5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun (TCK) 82. maddesi, kasten öldürme suçunun ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası gerektiren nitelikli hâllerini sayar. Bu sayfada TCK 82. madde metni, açıklaması, kanun gerekçesi ve maddeyle ilgili Yargıtay kararlarından alıntılar yer alıyor.
1. Kanun Metni
Nitelikli haller
Madde 82- (1) Kasten öldürme suçunun;
a) Tasarlayarak,
b) Canavarca hisle veya eziyet çektirerek,
c) Yangın, su baskını, tahrip, batırma veya bombalama ya da nükleer, biyolojik veya kimyasal silah kullanmak suretiyle,
d) Üstsoy veya altsoydan birine ya da eş, boşandığı eş veya kardeşe karşı,
e) Çocuğa ya da beden veya ruh bakımından kendisini savunamayacak durumda bulunan kişiye karşı,
f) (Değişik:12/5/2022-7406/2 md.) Kadına karşı,
g) Kişinin yerine getirdiği kamu görevi nedeniyle,
h) Bir suçu gizlemek, delillerini ortadan kaldırmak veya işlenmesini kolaylaştırmak ya da yakalanmamak amacıyla,
i) (Ek:29/6/2005 – 5377/9 md.)Bir suçu işleyememekten dolayı duyduğu infialle,
j) Kan gütme saikiyle,
k) Töre saikiyle,
İşlenmesi halinde, kişi ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası ile cezalandırılır.
TCK m. 82 (mevzuat.gov.tr, son kontrol: 8 Ekim 2026)
2. TCK 82. Madde Açıklaması
Kasten öldürme suçu maddede sayılan hâllerden biriyle işlenirse fail ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası ile cezalandırılır (m. 82/1). Bentler seçimliktir; bunlardan birinin gerçekleşmesi yeterlidir.
Gerekçeye göre (b) bendinde iki ayrı seçimlik hareket vardır: canavarca hisle öldürme ve eziyet çektirerek öldürme. Gerekçe, (c) bendindeki genel tehlike yaratan yöntemlerle öldürmede genel tehlike yaratma suçu ile kasten öldürme suçunun birlikte gerçekleştiğini, kanunun bu durumu nitelikli hâl olarak düzenlediğini belirtir. (h) bendinde öldürmeyle amaçlanan sonucun gerçekleşmesi gerekmez; amaçlanan suç da işlenirse fail ayrıca o suçtan cezalandırılır.
Gerekçe yayımlandıktan sonra maddede şu değişiklikler yapılmıştır:
29/6/2005 tarihli ve 5377 sayılı Kanunun 9. maddesiyle (h) bendinden sonra gelmek üzere (i) bendi (bir suçu işleyememekten duyulan infialle öldürme) eklenmiş, sonraki bentler bir harf kaymıştır. Gerekçedeki (i) bendi (kan gütme saiki) bugün (j), (j) bendi (töre saiki) bugün (k) bendidir. Aynı Kanunla (h) bendine “ya da yakalanmamak” ibaresi eklenmiştir.
8/7/2021 tarihli ve 7331 sayılı Kanunun 6. maddesiyle (d) bendindeki “eş” ibaresi “eş, boşandığı eş” şeklinde değiştirilmiştir.
Gerekçede (f) bendi gebe olduğu bilinen kadına karşı işlenen öldürmeyi düzenler. Bu bent 12/5/2022 tarihli ve 7406 sayılı Kanunun 2. maddesiyle “Kadına karşı” şeklinde değiştirilmiştir.
Aşağıdaki kararlar tasarlama ile canavarca his ve eziyet çektirme hâllerine ilişkindir.
3. Kanun Gerekçesi
Gerekçe, TBMM Adalet Komisyonunun kabul ettiği metne aittir; madde numarası kanundakiyle aynıdır. Gerekçe aşağıda değiştirilmeden aktarılmıştır. Bent harfleri ve (f) bendi bugünkü metinle farklıdır; açıklama bölümüne bakınız.
MADDE 82.– Maddede, kasten öldürme suçunun, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren nitelikli hâlleri belirlenmiştir. Söz konusu suçun seçimlik olarak belirlenen bu nitelikli şekilleri, bentler hâlinde sıralanmıştır.
(a) bendinde, kasten öldürme suçunun tasarlayarak işlenmesi, bir nitelikli hâl olarak kabul edilmiştir.
(b) bendinde, öldürme suçunun canavarca hisle veya eziyet çektirerek işlenmesi bir nitelikli hâl olarak öngörülmüştür. Bent kapsamında iki seçimlik harekete yer verilmiştir.
Kişinin acıma hissi olmaksızın bir başkasını öldürmesi hâlinde canavarca hisle öldürme söz konusudur. Canavarca hisle öldürmenin arzettiği özellik, öldürmenin vahşi bir yöntemle gerçekleştirilmesidir. Kişinin yakılarak, uyurken kulağının içine kızgın yağ dökülerek ya da vücudu parçalanarak öldürülmesi, buna örnek olarak gösterilebilir.
Bu bentte yer verilen ikinci seçimlik hareket ise, kişiye eziyet çektirilerek öldürülmesidir. Bu durumda, kişi hemen değil, belli bir süreç içinde acı çektirilerek öldürülmektedir. Örneğin kişiye gözleri çıkarılarak, kulağı ve sair organları kesilerek acı çektirilmekte ve sonuçta öldürülmektedir.
(c) bendinde ise, öldürmenin genel tehlike yaratmak ya da tehlikeli araçlar kullanılmak suretiyle işlenmesi, bu suçun nitelikli hâli olarak tanımlanmıştır. Genel tehlike yaratmak, başlı başına bir suç oluşturmaktadır. Genel tehlikeye sebebiyet verme suçunun oluşabilmesi için ölüm veya yaralama ya da malvarlığına zarar verme gibi bir neticenin meydana gelmesi gereksizdir. Bu nedenle, kasten öldürme suçunun genel tehlike yaratmak suretiyle işlenmesi hâlinde, hem genel tehlike yaratma suçu hem de kasten öldürme suçu birlikte gerçekleşmiş olmaktadır. Fikri içtima hükümleri uygulanmak suretiyle bu durumda kişiye daha ağır cezayı gerektiren kasten öldürme suçundan dolayı cezaya hükmetmek gerekecektir. Ancak, bu bent hükmüyle söz konusu durum, kasten öldürme suçunun nitelikli hâli olarak kabul edilmiştir.
(d) bendinde ise, kasten öldürme suçunun belli akrabalık ilişkisi içinde bulunulan kişilere yani üstsoy veya altsoydan birine ya da eş veya kardeşe karşı işlenmesi, bu suçun diğer bir nitelikli hâli olarak tanımlanmıştır.
(e) bendinde, kasten öldürme suçunun çocuğa ya da beden veya ruh bakımından kendisini savunamayacak durumda bulunan kişiye karşı işlenmesi, bu suç açısından bir nitelikli hâl olarak öngörülmüştür. Çocuk olması veya ileri yaşı, hastalığı, malûllüğü veya ruhî veya fizik güçsüzlüğü nedeniyle kendini korumaktan âciz bir kimseye karşı fiilin işlenmesi, gerek faildeki ahlâkî kötülüğün mefruz çokluğu gerek fiilin icrasındaki kolaylık dolayısıyla, nitelikli hâl sayılmıştır.
(f) bendinde ise, kasten öldürme suçunun gebe olduğu bilinen kadına karşı işlenmesi bir nitelikli unsur olarak kabul edilmiştir. Suçun gebe kadına karşı işlenmesi hâlinde iki hayata son verilmektedir. Bu nedenle, belirtilen durumda faile daha ağır ceza verilmesi öngörülmüştür. Failin söz konusu nitelikli unsur dolayısıyla sorumlu tutulabilmesi için, mağdurun gebe olduğunu bilmesi gerekir; yani suçun bu nitelikli unsuru açısından failin doğrudan kastla hareket etmesi gerekir.
(g) bendinde, suçun kamu görevlisine karşı ve görevini yerine getirmesi dolayısıyla işlenmesi, bu suçun nitelikli hâli olarak kabul edilmiştir. Suçun salt kamu görevlisine karşı işlenmesi yeterli değildir; mağdurun, görevinin gereklerine uygun davranılması dolayısıyla öldürülmesi gerekir. Hatta, kamu görevliliği sıfatı sona ermiş olsa bile, kişinin kamu görevinin gereklerine uygun davranması dolayısıyla öldürülmesi hâlinde de bu nitelikli unsur oluşacaktır.
(h) bendinde, bu suçun güdülen amaç itibarıyla nitelikli hâline yer verilmiştir. İşlenmiş olan bir suçu gizlemek, delillerini ortadan kaldırmak veya işlenmekte olan bir suçun işlenmesini kolaylaştırmak amacıyla, kişi öldürüldüğünde, amaç suç araç suç ilişkisi söz konusudur. Suçun bu nitelikli hâlinin oluşabilmesi için, belirtilen amaçlarla bir kişinin öldürülmesi yeterlidir; öldürmek suçuyla amaçlananın gerçekleşmesi gerekmez. Bu nedenle, örneğin bir banka soygununu gerçekleştirebilmek amacıyla öldürme suçunun işlenmesi hâlinde, fail hakkında bu nitelikli unsur dolayısıyla cezaya hükmedilecektir. Banka soygununun gerçekleşmesi hâlinde, failin ayrıca bu suçtan dolayı da cezalandırılması gerekir. Başka bir deyişle, bu gibi durumlarda gerçek içtima kurallarını uygulamak gerekir.
(i) bendine göre; yerleşmiş Yargıtay kararlarında da kabul edildiği üzere, kan gütme saikiyle öldürme hâlinde ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına hükmedilmesi, fiilin sadece kan gütme saikine bağlı olarak işlenmiş olması hâlinde söz konusu olabilecektir. Ancak, belirtilmelidir ki, haksız tahrikin koşullarının bulunduğu hâllerde, bu bent hükmü uygulanamaz.
Nihayet, (j) bendine göre; töre saikiyle öldürme hâlinde ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına hükmedilecektir. Ancak, bu hükmün uygulanabilmesi için, somut olayda haksız tahrikin koşullarının bulunmaması gerekir.
5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, madde 82 gerekçesi (TBMM Adalet Komisyonu metni)
4. Emsal Kararlar
Aşağıdaki alıntılar kararların metninden aynen aktarılmıştır; kararın tamamı için künyesiyle karararama.yargitay.gov.tr adresinden arama yapılabilir.
Yargıtay 1. Ceza Dairesi, E. 2023/4953, K. 2025/146, T. 08.01.2025
a) Tasarlama yönünden; Tasarlamayı suçun nitelikli hali kılan, failin önceden yaptığı plan ve aldığı tedbirler nedeniyle ani kasta göre suçu daha kolay işlemesi, suç kararı ile icra arasındaki zaman aralığında suçtan cayma imkanı varken suçu işlemekte sebat göstermesi, kastının yoğunlaşması, suç işleme araçlarını, şeklini hazırlaması, mağduru daha kolay öldüreceği zemini kollamasıdır. Tasarlama halinde fail, aniden karar verip fiili işlememekte, suç işleme kararı ile fiilin icrası arasında bir süre geçmektedir. Fail bu süre içerisinde suçu işleyip işlemememe konusunda düşünmekte ve suçu işlemekten vazgeçmemektedir. Failin suçu işlemekten vazgeçmesi fakat başka bir nedenle ve ani bir kararla suçu işlemesi durumunda tasarlama söz konusu olmaz. Suç işleme kararının ne zaman alındığı ve fiilin ne zaman işlendiği mevcut kanıtlarla saptanmalı, suç kararıyla fiil arasında geçen zaman içerisinde ruhi sukünete ulaşılıp ulaşılamayacağı araştırılmalıdır. Failin öldürme kararını önceden verdiği mutlaka somut ve denetlenebilir kanıtlarla ortaya konulmalıdır. Bir kısım varsayım ve yorumlarla failin önceden öldürme kararı aldığı kabul edilerek tasarlayarak öldürme suçundan mahkumiyete karar verilemez. Olayda suç işleme kararının varlığı tespit edilmesine rağmen, kararın ne zaman alındığı belirlenemiyorsa tasarlayarak öldürmeden değil niteliksiz öldürme suçundan cezalandırma yoluna gidilmelidir. (…)
b) Canavarca hisle veya eziyet çektirerek kasten öldürme yönünden; 5237 sayılı Kanun’un 82/1-b maddesinde “canavarca hisle” ve “eziyet çektirerek öldürme” biçiminde iki farklı nitelikli hale yer verilmiştir. Canavarca hisle öldürme failin subjektif (manevi)durumu ile ilgili bir husus gözetilerek, eziyet çektirerek öldürme ise suçun işleniş biçiminden ileri gelen (maddi) durumu dikkate alınarak düzenlenmiştir. (…) Bu suç bir “saik suçu” olduğundan tıpkı aynı maddenin farklı bentlerinde düzenlenen kan gütme saikiyle öldürme (82/1-j) ve töre saikiyle öldürme (82/1-k) suçlarında olduğu üzere 5237 sayılı Kanun’un 29 uncu maddesinde kusurluluğu azaltan bir neden olarak düzenlenen haksız tahrik hükümleri uygulanamayacaktır. (…) Aynı bentte ancak “veya” bağlacıyla farklı bir nitelikli hal olarak düzenlenen eziyet çektirerek öldürme suçunda ise failin ölüm neticesini gerçekleştirmek bakımından zorunlu olmayan ve sırf maktule acı ve ıstırap vermek amacıyla sergilediği vahşi ve zalimane davranışlar sözkonusudur. Dolayısıyla bu nitelikli hal suçun işleniş biçiminden kaynaklanır. Bu bakımdan sanıkta öldürme kastının yanında işkence ve azap çektirme kastı da bulunmalıdır. (…) Eziyet içeren davranışların maktulün ölümünden önce bedeni üzerinde gerçekleştirilmesi bu suç tipi açısından zorunluluktur. Eziyet çektirerek öldürme suçu, fiilin işleniş biçiminden kaynaklanan bir nitelikli hal olduğundan haksız tahrik altında da işlenebileceği kabul edilmektedir. (…)
Yargıtay 1. Ceza Dairesi, E. 2016/4337, K. 2018/412, T. 07.02.2018
(…) Tasarlamanın oluşması için, bir kimseye karşı belli bir suçu işleme kararının verilmesi, suç işleme kararı ile fiilin icrası arasında tasarlamayı kabule elverişli makul bir sürenin geçmesi, bu süre içerisinde sebat ve ısrar gösterilerek kararlaştırılan suçun işlenmesi yine kastın yenilenmesi durumunda tasarlamanın ortadan kalkacağı gerekmekte olup, incelemeye konu somut olayda ise açıklandığı gibi tasarlamanın koşulları bulunmadığından, sanığın, maktul …’yi kasten öldürme, eşi olan mağdur …’i kasten öldürmeye teşebbüs ve mağdur …’yu kasten öldürmeye teşebbüs suçlarından cezalandırılması gerekirken, suçların niteliğinde yanılgıya düşülerek yazılı şekilde hükümler kurulması, (…)
İlgili yazılar: Kasten Öldürme (TCK m.81), Kasten Öldürmenin İhmali Davranışla İşlenmesi (TCK m.83). Kanunun güncel metni: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu (mevzuat.gov.tr).
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; somut bir dosya için hukuki görüş yerine geçmez. Kanun metninin güncel ve resmî hâli için mevzuat.gov.tr esas alınmalıdır.