29 numaralı işten çıkış kodu, işverenin iş sözleşmesini “ahlak ve iyiniyet kurallarına aykırı davranış” nedeniyle feshettiğini gösteren genel koddu. Sosyal Güvenlik Kurumu, 01.04.2021 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere bu kodu kaldırmış ve yerine 4857 sayılı İş Kanunu m. 25/II’nin bentlerine karşılık gelen 42 ile 50 arasındaki dokuz ayrı kodu getirmiştir. Bu kodlarla yapılan çıkışlarda işçi kıdem tazminatı ve işsizlik ödeneği alamaz; bu nedenle kodun hatalı girilmesi önemli sonuçlar doğurur.
KISA CEVAP
- Kod 29, 01.04.2021’den itibaren kullanılmamaktadır.
- Yerine gelen 42-50 kodları, İş Kanunu m. 25/II’deki (a) ile (ı) bentlerini ayrı ayrı gösterir.
- Bu kodlarla çıkarılan işçi kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve işsizlik ödeneği alamaz.
- İşverenin bu hakkı, olayı öğrendiği günden itibaren altı iş günü ve her hâlde olaydan itibaren bir yıl içinde kullanması gerekir (İş K. m. 26).
- Kod, işverenin beyanıdır; mahkeme feshin gerçek nedenini ayrıca araştırır.
- Haksız kod nedeniyle işe iade, kıdem ve ihbar tazminatı davası açılabilir; önce arabulucuya başvurulur.
Yeni kodlar ve anlamları
| Kod | İş K. 25/II bendi | Fesih nedeni |
|---|---|---|
| 42 | (a) | İşçinin işe girişte işvereni yanıltması |
| 43 | (b) | İşverene veya ailesine karşı şeref ve namusa dokunacak söz ve davranış, asılsız ihbar ve isnat |
| 44 | (c) | İşyerinde başka bir işçiye cinsel tacizde bulunma |
| 45 | (d) | İşverene veya ailesine ya da başka bir işçiye sataşma, işyerine sarhoş veya uyuşturucu almış olarak gelme |
| 46 | (e) | Doğruluk ve bağlılığa uymayan davranışlar: güveni kötüye kullanma, hırsızlık, meslek sırlarını açığa vurma |
| 47 | (f) | İşyerinde yedi günden fazla hapisle cezalandırılan ve ertelenmeyen bir suç işleme |
| 48 | (g) | İzinsiz veya haklı sebebe dayanmadan ardı ardına iki gün, bir ayda iki defa tatilden sonraki iş günü veya bir ayda üç iş günü devamsızlık |
| 49 | (h) | Yapmakla ödevli olduğu görevi kendisine hatırlatıldığı hâlde yapmamakta ısrar etme |
| 50 | (ı) | İş güvenliğini tehlikeye düşürme veya işyerine ait malları otuz günlük ücretini aşan tutarda hasara uğratma |
Bu ayrım işçinin hangi nedenle çıkarıldığını SGK kayıtlarında daha açık gösterir. Örneğin 48 kodu devamsızlığı, 46 kodu güveni kötüye kullanmayı ifade eder. Eski sistemde bütün bu nedenler tek bir 29 koduyla gösteriliyordu.
Kodun sonuçları
Kıdem ve ihbar tazminatı. İş K. m. 25/II’ye dayanan fesihlerde işçi kıdem tazminatına hak kazanamaz ve bildirim süresi verilmeden sözleşme feshedilebilir. Kıdem ve diğer alacakları sitemizdeki İşçilik Alacakları yazısında anlattık.
İşsizlik ödeneği. 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu m. 51 uyarınca İş K. m. 25/II kapsamında işten çıkarılan sigortalı işsizlik ödeneğinden yararlanamaz. Bu konuyu sitemizdeki İşsizlik Maaşı Şartları yazısında anlattık.
Yeni işe girişler. Çıkış kodu SGK kayıtlarında görünür. İşverenler yeni işe alımlarda bu kayda bakabildiğinden, haksız bir kod işçinin iş bulmasını da zorlaştırabilir.
Altı iş günü ve bir yıllık süre
İşverenin 25/II’ye dayanarak derhal fesih hakkı süreye bağlıdır:
4857 sayılı İş Kanunu m. 26/1
24 üncü ve 25 inci maddelerde gösterilen ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan hallere dayanarak işçi veya işveren için tanınmış olan sözleşmeyi fesih yetkisi, iki taraftan birinin bu çeşit davranışlarda bulunduğunu diğer tarafın öğrendiği günden başlayarak altı iş günü geçtikten ve her halde fiilin gerçekleşmesinden itibaren bir yıl sonra kullanılamaz.
Bu süre geçtikten sonra yapılan derhal fesih haklı sayılmaz. Örneğin bir ay önce öğrenilen devamsızlığa dayanılarak yapılan fesihte işveren 25/II’ye dayanamaz. Bu durumda fesih haksız fesih olarak değerlendirilir ve işçinin tazminat hakları doğar.
Hatalı kodun düzeltilmesi
- Kaydın kontrolü: İşçi e-Devlet üzerinden SGK hizmet dökümünde çıkış kodunu görür.
- Arabuluculuk: Kıdem, ihbar tazminatı ve işe iade talepleri için önce zorunlu arabulucuya başvurulur. Bu süreci sitemizdeki Zorunlu Arabuluculuk yazısında anlattık.
- Dava: Anlaşma sağlanamazsa iş mahkemesinde alacak veya işe iade davası açılır. İşe iade için fesih bildiriminden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurulması gerekir.
- İspat: Feshin haklı nedene dayandığını işveren ispat eder. Tutanak, savunma istem yazısı, kamera kaydı ve tanıklar incelenir.
- Kod düzeltmesi: Mahkeme feshin haksız olduğuna karar verirse, kesinleşen karar SGK’ya sunularak kaydın düzeltilmesi istenebilir. Mahkeme kararı ile işsizlik ödeneği başvurusu da yeniden değerlendirilebilir.
Sıkça sorulan sorular
Eski 29 koduyla çıkarılan işçinin kaydı yeni koda çevrilir mi?
01.04.2021 öncesindeki çıkışlar 29 koduyla kayıtlı kalır. Yeni kodlar bu tarihten sonraki çıkışlar için kullanılır.
İşveren savunma almadan 25/II’ye dayanarak fesih yapabilir mi?
Derhal fesihte savunma alınması kanunen zorunlu değildir. Ancak İş K. m. 19/2 uyarınca işçinin davranışı nedeniyle yapılan geçerli fesihlerde savunma alınması şarttır. Savunmanın alınmaması, işverenin ileri sürdüğü nedenin ispatını zorlaştırır.
İşveren “istifa etti” diye kod girip gerçekte işçiyi çıkardıysa ne olur?
Kod işverenin beyanıdır. İşçi, iş sözleşmesinin gerçekte işveren tarafından sona erdirildiğini tanık, yazışma ve diğer delillerle ispat edebilir. Bu durumda mahkeme gerçek fesih nedenine göre karar verir.
Kod 29 ile çıkan işçi işsizlik maaşı alabilir mi?
Alamaz. Ancak mahkeme feshin haklı nedene dayanmadığını tespit ederse işçi kesinleşen kararla İŞKUR’a başvurabilir.
Fesih bildirimi ve kod birlikte incelenmeli
İşten çıkarılan işçinin önce yazılı fesih bildirimini ve SGK’ya bildirilen çıkış kodunu karşılaştırması gerekir. İkisi arasındaki çelişki, işverenin fesih nedenini sonradan değiştirdiğini gösterebilir. Fesih bildiriminde nedenin açık ve kesin biçimde yazılması İş K. m. 19 uyarınca zorunludur; bildirimde yazılmayan bir nedene sonradan dayanılamaz.
Mevzuat: 4857 sayılı İş Kanunu, 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu.
Bu yazı, 22 Ekim 2026 tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan mevzuata göre hazırlanmıştır. Genel bilgilendirme amaçlıdır; somut durumunuz için hukuki destek alınız.