İlamsız takipte borçlu ödeme emrine itiraz ederse takip durur. Alacaklının elinde imzası ikrar edilmiş veya noterce onaylanmış bir borç ikrarı belgesi ya da resmi bir belge varsa, alacaklı icra mahkemesinden itirazın kaldırılmasını isteyebilir (2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu, İİK m. 68). Bu yol, genel mahkemede görülen itirazın iptali davasına göre çok daha hızlıdır. Ancak mahkeme yalnızca belgeye bakar; belge kayıtsız şartsız bir borç ikrarı içermiyorsa talep reddedilir.
KISA CEVAP
- İtirazın kaldırılması, borçlunun ilamsız takipte ödeme emrine itirazının icra mahkemesince kaldırılmasıdır.
- Talep, itirazın tebliğinden itibaren altı ay içinde yapılır.
- Belge, imzası ikrar edilmiş veya noterce onaylanmış bir borç ikrarı ya da resmi daire veya yetkili makamın verdiği belge olmalıdır (İİK m. 68).
- Belgenin kayıtsız ve şartsız bir borç ikrarı içermesi gerekir.
- İmzaya itiraz edilmişse alacaklı ayrıca geçici itirazın kaldırılmasını isteyebilir (İİK m. 68/a).
- Talep kabul edilirse borçlu aleyhine, reddedilirse alacaklı aleyhine yüzde 20’den az olmamak üzere tazminata hükmedilebilir.
Kanun metni
2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m. 68/1
talebine itiraz edilen alacaklının takibi, imzası ikrar veya noterlikçe tasdik edilen borç ikrarını içeren bir senede yahut resmi dairelerin veya yetkili makamların yetkileri dahilinde ve usulüne göre verdikleri bir makbuz veya belgeye müstenit ise, alacaklı itirazın kaldırılmasını isteyebilir.
Kesin kaldırma ve geçici kaldırma
Kesin kaldırma (İİK m. 68). Belge resmi nitelikteyse veya borçlu imzayı inkâr etmemişse alacaklı kesin kaldırma ister. Kabul edilirse takip devam eder ve borçlu artık icra mahkemesinde bu belgeye karşı sadece sınırlı itirazlarda bulunabilir. Borçlunun hakları menfi tespit veya istirdat davası yoluyla saklıdır.
Geçici kaldırma (İİK m. 68/a). Borçlu adi senetteki imzayı da inkâr etmişse alacaklı geçici kaldırma ister. Mahkeme imza incelemesi yapar. İmza borçluya aitse itiraz geçici olarak kaldırılır ve borçlu yedi gün içinde mal beyanında bulunmak ve borçtan kurtulma davası açmakla yükümlü olur. Bu davayı açmayan borçlu için geçici kaldırma kararı kesinleşir.
Hangi belgeler yeterlidir?
Uygulamada yeterli görülen belgelere örnek olarak noterde düzenlenmiş borç senedi, imzası inkâr edilmeyen adi senet, kira sözleşmesi (kira alacakları için), vergi veya belediye borç belgesi ve resmi kurumların verdiği hesap ekstreleri verilebilir. Fatura tek başına borç ikrarı içermez; ancak borçlunun imzasıyla kabul edilmiş faturalar değerlendirilebilir.
Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, belgenin kayıtsız şartsız borç ikrarı içermesi gerektiğini vurgulamıştır. Daireye gelen olayda alacaklı “tutanaktır” başlıklı bir belgeye dayanmış, ancak bu belgede borçlunun belirli bir miktarı ödeyeceğine dair açık bir ikrar bulunmuyordu. Daire, belgenin İİK m. 68 anlamında nitelik taşımadığı gerekçesiyle itirazın kaldırılmasına ilişkin kararı bozmuştur (Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, 08.05.2018 tarihli, E. 2016/32446, K. 2018/4436 sayılı kararı).
Bu karardan çıkan sonuç açıktır: Belge, borcun varlığını, miktarını ve muaccel olduğunu başka bir delile gerek kalmadan göstermelidir. Tarafların karşılıklı edimlerini içeren veya bir şarta bağlanmış belgeler bu nitelikte değildir.
Süreç
- Takip ve itiraz: Alacaklı ilamsız takip başlatır. Borçlu yedi gün içinde ödeme emrine itiraz eder ve takip durur. Ödeme emrine itirazı sitemizdeki Ödeme Emrine İtiraz yazısında anlattık.
- Altı aylık süre: Alacaklı, itirazın kendisine tebliğinden itibaren altı ay içinde icra mahkemesine başvurur.
- Duruşma: İcra mahkemesi tarafları duruşmaya çağırır ve belgeyi inceler.
- Karar: Talep kabul edilirse takip kaldığı yerden devam eder.
- Tazminat: Kabul kararında borçlu, ret kararında alacaklı aleyhine şartları varsa yüzde 20’den az olmamak üzere tazminata hükmedilir.
İtirazın kaldırılması mı, itirazın iptali mi?
Alacaklının elinde İİK m. 68’deki nitelikte bir belge yoksa izlenecek yol genel mahkemede itirazın iptali davasıdır (İİK m. 67). Bu dava bir yıl içinde açılır ve her türlü delille ispat mümkündür. İtirazın iptali davasını sitemizdeki İtirazın İptali Davası yazısında anlattık.
| Konu | İtirazın kaldırılması | İtirazın iptali |
|---|---|---|
| Mahkeme | İcra mahkemesi | Genel mahkeme (asliye hukuk, ticaret, tüketici) |
| Süre | İtirazın tebliğinden itibaren 6 ay | İtirazın tebliğinden itibaren 1 yıl |
| Delil | Yalnızca İİK 68’deki belgeler | Her türlü delil |
| Kararın niteliği | Maddi anlamda kesin hüküm oluşturmaz | Maddi anlamda kesin hüküm oluşturur |
Sıkça sorulan sorular
Borçlu borcun ödendiğini ileri sürerse ne olur?
Borçlu, itirazın kaldırılması duruşmasında borcun ödendiğini veya ertelendiğini ancak İİK m. 68’de sayılan nitelikte belgelerle ispat edebilir. Tanık dinlenmez.
Kira alacağında itirazın kaldırılması istenebilir mi?
İstenebilir. Yazılı kira sözleşmesi ve imzası inkâr edilmemişse kira alacağı için İİK m. 68 yoluna başvurulur. Kira sözleşmesine dayanan tahliye talepleri ise ayrıca İİK m. 269 ve devamı hükümlerine tabidir.
İcra mahkemesinin kararı menfi tespit davasını engeller mi?
Engellemez. İcra mahkemesinin itirazın kaldırılması kararı maddi anlamda kesin hüküm oluşturmadığından borçlu genel mahkemede menfi tespit veya istirdat davası açabilir. Menfi tespit davasını sitemizdeki Menfi Tespit Davası yazısında anlattık.
Altı aylık süre kaçırılırsa ne olur?
İtirazın kaldırılması yolu kapanır. Alacaklı bir yıllık süre içindeyse itirazın iptali davası açabilir veya genel hükümlere göre alacak davası yoluna gidebilir.
Belgenin önceden değerlendirilmesi
İtirazın kaldırılması hızlı bir yoldur, ancak belgenin niteliği yanlış değerlendirilirse ret kararı ve tazminat riski doğar. Başvurudan önce belgenin borcun miktarını, vadesini ve borçlunun imzasını açıkça içerip içermediği incelenmelidir. Şüpheli durumlarda itirazın iptali davası daha güvenli bir seçenektir.
Mevzuat: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu.
Bu yazı, 22 Ekim 2026 tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan mevzuata göre hazırlanmıştır. Genel bilgilendirme amaçlıdır; somut durumunuz için hukuki destek alınız.