Dikkat: Büromuz adına ödeme isteyen SMS, WhatsApp ve aramalara itibar etmeyiniz. Ayrıntılar

Yatırım Fonu Tasfiyesi: Yatırımcının Hakları ve Ceza Süreci

Av. Emrah KaratayYayın: 15 Ekim 2026Güncelleme: 12 Kasım 2026Okuma süresi: 20 dakika

SPK, 17/09/2026 tarihli kararlarıyla yedi portföy yönetim şirketinin kurucusu olduğu ve Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu’nda (TEFAS) işlem gören bütün yatırım fonlarını alım ve satıma kapatmış, bunlardan 131 fonun tasfiyesine karar vermiştir (SPK Bülteni 2026/60 ve 2026/61). Kararlar Tera Portföy Yönetimi AŞ, Pusula Portföy Yönetimi AŞ, Hedef Portföy Yönetimi AŞ, Atlas Portföy Yönetimi AŞ, A1 Capital Portföy Yönetimi AŞ, Pardus Portföy Yönetimi AŞ ve Bulls Portföy Yönetimi AŞ’nin fonlarını kapsar.

Bu tasfiyeler için ayrı bir kanun çıkarılmıştır. 7596 sayılı Tasfiyesine Karar Verilen Bazı Yatırım Fonları Hakkında Kanun 22/10/2026 tarihinde kabul edilmiş, 27/10/2026 tarihli ve 33413 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır. Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girmiş, ancak hükümleri 17/09/2026 tarihinden geçerli olmak üzere uygulanır (7596 s. Kanun m. 8). Ara ödeme, net yatırım tutarının hesaplanması, fondan kaçırılan değerlerin geri alınması ve sorumluların malvarlığından tahsilat artık doğrudan bu Kanun’a dayanır.

Bu yazı tasfiyede yatırımcının hukuki durumunu, 7596 sayılı Kanun’un getirdiği ödeme ve geri kazanım düzenini ve olayın ceza muhakemesi boyutunu anlatır. Kamuoyuna yansıyan soruşturmalarda henüz kesinleşmiş bir yargı kararı yoktur. Hakkında soruşturma yürütülen her kişi, suçluluğu hükmen sabit oluncaya kadar suçsuz sayılır (Anayasa m. 38/4).

Ödeme sırası, örnek hesaplar, ara ödeme hesaplayıcısı ve krizin kronolojisi için 2026 Fon Krizi Rehberi yazımıza bakılabilir.

Yazı, 27 Ekim 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 7596 sayılı Kanun ile o tarihe kadar yayımlanan Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) bültenlerine göre güncellenmiştir. Kanun, uygulama esaslarının önemli bir kısmını Kurul’a bırakmıştır; Kurul’un bundan sonra çıkaracağı kararlar ayrıca izlenmelidir.

KISA CEVAP

  • Yatırım fonu tüzel kişiliği bulunmayan bir malvarlığıdır. Fon varlıkları portföy yönetim şirketinin kendi malvarlığı sayılmaz (6362 sayılı SPKn m. 52/1).
  • 7596 sayılı Kanun yalnızca SPK’nın 17/09/2026 tarihli kararlarıyla tasfiyesine karar verilen ve 27/10/2026 itibarıyla tasfiyesi bitmemiş fonlara uygulanır.
  • Ara ödeme artık Kanun’a dayanır: Kurul’un belirlediği fonlarda, net yatırım tutarı 1.000.000 TL’nin altındaysa bu tutar, 1.000.000 TL ve üzerindeyse en fazla 1.000.000 TL ödenebilir. Ara ödemede katılma payı iadesi yapılmaz.
  • Net yatırım tutarını MKK, fona yatırılan ve fondan çekilen paraları TÜFE ile Yİ-ÜFE ortalamasıyla güncelleyerek hesaplar.
  • 17/09/2026 ve öncesinde TEFAS’a iletilip gerçekleşmeyen talimatlar nedeniyle payları bloke edilenler, fon pay sahibi sayılır.
  • Fon zararından önce portföy yönetim şirketi sorumludur. Şirketten tahsil edilemeyen kısım için Kurul’un belirlediği kişiler şahsen sorumlu olur; tahsilatı TMSF, 6183 sayılı Kanun’a göre yapar.
  • Haksız fiilden doğan tazminat istemi, zararın ve tazminat yükümlüsünün öğrenilmesinden itibaren iki yılda zamanaşımına uğrar (TBK m. 72/1). Süre, ceza soruşturmasının ve Kanun’daki geri kazanım sürecinin sonucu beklenmeden hesaplanmalıdır.

Yatırım fonunun hukuki niteliği

6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu (SPKn) m. 52/1 uyarınca yatırım fonu, katılma payı karşılığında yatırımcılardan toplanan parayla, yatırımcılar hesabına ve inançlı mülkiyet esaslarına göre portföy işletmek amacıyla portföy yönetim şirketince kurulan, tüzel kişiliği bulunmayan bir malvarlığıdır. İnançlı mülkiyette malvarlığı kurucu tarafından yönetilir, ancak yatırımcılar hesabına tutulur. Fon portföyündeki varlıklar, fon adına açılmış ayrı bir saklama hesabında, portföy saklama hizmeti veren kuruluşa teslim edilerek saklanır (SPKn m. 56/1).

Bunun yatırımcı bakımından sonucu şudur: Fon varlıkları portföy yönetim şirketinin kendi malvarlığı sayılmaz. Yatırımcının hakkı, fon portföyünün tasfiye sonundaki değerinden katılma payı oranında pay almaktır. Kurucu şirket hakkındaki tedbirler ve suç duyuruları, fon portföyünün yatırımcılara dağıtılmasını kendiliğinden engellemez. Fon portföyü kayba uğramışsa yatırımcının alacağı da bu kayıptan etkilenir. 7596 sayılı Kanun bu açığı kapatmak için iki araç getirmiştir: endekslenmiş net yatırım tutarı esasına göre ödeme ve fondan çıkarılan değerlerin sorumlulardan geri alınması.

SPK kararlarının içeriği

İşleme kapatma ve tasfiye

Yatırım fonu tasfiyesi ve yatırımcı hakları bilgi grafiği

SPK, 17/09/2026 tarihli kararlarında SPKn m. 96/1’e dayanmıştır. Bu hüküm Kurul’a, sermaye piyasası kurumlarının mevzuata aykırı faaliyetlerini tespit etmesi hâlinde faaliyetleri sınırlandırma, geçici olarak durdurma ve gerekli gördüğü diğer tedbirleri alma yetkisi verir. 7596 sayılı Kanun ise bu tasfiye kararlarını, Kurul’un görev ve yetkilerini sayan SPKn m. 128 uyarınca alınmış kararlar olarak anar (7596 s. Kanun m. 1/1). Bu dayanakla yedi şirketin TEFAS’taki bütün fonları alım ve satım yönünde işleme kapatılmış, listede sayılan fonlar ise tasfiyeye alınmıştır.

Tasfiye usul ve esasları SPK Bülteni 2026/61’de ilan edilmiştir. Bu esaslara göre:

  • Tera Portföy’ün kurucusu olduğu fonların tasfiyesi için Türkiye İş Bankası AŞ, diğer altı şirketin fonları için T.C. Ziraat Bankası AŞ portföy saklayıcısı olarak görevlendirilmiş ve tasfiyeyi yürütmeye yetkilendirilmiştir.
  • Fonların tedavüldeki katılma payları, yatırımcıların hesaplarındaki paylar, varsa rehin, haciz ve tedbirler ile gerçekleşmemiş emirler bakımından Merkezi Kayıt Kuruluşu AŞ (MKK) ile bankalar arasında mutabakat yapılır.
  • Fon portföyündeki varlıkları banka nakde çevirir. Elde edilen nakit, mutabakatı yapılmış yatırımcı hesaplarına katılma payı oranında aktarılır.
  • Tasfiye, duyuru tarihinden itibaren en fazla üç ay içinde tamamlanır. Kurul bu süreyi uzatabilir.

Bülten, tasfiye kararından önce verilip gerçekleşmeyen iade talimatlarının karşılığının fon hesabına borç olarak yazılmasını ve bu borçların öncelikle ödenmesini de öngörmüştü. 7596 sayılı Kanun bu talimatlar için farklı bir çözüm benimsemiştir; aşağıda “Fon pay sahipliğinin belirlenmesi” başlığında anlatılmıştır.

7596 sayılı Kanun ne getiriyor?

Kapsam: hangi fonlar?

Kanun, SPK’nın 17/09/2026 tarihli kararlarıyla tasfiyesine karar verilen ve Kanun’un yayımlandığı 27/10/2026 tarihinde tasfiyesi tamamlanmamış yatırım fonlarına uygulanır (m. 1/1, m. 2/1-b). Kanun’un amacı bu fonların adil, şeffaf ve etkin şekilde tasfiyesi, fon malvarlığından hukuka aykırı olarak çıkarılan değerlerin geri kazanılması, fon zararının sorumlulardan tahsili ve geri kazanılan değerlerin fon pay sahiplerine ödenmesidir.

Kanun, bu fonlar dışındaki yatırım fonları için genel veya sürekli bir tasfiye ve sorumluluk rejimi oluşturmaz (m. 1/2). Başka bir tarihte tasfiyesine karar verilen bir fonun yatırımcısı, bu Kanun’daki ödeme ve geri kazanım hükümlerinden kendiliğinden yararlanamaz; o fon için SPKn ve genel hükümler uygulanır.

Tasfiyeyi kim yürütür?

Tasfiye, Kurul’un gözetim ve denetiminde, Kurul’un görevlendirdiği tasfiye ile görevli kuruluşlar tarafından yürütülür. Tasfiyenin aşamalarını, varlıkların tespitini ve nakde çevrilmesini, değerleme esaslarını, pay sahipliğinin belirlenme şeklini, ara ve nihai ödemeyi ve dağıtım sırasını Kurul belirler (m. 3/1).

Tasfiye ile görevli kuruluşlar, fon varlıklarını mümkün olan en yüksek ekonomik değerle nakde çevirmek için gerekli özeni göstermekle yükümlüdür. Borsada oluşan fiyatın varlığın gerçek değerini yansıtmadığı veya tasfiyeyi geciktireceği Kurul’ca belirlenirse geri alım, hâkim ortağa satma hakkı, toptan satış ve özel işlem bildirimi gibi yöntemlere ve geçici farklı fiyat marjına karar verilebilir. Kurul, varlıkların Borsa dışında satışına da onay verebilir; bu satışlarda Kurul’un yatırım fonlarına ilişkin kısıtlamaları uygulanmaz. Satın alanların bu varlıkları belirli bir süre Borsada satamayacağına da karar verilebilir (m. 3/2).

Tasfiye sırasında tahsil edilen tutarlar, zorunlu yönetim ve tasfiye giderleri düşüldükten sonra tasfiye malvarlığına eklenir. Tasfiye bittikten sonra tahsil edilen tutarlar ise geri kazanım hesabına aktarılır (m. 3/3). MKK, Takasbank, Borsa İstanbul, Türkiye Bankalar Birliği, portföy yönetim şirketleri, saklama kuruluşları ve kamu kurumları, Kanun’un uygulanması için gereken bilgi ve belgeleri Kurul’a, Yatırımcı Tazmin Merkezi’ne (YTM) ve Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu’na (TMSF) gecikmeksizin vermek zorundadır. Bu kurumlar gizlilik ve sır saklama hükümlerine dayanarak bilgi vermekten kaçınamaz (m. 3/4).

Fon pay sahipliğinin belirlenmesi

Fon pay sahipliği, tasfiye ile görevli kuruluşların MKK kayıtlarıyla yaptığı mutabakat sonucunda fon ve hesap bazında tespit edilir (m. 3/5). Ödeme alma hakkı, bu mutabakatta tasfiye bakiyesinden pay alacağı tespit edilen katılma payı sahibine aittir (m. 2/1-c).

Gerçekleşmemiş talimatlar için Kanun özel bir kural koymuştur. 17/09/2026 tarihi ve öncesinde TEFAS’a iletilmiş, ancak fonun temerrüdü veya katılma payı fiyatının açıklanmaması nedeniyle gerçekleşmemiş talimatlar yüzünden katılma payları bloke edilmiş kişiler, fon pay sahibi sıfatıyla Kanun’daki tasfiye hükümlerine tabidir (m. 3/5). Bu kişiler tasfiyenin dışında bırakılmaz; ancak Kanun onlar için diğer pay sahiplerinden ayrı bir öncelik de öngörmemiştir. Bültendeki öncelikli ödeme esasının bu hükümle birlikte nasıl uygulanacağı Kurul’un çıkaracağı usul ve esaslarla belirlenecektir.

Bir istisna vardır: SPKn m. 104 (piyasa bozucu eylemler), m. 106 (bilgi suistimali) veya m. 107’deki (piyasa dolandırıcılığı) fiilleri bu fonlar tarafından, bu fonlarla birlikte hareket ederek veya fonların iştirakiyle işlediği Kurul’ca tespit edilen kişi ve kurumlara, tasfiye bakiyesinden ve geri kazanım hesabından ödeme yapılmaz (m. 3/6).

Net yatırım tutarı nasıl hesaplanır?

Fon varlıklarının nakde çevrilmesiyle elde edilen dağıtılabilir nakit, tasfiye kararından bir önceki gün sonundaki birim pay fiyatı üzerinden hesaplanan toplam tutarı karşılamaya yetmiyorsa, ödemeler net yatırım tutarı esas alınarak yapılır (m. 4/1). Net yatırım tutarını MKK şu yöntemle hesaplar:

  • Yatırımcının fona fiilen yaptığı her nakit girişi ve fondan aldığı her nakit çıkışı, tasfiye tarihine kadar TÜİK’in açıkladığı tüketici fiyat endeksi (TÜFE) ile yurt içi üretici fiyat endeksindeki (Yİ-ÜFE) değişim oranlarının aritmetik ortalaması kullanılarak, gün hesabıyla (kıstelyevm) güncellenir.
  • Güncellenmiş giriş tutarı çıkış tutarından fazlaysa, fondan yatırımcıya yapılan her nakit çıkışı ilk giren ilk çıkar esasıyla girişlerden düşülür.
  • Kalan tutar, tasfiye bakiyesinden yapılacak ödemede esas alınan net yatırım tutarıdır.

Bu yöntemde yatırımcının fon payının piyasa değeri değil, fona fiilen yatırdığı paranın enflasyona göre güncellenmiş karşılığı esas alınır. Fon payının değeri kâğıt üzerinde yüksek görünse bile hesap, yatırılan ve çekilen paralar üzerinden yapılır.

Ara ödeme

SPK, 30/09/2026 tarihli kararıyla Tera, Pusula, Atlas ve Hedef portföy yönetim şirketlerinin fonlarında ara ödeme yapılmasına karar vermişti (SPK Bülteni 2026/67). 7596 sayılı Kanun ara ödemeyi kanuni bir dayanağa bağlamıştır (m. 4/2). Kanun’a göre:

  • Ara ödeme, Kurul’un belirlediği fonlarda ve fon pay sahibinin tasfiye bakiyesinden alacağı ödemeden mahsup edilmek üzere yapılır.
  • Net yatırım tutarı 1.000.000 TL’nin altında olan yatırımcıya bu tutar, 1.000.000 TL ve üzerinde olan yatırımcıya en fazla 1.000.000 TL ödenebilir.
  • Ara ödeme, net yatırım tutarının endeksleme uygulanmadan bulunan kısmını geçemez.
  • Para piyasası niteliğindeki fonlar dışında, ara ödeme tutarı yatırımcının hesabındaki katılma paylarının ödeme hesaplamasından bir önceki gün sonundaki toplam değerini aşamaz. Bu fiyat, tasfiye ile görevli kuruluşlardan alınan bilgilerle Takasbank tarafından hesaplanır.
  • Ara ödeme karşılığında katılma payı iadesi yapılmaz. Paylar nihai tasfiye ödemesi sırasında iade edilir (m. 4/3).

Nakit bütün yatırımcılara yetmezse Kurul iki yoldan birini veya ikisini birlikte seçebilir: en fazla sayıda yatırımcının tam ödeme alması için net yatırım tutarı en düşük olandan başlayarak ödeme yapılması ya da bütün pay sahiplerine uygulanacak asgari bir ara ödeme tutarı belirlenmesi. Hiçbir yatırımcıya net yatırım tutarını, hesaplanmış hak ve alacak tutarını veya 1.000.000 TL tavanını aşan ödeme yapılamaz (m. 4/3).

Bültende A1 Capital, Bulls ve Pardus portföy yönetim şirketlerinin fonları için ayrı bir sıra belirlenmişti. Bu fonlarda tasfiye, unvanında “para piyasası” ibaresi bulunan fonlardan başlanarak ve yatırımcı sayısı en fazla olandan en aza doğru yürütülür. 30/09/2026 tarihli ara ödeme kararı bu üç şirketin fonlarını kapsamıyordu. Kanun, ara ödeme yapılacak fonları belirleme yetkisini Kurul’a verdiğinden bu fonlar için yeni bir karar alınıp alınmayacağı Kurul’un kararına bağlıdır.

Önceden çıkan yatırımcıların fazla getirisi

Kanun, tasfiye tarihine kadar katılma paylarını fona iade edip ödeme almış kişiler için isteğe bağlı bir iade düzeni öngörmüştür. Bu kişiler, girişlerinin TÜFE ve Yİ-ÜFE ortalamasıyla güncellenmiş tutarını aşan getirilerini Kurul’ca ilan edilen hesaplara iade edebilir. Fonun portföyünde bulunan ve Kurul’ca SPKn m. 104, 106 veya 107 kapsamında değerlendirilen paylardan kazanç elde edenler de aynı yöntemle bulunan fazla getiriyi genel hisse iade hesabına isteğe bağlı olarak yatırabilir (m. 4/4). Hükmün dili “iade edilebilir” biçimindedir; Kanun bu kişilere bir iade zorunluluğu yüklememiştir. Hesaplama dönemini ve yöntemini Kurul belirleyecektir.

Nihai ödeme

Nihai ödemede, yatırımcıya daha önce tasfiye malvarlığından, geri kazanım hesabından veya diğer hukuki yollardan yapılmış ödemeler mahsup edilir (m. 4/5). Yatırımcı bir tazminat davası veya ceza davası sonucunda sorumludan ödeme almışsa bu tutar da nihai ödemeden düşülür. Hüküm, bireysel hukuki yolların kapanmadığını ve aynı zararın iki kez karşılanmasının önlendiğini gösterir.

Fondan çıkarılan değerlerin geri alınması

Hukuka aykırı çıkarılmış değer

Kanun, fon malvarlığından mevzuata aykırı olarak veya şeklen mevzuata uygun olsa bile fonun menfaatine uygun gerçek bir ekonomik amacı olmaksızın çıkarılan değerleri tanımlamıştır. Karşılıksız veya muvazaalı kredi, borç, avans, teminat, devir, temlik, alım, satım, repo, ters repo veya benzeri işlemlerle ilişkili taraflar, hâkim ortaklar, yöneticiler, bunların kontrol ettiği kişiler ya da üçüncü kişiler lehine çıkarılan para, sermaye piyasası aracı, mal, hak ve alacaklar ile bunların yerine geçen değerler, fon malvarlığından hukuka aykırı çıkarılmış değer sayılır. Bu durumda fon zarara veya kayba uğratılmış kabul edilir (m. 5/1).

Tanımın önemi, işlemin biçimce mevzuata uygun görünmesinin yeterli olmamasıdır. Örneğin piyasa koşullarından uzak bir fiyatla ilişkili bir şirketin payının fona alınması, belgeleri eksiksiz olsa bile fonun menfaatine gerçek bir ekonomik amaç taşımıyorsa bu kapsama girebilir. Hangi işlemin bu niteliği taşıdığını Kurul denetim ve inceleme sonuçlarına göre belirler.

Kim sorumludur?

Fon zararından öncelikle fonun kurucusu ve/veya yöneticisi olan portföy yönetim şirketi sorumludur. Tutarın şirketten tamamen veya kısmen tahsil edilememesi ya da edilemeyeceğinin açıkça belli olması hâlinde, zarara yol açmada sorumluluğu Kurul’ca belirlenen gerçek ve tüzel kişiler ile onlarla birlikte hareket ettiği tespit edilenler şahsen sorumludur. Bu kişilerin görevden ayrılmış olmaları, görevde oldukları veya yönetimi ve kontrolü ellerinde bulundurdukları dönemdeki işlem ve kararlardan doğan sorumluluğu ortadan kaldırmaz (m. 5/2).

TMSF’nin tahsilat yetkisi

Kurul, her fon için zarar tutarını, sorumlu kişileri ve her birinin sorumlu olduğu tutarı belirleyerek TMSF’ye bildirir (m. 5/3). Bildirim üzerine TMSF, sorumluların malvarlığından tahsilat için 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’a göre takip başlatır. TMSF bu takipte 6183 sayılı Kanun ile 5411 sayılı Bankacılık Kanunu’nun 132, 134, 136, 138, 140 ve geçici 27. maddelerindeki yetkileri kullanır. Bu takiplerle ilgili davalarda İstanbul idare mahkemeleri yetkilidir (m. 5/4).

Bu düzenleme, fon zararının tahsilini yatırımcıların tek tek açacağı davalara bırakmayan bir kamu alacağı takibi kurar. Sorumlu tutulan kişi ve kurumlar Kurul’un tespitine ve TMSF’nin takip işlemlerine karşı idari yargı yoluna başvurabilir.

Elkoyma, müsadere ve geri kazanım hesabı

Fonlarla bağlantılı fiiller nedeniyle yürütülen soruşturmalarda 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu (CMK) m. 128 uyarınca taşınmaz, hak ve alacaklara elkoyma kararı verilebilir. Kurul’un suç duyurularına dayanak raporları, CMK m. 128’deki suçtan elde edilen değere ilişkin rapor sayılır. Elkonulan değerler arasında fona doğrudan iadesi hukuken mümkün para ve sermaye piyasası araçları varsa, bunlar CMK m. 131 uyarınca Cumhuriyet savcısı, hâkim veya mahkeme tarafından ilgili fona ya da geri kazanım hesabına iade edilir (7596 s. Kanun m. 6/1).

Fona devredilemeyen malvarlığı için TMSF kayyım olarak atanabilir. Bu durumda TMSF, dava sonucunu beklemeden malvarlığını satar veya tasfiye eder ve elde edilen tutarları her fon için ayrı geri kazanım hesaplarında izler (m. 6/2). Yargılama sonunda müsaderesine karar verilen ve fon malvarlığından çıktığı veya fon zararının karşılığı olduğu belirlenen değerler Hazineye gelir kaydedilmez; mahkeme bunların ilgili fona, tasfiye bitmişse geri kazanım hesabına aktarılmasına karar verir (m. 6/3).

Geri kazanım hesabı TMSF nezdinde, her fon için ayrı alt hesaplarda tutulur ve TMSF’nin kendi malvarlığından ayrıdır (m. 6/4). Bu hesaptaki tutarlar yalnızca ilgili fonun tasfiyesi ve pay sahiplerine ödeme için kullanılabilir. Başka amaçla kullanılamaz, teminat gösterilemez, kamu alacağı için bile haczedilemez, ihtiyati tedbir veya ihtiyati haciz konulamaz (m. 6/5).

Hesapta biriken tutarlar, zorunlu masraflar düşüldükten sonra tasfiye sürüyorsa tasfiye ile görevli kuruluşa, tasfiye tamamlanmışsa Kurul’un bildirdiği pay sahiplerine ödenmek üzere YTM’ye aktarılır. YTM ödemeleri katılma payı sahipliği oranında yapar. Nihai dağıtım dışında, bir yatırımcıya düşen pay Kurul’un belirleyeceği asgari ödeme tutarının altında kalırsa bu tutar yatırımcı adına izlenir ve sonraki dağıtımlara eklenir (m. 6/6). Birden fazla fonla bağlantılı tutarların fonlar arasında paylaştırılma esaslarını Kurul belirler (m. 6/7).

Aracı kurum hakkındaki tedbir

Fonlarla ilgili kararlardan ayrı olarak Tera Yatırım Menkul Değerler AŞ’nin sermaye piyasası faaliyetleri 30/09/2026 saat 18.10 itibarıyla geçici olarak durdurulmuştur (SPK Bülteni 2026/67). Bu karar şirketin aracılık hizmeti verdiği müşterileri ilgilendirir; fon yatırımcılarının durumundan ayrı değerlendirilmelidir. Yatırım kuruluşlarının müşterilerine karşı nakit ödeme ve sermaye piyasası aracı teslim yükümlülüklerini yerine getirememesi hâlinde başvurulabilecek mekanizma olarak SPKn m. 83 ile YTM kurulmuştur. YTM’nin bu kapsamda devreye girmesi Kanun ve yönetmelikte belirlenen şartlara ve Kurul kararına bağlıdır. 7596 sayılı Kanun ise YTM’ye ayrı bir görev vermiştir: tasfiye tamamlandıktan sonra geri kazanım hesabından gelen tutarları fon pay sahiplerine dağıtmak.

Ceza muhakemesi boyutu

SPK suçlarında soruşturma şartı

SPKn’de tanımlanan suçlarda soruşturma yapılabilmesi, SPK’nın Cumhuriyet başsavcılığına yazılı başvurusuna bağlıdır. Kanun bu başvuruyu muhakeme şartı olarak düzenlemiştir (SPKn m. 115/1). Başvuru üzerine kamu davası açılırsa iddianamenin bir örneği Kurul’a tebliğ edilir ve Kurul katılan sıfatını kazanır (SPKn m. 115/2).

Bu nedenle yatırımcının doğrudan savcılığa yaptığı başvuru, SPKn’deki suçlarda tek başına soruşturma başlatmaz. Yatırımcı bu suçlara ilişkin bilgi ve belgeleri SPK’ya iletebilir. Türk Ceza Kanunu’ndaki (TCK) suçlar için, örneğin dolandırıcılık veya güveni kötüye kullanma iddialarında, Cumhuriyet başsavcılığına doğrudan şikâyet edilebilir. 7596 sayılı Kanun bu muhakeme şartını değiştirmemiştir; Kanun’da hüküm bulunmayan hâllerde SPKn, CMK ve 5411 sayılı Kanun uygulanır (m. 7/3).

Muhakeme şartına ilişkin Yargıtay kararları

SPK başvurusunun muhakeme şartı niteliği Yargıtay kararlarında da açıkça kabul edilmektedir. Yargıtay Ceza Genel Kurulu, mülga 2499 sayılı Kanun ile 6362 sayılı Kanun’u karşılaştırdığı kararında yeni düzenlemeyi şöyle özetlemiştir:

Yargıtay Ceza Genel Kurulu, E. 2019/140, K. 2021/477, T. 14.10.2021

6362 sayılı Kanun’un 115. maddesinde ise; bu Kanun’da tanımlanan veya atıfta bulunulan suçlardan dolayı soruşturma yapılmasının, Kurul tarafından Cumhuriyet başsavcılığına yazılı başvuruda bulunulmasına bağlı ve bu başvurunun muhakeme şartı niteliğinde olduğu, başvuru üzerine kamu davası açılması hâlinde iddianamenin kabulü ile birlikte, bir örneğinin Kurula tebliğ edileceği ve Kurul’un aynı zamanda katılan sıfatını kazanacağı kabul edilmiştir.

Yargıtay 15. Ceza Dairesi de SPKn m. 115’in birinci ve ikinci fıkralarını aynı doğrultuda uygulamıştır (Yargıtay 15. Ceza Dairesi, E. 2015/9539, K. 2017/22801, T. 08.11.2017). Yargıtay 11. Ceza Dairesi ise mülga Kanun döneminde, dosyada SPK’nın denetleme raporu bulunmasına rağmen Kurul başvurusu olmadığı gerekçesiyle durma kararı verilmesini kanun yararına bozmuştur (Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E. 2009/14618, K. 2010/2705, T. 12.03.2010). Bu kararlar, SPK’nın suç duyurusunun ve denetleme raporunun dosyaya girip girmediğinin ceza davasının ilerleyişi bakımından belirleyici olduğunu göstermektedir.

Uygulamadaki sonucu şudur: Fon yatırımcısı, SPKn’deki bir suçla ilgili bilgiye sahipse bunu doğrudan savcılığa değil, öncelikle SPK’ya iletmelidir. Aynı olay TCK’daki dolandırıcılık veya güveni kötüye kullanma suçunu da oluşturuyorsa, bu suçlar bakımından savcılığa ayrıca şikâyette bulunulabilir. Muhakeme şartı yalnızca SPKn’de tanımlanan veya atıfta bulunulan suçlar için geçerlidir.

Gündeme gelebilecek suç tipleri

SPK Bülteni 2026/59’da Pusula Portföy Yönetimi AŞ hakkında, bir payın piyasasıyla sınırlı olmak üzere SPKn m. 101/1 uyarınca iki yıl işlem yasağı uygulandığı ve aynı pay piyasasındaki işlemler nedeniyle çeşitli kişiler hakkında SPKn m. 107/1 kapsamında suç duyurusunda bulunulduğu ilan edilmiştir. SPKn m. 107/1 işleme dayalı piyasa dolandırıcılığını düzenler ve üç yıldan beş yıla kadar hapis ile beş bin günden on bin güne kadar adli para cezası öngörür.

Fon yatırımcılarını ilgilendiren bir diğer hüküm SPKn m. 110’dur. Bu madde bazı fiilleri güveni kötüye kullanma suçunun nitelikli hâli sayar ve TCK m. 155/2’ye göre verilecek cezanın üç yıldan az olamayacağını öngörür. Kapsama giren fiillerden bazıları şunlardır:

  • Yatırım kuruluşuna ve fon kuruluna emanet edilen veya teslim edilen sermaye piyasası araçlarını, nakdi ve diğer kıymetleri kendi veya başkasının menfaatine satmak, kullanmak, rehnetmek, gizlemek veya inkâr etmek (m. 110/1-a),
  • Kolektif yatırım kuruluşlarının, ilişkide bulundukları kişilerle emsallerine uygunluk, piyasa teamülleri, basiret ve dürüstlük ilkelerine aykırı anlaşma veya uygulamalar yaparak kârlarını ya da malvarlıklarını azaltması veya artmasını engellemesi (m. 110/1-c). Bu fiil uygulamada örtülü kazanç aktarımı olarak anılır.

7596 sayılı Kanun’daki “hukuka aykırı çıkarılmış değer” tanımı (m. 5/1) ile SPKn m. 110’daki fiiller birbirine yakındır, ancak aynı şey değildir. Kanun’daki tanım ceza sorumluluğu için değil, malvarlığının geri alınması ve tazmin sorumluluğu için konmuştur. Bir işlemin bu tanıma girmesi, ilgilinin suç işlediği anlamına gelmez; ceza sorumluluğu için suç tipinin bütün unsurlarının ceza yargılamasında ispatı gerekir.

Yargıtay 19. Ceza Dairesi, halka açık ortaklığın yöneticileri hakkındaki bir davada örtülü kazanç aktarımı yasağını ve SPKn m. 110/1-b ve c hükümlerini değerlendirmiştir (Yargıtay 19. Ceza Dairesi, E. 2016/11171, K. 2016/21824, T. 25.10.2016). Daire bu kararda, kanun koyucunun TCK’daki güveni kötüye kullanma suçu ve TTK’daki yönetim kurulu sorumluluğu dışında örtülü kazanç aktarımı için ayrı bir suç tipi öngörerek yatırımcıları yönetimsel fiillere karşı özel olarak korumak istediğini vurgulamıştır. Daireye göre SPKn m. 110/1-b ve c’deki fiiller, TCK’da tanımlanan güveni kötüye kullanma suçunun nitelikli hâlini oluşturur. Somut soruşturmalarda hangi fiilin hangi suç tipine uyduğu, delillere ve SPK denetim raporlarına göre belirlenecektir. Kamuoyuna yansıyan bilgiler bu değerlendirmenin yerini tutmaz.

Yatırımcının davaya katılması

Mağdur ve suçtan zarar gören gerçek ve tüzel kişiler, ilk derece mahkemesindeki kovuşturma evresinde hüküm verilinceye kadar şikâyetçi olduklarını bildirerek kamu davasına katılabilir (CMK m. 237/1). Bir yatırımcının hangi suç bakımından zarar gören sayılacağı, fiilin fon malvarlığına ve yatırımcının payına etkisine göre davada ayrıca değerlendirilir. Mahkemenin vereceği müsadere kararı bakımından 7596 sayılı Kanun, fon zararının karşılığı olan değerlerin Hazineye değil fona veya geri kazanım hesabına aktarılmasını öngörür (m. 6/3).

Yatırımcının izleyebileceği yollar

Kayıtların kontrolü

Yatırımcı, MKK’nın e-YATIRIMCI hizmeti üzerinden katılma payı bakiyesini ve hesabındaki takyidatları görebilir. Hem pay sahipliği hem net yatırım tutarı MKK kayıtlarına göre belirlendiğinden (m. 3/5, m. 4/1), kayıtta hata varsa aracı kuruma veya bankaya yazılı olarak bildirilmelidir. Net yatırım tutarının doğru hesaplanması için fona yapılan her para girişini ve fondan alınan her ödemeyi gösteren hesap ekstreleri ve dekontlar saklanmalıdır.

Gerçekleşmemiş talimatın belgelenmesi

17/09/2026 tarihi ve öncesinde TEFAS’a talimat verip işlem gerçekleşmediği için payları bloke edilen yatırımcı, talimatın tarih ve saatini gösteren kayıtları saklamalıdır. Kanun bu kişileri fon pay sahibi sayar (m. 3/5); pay sahipliğinin tespitinde bu kayıtlar belirleyici olacaktır.

Duyuruların takibi

Tasfiye esasları, ara ödeme kararları ve ödeme takvimi ilgili fonların Kamuyu Aydınlatma Platformu (KAP) sayfasında ve SPK bültenlerinde yayımlanır. Tasfiyeyi yürüten bankalar da kendi kanallarından duyuru yapar. 7596 sayılı Kanun pek çok konuyu Kurul’un belirleyeceği usul ve esaslara bıraktığından (m. 3/1, m. 4/4, m. 7/2), bundan sonraki Kurul kararları yatırımcının alacağı tutarı doğrudan etkileyecektir.

SPK’ya başvuru

Fon yönetimindeki aykırılıklara ilişkin bilgi ve belgeler Kurul’un şikâyet ve ihbar kanalları üzerinden SPK’ya iletilebilir. SPKn’deki suçlarda soruşturmayı başlatacak başvuru Kurul’a ait olduğundan, ayrıca Kanun’a göre sorumluları ve sorumluluk tutarlarını da Kurul belirleyeceğinden (m. 5/3) bu yol önemlidir.

Tazminat talebi

7596 sayılı Kanun, fon zararının sorumlulardan TMSF eliyle tahsilini düzenler; yatırımcının kendi tazminat istemini ortadan kaldırmaz. Nihai ödemede “diğer hukuki yollardan” yapılan ödemelerin mahsup edileceğine ilişkin hüküm (m. 4/5) de bunu gösterir. Zararın kurucuya, yöneticilere veya diğer sorumlulara yöneltilmesi, sorumluluğun sözleşmeden mi haksız fiilden mi doğduğuna göre farklı hükümlere tabidir.

Haksız fiilden doğan tazminat istemi, zararın ve tazminat yükümlüsünün öğrenildiği tarihten itibaren iki yıl ve her hâlde fiilden itibaren on yıl geçmekle zamanaşımına uğrar. Fiil daha uzun zamanaşımı süresi öngören bir suç oluşturuyorsa bu süre uygulanır (6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 72/1). Tazminat davasında nispi harç ve bilirkişi giderleri söz konusu olur. Ara ödeme ve geri kazanım süreci zamanaşımını kendiliğinden durdurmaz; süre, ceza soruşturmasının ve tasfiyenin sonucu beklenmeden hesaplanmalıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

7596 sayılı Kanun bütün yatırım fonlarına uygulanır mı?

Hayır. Kanun yalnızca SPK’nın 17/09/2026 tarihli kararlarıyla tasfiyesine karar verilen ve 27/10/2026 tarihinde tasfiyesi tamamlanmamış fonlara uygulanır. Diğer fonlar için genel bir tasfiye ve sorumluluk rejimi oluşturmaz (m. 1/2).

Ara ödeme alan yatırımcının katılma payları iptal edilir mi?

Hayır. Ara ödeme karşılığında katılma payı iadesi yapılmaz. Paylar nihai tasfiye ödemesi sırasında iade edilir ve ara ödeme bu ödemeden düşülür (m. 4/3, m. 4/5).

Net yatırım tutarı 1.000.000 TL’nin üzerinde olan yatırımcı alacağının kalanını kaybeder mi?

Hayır. 1.000.000 TL ara ödemenin üst sınırıdır. Kalan alacak, tasfiye bakiyesinden ve geri kazanım hesabından yapılacak sonraki ödemelerde değerlendirilir. Ancak toplam ödeme, fonun nakde çevrilen varlıkları ile geri kazanılan tutarlara bağlıdır.

Yatırımcı geri kazanılan paralardan nasıl pay alır?

Geri kazanım hesabındaki tutarlar tasfiye sürerken tasfiye ile görevli kuruluşa, tasfiye bittikten sonra YTM’ye aktarılır. YTM ödemeyi katılma payı sahipliği oranında yapar (m. 6/6).

Fonları tasfiyeye alınmayan şirketlerin işleme kapatılan fonları ne olacak?

SPK Bülteni 2026/67’ye göre A1 Capital, Bulls ve Pardus’un tasfiye kapsamı dışında kalan fonları, tasfiye tamamlandıktan sonra kurucunun belirleyeceği tarih ve esaslarla yeniden işleme açılabilir. Tasfiyesine karar verilmemiş bu fonlar 7596 sayılı Kanun’un kapsamında değildir.

Yatırımcı ceza davasında katılan olabilir mi?

SPKn’deki suçlarda soruşturma SPK’nın başvurusuna bağlıdır ve Kurul katılan sıfatını kendiliğinden kazanır. Yatırımcının katılması, ilgili suçtan zarar görüp görmediğine göre belirlenir (CMK m. 237/1).

Tasfiye ne zaman tamamlanacak?

Bülten 2026/61’deki esaslara göre süre, duyuru tarihinden itibaren en fazla üç aydır ve Kurul bu süreyi uzatabilir. 7596 sayılı Kanun tasfiyenin aşamalarını belirleme yetkisini Kurul’a vermiştir (m. 3/1). Tasfiye bittikten sonra tahsil edilen tutarlar da geri kazanım hesabı üzerinden pay sahiplerine dağıtılmaya devam eder.

Sonuç

Tasfiyede yatırımcının ödemesi MKK kayıtları ve bankaların yaptığı mutabakat esas alınarak belirlenir; 7596 sayılı Kanun bu ödemeyi enflasyona göre güncellenmiş net yatırım tutarına bağlamış, 1.000.000 TL’ye kadar ara ödemeyi kanuni dayanağa kavuşturmuş ve fondan çıkarılan değerlerin TMSF eliyle geri alınmasını düzenlemiştir. İlk adım, kayıtların doğruluğunu kontrol etmek, yatırım ve çekim dekontlarını ve gerçekleşmemiş talimatları belgelemektir. Ceza süreci SPK’nın başvurusuyla yürür; tazminat istemindeki iki yıllık süre ise ceza sürecinin ve geri kazanımın sonucunu beklemez. Somut bir fon yatırımına ilişkin sorular için büromuzla iletişime geçilebilir.

İlgili yazılar: Güveni Kötüye Kullanma Suçu (TCK 155), Elkoyma Kararı (CMK 127), Amme Alacağında İhtiyati Haciz (6183 m. 13-17)

Mevzuat

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut durum için hukuki destek alınmalıdır.