Kira sözleşmesinin süresi dolmadan kiralananı boşaltan kiracı, sözleşme sonuna kadar kalan bütün kira bedellerinden sorumlu olmaz. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 325’e göre kiracının sorumluluğu, kiralananın benzer koşullarla yeniden kiraya verilebileceği makul bir süreyle sınırlıdır. Kiracı bu süre dolmadan kiraya verenin kabul etmesi beklenebilecek, ödeme gücüne sahip yeni bir kiracı bulursa borcu sona erer.
KISA CEVAP
- Erken çıkan kiracı yalnızca makul bir süre için kira bedelinden sorumludur (TBK m. 325).
- Makul süre somut olayın koşullarına göre, çoğunlukla bilirkişi incelemesiyle belirlenir.
- Kiracının bulduğu yeni kiracı uygun nitelikteyse kiracının borcu sona erer.
- Kiraya veren yapmaktan kurtulduğu giderleri ve elde ettiği yararları kira alacağından düşmek zorundadır.
- Sözleşmeye konan “kalan sürenin tamamı ödenir” şartı TBK m. 325 karşısında sınırlı uygulanır.
- Anahtarın teslimi ve tahliyenin belgelenmesi kiracının ispat yükünü hafifletir.
Kanun metni
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 325
Kiracı, sözleşme süresine veya fesih dönemine uymaksızın kiralananı geri verdiği takdirde, kira sözleşmesinden doğan borçları, kiralananın benzer koşullarla kiraya verilebileceği makul bir süre için devam eder. Kiracının bu sürenin geçmesinden önce kiraya verenden kabul etmesi beklenebilecek, ödeme gücüne sahip ve kira ilişkisini devralmaya hazır yeni bir kiracı bulması hâlinde, kiracının kira sözleşmesinden doğan borçları sona erer. Kiraya veren, yapmaktan kurtulduğu giderler ile kiralananı başka biçimde kullanmakla elde ettiği veya elde etmekten kasten kaçındığı yararları kira bedelinden indirmekle yükümlüdür.
Makul süre nedir?
Makul süre, kiralananın piyasada benzer koşullarla yeniden kiraya verilebilmesi için gereken süredir. Bu süre taşınmazın konumuna, niteliğine, kira bedeline ve mevsime göre değişir. Büyük şehirlerde merkezi konumdaki bir daire birkaç hafta içinde kiralanabilirken, büyük bir iş yeri veya fabrika binası için daha uzun süre gerekebilir.
Mahkeme bu süreyi çoğunlukla keşif ve bilirkişi incelemesiyle belirler. Kiraya verenin kiralananı kiraya vermek için makul çaba göstermesi de beklenir. İlan vermeyen, yüksek bedel isteyerek talepleri geri çeviren kiraya veren, bu süreyi kendi lehine uzatamaz.
Yeni kiracı bulunması
Kiracı, sözleşmenin kalan süresi için yerine geçecek bir kiracı bulursa borcundan kurtulabilir. Ancak bu kiracının kiraya verenden kabul etmesi beklenebilecek nitelikte, yani ödeme gücüne sahip ve kira ilişkisini aynı koşullarla devralmaya hazır olması gerekir.
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi 05.03.2018 tarihli, E. 2017/8930, K. 2018/1992 sayılı kararında, kiracının önerdiği adayın bu şartı taşımadığı bir olayı incelemiştir. Önerilen kişi iş yerini kendisi için değil ortağı için kiralamak istemişti. Daire, bu kişinin kira ilişkisini aynı koşullarla devralmaya hazır yeni kiracı niteliği taşımadığını kabul etmiş ve kiraya verenin makul süre boyunca uğradığı kira kaybının bilirkişi aracılığıyla belirlenmesi gerektiğini vurgulamıştır.
Bu karardan çıkan sonuç şudur: Kiracının yeni kiracı önermesi tek başına yeterli değildir. Önerilen kişinin kimliği, gelir durumu ve sözleşmeyi aynı şartlarla üstlenmeye hazır olduğu belgelenmelidir. Kiraya veren haklı bir gerekçe olmadan uygun bir adayı reddederse, kiracı bu tarihten sonraki kira bedellerinden sorumlu tutulmaz.
Sözleşmedeki cezai şart ve depozito
Kira sözleşmelerinde sıkça “sözleşme süresinden önce çıkılırsa kalan aylar peşin ödenir” gibi şartlar yer alır. TBK m. 325 kiracıyı koruyan bir hükümdür ve konut ile çatılı iş yeri kiralarında kiracı aleyhine düzenlenen şartlar TBK m. 346 ve genel hükümler çerçevesinde değerlendirilir. Mahkemeler bu tür şartları uygularken kiraya verenin gerçek zararını esas alma eğilimindedir.
Depozito, kiraya verenin kira alacağı ve hasar tazminatı için güvencedir. Makul süre kira bedeli ve hasar giderleri düşüldükten sonra kalan tutar kiracıya iade edilir. Depozito iadesini sitemizdeki Kira Depozitosu İadesi: Üç Aylık Sınır, Banka Hesabı, Kesintiler ve Dava Yolu yazısında anlattık.
TBK m. 346 bu konuda açık bir sınır koyar. Hükme göre kiracıya kira bedeli ve yan giderler dışında başka bir ödeme yükümlülüğü getirilemez; kira bedelinin zamanında ödenmemesi hâlinde ceza koşulu ödeneceğine veya sonraki kira bedellerinin muaccel olacağına ilişkin anlaşmalar geçersizdir. Erken çıkışta kalan sürenin bütün kiralarının istenmesine yönelik şartlar da bu hüküm ve TBK m. 325 birlikte değerlendirilerek sınırlandırılır.
Erken tahliye ile süre sonunda çıkış arasındaki fark
Konut ve çatılı iş yeri kiralarında kiracı, belirli süreli sözleşmenin bitiminden en az on beş gün önce bildirimde bulunarak süre sonunda sözleşmeden çıkabilir (TBK m. 347/1). Bu bildirim yapılmazsa sözleşme aynı koşullarla bir yıl uzamış sayılır. Süre sonunda usulüne uygun bildirimle çıkan kiracı açısından erken tahliye sorunu doğmaz; kiracı ayrıca bir tazminat ödemez.
Uygulamada sık yapılan hata, bildirimin süresinde yapılmamasıdır. Örneğin sözleşmesi 1 Eylül’de bitecek olan kiracı Ağustos’un son haftasında çıkacağını bildirirse on beş günlük süreye uyulmamış olur ve sözleşme bir yıl uzar. Bu durumda kiracının Eylül’de çıkması, uzayan bir yıllık süre bakımından erken tahliye sayılır ve TBK m. 325 uygulanır.
Belirsiz süreli sözleşmelerde kiracı, genel hükümlere göre her zaman fesih bildiriminde bulunabilir. Taşınmaz kiralarında bildirim, yerel âdette belirlenen kira döneminin sonu için, böyle bir âdet yoksa altı aylık kira döneminin sonu için ve üç ay önceden yapılır (TBK m. 329). Bu sürelere uymadan çıkan kiracı, bir sonraki fesih dönemine kadar sorumluluk tartışmasıyla karşılaşabilir.
Önemli sebeple olağanüstü fesih
Kiracının erken çıkışı her zaman kendi tercihinden kaynaklanmaz. Başka bir şehre zorunlu tayin, ağır bir hastalık veya ailede meydana gelen önemli bir değişiklik kira ilişkisinin sürdürülmesini çekilmez hâle getirebilir. TBK m. 331’e göre taraflardan her biri, kira ilişkisinin devamını kendisi için çekilmez hâle getiren önemli sebeplerin varlığı durumunda, yasal fesih bildirim süresine uyarak sözleşmeyi her zaman feshedebilir.
Bu hükme dayanan fesihte hâkim, durum ve koşulları göz önünde tutarak olağanüstü feshin parasal sonuçlarını belirler. Yani önemli sebep kiracıyı tamamen sorumsuz kılmaz; ancak kiraya verenin zararının hakkaniyete uygun biçimde paylaştırılmasını sağlar. Önemli sebebin varlığı ve kiracının bunu öngöremeyeceği belgelerle ortaya konulmalıdır. Tayin yazısı, sağlık raporu veya işyeri değişikliğini gösteren belgeler bu amaçla kullanılır.
İş yerinde kira ilişkisinin devri
İş yeri kiracısı için erken çıkışın bir başka yolu kira ilişkisinin devridir. TBK m. 323‘e göre kiracı, kiraya verenin yazılı rızasını almadıkça kira ilişkisini başkasına devredemez; ancak kiraya veren iş yeri kiralarında haklı sebep olmadıkça bu rızayı vermekten kaçınamaz. Devirle birlikte devralan kiracı sözleşmenin tarafı olur. Konut kiralarında bu zorunluluk bulunmadığından devir ancak kiraya verenin kabulüyle mümkündür.
Örnek hesap
Aylık kirası 30.000 TL olan ve sözleşmesinin bitmesine sekiz ay bulunan bir dairenin kiracısı erken çıkmış olsun. Bilirkişi, dairenin benzer koşullarla yeniden kiraya verilebilmesi için makul sürenin iki ay olduğunu belirlerse kiracının sorumluluğu 60.000 TL ile sınırlı kalır. Kiraya veren daireyi bir ay sonra 30.000 TL’ye kiraya vermişse kiracının borcu yalnızca bir aylık kira olan 30.000 TL’dir. Daire yeni kiracıya daha düşük bedelle kiralanmışsa aradaki farkın makul süre içinde kalan kısmı da hesaba katılabilir.
Erken tahliye süreci

- Bildirim: Kiracı tahliye niyetini ve tarihini kiraya verene noter veya yazılı yolla bildirir.
- Yeni kiracı: Kiracı uygun bir aday bulursa adayın bilgileri ve kabul beyanı kiraya verene iletilir.
- Teslim: Taşınmaz boşaltılır, anahtar teslim edilir ve teslim tutanağı düzenlenir. Kiraya veren anahtarı almıyorsa sulh hukuk mahkemesinden tevdi yeri belirlenmesi istenebilir.
- Makul süre: Kiracı, kiralananın yeniden kiraya verilebileceği makul süre için kira bedelini öder.
- Hesaplaşma: Depozito, ödenmemiş giderler ve hasarlar mahsup edilir.
Güncel Yargıtay kararları
Makul süre bilirkişiyle belirlenir, sözleşme sonunu aşamaz
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, E. 2017/1544, K. 2021/1592, T. 07.12.2021 sayılı kararında mahkemenin izleyeceği yolu sıralamıştır. Önce tahliye tarihi saptanır. Sözleşmede bu konuda hüküm varsa ona göre hareket edilir; yoksa kiracı yalnızca yeniden kiralama için gereken makul süre boyunca kira bedelinden sorumlu tutulur.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, E. 2017/1544, K. 2021/1592, T. 07.12.2021
bu makul süre bilirkişi aracılığıyla belirlenerek, belirlenecek bu süreyle sınırlı olarak kiracının sorumluluğuna hükmedilmesidir.
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, E. 2024/3967, K. 2025/2811, T. 14.05.2025 sayılı kararda aktarılan bozma gerekçesine göre makul süre, sözleşmenin sona ereceği tarihi geçemez. Sözleşmenin bitmesine iki ay kalmışken çıkan kiracıdan, bilirkişi dört aylık makul süre belirlese bile iki aydan fazlası istenemez.
Sözleşmede kararlaştırılan bildirim süresi makul süre yerine geçebilir
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, E. 2023/3213, K. 2023/3262, T. 21.11.2023 sayılı kararda sözleşmede kiracının çıkmadan iki ay önce bildirimde bulunacağı yazılıydı. Daire bu hükmü taraflarca kararlaştırılmış makul süre saymış ve ayrıca keşif yapılmasına gerek olmadığını belirtmiştir. Kiralanan bu süre dolmadan yeniden kiraya verilmişse kiracının sorumluluğu yeni kiralama tarihini de aşamaz.
Uygulamadaki süreler
Bilirkişilerin belirlediği süreler kiralananın niteliğine göre değişir. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, E. 2023/2500, K. 2024/1932, T. 11.06.2024 sayılı kararda haklı neden olmadan sözleşmeyi feshedip çıkan kiracı, anahtarı teslim ettiği tarihe kadarki kira bedeliyle birlikte altı aylık makul süre kirasından sorumlu tutulmuş ve karar onanmıştır. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, E. 2024/811, K. 2025/108, T. 08.01.2025 sayılı kararda incelenen dosyada da bilirkişi altı aylık süre öngörmüş, talep dört ay olduğu için mahkeme taleple bağlı kalarak dört aylık bedele hükmetmiştir. Aynı dosyada yakındaki hastanenin taşınması, kiraya verenin kusuru sayılmamıştır.
Uygulamada sık yapılan hatalar
- Kiraya verenin, sözleşmenin kalan bütün aylarını tek kalemde talep etmesi. Kanunda sorumluluk makul süreyle sınırlıdır ve bilirkişi raporu olmadan hüküm kurulamaz.
- Kiracının anahtarı tutanakla teslim etmemesi. Makul süre ancak tahliye tarihinden itibaren işler; tahliye ispat edilemezse kira borcu devam eder.
- Kiraya verenin taşınmazı yeniden kiralamak için ilan vermemesi ya da piyasanın çok üzerinde bedel istemesi.
- Sözleşmedeki “iki ay önceden haber verilir” gibi hükümlerin göz ardı edilmesi. Bu hükümler makul süreyi belirleyebilir.
- Talep edilen süreyi düşük göstermek. Mahkeme taleple bağlıdır; bilirkişi daha uzun süre belirlese de fazlasına hükmedemez.
Sıkça sorulan sorular
Bir yıllık sözleşmede üçüncü ayda çıkan kiracı kalan dokuz ayın kirasını öder mi?
Kural olarak ödemez. Kiracı, kiralananın yeniden kiraya verilebileceği makul süre için sorumludur. Bu süre olayın koşullarına göre belirlenir.
Kiraya veren daireyi hemen başkasına kiralarsa kiracı yine de ödeme yapar mı?
Yapmaz. Kiraya veren, kiralananı yeniden kiraya vermekle elde ettiği geliri alacağından düşmek zorundadır. Yeni kiracının girdiği tarihten sonrası için eski kiracının borcu sona erer.
Anahtar teslim edilmezse ne olur?
Kiracı kiralananı fiilen boşaltmış olsa bile anahtar teslim edilmediyse kiraya veren taşınmazı kullanamaz ve kira borcu devam edebilir. Anahtarın teslimi tutanakla veya noter aracılığıyla belgelenmelidir.
Kiracının tahliye taahhüdü vermesi erken çıkışı etkiler mi?
Tahliye taahhüdü, kiracının belirli bir tarihte çıkacağını kabul ettiği belgedir. Bu tarih sözleşme süresinden önceyse erken tahliye konusu taahhüt kapsamında değerlendirilir. Tahliye taahhüdünü sitemizdeki Tahliye Taahhüdü: Geçerlilik Şartları, Bir Aylık Süre ve İcra Yoluyla Tahliye yazısında anlattık.
Kiraya veren yeni kiracı adayını görmeden reddederse ne olur?
Kiraya veren, kabul etmesi beklenebilecek nitelikteki bir adayı haklı bir gerekçe olmadan reddedemez. Aday hakkında hiçbir inceleme yapmadan verilen ret, kiraya verenin makul çaba göstermediğinin işareti olarak değerlendirilebilir. Bu durumda kiracı, adayın önerildiği tarihten sonraki kiralardan sorumlu tutulmayabilir. Adayın önerildiği tarih ve sunulan bilgiler yazılı olarak belgelenmelidir.
Erken çıkışta kiracı aidat ve giderlerden de sorumlu mudur?
Kiracının makul süre içindeki sorumluluğu kira bedeliyle sınırlı değildir; sözleşmede kiracıya yüklenen aidat ve yan giderler de bu süre için talep edilebilir. Ancak taşınmaz boş kaldığı için doğmayan elektrik, su ve doğalgaz tüketim bedelleri kiracıdan istenemez. Kiraya veren yapmaktan kurtulduğu giderleri alacağından indirmek zorundadır.
Depozito makul süre kirasına mahsup edilebilir mi?
Tarafların anlaşmasıyla veya kiraya verenin açık beyanıyla depozito, makul süre için doğan kira alacağına mahsup edilebilir. Mahsup yapılmışsa kiraya veren, kalan tutarı kiracıya iade etmekle yükümlüdür. Mahsubun hangi aylar için yapıldığı yazılı olarak belirlenmelidir.
Kiraya verenin dava açması
Kiracı makul süre kira bedelini ödemezse kiraya veren, bu alacak için icra takibi başlatabilir veya sulh hukuk mahkemesinde alacak davası açabilir. Kira sözleşmesinden doğan uyuşmazlıklarda dava açmadan önce arabulucuya başvurulması zorunludur. Yargılamada kiraya veren, kiralananın hangi tarihte boşaltıldığını ve yeniden kiralanması için hangi çabaları gösterdiğini ortaya koymalıdır. Kiracı ise teslim tarihini ve önerdiği yeni kiracıyı belgeleriyle ispat eder.
Kiracının hazırlaması gereken belgeler
Erken tahliyede kiracının elini güçlendiren belgeler şunlardır: yazılı tahliye bildirimi, teslim tutanağı, anahtar teslim belgesi, taşınmazın teslimdeki durumunu gösteren fotoğraflar ve varsa yeni kiracı adayının yazılı beyanı. Kiraya verenin yeniden kiralama için ilan verip vermediği de ileride makul sürenin tartışılmasında önem taşır. Emlak ilan sitelerindeki ilanların ekran görüntüleri ve tarihleri, bu konuda başvurulabilecek pratik delillerdir.
Bu konuyla bağlantılı yazı: Kiracının Anahtarı Teslim Etmeden Evi Boşaltması: Kira Borcu, Anahtarın Tevdii ve Ev Sahibinin Hakları.
İlgili yazılar: Kira Sözleşmesinin Önemli Sebeple Feshi (TBK 331): Olağanüstü Fesih, Kira Sözleşmesinde Geçersiz Hükümler (TBK 346): Ceza Koşulu, Muacceliyet ve Ek Ödemeler
Mevzuat: 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu.
Bu yazı, 12 Kasım 2026 tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan mevzuata göre hazırlanmıştır. Genel bilgilendirme amaçlıdır; somut durum için hukuki destek alınmalıdır.
