden kazanır. Yatırımcının katılması, ilgili suçtan zarar görüp görmediğine göre belirlenir (CMK m. 237/1).

Tasfiye ne zaman tamamlanacak?

Tasfiye esaslarına göre süre, duyuru tarihinden itibaren en fazla üç aydır. Kurul bu süreyi uzatabilir.

Sonuç

Tasfiyede yatırımcının ödemesi MKK kayıtları ve bankaların yaptığı mutabakat esas alınarak belirlenir. İlk adım, kayıtların doğruluğunu kontrol etmek ve gerçekleşmemiş iade talimatlarını belgelemektir. Ceza süreci SPK’nın başvurusuyla yürür; tazminat istemindeki iki yıllık süre ise ceza sürecinin sonucunu beklemez. Somut bir fon yatırımına ilişkin sorular için büromuzla iletişime geçilebilir.

İlgili yazılar: #36 (Bilgi Bazlı Piyasa Dolandırıcılığı), #38 (İşleme Dayalı Piyasa Dolandırıcılığı), #40 (Masumiyet Karinesi)

Mevzuat

• 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu
• 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu
• 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu
• 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu
• 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut durumunuz için hukuki destek alınız.