Hız sınırının aşılması 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun (KTK) 51. maddesinde düzenlenen bir kabahattir. Karşılığında suç cezası değil, idari para cezası ve belirli eşiklerin üzerinde sürücü belgesinin geri alınması yaptırımı uygulanır. Madde, 12/2/2026 kabul tarihli ve 7574 sayılı Karayolları Trafik Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 14. maddesiyle baştan yazılmıştır. Değişiklik 27/2/2026 tarihli ve 33181 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmış ve aynı gün yürürlüğe girmiştir.
Ceza artık hız sınırının yüzde kaçının aşıldığına göre değil, kaç km/s aşıldığına göre belirlenir. Bu yazıdaki tutarlar 2026 yılına aittir ve yazının hazırlandığı Ekim 2026 itibarıyla günceldir.
KISA CEVAP
- Hız ihlali suç değil kabahattir; yaptırım idari para cezasıdır (KTK m. 51).
- Yerleşim yeri içinde 6 km/s, yerleşim yeri dışında 11 km/s aşımdan itibaren ceza uygulanır; 2026 tutarları 2.000 TL ile 30.000 TL arasındadır.
- Yerleşim yeri içinde 46, dışında 51 km/s ve üzeri aşımlarda sürücü belgesi 30, 60 veya 90 gün geri alınır.
- Ceza, tebliğden itibaren bir ay içinde ödenirse %25 indirim uygulanır; ödeme itiraz hakkını etkilemez.
- İtiraz, tebliğ veya tefhimden itibaren on beş gün içinde sulh ceza hâkimliğine yapılır.
- 27/2/2026’dan önce işlenen ihlallerde, sonradan yürürlüğe giren hüküm lehe ise o hüküm esas alınır.
Radar cezasının hukuki niteliği
“Radar cezası” kanunda geçen bir terim değildir. Uygulamada, hız ölçen teknik cihazlarla tespit edilen hız ihlali için düzenlenen idari para cezasına bu ad verilir. KTK m. 51/2, tespitin “hız ölçen teknik cihaz veya çeşitli teknik usullerle” yapılmasını yeterli sayar. Sabit elektronik denetleme sistemleri, araç üstü radarlar ve trafik ekiplerinin kullandığı ölçüm cihazlarıyla yapılan tespitler aynı maddeye tabidir.
2918 sayılı KTK m. 51/1
Sürücüler, aksine bir karar alınıp işaretlenmemişse yönetmelikte belirtilen hız sınırlarını aşmamak zorundadırlar.
Uygulanacak hız sınırları kanunda değil, Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin 100. maddesindeki cetvelde araç cinsine ve yol türüne göre gösterilir. Yetkili kuruluşlar bu sınırları yol ve trafik durumuna göre artırabilir veya azaltabilir; yeni sınır trafik işaretiyle belirtilir (KTK m. 50). Aksine bir karar alınıp işaretlenmedikçe sürücü, yönetmelikteki sınırlara uymak zorundadır (KTK m. 51/1).
2026 yılı hız ihlali ceza tutarları
KTK m. 51/2, yerleşim yeri içi ve dışı için iki ayrı tablo öngörür.
Yerleşim yeri içinde
| Hız sınırının aşıldığı miktar | İdari para cezası (2026) |
|---|---|
| 6–10 km/s | 2.000 TL |
| 11–15 km/s | 4.000 TL |
| 16–20 km/s | 6.000 TL |
| 21–25 km/s | 8.000 TL |
| 26–35 km/s | 12.000 TL |
| 36–45 km/s | 15.000 TL |
| 46–55 km/s | 20.000 TL |
| 56–65 km/s | 25.000 TL |
| 66 km/s ve üzeri | 30.000 TL |
Yerleşim yeri dışında
| Hız sınırının aşıldığı miktar | İdari para cezası (2026) |
|---|---|
| 11–15 km/s | 2.000 TL |
| 16–20 km/s | 4.000 TL |
| 21–25 km/s | 6.000 TL |
| 26–30 km/s | 8.000 TL |
| 31–40 km/s | 12.000 TL |
| 41–50 km/s | 15.000 TL |
| 51–60 km/s | 20.000 TL |
| 61–70 km/s | 25.000 TL |
| 71 km/s ve üzeri | 30.000 TL |
Tablolar yerleşim yeri içinde 6 km/s, yerleşim yeri dışında 11 km/s aşımdan başlar. Bu eşiklerin altında kalan aşımlar için m. 51/2’de bir tutar öngörülmemiştir.
Tutarların yıllık güncellenmesi
5326 sayılı Kabahatler Kanunu m. 17/7 uyarınca maktu idari para cezaları her takvim yılı başında, Vergi Usul Kanunu’na göre ilan edilen yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanır. 7574 sayılı Kanun’la belirlenen tutarlar 2026 yılı için geçerlidir. 1/1/2027’den itibaren işlenen ihlallerde bu tutarlar, 2027 için ilan edilecek oran kadar artmış olarak uygulanacaktır.
27/2/2026’dan önce işlenen ihlaller
Kabahatler Kanunu m. 5/1, Türk Ceza Kanunu’nun zaman bakımından uygulamaya ilişkin hükümlerinin kabahatlerde de uygulanacağını öngörür. Kural olarak ihlal tarihinde yürürlükte olan hüküm uygulanır; sonradan yürürlüğe giren hüküm ilgilinin lehine ise o hüküm esas alınır (TCK m. 7/2). 27/2/2026’dan önce tespit edilen bir hız ihlaline itiraz edilirken, eski yüzde sistemine göre belirlenen tutar bu nedenle yeni tabloyla karşılaştırılmalıdır.
Sürücü belgesinin geri alınması
Belirli eşiklerin üzerindeki aşımlarda para cezasına ek olarak sürücü belgesi geri alınır (KTK m. 51/3-4):
- Yerleşim yeri içinde 46–55 km/s, yerleşim yeri dışında 51–60 km/s aşımda 30 gün,
- Yerleşim yeri içinde 56–65 km/s, yerleşim yeri dışında 61–70 km/s aşımda 60 gün,
- Yerleşim yeri içinde 66 km/s, yerleşim yeri dışında 71 km/s ve üzeri aşımda 90 gün.
Geri alma süreleri tekrara değil, aşımın kademesine bağlıdır ve her ihlalde ayrıca uygulanır. Süre dolduğunda belgenin iadesi için sürücü hakkında KTK kapsamında verilmiş idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması gerekir. Son ihlalden geriye doğru bir yıl içinde beşinci kez geri alınan belge ise ancak psikoteknik değerlendirme ve psikiyatri uzmanı muayenesi sonucunda sürücülüğe engel bir durum bulunmadığı anlaşıldığında iade edilir (KTK m. 51/5).
Ceza puanı, KTK m. 118 uyarınca “suç saydığı bir fiilden dolayı” ceza uygulanan sürücülere verilir. Bir yıl içinde 100 ceza puanını dolduran sürücünün belgesi iki ay süreyle geri alınır ve sürücü eğitime tabi tutulur. Bu yaptırım m. 51’deki geri alma sürelerinden bağımsızdır.
Radar uyarı cihazı bulundurma yasağı
7574 sayılı Kanun’la m. 51’e eklenen hükümlere göre hız tespit cihazlarının yerini belirlemeye veya sürücüyü bu cihazlara karşı uyarmaya yarayan cihazların imali, ithali ve araçlarda bulundurulması yasaktır. 2026 yılı için cihazı imal veya ithal edene 370.000 TL, aracında bulunduran işletene 185.000 TL idari para cezası verilir ve cihaza el konulur (KTK m. 51/8-9). Bu yaptırım, hız ihlalinin bulunup bulunmamasından bağımsız olarak uygulanır.
Tebliğ, ödeme süresi ve indirim
Tebliğ. Elektronik cihazla tespit edilen ve sürücüsü belirlenemeyen ihlallerde ceza tutanağı aracın plakasına göre düzenlenir ve trafik kaydında araç sahibi görünen kişiye tebliğ edilir (KTK m. 116). 7574 sayılı Kanun’la eklenen hükme göre ihlal tarihinde aracın kiralanmış olduğu kayıtlardan tespit edilebiliyor ve tebligata elverişli adres bulunuyorsa tutanak kiracı adına düzenlenir ve ceza kiracıdan tahsil edilir.
Ödeme süresi. Para cezası, tutanağın tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenir (KTK m. 115/1).
2918 sayılı KTK m. 115/1
Ödeme derhal yapılmadığı takdirde para cezalarının, tutanağın tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde ödenmesi gerekir. Bir ay içinde ödenmeyen cezalar için her ay % 5 faiz uygulanır. Aylık faizin hesaplanmasında ay kesirleri tam ay olarak dikkate alınır. Bu suretle bulunacak tutar cezanın iki katını geçemez. Süresinde ödenmeyen para cezaları için 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun Hükümleri uygulanır.
İndirim. Kabahatler Kanunu m. 17/6 uyarınca ceza ödeme süresi içinde ödenirse %25 indirim uygulanır; ödeme, kanun yoluna başvurma hakkını etkilemez. 7417 sayılı Kanun’la 2022 yılında yapılan değişiklikle indirim, ödeme süresinin tamamına yayılmıştır.
Ödeme yerleri. Ceza; e-Devlet üzerinden, vergi dairelerine, Hazine ve Maliye Bakanlığına bağlı muhasebe birimlerine, yetkilendirilmiş bankalara veya PTT’ye ödenebilir.
Gecikme. Bir ay içinde ödenmeyen cezaya her ay için %5 gecikme faizi eklenir; ay kesirleri tam ay sayılır ve bulunacak tutar cezanın iki katını geçemez. Süresinde ödenmeyen ceza, 6183 sayılı Kanun’a göre cebren tahsil edilir (KTK m. 115/1).
İtiraz yolu
Merci ve süre. İdari para cezasına karşı, tebliğ veya tefhim tarihinden itibaren en geç on beş gün içinde sulh ceza hâkimliğine başvurulur (Kabahatler Kanunu m. 27/1). Süre kaçırılırsa karar kesinleşir. Mücbir sebep hâlinde, sebebin ortadan kalktığı tarihten itibaren yedi gün içinde başvuru yapılabilir (m. 27/2).
5326 sayılı Kabahatler Kanunu m. 27/1
İdarî para cezası ve mülkiyetin kamuya geçirilmesine ilişkin idarî yaptırım kararına karşı, kararın tebliği veya tefhimi tarihinden itibaren en geç onbeş gün içinde, sulh ceza mahkemesine başvurulabilir. Bu süre içinde başvurunun yapılmamış olması halinde idarî yaptırım kararı kesinleşir.
Usul. Başvuru, bizzat ilgili, kanuni temsilcisi veya avukatı tarafından iki nüsha dilekçeyle yapılır (m. 27/3). Dilekçeye tebliğ edilen tutanak, varsa fotoğraf veya kayıt çıktıları ve itiraz gerekçesini destekleyen belgeler eklenir. Başvuru sırasında tebligat giderleri için adliye veznesine masraf yatırılması istenebilir.
Karar. Hâkimlik, idari yaptırım kararı hukuka uygunsa başvurunun reddine, hukuka aykırıysa kararın kaldırılmasına karar verir (m. 28/8). Bu karara karşı Ceza Muhakemesi Kanunu hükümlerine göre itiraz edilebilir; itiraz kararın tebliğinden itibaren en geç iki hafta içinde yapılır ve dosya üzerinden incelenir (m. 29/1-2).
5326 sayılı Kabahatler Kanunu m. 29/1
Mahkemenin verdiği son karara karşı, Ceza Muhakemesi Kanununa göre itiraz edilebilir. Bu itiraz, kararın tebliği tarihten itibaren en geç iki hafta içinde yapılır.
Uygulamada itiraz gerekçeleri
Yargıtay 19. Ceza Dairesi, radar uygulamasında başka bir aracın hız ihlali tespit edildiği hâlde cezanın sehven başvurucunun aracına yazıldığı, emniyet müdürlüğünün de bu hatayı sonradan bildirdiği bir dosyada, tutanağın aksini gösteren somut delil bulunmadığı gerekçesiyle başvuruyu reddeden sulh ceza hâkimliği kararını kanun yararına bozmuş ve idari para cezasını kaldırmıştır (Yargıtay 19. CD, E. 2018/4348, K. 2019/9099, T. 28.05.2019).
Yargıtay 19. Ceza Dairesi, E. 2018/4348, K. 2019/9099, T. 28.05.2019
19. Ceza Dairesi 2018/4348 E. , 2019/9099 K. “İçtihat Metni” Hız sınırını aşmak eyleminden dolayı … plakalı araç sahibi … hakkında 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 51/2-a maddesi uyarınca Kütahya Trafik Tescil ve Denetleme Şube Müdürlüğünün 01/11/2017 tarihli ve MA-24279027 sayılı idarî para cezası karar tutanağı ile uygulanan 206,00 Türk lirası idarî para cezasına yönelik başvurunun reddine dair Kütahya Sulh Ceza Hakimliğinin 12/02/2018 tarihli ve 2017/6069 değişik iş sayılı kararı aleyhine Adalet Bakanlığının 30/05/2018 gün ve 5217 sayılı kanun yararına bozma istemini içeren yazısı ekinde bulunan dava dosyası Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 07/06/2018 gün ve KYB-2018-48952 sayılı ihbarnamesi ile daireye verilmekle okundu.
Anılan ihbarnamede; Dosya kapsamına göre, radar uygulaması sırasında … plaka sayılı aracın hız sınırını aştığı tespit edildiği halde, idari para cezasının sehven … plakalı araç sahibi hakkında uygulandığı, bununla birlikte Kütahya İl Emniyet Müdürlüğünün 27/12/2017 havale tarihli ve 481 sayılı yazısında sonradan bu yanlışlığın fark edilerek hatalı idari para cezasının iptal edilmiş olduğunun belirtildiği anlaşılmakla, idari para cezasının hatalı olduğu, yanlış araca idari para ceza yaptırımı uygulandığı ve başvuru sahibi …’ın hız sınırını aşmamış olduğu gözetilerek itirazın bu yönde kabulüne karar verilmesi yerine, trafik idari para cezası karar tutanağının aksini ortaya koyan somut bir delil bulunmadığı gerekçesiyle başvurunun reddine karar verilmesinde isabet görülmediği gerekçesiyle 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309. maddesi uyarınca anılan kararın kanun yararına bozulması isteminde bulunulmakla, gereği görüşülüp düşünüldü; Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma istemine dayanan ihbarname içeriği yerinde görüldüğünden, Kütahya Sulh Ceza Hakimliğinin 12/02/2018 tarihli ve 2017/6069 değişik iş sayılı kararının CMK’nin 309/4-d maddesi uyarınca BOZULMASINA, kabahatli hakkında uygulanan idari para cezasının kaldırılmasına, 28/05/2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Aynı Daire, radar denetimi yapılan yerde uyarı levhası bulunmadığı gerekçesiyle hız cezasını iptal eden bir sulh ceza hâkimliği kararına ilişkin kanun yararına bozma isteminin bu gerekçeye ilişkin kısmını reddetmiş; kararı ise başvurunun on beş günlük süre geçtikten sonra yapılmış olması nedeniyle, aleyhe sonuç doğurmamak üzere bozmuştur (Yargıtay 19. CD, E. 2015/7713, K. 2015/3324, T. 25.06.2015). Karar metninde karşı oy yazısı da yer alır.
Yargıtay 19. Ceza Dairesi, E. 2015/7713, K. 2015/3324, T. 25.06.2015
19. Ceza Dairesi 2015/7713 E. , 2015/3324 K. “İçtihat Metni” 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 51/2-b maddesine aykırı davranmak eyleminden dolayı … hakkında… Trafik Tescil ve Denetleme Şube Müdürlüğünün 21/08/2010 tarihli ve 223154 sayılı idari para cezası karar tutanağı ile uygulanan 130,00 Türk lirası idari para cezasına yönelik başvurunun kabulü ile idari para cezası karar tutanağının iptaline dair… Sulh Ceza Hakimliğinin 25/11/2014 tarihli ve 2014/91 değişik iş sayılı kararı aleyhine … Bakanlığından verilen 28/04/2015 gün ve 27815 sayılı kanun yararına bozma istemini içeren dava dosyası Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 11/05/2015 gün ve KYB.2015-156660 sayılı ihbarnamesi ile daireye verilmekle okundu.
Anılan ihbarnamede; .. Sulh Ceza Hakimliğince, radar kontrolü yapılan yerde radar işaretinin bulunmadığı, gerekli yasal uyanlar usulüne uygun şekilde yapılmadan kesilen para cezalarının hukuki mesnedinin bulunmadığı gerekçesiyle muteriz hakkındaki idari para cezasının iptaline karar verilmiş ise de; 1- 5326 sayılı Kabahatler Kanununun 27. maddesinde yer alan; “İdarî para cezası ve mülkiyetin kamuya geçirilmesine ilişkin İdarî yaptırım kararına karşı, kararın tebliği veya tefhimi tarihinden itibaren en geç onbeş gün içinde, sulh ceza mahkemesine başvurulabilir.” düzenleme karşısında, kararın itiraz eden …’ın yüzüne karşı 21/08/2010 tarihinde tebliğ edilmesi, itirazın 02/01/2014 tarihinde yapılmış olması karşısında itirazın süre yönünden reddi yerine esasına girilerek karar verilmesinde, 2- 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun “Hız sınırları” başlıklı 50. Maddesinin 3 ve 4. fıkralarında yer alan, “ (3) En çok ve en az hız sınırlarını gösteren işaret levhaları, gerekli görülen yerlere, ilgili kuruluşlarca konulur. (4) Bu Kanunla yetki verilen kuruluşlar tarafından yönetmelikte belirtilen hız sınırları yol ve trafik durumuna göre azaltılabilir veya çoğaltılabilir. Bu hallerde durum trafik işaretleri ile belirtilir ve uygun vasıtalarla duyurulur.” şeklindeki ve aynı Kanun’un “Hız sınırlarına uyma” başlıklı 51. maddesinin 1 ve 2. fıkralarında yer alan, “(1) Sürücüler, aksine bir karar alınıp işaretlenmemişse yönetmelikte belirtilen hız sınırlarını aşmamak zorundadırlar. (2) (Değişik fıkra: 08/01/2003-4785 S.K./4. md.) Hız ölçen teknik cihaz veya çeşitli teknik usullerle yapılan tespit sonucu hız sınırlarını yüzde ondan yüzde otuza (otuz dahil) kadar aşan sürücülere 64 700 000 lira, yüzde otuzdan fazla aşan sürücülere 131 900 000 lira para cezası uygulanır.” şeklindeki düzenlemeler ile yine bu Kanun’a dayanılarak çıkarılan Karayolları Trafik Yönetmeliğinin “Hız sınırları” başlıklı 100. maddesinin 1. fıkrasında yer alan, “(Değişik madde:01.09.2010 – 27689 S.R.G. Yön./ll.mad) Karayolları Trafik Kanununda ve bu Yönetmelikte yazılı kayıt ve şartlar dışında ve aksine bir işaret bulunmadıkça yol durumlarına göre römorksuz araç cinsleri için saatteki asgari ve azami hız sınırları aşağıda gösterilmiştir.” Biçimindeki düzenleme ve aynı Yönetmeliğin “Hız sınırlarına uyma ve hızın gerekli şartlara uygunluğunu sağlama başlıklı 101. Maddesinin 1, 2 ve 6. Fıkralarında yer alan, “(1) Sürücüler aksine bir karar alınıp işaretlenmemişse bu Yönetmeliğin 100 üncü maddesinde belirtilen hız sınırlarını aşmamak zorundadırlar. (2) Araç sürülürken yapılan hız, radar ve benzeri teknik cihazlarla ölçülebileceği gibi kronometre veya değişik usullerle de ölçülerek tespit edilebilir. (6) Hız tahdidini belirleyen aksine bir işaret bulunmayan yerleşim birimleri içinden veya civarından geçen şehirdışı karayollarının bu kesimlerinde, can ve mal güvenliği açısından, karşıdan karşıya geçişler bir fiziki engelle yasaklanmış veya alt ve üst geçitlerle belirlenmiş ise ve hız yapmak yaya ve taşıt trafiği açısından bir engel teşkil etmiyorsa, taşıt sürücüleri yol ve trafik durumunu dikkate alarak yönetmeliğin kendilerine tayin etmiş olduğu azami hız sınırları içerisinde seyredebilirler.” şeklindeki düzenleme dikkate alındığında, ne 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nda ne de Karayolları Trafik Yönetmeliği’nde radarla hız denetimi yapılacak yerlerde denetim yapıldığına dair ikaz levhası ve işaretleme bulundurulmasına ilişkin herhangi bir hüküm bulunmadığı, yukarıda izah edilmeye çalışıldığı üzere aksine bir karar alınıp işaretleme yapılmadıkça sürücülerin yönetmelikle belirlenen hız sınırlarını aşmamak zorunda oldukları, somut olayda muterizin yerleşim yeri içerisinde otomobil araçlar için belirlenmiş olan 60 km/saat hız sınırını %10 dan daha fazla aşmak suretiyle 69 km/saat hızla gittiğinin radar cihazı ile tespit edilmiş olunması karşısında, itirazın reddi yerine, yazılı gerekçeyle kabulüne karar verilmesinde isabet görülmediği gerekçesiyle 5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309.maddesi uyarınca anılan kararın kanun yararına bozulması isteminde bulunulmakla gereği görüşülüp düşünüldü;
1- Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı’nın kanun yararına bozma istemine dayanan ihbarname içeriğinde belirtilen 2 nolu neden yerinde görülmediğinden, bu yöne ilişkin olarak kanun yararına bozma isteminin REDDİNE, 2- Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı’nın kanun yararına bozma istemine dayanan ihbarname içeriğinde belirtilen 1 nolu nedene ilişkin olarak yapılan incelemede; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 51/2-a maddesine aykırı davranmak eyleminden dolayı uygulanan 130,00 Türk lirası idari para cezasına ilişkin 21/08/2010 tarihli ve 223154 sayılı karar tutanağının 21.08.2010 tarihinde imza karşılığı …’a tefhim edildiği, 5326 sayılı Kanun’un 27/1 maddesi uyarınca tefhim tarihinden itibaren en geç onbeş gün içinde idari para cezasına karşı başvuru yapılması gerekirken kabahatlinin 02.01.2014 havale tarihli dilekçesiyle süresinden sonra başvuru yapmış olduğu anlaşılmakla; Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma istemine dayanan ihbarname içeriği yerinde görüldüğünden, ..Sulh Ceza Hakimliğinin 25/11/2014 tarihli ve 2014/91 değişik iş sayılı sayılı kararının CMK’nın 309/4. maddesi uyarınca aleyhe tesir etmemek üzere BOZULMASINA, 25.06.2015 tarihinde 1 nolu sebep yönünden Üye …’in karşı oyu ve oyçokluğuyla, 2 nolu sebep bakımından oybirliğiyle karar verildi.
Muhalefet Şerhi Kabahatli hakkında radarla yapılan hız kontrolü sonucunda hız sınırlarının aşıldığı tesbit edilerek uygulanan idari para cezasının , mahkemece,” radar işaretinin bulunmadığı ve gerekli yasal uyarıların usulünce yapılmadığı” gerekçesiyle iptal edilmesine konu olayla ilgili gelinen kanun yararına bozma isteğinin reddine karar verilmesine ilişkin dairemizin sayın çoğunluğunun görüşüne aşağıda gösterilen gerekçelerle katılmıyorum. Karayollarında güvenli olarak trafiğin akışı için, sürücü ve yayalarla trafikte yer alan diğer unsurların uymaları gereken kurallar 2918 sayılı kanunda ve ilgili yönetmelikte düzenlenmiştir. Trafik güvenliğinin sağlanmasında belki de en önemli unsur, sürücülerin hız kurallarına uymasıdır. Araçların türüne göre uymaları gereken hız limitleri yasada gösterilmiştir. Araç sürücüsü olabilmek için zorunlu olan sürücü belgesi alanların, şehiriçi çift şeritli karayolu, otoyol gibi yerlerde hangi hızla gitmeleri gerektiğini bilmeleri gerekir. Bu kurallara uymak tüm sürücüler için zorunluluktur. Genel düzenlemeler dışında , belli kesimlerde genel hız limitlerinin dışında bir hız belirlenmişse elbette idarece bu kısımlarda bir uyarı levhası vb. konularak durumun sürücülere bildirilmesi gerekecektir, 2918 sayılı yasada ve ilgili yönetmelikte, kabahat tarihi itibanyla radar uygulaması yapılacak yerde uyarı levhası bulunması gerektiğine ilişkin hüküm bulunmadığı gibi, esasen kontrolden önce uyarı konulması, sürücülerin kontrol bölgesinde yasal hızda seyretmeleri, kontrol alanını geçtikten sonra diledikleri hızda araç kullanmaları sonucunu doğuracak, yol güvenliği hızlı-aşırı hızlı araç kullanan sürücüler nedeniyle tehlikeye düşecektir. Her sürücü yolda seyrederken her an denetlenebileceğini varsayarak hareket ettiğinde elbette kurallara daha çok uyulacak, tüm karayolu kullanıcılan için daha güvenli bir ortam sağlanmış olacaktır. Öte yandan, Dairemiz karar gerekçesinde gösterilen iyi idare ilkesi ve bu ilkeye dayalı olarak üye devletlere tavsiye kararının açıklık ilkesi başlıklı 10. maddesinde belirtilen, – İdare açıklık ilkesine uygun faaliyette bulunur -İdare karar ve işlemlerinden özel kişileri, resmi belgelerin yayınlanması da dahil olabilecek şekilde uygun araçlarla haberdar eder, -Kişisel verilerin korunmasına ilişkin kurallara uygun olarak resmi belgelere erişim hakkı tanır, – Açıklık ilkesi yasayla korunmuş gizliliğe zarar veremez” Şeklindeki hükümlerin idarenin iş ve işlemlerindeki uyması gereken genel prensipleri belirlediği, uyarı işareti konulmadan radarla denetim yapılmasının bu hükümlerden hiç biriyle çelişen bir halin bulunmadığı ve idarece yapılacak radar uygulamasından sürücülere önceden haber verilmesinin gerekliliğine ilişkin doğrudan sonuç çıkarmak mümkün değildir düşüncesindeyim. Çoğunluk görüşünün kabulü halinde, örneğin idarenin orman sahasında av mevsiminin yasak olduğu dönem içinde, kaçak avlanmaların kontrolü için de aynı şekilde uyan yapılması gerekliliğinin kabulüne götürür ki,bu durumda kamu düzeninin olumsuz etkileneceği açıktır. Belirtilen sebeplerle sayın çoğunluğun kanun yararına bozma isteğinin kabulüne karar verilmesi gerekirken reddine ilişkin kararına muhalifim
Cihazın kalibrasyon ve muayene belgelerinin bulunmaması, tespit yerindeki hız sınırının işaretlerle farklı belirlenmiş olması, aracın ihlal tarihinden önce satılmış olması ve tebligatın usulsüz yapılması da itirazda ileri sürülen başlıca sebeplerdendir.
Ceza tutanağı tebliğ edilen kişi için yapılacaklar
Tebliğ tarihi not edilmelidir; on beş günlük itiraz süresi ile bir aylık indirimli ödeme süresi bu tarihten işlemeye başlar. Tutanaktaki plaka, tarih, saat, yer ve ölçülen hız aracın kayıtlarıyla karşılaştırılmalıdır. Ceza yerinde görülüyorsa, indirimden yararlanmak için bir ay içinde ödeme yapılmalıdır; belge geri alınmışsa iade sırasında açık ceza kalmaması için de bu önemlidir. Tespitte hata olduğu düşünülüyorsa tutanak, aracın ruhsat ve satış kayıtları ile varsa ihlal anına ait diğer kayıtlar toplanarak süre geçirilmeden sulh ceza hâkimliğine başvurulmalıdır.
Sıkça Sorulan Sorular
Sürücü belgesi geri alınırken araç da trafikten men edilir mi?
KTK m. 51, hız ihlali için idari para cezası ve eşiklerin üzerinde sürücü belgesinin geri alınmasını öngörür. Yaptırım sürücüye yöneliktir; araç başka bir sürücü tarafından kullanılabilir.
Ceza ödendikten sonra itiraz edilebilir mi?
Evet. Kabahatler Kanunu m. 17/6 uyarınca ödeme, kanun yoluna başvurma hakkını etkilemez. İtiraz kabul edilirse ödenen tutarın iadesi istenebilir.
Araç başkası tarafından kullanılırken tespit edilen ceza kime yazılır?
Sürücüsü tespit edilemeyen ihlallerde tutanak plakaya göre düzenlenir ve araç sahibine tebliğ edilir. Kiralık araçlarda, kiralama kaydı tespit edilebiliyorsa ceza kiracı adına düzenlenir.
Hız ihlali sabıka kaydına işlenir mi?
Hayır. Hız ihlali suç değil, kabahattir; adli sicile işlenmez.
Sonuç
7574 sayılı Kanun’la hız ihlali yaptırımları km/s esaslı kademelere bağlanmış, yüksek aşımlarda para cezası ile sürücü belgesinin geri alınması birlikte uygulanır hâle gelmiştir. Tebliğden sonra işleyen on beş günlük itiraz süresi ve bir aylık indirimli ödeme süresi, tutanağa karşı izlenecek yolu belirler. Somut bir tutanağa ilişkin değerlendirme için büromuzla iletişime geçilebilir.
Mevzuat bağlantıları
- 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu (m. 50, 51, 115, 116, 118)
- 7574 sayılı Karayolları Trafik Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun
- 5326 sayılı Kabahatler Kanunu (m. 5, 17, 27, 28, 29)
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu (m. 7)
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut durumunuz için hukuki destek alınız.