Ceza Davasında Temyiz Dilekçesi Örneği (CMK 291-294): Süre, Temyiz Sebepleri ve Şablon

Bölge adliye mahkemesi ceza dairesinin kararından sonra, kanunda sayılan istisnalar dışında Yargıtay’a temyiz başvurusu yapılabilir. Temyiz, istinaftan farklı olarak yalnızca hukuki denetimdir. Bu nedenle temyiz dilekçesinin içeriği, başvurunun incelenip incelenmeyeceğini doğrudan belirler. Sebep göstermeyen veya yalnızca “re’sen tespit edilecek nedenler” gibi genel ifadeler içeren dilekçeler esasa girilmeden reddedilebilmektedir. Aşağıda temyiz dilekçesinin şekli ve içeriği, temyiz edilemeyen kararlar, dilekçe verildikten sonraki süreç ve kullanılabilecek bir örnek yer almaktadır. Temyiz yolunun genel çerçevesi için Ceza Davasında Temyiz: Temyiz Edilebilen Kararlar, Süre, Yargıtay İncelemesi ve Direnme yazımıza bakılabilir.

KISA CEVAP

  • Temyiz süresi, hükmün gerekçesiyle birlikte tebliğinden itibaren iki haftadır (CMK 291/1).
  • Dilekçe hükmü veren mahkemeye verilir veya zabıt kâtibine beyanda bulunulur.
  • Temyiz eden, hükmün hangi nedenle bozulmasını istediğini göstermek zorundadır (CMK 294/1).
  • Temyiz sebebi yalnızca hükmün hukuki yönüne ilişkin olabilir (CMK 294/2).
  • Sebep içermeyen dilekçe Yargıtay tarafından reddedilir (CMK 298).
  • Cumhuriyet savcısı, temyizin sanık lehine mi aleyhine mi olduğunu belirtmek zorundadır.

Kanun metni

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m. 288, 291/1 ve 294

Madde 288 – (1) Temyiz, ancak hükmün hukuka aykırı olması nedenine dayanır. (2) Bir hukuk kuralının uygulanmaması veya yanlış uygulanması hukuka aykırılıktır. […] Madde 291 – (1) Temyiz istemi, hükmün gerekçesiyle birlikte tebliğ edildiği tarihten itibaren iki hafta içinde hükmü veren mahkemeye bir dilekçe verilmesi veya zabıt kâtibine bir beyanda bulunulması suretiyle yapılır; beyan tutanağa geçirilir ve tutanak hâkime onaylattırılır. Tutuklu bulunan sanık hakkında 263 üncü madde hükmü saklıdır. […] Madde 294 – (1) Temyiz eden, hükmün neden dolayı bozulmasını istediğini temyiz başvurusunda göstermek zorundadır. Cumhuriyet savcısı temyiz dilekçesinde, temyiz isteğinin sanığın yararına veya aleyhine olduğunu açıkça belirtir. (2) Temyiz sebebi, ancak hükmün hukukî yönüne ilişkin olabilir.

Önce kararın temyiz edilebilir olup olmadığı kontrol edilmeli

Bölge adliye mahkemesi ceza dairelerinin bozma dışında kalan hükümleri kural olarak temyiz edilebilir (CMK 286/1). Ancak CMK 286/2 önemli istisnalar getirir. Başlıcaları şunlardır:

  • İlk derece mahkemesince verilen beş yıl veya daha az hapis cezaları ile adli para cezalarına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine dair kararlar,
  • Beş yıl veya daha az hapis cezalarını artırmayan bölge adliye mahkemesi kararları,
  • Hapis cezasından çevrilen seçenek yaptırımlara ilişkin kararlar,
  • Adli para cezasını gerektiren suçlarda verilen her türlü bölge adliye mahkemesi kararı,
  • On yıl veya daha az hapis cezasını gerektiren suçlarda beraat kararlarına ilişkin istinaf başvurusunun esastan reddine dair kararlar,
  • Davanın düşmesine, ceza verilmesine yer olmadığına ve güvenlik tedbirine ilişkin bazı kararlar.

Bu istisnalara rağmen CMK 286/3’te sayılan bazı suçlarda verilen kararlar temyiz edilebilir. Temyiz edilemeyecek bir karar temyiz edilirse, hükmü veren mahkeme temyiz istemini reddeder (CMK 296/1). Hüküm fıkrasında kararın kesin olup olmadığı ve kanun yolu belirtilmiş olmalıdır; dilekçe hazırlanmadan önce bu kısım dikkatle okunmalıdır.

Dilekçede bulunması gerekenler

Ceza Davasında Temyiz Dilekçesi bilgi grafiği

Başlık ve taraflar: Dilekçe, kararı veren bölge adliye mahkemesi ceza dairesine hitaben yazılır ve Yargıtay’a gönderilmek üzere sunulduğu belirtilir. Dosya numaraları, sanığın kimliği, müdafii ve suç adı gösterilir.

Temyiz sebepleri: Her sebep ayrı başlıkta ve somut olarak yazılır. Örneğin delilin hukuka aykırı elde edilmesi, savunma hakkının kısıtlanması, suç vasfının yanlış belirlenmesi, indirim veya artırım hükümlerinin hatalı uygulanması gibi. Her sebebin yanında, hatanın dosyadaki hangi belgede veya tutanakta görüldüğü sayfa numarasıyla belirtilmelidir.

İstem: Hükmün bozulması ve gerekiyorsa duruşmalı inceleme talebi açıkça yazılır. Duruşmalı inceleme on yıl veya daha fazla hapis cezasına ilişkin hükümlerde istenebilir; Yargıtay uygun görürse duruşma yapar (CMK 299/1). Tutuklu sanık duruşmaya katılmak isteminde bulunamaz, ancak müdafi aracılığıyla temsil edilebilir (CMK 299/2).

Hangi sebepler temyiz sebebidir?

Temyiz yalnızca hukuka aykırılığa dayanır. Bir hukuk kuralının uygulanmaması veya yanlış uygulanması hukuka aykırılıktır (CMK 288/2). Bu nedenle “tanık yalan söylüyor, mahkeme yanlış değerlendirdi” şeklindeki bir itiraz, tek başına delil takdirine yönelik olduğundan zayıf kalır. Aynı itiraz, “mahkeme çelişen tanık beyanlarından birine neden üstünlük tanıdığını gerekçede göstermemiştir; bu durum CMK 230/1-b’ye aykırıdır” şeklinde yazıldığında hukuki bir sebep hâline gelir.

CMK 289’da sayılan hukuka kesin aykırılık hâlleri, dilekçede gösterilmese bile Yargıtay tarafından dikkate alınır. Bunlar arasında mahkemenin kanuna uygun teşekkül etmemesi, yasaklı hâkimin hükme katılması, mahkemenin kanuna aykırı olarak kendini görevli veya yetkili görmesi, açıklık ilkesinin ihlali, hükmün gerekçe içermemesi, savunma hakkının mahkeme kararıyla sınırlandırılması ve hükmün hukuka aykırı delile dayanması vardır. Bu hâllerin dilekçede ayrıca yazılması yine de faydalıdır; çünkü Yargıtay’ın dikkatini doğrudan ilgili noktaya çeker.

Yargıtay incelemesini temyiz başvurusunda belirtilen hususlarla sınırlı yapar (CMK 301). Hüküm dilekçedeki sebeplerle bozulduğunda, dilekçede açıklanmamış olsa bile saptanan diğer hukuka aykırılıklar da bozma ilamında gösterilir (CMK 302/3).

Temyiz dilekçesi örneği

YARGITAY … CEZA DAİRESİNE
Gönderilmek Üzere
… BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ … CEZA DAİRESİ BAŞKANLIĞINA

DOSYA NO: … Esas, … Karar
TEMYİZ EDEN (SANIK): Ad Soyad, T.C. Kimlik No, adres
MÜDAFİİ: Av. Ad Soyad, adres
SUÇ: …
TEBLİĞ TARİHİ: …/…/…
KONU: … tarihli kararın temyizen incelenerek bozulması istemidir.

AÇIKLAMALAR

  1. Sanık hakkında … suçundan … Asliye/Ağır Ceza Mahkemesince verilen … tarihli hükme karşı yapılan istinaf başvurusu, Dairenizin … tarihli kararı ile esastan reddedilmiş/düzeltilerek reddedilmiştir.
  2. Birinci temyiz sebebi (hukuka aykırı delil): Hükme esas alınan … delili, … tarihli hâkim kararı olmaksızın yapılan arama sonucunda elde edilmiştir. Bu delil CMK 217/2 ve 289/1-i uyarınca hükme esas alınamaz.
  3. İkinci temyiz sebebi (suç vasfı): Eylem, … yerine … suçunu oluşturmaktadır. Bu nedenle uygulanan kanun maddesi hatalıdır.
  4. Üçüncü temyiz sebebi (ceza tayini): TCK 62 uyarınca takdiri indirim yapılmamasına ilişkin gerekçe, sanığın … yönündeki davranışları dikkate alınmadan yazılmıştır.
  5. Re’sen dikkate alınacak diğer hukuka aykırılıkların da gözetilmesini talep ederiz.

HUKUKİ NEDENLER: CMK 286, 288, 289, 291, 294 ve ilgili mevzuat.
SONUÇ VE İSTEM: Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün BOZULMASINA karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederiz.

Tarih
Sanık Müdafii Av. Ad Soyad (imza)

Bu örnek yalnızca yapıyı göstermek amacıyla hazırlanmıştır. Her temyiz sebebi somut dosyanın içeriğine göre ayrıca yazılmalıdır. Örnekteki beşinci madde tek başına yeterli değildir; Yargıtay’ın aşağıdaki kararında görüldüğü gibi yalnızca bu tür genel bir ifade içeren dilekçe sebep içermiyor sayılır.

Dilekçe verildikten sonra ne olur?

Ön inceleme. Hükmü veren bölge adliye mahkemesi önce sürenin, kararın temyiz edilebilirliğinin ve temyiz edenin hakkının bulunup bulunmadığını inceler. Bu şartlardan biri yoksa temyiz istemini reddeder. Temyiz eden, ret kararının tebliğinden itibaren iki hafta içinde Yargıtay’dan bu konuda karar vermesini isteyebilir; ancak bu nedenle hükmün infazı ertelenmez (CMK 296).

Karşı tarafa tebliğ. Reddedilmeyen temyiz dilekçesinin bir örneği karşı tarafa tebliğ edilir; karşı taraf iki hafta içinde yazılı cevap verebilir (CMK 297/1). Ardından dosya Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilir.

Tebliğname. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının düzenlediği tebliğname, hükmü temyiz eden veya aleyhine görüş içeren taraflara tebliğ edilir ve ilgili taraf iki hafta içinde yazılı cevap verebilir (CMK 297/3). Tebliğnameye cevap, temyiz dilekçesindeki sebepleri desteklemek ve başsavcılığın aleyhe görüşünü çürütmek için önemli bir fırsattır.

Yargıtay kararı. Yargıtay hükmü hukuka uygun bulursa temyiz istemini esastan reddeder; hükmü etkileyecek nitelikte hukuka aykırılık saptarsa bozar (CMK 302). Madde numarasının yanlış yazılması, maddi hesap hatası veya TCK 61’deki sıralamanın gözetilmemesi gibi durumlarda Yargıtay hükmü bozmadan düzeltebilir (CMK 303).

Aleyhe bozma yasağı. Hüküm yalnız sanık tarafından veya onun lehine temyiz edilmişse, bozma sonrası verilecek yeni hüküm önceki cezadan daha ağır olamaz (CMK 307/5). Ayrıntılar için Aleyhe Bozma Yasağı ve Kazanılmış Hak: Yalnız Sanık Lehine Başvuruda Ceza Artırılamaz yazımıza bakılabilir.

Yargıtay kararı

Yargıtay 13. Ceza Dairesinin 2019 tarihli kararına konu olayda sanık müdafii, hırsızlık suçundan verilen mahkûmiyete karşı temyiz başvurusunda bulunmuştur. Dilekçede yalnızca delil bulunmadığı ve sanığın tutuklu olduğu belirtilmiştir. Daire başvuruyu esasa girmeden reddetmiştir:

Yargıtay 13. Ceza Dairesi, 11.09.2019 tarihli, E. 2019/4535, K. 2019/12242 sayılı kararı

Görüldüğü üzere, istinaf sonrası temyiz incelemesi sırasında temyiz isteminde bulunan kişilerin hükmün neden dolayı bozulmasını istediklerini temyiz başvurularında açıkça göstermeleri, aksi halde temyiz dilekçesinde herhangi bir sebep gösterilmemesi yada ”… re’sen tespit edilecek sair hususlar” gibi muğlak ifadelerle yazılan temyiz dilekçelerinin sebep içermediklerinden reddedilmeleri gerekmektedir.

Karar, temyizin istinaf gibi genel bir yeniden inceleme talebi olmadığını hatırlatır. Dilekçede hangi hukuk kuralının uygulanmadığı veya yanlış uygulandığı somut olarak gösterilmelidir.

Sıkça sorulan sorular

Temyiz dilekçesi doğrudan Yargıtay’a verilebilir mi?
Hayır. Dilekçe hükmü veren mahkemeye verilir. Başka yerdeki bir mahkeme aracılığıyla da sunulabilir; ancak sürenin dilekçenin kayda geçtiği tarihe göre hesaplanacağı unutulmamalıdır.

Hangi kararlar temyiz edilemez?
CMK 286/2, beş yıl veya daha az hapis cezasına ilişkin istinaf başvurusunun esastan reddi kararları gibi bazı kararları temyiz dışında tutar. Bazı suçlarda ise ceza miktarına bakılmaksızın temyiz yolu açıktır (CMK 286/3).

Ek temyiz dilekçesi verilebilir mi?
7499 sayılı Kanun’la süre tutum dilekçesinden sonra ayrıca gerekçe verilmesine ilişkin düzenleme kaldırılmıştır. Bu nedenle temyiz sebepleri iki haftalık süre içinde verilen dilekçede eksiksiz yer almalıdır.

Tutuklu sanık temyiz dilekçesini nasıl verir?
Tutuklu sanık dilekçesini ceza infaz kurumu müdürlüğüne verebilir; bu tarih mahkemeye verilmiş gibi kabul edilir (CMK 263).

Katılan veya Cumhuriyet savcısı da temyiz edebilir mi?
Evet. Katılan ve vekili ile Cumhuriyet savcısı da temyiz yoluna başvurabilir. Savcı, temyizin sanık lehine mi aleyhine mi olduğunu dilekçesinde açıkça belirtmek zorundadır (CMK 294/1). Sanığın yararına olan kurallara aykırılık, savcıya sanık aleyhine bozma isteme hakkı vermez (CMK 290). Katılanın temyiz dilekçesi de aynı şekilde somut hukuka aykırılık sebeplerini göstermelidir; yalnızca cezanın az verildiğini belirten bir dilekçe, hangi kuralın yanlış uygulandığını göstermiyorsa sebep içermiyor sayılabilir.

Temyiz sonrasında başka bir yol var mı?
Yargıtay kararıyla hüküm kesinleşir. Kesin hükme karşı şartları varsa yargılamanın yenilenmesi istenebilir. Ayrıca adil yargılanma hakkı gibi temel hakların ihlal edildiği iddiasıyla, kesin kararın öğrenilmesinden itibaren otuz gün içinde Anayasa Mahkemesi’ne bireysel başvuru yapılabilir.

Son kontrol

Dilekçe verilmeden önce tebliğ tarihi, kararın temyiz edilebilir olup olmadığı ve her temyiz sebebinin dosyadaki somut bir olguya dayandırılıp dayandırılmadığı kontrol edilmelidir. Dilekçenin hükmü veren mahkemeye verildiği veya UYAP üzerinden gönderildiği tarihi gösteren kayıt saklanmalıdır.

Temyiz sebeplerinin dilekçede nasıl gösterilmesi gerektiği Ceza Davasında Temyiz Sebebi Gösterme Zorunluluğu yazımızda ayrıntılı olarak anlatılmıştır.

Mevzuat: 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu.

Bu yazı, 24 Ekim 2026 tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan mevzuata göre hazırlanmıştır. Genel bilgilendirme amaçlıdır; somut durumunuz için hukuki destek alınız.