Hayvana Eziyet ve Hayvan Öldürme Suçu (5199 Sayılı Kanun m. 28/A): Cezalar

Hayvanlara yönelik kötü muamele 2021 yılına kadar büyük ölçüde idari para cezasıyla karşılanıyordu. 7332 sayılı Kanunla 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanununa eklenen 28/A maddesi, bu fiillerin önemli bir kısmını hapis cezası gerektiren suç hâline getirmiştir. Bugün bir ev hayvanını veya evcil hayvanı kasten öldüren kişi altı aydan dört yıla kadar hapis cezasıyla karşılaşır (5199 sayılı Kanun m. 28/A). Kanun ayrıca işkence, cinsel saldırı ve hayvan dövüştürmeyi de suç olarak düzenler.

Kanun metni

Suç tipleri

Madde altı ayrı fiili cezalandırır:

1. Nesli tehlikedeki hayvanı öldürme: Nesli yok olma tehlikesi altında olan bir hayvanı öldüren kişi bir yıldan beş yıla kadar hapis cezası alır. Bir hayvan neslini yok eden kişinin cezası beş yıldan on yıla kadardır.
2. Ev hayvanını veya evcil hayvanı kasten öldürme: Altı aydan dört yıla kadar hapis. Kanunda izin verilen kesimler ve ötanazi gibi hâller bu suçun dışındadır.
3. Cinsel saldırı: Altı aydan üç yıla kadar hapis ve yüz günden az olmamak üzere adli para cezası.
4. İşkence veya acımasız ve zalimce muamele: Kanunun 14/1-m bendindeki yasağa aykırı olarak ev hayvanına veya evcil hayvana işkence eden ya da acımasız ve zalimce muamelede bulunan kişi altı aydan üç yıla kadar hapis cezası alır.
5. Hayvan dövüştürme: Üç aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezası.

Artırım sebepleri

• Birden fazla hayvan: Suçun birden fazla hayvana karşı aynı anda işlenmesi hâlinde ceza yarı oranında artırılır.
• Meslek mensupları: Suçun veteriner hekim, veteriner sağlık teknisyeni, hayvan koruma derneği veya vakfı üyeleri ya da hayvanlara bakmakla veya onları korumakla görevlendirilen kişiler tarafından işlenmesi hâlinde ceza yarı oranında artırılır.

Yargıtay kararı

Yargıtay 7. Ceza Dairesinin 2025 tarihli kararına konu olayda, aralarında husumet bulunan komşulardan biri, diğerine ait keçilerin eve dönüş yoluna zehirli yem bırakmış ve yedi keçi telef olmuştur. İlk derece mahkemesi sanığı cezalandırmış, bölge adliye mahkemesi ise beraat kararı vermiştir. Daire bu kararı bozmuştur:

Kararda sanığın kurtlara karşı önlem aldığı yönündeki savunması kabul görmemiş; zehrin keçilerin geçiş yoluna bırakılması ve taraflar arasındaki husumet kastın göstergesi sayılmıştır. Daire, birden fazla hayvanın aynı anda öldürülmesi nedeniyle artırım fıkrasının da uygulanması gerektiğini belirtmiştir.

Soruşturma şartı

Kanun bu suçlar için özel bir muhakeme şartı öngörür. Sahibi tarafından işlenenler dahil olmak üzere, maddedeki suçlar nedeniyle soruşturma yapılması Tarım ve Orman Bakanlığının il veya ilçe müdürlüğü tarafından Cumhuriyet başsavcılığına yazılı başvuruda bulunulmasına bağlıdır. Suçüstü hâlinde soruşturma genel hükümlere göre yapılır.

Kasten öldürme, cinsel saldırı, işkence ve hayvan dövüştürme suçları başka bir kişi tarafından sahipli bir hayvana karşı işlenirse, hayvan sahibinin şikâyeti üzerine de soruşturma yapılır. Bu nedenle hayvanı zarar gören kişi hem savcılığa şikâyette bulunmalı hem de il veya ilçe tarım ve orman müdürlüğüne başvurmalıdır.

Suça konu olan ve el konulan kedi ve köpekler ile Bakanlıkça uygun görülen diğer hayvanlar koruma altına alınarak en yakın belediyenin hayvan bakımevine götürülür.

İdari para cezaları

Suç oluşturmayan ihlaller Kanunun 28. maddesindeki idari para cezalarıyla karşılanır. Örneğin hayvanlara kasıtlı olarak kötü davranmak, dövmek, aç ve susuz bırakmak veya bakımlarını ihmal etmek hayvan başına bin beş yüz Türk lirası idari para cezası gerektirir. Ev hayvanını terk etmenin cezası hayvan başına altmış bin Türk lirasıdır. Toplanan sahipsiz hayvanları bakımevi dışında bir yere bırakmak ise hayvan başına elli bin Türk lirası idari para cezası gerektirir. Bu kabahatleri veteriner hekimler veya hayvan bakmakla görevli kişiler işlerse ceza iki kat uygulanır.

Sıkça sorulan sorular

Sokak köpeğini öldürmek bu suçu oluşturur mu?
Kanun “ev hayvanı veya evcil hayvan” ifadesini kullanır. Sahipsiz hayvanların bu kapsama girip girmediği ve hangi hükmün uygulanacağı, hayvanın türüne ve somut olaya göre değerlendirilir. Fiil ayrıca işkence veya zalimce muamele niteliği taşıyorsa dördüncü fıkra gündeme gelebilir.

Kendi hayvanını öldüren sahip de cezalandırılır mı?
Cezalandırılır. Kanun, sahibi tarafından işlenen suçların da soruşturulacağını açıkça belirtir. Kanunun izin verdiği kesim ve ötanazi hâlleri dışında sahip de fail olabilir.

Hayvanı öldürülen kişi tazminat isteyebilir mi?
İsteyebilir. Ceza davasından bağımsız olarak hayvanın değeri, tedavi giderleri ve koşulları varsa manevi zarar için hukuk mahkemesinde tazminat davası açılabilir.

Komşunun köpeği saldırırsa ne olur?
Kişinin kendisini veya başkasını ağır ve yakın bir saldırıdan korumak için zorunlu olarak yaptığı müdahalede, genel ceza hukuku ilkeleri çerçevesinde hukuka uygunluk sebebi bulunup bulunmadığı değerlendirilir.

Delillerin korunması

Hayvana yönelik bir saldırıda veteriner raporu, varsa nekropsi sonucu, olay yeri fotoğrafları, kamera kayıtları ve tanık bilgileri bir an önce toplanmalıdır. Başvuru hem savcılığa hem de tarım ve orman müdürlüğüne yapıldığında soruşturma şartı bakımından risk ortadan kalkar.

Mevzuat: 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu.

Bu yazı, 22 Ekim 2026 tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan mevzuata göre hazırlanmıştır. Genel bilgilendirme amaçlıdır; somut durumunuz için hukuki destek alınız.