Bir kimseye onurunu, şerefini ve saygınlığını zedeleyecek somut bir fiil veya olgu isnat etmek ya da sövmek, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun (TCK) 125. maddesine göre hakaret suçudur. Cezası üç aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezasıdır. Sosyal medyada hakaret, herkesin görebileceği şekilde yapılırsa ceza altıda bir oranında artırılır.
Son yıllarda hakaret dosyalarının usulü de değişti. Hakaret artık uzlaşma kapsamında değildir. Kamu görevlisine görevinden dolayı yapılan hakaret dışındaki hakaretler ön ödeme kapsamına alınmıştır. Bu yazıda suçun unsurları, sosyal medyaya özgü sorunlar, şikâyet ve ön ödeme süreci ile cezayı kaldıran veya azaltan hâller ele alınmaktadır.
KISA CEVAP
- Hakaretin cezası 3 aydan 2 yıla kadar hapis veya adli para cezasıdır; alenen işlenirse ceza 1/6 artırılır (TCK m. 125/1, 125/4).
- Şikâyet, fiili ve faili öğrenmeden itibaren 6 ay içinde yapılmalıdır (TCK m. 73/1, 131/1).
- Hakaret uzlaşmaya tabi değildir; kamu görevlisine yönelik hakaret dışındaki hâllerde ön ödeme uygulanır (CMK m. 253/3, TCK m. 75).
1. Hakaret suçu nasıl oluşur?
TCK m. 125/1 iki ayrı hareketi suç sayar:
- Somut bir fiil veya olgu isnat etmek. Örneğin birinin rüşvet aldığını, eşini aldattığını, hırsızlık yaptığını söylemek. Söylenenin gerçek olup olmaması tek başına belirleyici değildir. Bazı durumlarda doğruluğunun ispatı cezayı ortadan kaldırabilir (TCK m. 127).
- Sövmek. Kişinin onur ve saygınlığına doğrudan saldıran küfür ve aşağılayıcı sözler.
Hakaret mağdurun yüzüne karşı yapılabileceği gibi gıyabında da yapılabilir. Mağdurun gıyabında yapılan hakaretin cezalandırılabilmesi için fiilin en az üç kişiyle ihtilat edilerek (üç kişiye söylenerek) işlenmesi gerekir. Mağduru muhatap alan sesli, yazılı veya görüntülü bir iletiyle yapılan hakaret de yüze karşı hakaret gibi cezalandırılır (TCK m. 125/2). Mağdura doğrudan gönderilen WhatsApp mesajı, sesli mesaj veya e-posta bu kapsamdadır.
Kaba, nezaket dışı sözlerin her biri hakaret değildir. Mahkemeler sözün söylendiği ortamı, taraflar arasındaki ilişkiyi ve sözün kişinin onurunu zedeleyip zedelemediğini birlikte değerlendirir. Eleştiri ve ifade özgürlüğü sınırları içinde kalan sözler suç oluşturmaz.
Sınır her zaman kolay çizilmez. Yargıtay 4. Ceza Dairesi, olay yerine gelen polis memurlarına “biz terörist miyiz lan çakallar” diyen sanık hakkındaki mahkûmiyeti bozmuş, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının itirazını da oy çokluğuyla reddederek şu değerlendirmeyi yapmıştır:
Yargılamaya konu somut olayda; sanığın ifadeleri bir bütün olarak değerlendirildiğinde; muhatabın onur, şeref ve saygınlığını rencide edici boyutta olmayıp nezaket dışı kaba söz ve ağır eleştiri niteliğinde olduğu dolayısıyla hakaret suçunun unsurlarının oluşmadığı gözetilmeden, sanığın beraati yerine mahkûmiyet kararı verilmesi, hukuka aykırı bulunmakla (…)
Yargıtay 4. Ceza Dairesi, E. 2025/1049, K. 2025/3024, T. 18.02.2025
Aynı kararda karşı oy yazan üyeler, sözün argo anlamı dikkate alındığında hakaret suçunun oluştuğu görüşündedir ve dosya itiraz üzerine Ceza Genel Kurulu’na gönderilmiştir. Bu ayrılık, sözün hakaret sayılıp sayılmayacağının sözlük anlamına, söylendiği ortama ve muhataba göre somut olayda ayrıca değerlendirilmesi gerektiğini göstermektedir.
2. Cezayı artıran hâller
Kamu görevlisine, dinî veya siyasi kanaate, kutsal değerlere hakaret. Hakaret kamu görevlisine görevinden dolayı, kişinin dinî, siyasi, sosyal, felsefi inanç ve düşüncelerinden dolayı ya da mensup olduğu dine göre kutsal sayılan değerlerden bahisle işlenirse cezanın alt sınırı bir yıldan az olamaz (TCK m. 125/3).
Alenen hakaret. Hakaretin alenen işlenmesi hâlinde ceza altıda bir oranında artırılır (TCK m. 125/4). Alenilik, sözün belirsiz sayıda kişi tarafından algılanabilecek şekilde söylenmesidir.
3. Sosyal medyada hakaret
Sosyal medyadaki hakaret dosyalarında üç soru öne çıkar.
Paylaşım alenen mi yapıldı? Herkese açık bir hesaptan yapılan gönderi, yorum veya hikâye kural olarak aleniyet şartını karşılar. Mağdura özel mesaj (DM) yoluyla gönderilen hakaret ise aleni değildir. Bu durumda TCK m. 125/2 uygulanır ve aleniyet artırımı yapılmaz. Kapalı bir WhatsApp grubunda yapılan hakarette grubun büyüklüğü, üyelerin kimler olduğu ve içeriğin grup dışına yayılabilirliği değerlendirilir.
Mağdur belirlenebilir mi? Paylaşımda isim geçmese bile, sözün kime yöneldiği çevredeki kişiler tarafından anlaşılabiliyorsa mağdur belirlenebilir kabul edilir.
Paylaşımı yapan şüpheli mi? Bir hesabın kişinin adını taşıması, paylaşımı o kişinin yaptığını tek başına kanıtlamaz. Yargıtay 4. Ceza Dairesi, WhatsApp hikâyesinde paylaşılan içeriğe dayanan bir hakaret dosyasında, mesajların yalnızca ihbar eden tarafından dosyaya eklendiğini ve paylaşımın sanık tarafından yapıldığına dair her türlü şüpheden uzak, kesin ve inandırıcı delil bulunmadığını belirterek sanığın beraatine ilişkin hükmü bu gerekçeyle düzelterek onamıştır (E. 2024/8492, K. 2026/9586, T. 18.05.2026).
Bu yüzden şikâyetçi tarafın yalnızca ekran görüntüsüyle yetinmemesi gerekir. Paylaşımın bağlantısı (URL), tarihi, hesabın kime ait olduğunu gösteren bilgiler ve mümkünse paylaşımı gören kişilerin tanıklığı dosyaya sunulmalıdır. Savcılık gerekirse sosyal medya şirketlerinden ve iletişim tespiti yoluyla hesabın kullanıcısını araştırır. Şüpheli taraf için de aynı nokta savunmanın merkezindedir.
4. Mağdurun belirlenmesi, isnadın ispatı ve iddia-savunma dokunulmazlığı
Mağdurun belirlenmesi. Hakarette mağdurun adı açıkça söylenmemiş veya isnat üstü kapalı geçiştirilmiş olsa bile, sözün mağdurun şahsına yöneldiğinde duraksanmayacak bir durum varsa mağdurun ismi belirtilmiş ve hakaret açıklanmış sayılır (TCK m. 126). “Herkes kimi kastettiğimi biliyor” türünden paylaşımlar bu kapsamda değerlendirilir.
İsnadın ispatı. İsnat edilen ve suç oluşturan fiil ispat edilirse kişiye ceza verilmez. İsnat edilen suçtan dolayı hakaret edilen hakkında kesinleşmiş mahkûmiyet kararı varsa isnat ispatlanmış sayılır. Bunun dışındaki hâllerde ispat isteminin kabulü, isnadın doğruluğunun anlaşılmasında kamu yararı bulunmasına veya şikâyetçinin ispata razı olmasına bağlıdır. İspat edilmiş bir fiilden söz edilerek kişiye ayrıca hakaret edilmesi ise yine cezalandırılır (TCK m. 127).
İddia ve savunma dokunulmazlığı. Mahkemelere veya idari makamlara yapılan yazılı ya da sözlü başvuru, iddia ve savunmalarda kişiler hakkında somut isnatlarda veya olumsuz değerlendirmelerde bulunulması, gerçek ve somut vakıalara dayanması ve uyuşmazlıkla bağlantılı olması kaydıyla cezalandırılmaz (TCK m. 128). Örneğin bir dava dilekçesinde karşı tarafın davranışlarının uyuşmazlıkla ilgili olarak eleştirilmesi bu korumadan yararlanır; uyuşmazlıkla ilgisi olmayan sövgüler ise korunmaz.
5. Şikâyet süresi
Kamu görevlisine görevinden dolayı işlenen hakaret dışında, hakaret suçunun soruşturulması ve kovuşturulması mağdurun şikâyetine bağlıdır (TCK m. 131/1). Şikâyet, fiili ve faili öğrenme tarihinden itibaren altı ay içinde yapılmalıdır (TCK m. 73/1). 7531 sayılı Kanun’la getirilen düzenlemeye göre hakaret suçunda şikâyet süresi, her ne suretle olursa olsun fiilin gerçekleştiği tarihten itibaren iki yılı geçemez (TCK m. 73/2). Bu nedenle mağdur, hakaret içeren paylaşımı fiilden iki yılı aşkın süre sonra öğrenmiş olsa dahi şikâyet hakkını kullanamaz. Süreler geçerse soruşturma yapılamaz. Şikâyet savcılığa, karakola veya e-Devlet üzerinden yapılabilir.
6. Uzlaşma yok, ön ödeme var
Hakaret suçu bugün uzlaşmaya tabi değildir. Kanun, şikâyete bağlı olsa bile hakaret suçunda uzlaştırma yoluna gidilemeyeceğini açıkça düzenler (CMK m. 253/3).
Bunun yerine, kamu görevlisine görevinden dolayı işlenen hakaret (TCK m. 125/3-a) dışındaki hakaret suçları ön ödeme kapsamındadır. Bu değişiklik 7531 sayılı Kanun’la başlamış, Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararından sonra 7571 sayılı Kanun’la (25.12.2025) son hâlini almıştır. Ön ödemede savcılık, şüpheliye kanunda belirtilen hesaplamaya göre bir tutar ve soruşturma giderlerini ödemesini bildirir. Şüpheli bu tutarı tebliğden itibaren on gün içinde öderse hakkında kamu davası açılmaz (TCK m. 75/1). Ödenmezse soruşturma devam eder.
Ön ödeme bir mahkûmiyet değildir ve adli sicil kaydında görünmez. Ödeme üzerine verilen kararlar ayrı bir sisteme kaydedilir (TCK m. 75/7).
7. Karşılıklı hakaret
Hakaret karşılıklı olarak işlenirse mahkeme, olayın niteliğine göre taraflardan birine veya her ikisine verilecek cezayı üçte birine kadar indirebilir ya da ceza vermekten tamamen vazgeçebilir (TCK m. 129/3). Haksız bir fiile tepki olarak hakaret edilmesi de cezayı etkileyebilir (TCK m. 129/1).
Hakaret, kasten yaralama suçuna tepki olarak işlenmişse kişiye ceza verilmez (TCK m. 129/2). Örneğin darp edilen kişinin, saldırgana o anda sövmesi bu kapsamda değerlendirilir.
8. Ölmüş kişinin hatırasına hakaret
Bir kimsenin öldükten sonra hatırasına en az üç kişiyle ihtilat ederek hakaret eden kişi üç aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezasıyla cezalandırılır; hakaretin alenen işlenmesi hâlinde ceza altıda bir oranında artırılır (TCK m. 130/1). Bu suçta ölenin ikinci dereceye kadar üstsoy ve altsoyu, eşi veya kardeşleri şikâyette bulunabilir. Mağdurun şikâyet etmeden önce ölmesi hâlinde de aynı kişiler şikâyet hakkını kullanabilir (TCK m. 131/2).
9. Zamanaşımı, görevli mahkeme ve yaptırım seçenekleri
Hakaret suçunun üst sınırı beş yılı geçmediğinden dava zamanaşımı sekiz yıldır (TCK m. 66/1-e). Ancak şikâyete bağlı hakarette şikâyet süreleri çok daha kısadır ve uygulamada belirleyici olan bu sürelerdir. Yargılama asliye ceza mahkemesinde yapılır.
Mahkûmiyet hâlinde, ceza iki yıl veya daha az olduğundan şartları varsa hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına veya cezanın ertelenmesine karar verilebilir (CMK m. 231/5; TCK m. 51/1). Kanun hakaret için hapis cezası ile adli para cezasını seçimlik olarak öngördüğünden, mahkeme doğrudan adli para cezasına da hükmedebilir.
Kurul hâlinde çalışan kamu görevlilerine görevlerinden dolayı hakaret edilmesi hâlinde suç kurulu oluşturan üyelerin her birine karşı işlenmiş sayılır; bu durumda zincirleme suç hükümleri uygulanır (TCK m. 125/5).
10. Paylaşımın kaldırılması ve tazminat
Ceza soruşturmasından bağımsız olarak, kişilik haklarını ihlal eden paylaşımın kaldırılması için platforma bildirimde bulunulabilir ve hukuki yollara başvurulabilir. Hangi yolun uygun olduğu içeriğin niteliğine ve yayınlandığı yere göre değişir.
Hakarete uğrayan kişi ayrıca hukuk mahkemesinde manevi tazminat davası açabilir. Ceza dosyasında toplanan deliller bu davada da kullanılabilir.
11. Sıkça Sorulan Sorular
WhatsApp üzerinden gönderilen küfür içerikli mesaj şikâyet konusu yapılabilir mi?
Evet. Mağduru muhatap alan yazılı veya sesli iletiyle yapılan hakaret suçtur (TCK m. 125/2). Mesajların ekran görüntüsü alınmalı, cihaz muhafaza edilmeli ve altı ay içinde şikâyette bulunulmalıdır.
Ekran görüntüsü tek başına delil olur mu?
Ekran görüntüsü soruşturmayı başlatır ama tek başına yeterli olmayabilir. Mesajı gönderenin sanık olduğunun başka delillerle de desteklenmesi gerekir. Mesajların bulunduğu telefonun incelenmesi istenebilir.
Hakaret davasında uzlaşma teklif edilir mi?
Hayır. Hakaret uzlaşma kapsamından çıkarılmıştır (CMK m. 253/3). Kamu görevlisine yönelik hakaret dışındaki hâllerde ön ödeme uygulanır.
Şikâyetten vazgeçilmesi davayı düşürür mü?
Şikâyete bağlı suçlarda şikâyetten vazgeçme mümkündür ve kural olarak dava düşer. Ancak sanık vazgeçmeyi kabul etmezse vazgeçme onun hakkında sonuç doğurmaz ve yargılama devam eder (TCK m. 73/4).
Hakaret içeren paylaşımı geç fark eden mağdur ne zamana kadar şikâyet edebilir?
Şikâyet, fiili ve faili öğrenmeden itibaren altı ay içinde yapılmalıdır. Ancak her durumda fiilin gerçekleştiği tarihten itibaren iki yıl geçtikten sonra şikâyet yapılamaz (TCK m. 73/2).
Mahkemeye verilen dilekçedeki ağır ifadeler hakaret suçu oluşturur mu?
İfadeler gerçek ve somut vakıalara dayanıyor ve uyuşmazlıkla bağlantılıysa iddia ve savunma dokunulmazlığı nedeniyle ceza verilmez (TCK m. 128). Uyuşmazlıkla ilgisi olmayan sövgüler bu korumadan yararlanmaz.
Darp edildikten sonra karşı tarafa sövmek cezalandırılır mı?
Hakaret kasten yaralama suçuna tepki olarak işlenmişse ceza verilmez (TCK m. 129/2).
12. Yararlanılan Kaynaklar
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m. 51, 66, 73, 75, 125, 126, 127, 128, 129, 130, 131
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m. 253
- 7571 sayılı Türk Ceza Kanunu ile Bazı Kanunlarda ve 631 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun (RG 25.12.2025)
- Yargıtay 4. Ceza Dairesi, E. 2024/8492, K. 2026/9586, T. 18.05.2026
- Yargıtay 4. Ceza Dairesi, E. 2025/1049, K. 2025/3024, T. 18.02.2025
Mevzuat 15.10.2026 tarihinde mevzuat.gov.tr üzerinden kontrol edilmiştir.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut bir dosya için hukuki görüş yerine geçmez.
İlgili yazılar: Sosyal Medya Hesabım Çalındı, Ne Yapmalıyım?. Kanunun güncel metni: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu (mevzuat.gov.tr).