Köpek saldırıları, mahalle aralarında ve kırsal bölgelerde sıkça yaşanan olaylardır. Hayvanın sahibi veya gözetiminden sorumlu kişi, hayvanını başkaları için tehlike oluşturmayacak şekilde kontrol altında tutmakla yükümlüdür. Türk Ceza Kanunu’nun 177. maddesi, bu yükümlülüğe aykırılığı tehlike suçu olarak cezalandırır. Bir kişinin yaralanması veya ölmesi hâlinde ise taksirle yaralama veya taksirle öldürme hükümleri devreye girer.
KISA CEVAP
- Gözetimindeki hayvanı başkalarının hayatı veya sağlığı için tehlikeli olabilecek şekilde serbest bırakan kişi cezalandırılır (TCK 177).
- Hayvanın kontrol altına alınmasında ihmal göstermek de suçun konusudur.
- Ceza altı aya kadar hapis veya adli para cezasıdır.
- Suç, bir zararın doğmasını gerektirmeyen bir tehlike suçudur.
- Hayvan birini yaralarsa, taksirle yaralama suçu gündeme gelir.
- Yaralanma gerçekleşmişse, yalnızca zarar suçundan hüküm kurulması gerekir.
Kanun metni
5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m. 177
(1) Gözetimi altında bulunan hayvanı başkalarının hayatı veya sağlığı bakımından tehlikeli olabilecek şekilde serbest bırakan veya bunların kontrol altına alınmasında ihmal gösteren kişi, altı aya kadar hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılır.
Suçun unsurları
Fail. Suçu, hayvanı “gözetimi altında bulunduran” kişi işler. Bu kişi çoğunlukla hayvanın sahibidir. Ancak hayvanı geçici olarak gezdiren, bakan veya çiftlikte çoban olarak sorumluluğu üstlenen kişiler de fail olabilir.
Hayvan. Madde hayvan türü bakımından sınırlama yapmaz. Köpek, at, büyükbaş hayvan veya tehlikeli olabilecek egzotik bir hayvan bu kapsamdadır. Belirleyici olan, hayvanın başkalarının hayatı veya sağlığı için tehlike oluşturabilecek nitelikte olmasıdır.
Hareket. Kanun iki seçimlik hareket sayar: hayvanı tehlikeli şekilde serbest bırakmak veya kontrol altına alınmasında ihmal göstermek. Bahçe kapısını açık bırakmak, saldırgan bir köpeği tasmasız gezdirmek veya kolayca koparılabilecek bir bağla bağlamak ihmal kapsamında değerlendirilebilir.
Tehlike. Suçun oluşması için birinin zarar görmesi gerekmez. Hayvanın serbest bırakılma biçiminin başkaları için tehlike yaratabilecek nitelikte olması yeterlidir.
Taksirle yaralama ile ilişkisi
Hayvan bir kişiye saldırıp yaralarsa, gözetim yükümlüsünün sorumluluğu artık TCK 89 kapsamında taksirle yaralama suçu bakımından değerlendirilir. Ölüm meydana gelirse TCK 85’teki taksirle öldürme suçu söz konusu olur. Bu durumda TCK 177’deki tehlike suçu, zarar suçunun içinde erir; aynı fiil nedeniyle iki ayrı mahkûmiyet kurulmaz. Taksirle yaralama mağdurun şikâyetine bağlı olabilir; bu nedenle şikâyet süresinin kaçırılmaması önemlidir.
Hayvanın başkasının malına zarar vermesi hâlinde ise ceza sorumluluğundan çok, hayvan bulunduranın hukuki sorumluluğu gündeme gelir. Türk Borçlar Kanunu’nun 67. maddesi, hayvan bulunduranın, hayvanın verdiği zarardan sorumlu olduğunu düzenler.
Yargıtay kararı
Yargıtay 12. Ceza Dairesi, bahçede çelik halatla bağlı iri cüsseli bir köpeğin bağını koparıp bir kişiyi yaraladığı olayda beraat kararını bozmuştur:
Yargıtay 12. Ceza Dairesi, 28.05.2019 tarihli, E. 2017/10186, K. 2019/6756 sayılı kararı
Hayvanın tehlike yaratabilecek şekilde serbest bırakılması suçunun tehlike suçu taksirle yaralama suçunun ise zarar suçu olduğu, somut olayımızda ise katılanın yaralanmış olması sebebiyle zararın meydana geldiği ve sanığın kusurlu olduğu da değerlendirildiğinde, … sanık hakkında hayvanın tehlike yaratabilecek şekilde serbest bırakılması suçu bakımından hüküm kurulmasına yer olmadığına karar verilmesi gerektiği gözetilmeden, beraatine karar verilmesi, Kanuna aykırı
Daire aynı kararda, yabancılara karşı saldırgan olduğu bilinen köpeğin “serbest kalmasına imkan vermeyecek şekilde etkili biçimde kontrol altında” tutulması gerektiğini, koparılabilecek bir halatla bağlanmasının sahibini kusurlu kıldığını belirtmiştir. Karar iki noktayı birlikte ortaya koymaktadır: Hayvanın bağlı olması tek başına özen yükümlülüğünün yerine getirildiğini göstermez; yaralanma gerçekleştiğinde ise TCK 177’den ayrıca hüküm kurulmaz.
Sıkça sorulan sorular
Köpeğin bir kişiye havlayıp onu korkutması suç oluşturur mu?
Tek başına havlama genellikle yeterli görülmez. Ancak köpeğin kontrolsüz şekilde serbest bırakılması başkalarının sağlığı için tehlike yaratıyorsa TCK 177 tartışılabilir.
Sahipsiz sokak hayvanlarının saldırısında kim sorumludur?
TCK 177, hayvanı “gözetimi altında” bulunduran kişiyi sorumlu tutar. Sahipsiz hayvanlarda bu madde kural olarak uygulanmaz. İdarenin sorumluluğu ise idari yargıda ayrıca tartışılabilir.
Hayvan saldırısında tazminat da istenebilir mi?
Evet. Ceza davasından bağımsız olarak, hayvan bulunduranın sorumluluğuna dayanılarak maddi ve manevi tazminat davası açılabilir.
Bu suç uzlaştırmaya tabi midir?
Uzlaştırma kapsamı CMK 253’te belirlenir ve zaman içinde değişebilir. Somut olayda güncel düzenlemenin kontrol edilmesi gerekir.
Sonuç
TCK 177, hayvan bulunduran kişiye somut bir özen yükümlülüğü yükler. Hayvanın türü, saldırganlık geçmişi ve bağlanma veya kapatılma biçimi, bu yükümlülüğün yerine getirilip getirilmediğinin ölçüsüdür. Yaralanma meydana gelmişse uygulanacak hüküm taksirle yaralama olur; bu durumda tehlike suçundan ayrıca mahkûmiyet kurulmamalıdır.
Mevzuat: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu.
Bu yazı, 22 Ekim 2026 tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan mevzuata göre hazırlanmıştır. Genel bilgilendirme amaçlıdır; somut durumunuz için hukuki destek alınız.