34/A Trafik Cezası: Muayenesiz Araç Kullanma (2026 Tutarı)

Trafiğe çıkacak motorlu araçların teknik şartlara uygunluğu, belirli aralıklarla yapılan muayene ile tespit edilir. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu (KTK) m. 34, muayenesi yapılmamış araçla trafiğe çıkılmasını idari para cezası ve trafikten men yaptırımlarına bağlamıştır. Ceza tutanaklarında bu ihlal “34/a”, izin süresi sonunda muayene yaptırılmaması veya “emniyetsiz” raporu alınan aracın trafiğe çıkarılması ise “34/b” koduyla gösterilir.

Bu ihlal bir kabahattir; suç değildir. Ancak muayenesiz veya kusurlu araçla karışılan bir kaza, ceza yargılamasında sürücünün kusurunu ve cezasını doğrudan etkileyebilir.

Muayene yükümlülüğü

Motorlu araçların muayenelerini Karayolları Trafik Yönetmeliği’nde belirtilen süreler içinde yaptırmaları zorunludur. Muayene süreleri araç türüne ve yaşına göre değişir. Zorunlu mali sorumluluk (trafik) sigortası geçerli teminat tutarları üzerinden yaptırılmamış araçlar muayeneye alınmaz. Muayene süresi dolmadan kazaya karışan ve üzerinde teknik değişiklik yapılan araçların ise özel muayeneden geçirilmesi gerekir.

Muayene, yetkilendirilmiş araç muayene istasyonlarında yapılır. Muayenede ağır kusur tespit edilen araçlar için kusurların giderilmesinden sonra yeniden muayene tarihi verilir; araç bu muayeneden geçmeden trafiğe çıkarılamaz. Muayene sonucunda “emniyetsiz” raporu alan araç ise kusurları giderilmeden kullanılamaz.

Trafik zabıtası, kullanımdaki araçların teknik şartlara uygunluğunu her zaman denetleyebilir. Muayene sonuçları Karayolu Düzenleme Genel Müdürlüğü ile Emniyet Genel Müdürlüğü arasındaki protokol çerçevesinde paylaşıldığından, muayenesi geçmiş araçlar plaka tanıma sistemleri aracılığıyla da tespit edilebilmektedir.

İdari yaptırımlar

Para cezası

KTK m. 34’te öngörülen idari para cezası araç sahibine verilir. Aracı başka biri kullanıyor olsa da muhatap ruhsat sahibidir.

Kanun metnindeki temel tutarlar 18/10/2018 tarihli 7148 sayılı Kanun’la belirlenmiştir ve her yıl yeniden değerleme oranında güncellenir. 2026 yılı için %25,49 oranındaki yeniden değerleme sonrasında uygulanan tutar 2.719 TL’dir. 34/b tutarı da aynı oranla güncellendiğinden, kanundaki temel tutarlar arasındaki oran korunur. 2026 yılında kabul edilen 7574 sayılı Kanun, KTK’nın birçok maddesindeki cezaları değiştirmiş; ancak m. 34’ü değiştirmemiştir.

Trafikten men ve muayene izni

Muayenesi yapılmamış araç trafikten men edilir ve en yakın muayene istasyonuna gönderilir. Yönetmelikte belirtilen süre ve şartlarla, aracın muayene istasyonuna götürülmesi için izin verilebilir. Bu izin süresi içinde muayene yaptırılmazsa 34/b kapsamındaki daha yüksek ceza uygulanır.

Gecikme ücreti

Muayene süresi geçirilen her ay için muayene ücretine yüzde beş oranında fazla ücret eklenir ve ay kesirleri tam ay sayılır (KTK m. 35). Bu ücret idari para cezasından ayrıdır; araç trafiğe hiç çıkmamış olsa da muayene yaptırıldığında tahsil edilir.

Ödeme

Peşin ödeme indirimi. İdari para cezası, kanun yoluna başvurma süresi olan on beş gün içinde peşin ödenirse dörtte üçü tahsil edilir (5326 sayılı Kabahatler Kanunu m. 17/6). 2026 yılında 34/a için bu tutar 2.039,25 TL’dir. Peşin ödeme, itiraz hakkını ortadan kaldırmaz.

Normal ödeme süresi ve gecikme. Ödeme derhâl yapılmazsa ceza, tutanağın tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenmelidir. Bu sürede ödenmeyen cezaya her ay için yüzde beş gecikme faizi eklenir; ancak toplam tutar cezanın iki katını geçemez (KTK m. 115). Süresinde ödenmeyen cezalar, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre takip edilir.

İtiraz

Süre ve merci. İdari para cezasına karşı, tebliğ veya tefhim tarihinden itibaren en geç on beş gün içinde sulh ceza hâkimliğine başvurulabilir (Kabahatler Kanunu m. 27/1). Süresinde başvurulmazsa karar kesinleşir. Mücbir sebeple süre kaçırılmışsa, sebebin ortadan kalktığı tarihten itibaren yedi gün içinde başvuru yapılabilir (m. 27/2).

Başvuru şekli. Başvuru, ilgili kişi, kanuni temsilcisi veya avukatı tarafından iki nüsha dilekçeyle yapılır (m. 27/3). Dilekçeye ceza tutanağının örneği, ruhsat ve itiraz nedenini gösteren belgeler eklenmelidir.

İtiraz nedenleri. Uygulamada itirazlar çoğunlukla şu nedenlere dayanır:

• Aracın denetim tarihinde muayenesinin geçerli olması veya muayene randevusunun alınmış olması,
• Aracın satılmış olmasına rağmen tutanağın eski malike düzenlenmesi,
• Plaka okuma hatası veya klonlanmış plaka,
• Aracın denetim anında trafikte bulunmaması (örneğin otoparkta veya özel alanda park hâlinde olması).

Kanun yolu. Sulh ceza hâkimliğinin kararına karşı Ceza Muhakemesi Kanunu hükümlerine göre itiraz edilebilir.

İtirazın sonucu. Sulh ceza hâkimliği başvuruyu yerinde görürse idari yaptırım kararını kaldırır; yerinde görmezse başvuruyu reddeder. Ret hâlinde başvuru sahibi yargılama giderlerini öder. Kaldırma kararı verilirse peşin ödenen tutar iade edilir.

Denetim sırasında ve sonrasında yapılması gerekenler

Trafik denetiminde düzenlenen tutanağın bir örneği araç sahibine veya sürücüye verilir. Tutanaktaki plaka, tarih, saat ve yer bilgileri kontrol edilmeli; muayenenin geçerli olduğu düşünülüyorsa bu husus tutanağa beyan olarak yazdırılmalıdır. Plaka tanıma sistemi veya kamera ile tespit edilen ihlallerde tutanak, araç sahibinin adresine veya elektronik tebligat adresine gönderilir. Bu durumda itiraz süresi tebliğ tarihinden başlar.

Tutanağın tebliğ edildiği tarih, araç sahibine ait ceza kayıtlarının e-Devlet üzerinden sorgulanmasıyla öğrenilebilir. İtiraz edilecekse muayene raporu, randevu belgesi, satış senedi veya aracın denetim anında başka bir yerde bulunduğunu gösteren belgeler on beş günlük süre içinde toplanmalıdır.

Zamanaşımı

Kabahatlerde iki tür zamanaşımı vardır. Soruşturma zamanaşımı dolduktan sonra idari para cezası verilemez; elli bin Türk lirasından az idari para cezasını gerektiren kabahatlerde bu süre üç yıldır (Kabahatler Kanunu m. 20/2-c). Yerine getirme zamanaşımı ise kesinleşmiş cezanın tahsil edilebileceği süredir; on bin Türk lirasından az idari para cezalarında üç yıldır ve kararın kesinleştiği takvim yılını izleyen yılın başından itibaren işlemeye başlar (m. 21/2-d ve 21/4). Muayene cezası bu sınırların altında kaldığından her iki süre de üç yıldır. Bununla birlikte, 6183 sayılı Kanun kapsamında yapılan takip işlemleri zamanaşımını etkileyebileceğinden, eski tarihli cezalar için tahsil dosyasının ayrıca incelenmesi gerekir.

Araç satışlarında sorumluluk

Tescilli araçların satışı noterde resmî satış senedi düzenlenmesiyle yapılır ve mülkiyet bu işlemle alıcıya geçer. Satıştan sonraki bir tarihte tespit edilen muayene eksikliği için eski malik adına düzenlenen tutanak, satış senedinin örneği eklenerek itiraz yoluyla kaldırılabilir. Alıcı ise devraldığı aracın muayene durumunu satış öncesinde kontrol etmekle yükümlüdür; muayenesi geçmiş bir aracı trafiğe çıkardığında ceza kendi adına düzenlenir.

Ceza hukuku bakımından sonuçları

Kazalarda kusur ve bilinçli taksir

Muayenesiz araçla trafiğe çıkmak tek başına suç değildir. Ancak muayene eksikliği veya muayenede tespit edilen bir arıza, kazanın oluşumunda rol oynamışsa sürücünün ceza sorumluluğu ağırlaşabilir.

Yargıtay 12. Ceza Dairesi, fren sistemindeki ağır kusur nedeniyle muayenesi onaylanmayan ve raporuna trafiğe açık karayollarında kullanılamayacağı şerhi düşülen aracı, onay muayenesi yaptırmadan trafiğe çıkararak kazaya neden olan sürücünün eylemini bilinçli taksir olarak değerlendirmiştir. Daire, bir kişinin öldüğü ve çok sayıda kişinin yaralandığı olayda cezanın TCK m. 22/3 uyarınca artırılmamasını bozma nedeni saymıştır (Yargıtay 12. CD, E. 2016/13160, K. 2018/12328, T. 18.12.2018). Bilinçli taksirde ceza üçte birden yarısına kadar artırılır.

Muayene kaydında sahtecilik

Muayene yaptırılmadan ruhsata sahte muayene kaydı, mühür veya hologram eklenmesi, resmi belgede sahtecilik suçunu (TCK m. 204/1) oluşturur ve iki yıldan beş yıla kadar hapis cezasını gerektirir. Yargıtay 11. Ceza Dairesi, ruhsattaki iki ayrı muayene kaydının sahte olduğu iddia edilen olayda, sahteciliğin aldatma yeteneğinin belgenin aslı duruşmada incelenerek belirlenmesi gerektiğini; kayıtların farklı tarihlerde yenilenen kastla yapıldığına dair kesin delil yoksa eylemin tek suç oluşturduğunu belirtmiştir (Yargıtay 11. CD, E. 2010/16725, K. 2013/355, T. 10.01.2013).

Sigorta bakımından

Muayenesiz araçla karışılan kazada zorunlu trafik sigortası, üçüncü kişilerin zararlarını teminat limitleri dahilinde karşılar. Sigorta şirketinin daha sonra sigortalıya rücu edip edemeyeceği ve kasko poliçesinin hasarı karşılayıp karşılamayacağı, poliçe şartlarına ve muayene eksikliği ile hasar arasındaki nedensellik bağına göre belirlenir.

Sıkça Sorulan Sorular

Muayene randevusu alınmış araç trafiğe çıkabilir mi?
Kanunda muayene randevusunun muayene süresini uzatacağına ilişkin bir hüküm bulunmamaktadır. Muayene süresi geçmişse araç denetimde muayenesiz sayılabilir. Randevuya gidiş sırasında düzenlenen bir tutanakta ise randevu belgesi, itiraz gerekçesi olarak sulh ceza hâkimliğine sunulabilir.

Ceza, aracı kullanan kişiye mi araç sahibine mi yazılır?
KTK m. 34’teki para cezası araç sahibine verilir. Aracı kullanan kişinin başka bir ihlali varsa ona ayrı tutanak düzenlenir.

Muayene yaptırmak cezayı ortadan kaldırır mı?
Hayır. Ceza, denetim anındaki duruma göre verilir; sonradan muayene yaptırılması düzenlenmiş tutanağı geçersiz kılmaz. Ancak muayene yaptırılması, aracın trafikten men durumunu sona erdirir ve 34/b cezasının uygulanmasını önler.

Sonuç

Muayenesiz araçla trafiğe çıkan araç sahibine 2026 yılında 2.719 TL idari para cezası verilir ve araç trafikten men edilir. Ceza on beş gün içinde ödenirse dörtte bir indirim uygulanır; itiraz da aynı süre içinde sulh ceza hâkimliğine yapılır. Muayene eksikliğinin bir kazaya katkısı bulunması hâlinde sürücünün ceza sorumluluğu bilinçli taksir nedeniyle ağırlaşabilir. Somut dosyaya ilişkin değerlendirme için büromuzla iletişime geçilebilir.

Mevzuat: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu.

Bu yazı, 16 Ekim 2026 tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan mevzuata göre hazırlanmıştır. Genel bilgilendirme amaçlıdır; somut durumunuz için hukuki destek alınız.