İcra takibinde işlemleri icra dairesi yapar: ödeme emrini gönderir, haciz koyar, malları satar, parayı dağıtır. Bu işlemlerden biri kanuna aykırıysa ya da olaya uygun değilse, ilgili kişi icra mahkemesine şikâyet yoluyla başvurarak işlemin bozulmasını veya düzeltilmesini isteyebilir. Şikâyet, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun (İİK) 16 ila 18. maddelerinde düzenlenmiştir. Bu yazı şikâyetin konusunu, 7 günlük süreyi, süresiz şikâyet hâllerini, usulsüz tebligat şikâyetini ve icra mahkemesinin vereceği kararı anlatır.
KISA CEVAP
- İcra ve iflas dairelerinin kanuna aykırı veya olaya uygun olmayan işlemlerine karşı icra mahkemesine şikâyet yoluna gidilebilir (İİK m. 16/1).
- Şikâyet, işlemin öğrenildiği tarihten itibaren 7 gün içinde yapılır.
- Bir hakkın yerine getirilmemesi veya sebepsiz sürüncemede bırakılması hâlinde her zaman şikâyet edilebilir (m. 16/2).
- Yargıtay’a göre kamu düzenine aykırı işlemlere karşı da süresiz şikâyet yoluna gidilebilir.
- Usulsüz tebligat, muhatabın tebliği öğrendiği tarihten itibaren 7 gün içinde şikâyet edilmelidir; muhatabın beyan ettiği öğrenme tarihi esas alınır.
- Şikâyet kabul edilirse işlem bozulur veya düzeltilir; yapılmayan işin yapılması emredilir (m. 17).
Şikâyet nedir, ne zaman başvurulur?
2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m. 16
Kanunun hallini mahkemeye bıraktığı hususlar müstesna olmak üzere İcra ve İflas dairelerinin yaptığı muameleler hakkında kanuna muhalif olmasından veya hadiseye uygun bulunmamasından dolayı icra mahkemesine şikayet olunabilir. Şikayet bu muamelelerin öğrenildiği tarihten yedi gün içinde yapılır. Bir hakkın yerine getirilmemesinden veya sebepsiz sürüncemede bırakılmasından dolayı her zaman şikayet olunabilir.
Şikâyetin konusu icra dairesinin bir işlemidir. Borcun var olup olmadığı gibi maddi hukuka ilişkin konular şikâyetle değil, itiraz veya dava yoluyla ileri sürülür.
Uygulamada sık görülen şikâyet konuları:
- Ödeme emrinin veya diğer tebligatların usulsüz yapılması,
- Haczedilemeyen malların haczedilmesi,
- Alacağı aşan miktarda haciz yapılması (taşkın haciz),
- İcra müdürlüğünün bir talebi reddetmesi veya işlem yapmaması.
Kıymet takdiri, ihalenin feshi ve sıra cetveli gibi bazı konular için kanunda ayrı başvuru yolları ve süreler öngörülmüştür; bu işlemlerde ilgili özel hükümlere bakılmalıdır.
Süre: 7 gün
Kural olarak şikâyet, işlemin öğrenildiği tarihten itibaren 7 gün içinde yapılmalıdır. Süre, işlemin yapıldığı gün değil, şikâyet edenin işlemi öğrendiği gün başlar. 7 gün geçtikten sonra yapılan şikâyet süreden reddedilir.
Süresiz şikâyet hâlleri
Yargıtay, 7 günlük kuralın iki istisnasını şöyle açıklar:
Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, 02.05.2018 tarihli, E. 2016/31439, K. 2018/3987 sayılı kararı
İcra memurunun işleminin yasaya veya olaya uygun bulunmaması nedeniyle icra mahkemesine başvurularak şikayet yolu ile kaldırılmasının istenmesi kural olarak (7) günlük süreye tabidir. Şikayet süresi, şikayet konusu işlemin öğrenildiği günden başlar (… 16/1). Bu kuralın iki önemli istisnası vardır: 1-Bir hakkın yerine getirilmemesinden veya sebepsiz sürüncemede bırakılmasından dolayı her zaman şikayet olunabilir (m.16/2). Bu hükmün amacı, ilgilileri icra memurunun bir hakkı yerine getirmekten kaçınmasına karşı korumaktır. 2-Kamu düzenine aykırı olan işlemlere karşı da süresiz şikayet yoluna gidilebilir. (…) Borçlunun, üçüncü kişilerin ve kamunun menfaatini korumak için konulmuş “amir hükümlere” aykırı olarak yapılmış işlemler kamu düzenine aykırıdır. Bu işlemler için her zaman şikayet yoluna gidilebilir.
Buna göre:
- Hakkın yerine getirilmemesi: İcra müdürlüğü bir talebe cevap vermiyor ya da işlemi sebepsiz yere geciktiriyorsa süre aranmaz.
- Kamu düzenine aykırılık: Borçlunun, üçüncü kişilerin veya kamunun menfaatini korumak için konulmuş emredici kurallara aykırı işlemler her zaman şikâyet edilebilir.
Usulsüz tebligat şikâyeti
Ödeme emri veya başka bir evrak usulüne uygun tebliğ edilmemişse, borçlu bunu şikâyet yoluyla ileri sürebilir. Tebligat Kanunu’nun 32. maddesine göre usulsüz tebligat, muhatap tebliğden haberdar olmuşsa geçerli sayılır ve muhatabın beyan ettiği tarih tebliğ tarihi kabul edilir. Yargıtay şikâyetin süresini şöyle açıklar:
Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, 19.09.2018 tarihli, E. 2017/8016, K. 2018/8367 sayılı kararı
…usulsüz tebliğ işlemini öğrenen muhatabın, bu tebliği öğrendiği tarihten itibaren yedi gün içinde şikayet yolu ile tebligatın usulsüzlüğünü icra mahkemesi önüne getirmesi gereklidir. Borçlunun bildirdiği öğrenme tarihi esas olup, bu tarihin aksi, karşı tarafça ancak yazılı belge ile ispatlanabilir. (…) beyan edilen öğrenme tarihinin aksi tanık beyanıyla ispat edilemez.
Bu kararda borçlu, haciz sırasında hazır bulunmuş ve haciz tutanağını imzalamıştı. Yargıtay, borçlunun takibi o tarihte öğrendiğini ve yaklaşık üç ay sonra yapılan şikâyetin süresinde olmadığını kabul etmiştir. Haciz tutanağı, alacaklının öğrenme tarihini yazılı belgeyle ispatlamasına imkân veren bir belgedir.
Usulsüz tebligat şikâyeti kabul edilirse tebliğ tarihi öğrenme tarihi olarak düzeltilir. Böylece borçlunun ödeme emrine itiraz süresi bu tarihten itibaren yeniden işler.
Yargılama ve karar
İcra mahkemesine götürülen işler ivedi işlerdendir ve bu işlerde basit yargılama usulü uygulanır. Şikâyet dilekçeyle yapılabileceği gibi mahkemeye sözlü olarak ifade tutanağa geçirilerek de yapılabilir (m. 18/1).
İcra mahkemesi, icra dairesinin açıklama yapmasına ve duruşma yapılmasına gerek olup olmadığını takdir eder. Duruşma yapılmayan işlerde mahkeme, işin kendisine geldiği tarihten itibaren en geç 10 gün içinde karar verir. Duruşmalar ancak zorunluluk hâlinde ve 30 günü geçmemek üzere ertelenebilir (m. 18/3).
Şikâyet kabul edilirse (m. 17):
- Şikâyet edilen işlem ya bozulur ya da düzeltilir.
- İcra memurunun sebepsiz yapmadığı veya geciktirdiği işin yapılması emredilir.
Kontrol listesi
- Şikâyet edilecek icra işleminin ne olduğu ve tarihi
- İşlemi öğrendiğiniz tarih ve 7 günlük sürenin son günü
- İşlemin süresiz şikâyete tabi olup olmadığı (hakkın yerine getirilmemesi, kamu düzeni)
- Usulsüz tebligat varsa tebliğ mazbatası ve gerçek öğrenme tarihi
- İcra dosyasının numarası ve icra dairesi
- Talep edilen sonuç: işlemin iptali, düzeltilmesi veya yapılması
Sıkça sorulan sorular
Şikâyet ile itiraz arasındaki fark nedir?
Şikâyet, icra dairesinin işlemine yöneliktir: işlemin kanuna veya olaya aykırı olduğu ileri sürülür. İtiraz ise borca veya imzaya yöneliktir ve alacaklının talebine karşı yapılır.
Ödeme emri bana hiç tebliğ edilmedi, maaşıma haciz geldi. Ne yapmalıyım?
Takibi öğrendiğiniz tarihten itibaren 7 gün içinde icra mahkemesine usulsüz tebligat şikâyetinde bulunmalısınız. Şikâyet kabul edilirse tebliğ tarihi öğrenme tarihiniz olarak düzeltilir ve itiraz süreniz bu tarihten işler.
7 günü kaçırdım. Şikâyet hakkım tamamen bitti mi?
İşlem kamu düzenine aykırıysa veya icra müdürlüğü bir hakkı yerine getirmiyorsa her zaman şikâyet edilebilir. Diğer durumlarda süre geçtikten sonra yapılan şikâyet reddedilir.
İcra müdürlüğü dilekçeme cevap vermiyor. Ne yapabilirim?
Bir hakkın yerine getirilmemesi veya sebepsiz sürüncemede bırakılması hâlinde süre sınırı olmaksızın icra mahkemesine şikâyet edebilirsiniz.
Şikâyet için avukat gerekir mi?
Şikâyet dilekçeyle yapılabileceği gibi icra mahkemesine sözlü başvurularak tutanağa geçirilmek suretiyle de yapılabilir.
Sonuç
İcra mahkemesine şikâyet, icra dairesinin hatalı işlemlerine karşı en hızlı başvuru yoludur. Kural olarak işlemin öğrenildiği tarihten itibaren 7 gün içinde yapılmalıdır; hakkın yerine getirilmemesi ve kamu düzenine aykırı işlemler ise her zaman şikâyet edilebilir. Usulsüz tebligatta öğrenme tarihi belirleyicidir ve borçlunun beyan ettiği tarihin aksi ancak yazılı belgeyle ispatlanabilir.
Mevzuat: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu, 7201 sayılı Tebligat Kanunu.
Bu yazı, 22 Ekim 2026 tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan mevzuata göre hazırlanmıştır. Genel bilgilendirme amaçlıdır; somut durumunuz için hukuki destek alınız.