Seri Muhakeme Kararına İtiraz Dilekçesi: Süre, Merci, Sebepler

Seri muhakeme usulü, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu (CMK) m. 250’de sayılan suçlarda, Cumhuriyet savcısının teklifini şüphelinin müdafii huzurunda kabul etmesi üzerine, iddianame düzenlenmeden ve duruşma yapılmadan yaptırımın belirlendiği özel bir yargılama yoludur. Mahkeme, savcının talep yazısını inceleyip şüpheliyi müdafii huzurunda dinledikten sonra hüküm kurar.

Bu hükme karşı kanun yolu istinaf değil, itirazdır (CMK m. 250/14). İtiraz merciinin inceleme yetkisi de kanunla sınırlandırılmıştır. Bu yazı, seri muhakeme hükmüne karşı itiraz dilekçesinin süresini, merciini, ileri sürülebilecek sebepleri ve dilekçenin yapısını ele almaktadır. Seri muhakeme usulünün genel şartları ayrı bir yazıda açıklanmıştır.

Hangi karara itiraz edilir?

CMK m. 250/14’e göre mahkemece dokuzuncu fıkra kapsamında kurulan hükme itiraz edilebilir. Bu, mahkemenin talep yazısını kabul ederek kurduğu mahkûmiyet hükmüdür. Hüküm; hapis cezası, seçenek yaptırıma çevrilmiş ceza, ertelenmiş ceza veya hükmün açıklanmasının geri bırakılması şeklinde olabilir (CMK m. 250/5-6).

Seri muhakeme usulünün kendine özgü niteliği, sonraki kararları da etkiler. Yargıtay 5. Ceza Dairesi, seri muhakeme usulüyle verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının, deneme süresinde yeni bir suç işlenmesi üzerine açıklanmasına ilişkin karara karşı da istinaf değil itiraz yolunun açık olduğunu kabul etmiştir. Daireye göre seri muhakeme usulünde iddianame yoktur, mahkeme talep yazısında belirtilenden ağır bir yaptırıma hükmedemez ve bir denetim işlevi görür; bu nedenle bütün süreç bu usule ilişkin hükümler çerçevesinde başlatılıp bitirilmelidir (Yargıtay 5. CD, E. 2022/8282, K. 2022/14480, T. 12/12/2022).

Mahkeme talebi reddederse dosya, soruşturmanın genel hükümlere göre sonuçlandırılması için Cumhuriyet başsavcılığına gönderilir (CMK m. 250/9). Bu durumda şüphelinin seri muhakemeyi kabul ettiğine ilişkin beyanları ve bu usule ilişkin diğer belgeler sonraki soruşturma ve kovuşturmada delil olarak kullanılamaz (CMK m. 250/10).

Kimler itiraz edebilir?

Hükme karşı sanık ve müdafii itiraz edebilir. Müdafi, sanığın açık iradesine aykırı olmamak kaydıyla sanık lehine kanun yoluna başvurabilir (CMK m. 261). Cumhuriyet savcısı da hükmün kanuna aykırı olduğu kanaatindeyse, örneğin yaptırımın hatalı belirlendiğini veya suçun usulün kapsamı dışında kaldığını düşünüyorsa, itiraz yoluna başvurabilir.

Seri muhakemede sanığın kabul beyanı bulunduğundan, uygulamada itirazların önemli bir kısmı kabulün koşullarına değil, yaptırımın belirlenmesine ve hükmün kapsamına ilişkindir. Sanığın kabulü, yaptırımın hukuka uygun belirlenmesini isteme hakkını ortadan kaldırmaz.

Süre

CMK m. 250’de itiraz için ayrı bir süre öngörülmediğinden genel hüküm uygulanır. CMK m. 268/1 uyarınca itiraz, kararın öğrenildiği günden itibaren iki hafta içinde yapılır. Seri muhakemede hüküm, şüphelinin ve müdafiinin huzurunda kurulduğundan süre kural olarak hükmün açıklandığı gün başlar.

Dilekçe nereye verilir, kim inceler?

Dilekçe, hükmü veren mahkemeye verilir veya zabıt kâtibine beyanda bulunularak tutanağa geçirilir (CMK m. 268/1). Seri muhakeme hükümleri çoğunlukla asliye ceza mahkemelerince verildiğinden itirazı, yargı çevresindeki ağır ceza mahkemesi inceler (CMK m. 268/3-c).

Hükmü veren mahkeme itirazı yerinde görürse kararını düzeltebilir; aksi hâlde dosyayı en geç üç gün içinde itiraz merciine gönderir (CMK m. 268/2). Merci kural olarak duruşma yapmadan karar verir ve verdiği karar kesindir (CMK m. 271/1, 271/4).

İtiraz merciinin inceleme sınırı

CMK m. 250/14’ün ikinci cümlesine göre itiraz mercii, itirazı üçüncü ve dokuzuncu fıkralardaki şartlar yönünden inceler. Bu nedenle dilekçenin bu iki fıkradaki şartlara dayandırılması gerekir.

Üçüncü fıkra: Seri muhakeme usulünün savcı tarafından şüpheliye teklif edilmesi ve şüphelinin bu teklifi müdafii huzurunda kabul etmesi.

Dokuzuncu fıkra: Mahkemenin şüpheliyi müdafii huzurunda dinlemesi; üçüncü fıkradaki şartların gerçekleşmesi; eylemin seri muhakeme usulü kapsamında olması; dosyadaki mevcut delillere göre mahkûmiyet kararı verilmesi gerekmesi; talep yazısındaki yaptırımdan daha ağır bir yaptırıma hükmedilmemesi ve hükmün dört ila yedinci fıkralar doğrultusunda kurulması.

Dokuzuncu fıkranın dört ila yedinci fıkralara atıf yapması nedeniyle yaptırımın belirlenmesindeki hatalar da bu kapsamda ileri sürülebilir.

Dilekçede ileri sürülebilecek başlıca sebepler

Kabule ilişkin sebepler

• Teklifin şüpheliye usulüne uygun yapılmaması veya kabul beyanının müdafi bulunmaksızın alınması,
• Mahkemenin şüpheliyi müdafii huzurunda dinlememesi.

Usulün kapsamına ilişkin sebepler

• Suçun CMK m. 250/1’deki katalog suçlar arasında bulunmaması,
• Suçun iştirak hâlinde işlenmesine rağmen şüphelilerden birinin usulü kabul etmemiş olması veya kapsamdaki suçun kapsam dışındaki başka bir suçla birlikte işlenmiş olması (CMK m. 250/11),
• Yaş küçüklüğü veya akıl hastalığı hâllerinin bulunması (CMK m. 250/12),
• Şüphelinin resmî mercilere bildirdiği adreste bulunmaması veya yurt dışında olması (CMK m. 250/13).

CMK m. 250’nin bu fıkraları Anayasa Mahkemesi kararlarıyla değişmiştir. Anayasa Mahkemesi, 5/11/2024 tarihli ve E. 2024/66, K. 2024/188 sayılı kararıyla on ikinci fıkradaki sağır ve dilsizliğe ilişkin ibareyi; 10/9/2025 tarihli ve E. 2025/51, K. 2025/184 sayılı kararıyla on üçüncü fıkradaki “ya da başka bir nedenle şüpheliye ulaşılamaması” ibaresini iptal etmiştir. Dilekçede fıkraların güncel metnine dayanılmalıdır.

Delil durumuna ilişkin sebep

Mahkemenin, dosyadaki mevcut delillere göre mahkûmiyet kararı verilmesi gerektiği kanaatine varması gerekir (CMK m. 250/9). Şüphelinin kabul beyanı tek başına bu şartı karşılamaz. Dosyadaki delillerin isnat edilen suçu göstermediği hâllerde bu husus itiraz sebebi olarak ileri sürülebilir.

Yaptırıma ilişkin sebepler

• Temel cezanın TCK m. 61/1’deki ölçütlere aykırı belirlenmesi,
• Yarı oranındaki indirimin uygulanmaması veya hatalı hesaplanması (CMK m. 250/4),
• Seçenek yaptırıma çevirme, erteleme veya hükmün açıklanmasının geri bırakılması koşulları bulunduğu hâlde bu imkânların değerlendirilmemesi ya da objektif koşulları bulunmadığı hâlde uygulanması (CMK m. 250/5-6),
• Talep yazısındaki yaptırımdan daha ağır bir yaptırıma hükmedilmesi.

İtirazın sonucu

İtiraz mercii, itirazı yerinde görmezse reddeder. Yerinde görürse CMK m. 271/2 uyarınca itiraz konusu hakkında da karar verir. Kanun, itirazın kabulü hâlinde merciin hangi kararı vereceğini ayrıca düzenlememiştir; merciin kararı itiraz sebebine göre şekillenir. Örneğin usulün şartlarının bulunmadığı sonucuna varılırsa, CMK m. 250/9’daki ret hâlinde olduğu gibi soruşturmanın genel hükümlere göre sonuçlandırılması gündeme gelir. Bu durumda da sanığın kabul beyanı, sonraki işlemlerde delil olarak kullanılamaz (CMK m. 250/10).

İtiraz, hükmün yerine getirilmesini kendiliğinden durdurmaz; ancak hükmü veren mahkeme veya itiraz mercii, yerine getirmenin geri bırakılmasına karar verebilir (CMK m. 269). Ceza muhakemesinde sanığın itiraz dilekçesi için harç ödenmesi öngörülmemiştir.

Örnek dilekçe

Aşağıdaki şablon genel bir çerçevedir ve somut dosyaya göre doldurulmalıdır.

………… ASLİYE CEZA MAHKEMESİNE
(Gönderilmek üzere ………… AĞIR CEZA MAHKEMESİNE)

Dosya No        : …… Esas / …… Karar
İTİRAZ EDEN
(SANIK)         : Ad Soyad, T.C. Kimlik No, Adres
MÜDAFİ          : Av. …………
KONU            : …/…/…… tarihli, seri muhakeme usulüyle kurulan
                  hükme CMK m. 250/14 uyarınca itirazlarımızın
                  sunulmasıdır.

AÇIKLAMALAR     :
1. Cumhuriyet Başsavcılığının …/…/…… tarihli talep yazısı üzerine
   Mahkemenizce …/…/…… tarihinde sanık hakkında ………… suçundan
   ………… yaptırımına hükmedilmiştir.
2. CMK m. 250/3 ve 250/9'daki şartlar yönünden itirazlarımız: …………
   (kabulün müdafi huzurunda alınmaması / suçun kapsam dışı olması /
   iştirak hâli / mevcut delillerin mahkûmiyete yeterli olmaması)
3. Yaptırımın belirlenmesine ilişkin itirazlarımız: …………
   (temel ceza, yarı oranında indirim, TCK m. 50-51 ve CMK m. 231
   koşullarının değerlendirilmemesi)

HUKUKİ SEBEPLER : CMK m. 250, 267-271 ve ilgili mevzuat.
SONUÇ VE İSTEM  : Açıklanan nedenlerle itirazımızın kabulü ile
                  hükmün kaldırılmasına karar verilmesini saygıyla
                  arz ve talep ederiz.

Tarih / İmza

Sıkça Sorulan Sorular

Seri muhakeme hükmüne karşı istinaf yoluna başvurulabilir mi?
Hayır. CMK m. 250/14 uyarınca bu hükme karşı kanun yolu itirazdır. CMK m. 264 uyarınca kabul edilebilir bir başvuruda kanun yolunun veya merciin belirlenmesinde yanılma, başvuranın haklarını ortadan kaldırmaz ve başvuru görevli mercie gönderilir. Bu nedenle süresinde verilen bir istinaf dilekçesi itiraz olarak incelenir. Bununla birlikte dilekçenin doğrudan itiraz olarak düzenlenmesi, incelemenin sınırları bakımından daha uygundur.

Kabul edilen teklif sonradan geri alınabilir mi?
Hüküm kurulmadan önce mahkeme, şüpheliyi müdafii huzurunda dinler ve kabulün şartlarını denetler. Kanun, mazeretsiz olarak mahkemeye gelmeyen şüphelinin bu usulden vazgeçmiş sayılacağını düzenler (CMK m. 250/9). Usul tamamlanamazsa dosya genel hükümlere göre sonuçlandırılmak üzere savcılığa gönderilir. Bu durumda kabul beyanı aleyhe delil olarak kullanılamaz (CMK m. 250/10).

Sanık, kabul ettiği yaptırımın ağır olduğu gerekçesiyle itiraz edebilir mi?
İtiraz merciinin incelemesi CMK m. 250/3 ve 250/9’daki şartlarla sınırlıdır. Yalnızca yaptırımın sonradan ağır bulunması bu kapsamda değildir. Ancak yaptırım, CMK m. 250/4’teki yarı oranında indirim ve TCK m. 61/1’deki ölçütler gözetilmeden belirlenmişse veya talep yazısındaki yaptırımdan ağırsa, bu husus itiraz sebebi olarak ileri sürülebilir.

İtiraz üzerine verilen karara karşı başka bir yol var mı?
Merciin itiraz üzerine verdiği karar kesindir (CMK m. 271/4). Kesinleşen hükümler bakımından ancak kanun yararına bozma gibi olağanüstü kanun yolları gündeme gelebilir.

Sonuç

Seri muhakeme usulüyle kurulan hükme karşı iki hafta içinde, hükmü veren mahkemeye verilecek dilekçeyle itiraz edilir ve itirazı ağır ceza mahkemesi inceler. İtiraz merciinin incelemesi, kanun gereği teklif ve kabul şartlarıyla mahkemenin hüküm kurarken uyması gereken şartlarla sınırlıdır. Bu nedenle dilekçede itiraz sebepleri CMK m. 250/3 ve 250/9 çerçevesinde, somut olarak gösterilmelidir. Somut dosyaya ilişkin değerlendirme için büromuzla iletişime geçilebilir.

İlgili yazılar: Seri Muhakeme Usulü (CMK 250): Kapsam, Teklif ve İtiraz

Mevzuat: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu.

Bu yazı, 16 Ekim 2026 tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan mevzuata göre hazırlanmıştır. Genel bilgilendirme amaçlıdır; somut durumunuz için hukuki destek alınız.