2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu (KTK) m. 47/1, karayollarından faydalananların uymak zorunda olduğu kuralları bir öncelik sırasına göre düzenler. Bu sıralamanın ilk basamağı olan (a) bendi uyarınca karayolunu kullananlar, trafiği düzenleme ve denetimle görevli trafik zabıtasının veya özel kıyafetli ya da işaret taşıyan diğer yetkili kişilerin uyarı ve işaretlerine uymak zorundadır.
Bu kural, trafik ışıkları, levhalar ve diğer kurallardan önce gelir. Kavşakta trafik polisinin el işareti ile trafik ışığı farklı yönde ise sürücü polisin işaretine uyar. Bu yazıda 47/1-a ihlalinin 2026 yılı cezası, 27/2/2026 tarihinde yürürlüğe giren 7574 sayılı Kanun’la yapılan değişiklikler ve ihlalin kaza hâlinde kusur değerlendirmesine etkisi incelenmektedir.
KISA CEVAP
- Trafik zabıtası ve yetkili kişilerin uyarı ve işaretleri trafik ışıklarından ve levhalardan önce gelir (KTK m. 47/1).
- 27/2/2026’dan itibaren 47/1-a ihlalinin cezası 3.000 TL’dir; trafik ışığına uymamada 5.000 TL, levha ve diğer kurallarda 1.000 TL uygulanır (7574 sayılı Kanun).
- Denetimde dur ikazına uymayıp kaçmak ayrıca 200.000 TL ceza, altmış gün sürücü belgesinin geri alınması ve aracın altmış gün trafikten men’ini gerektirir.
- Yetkili memurun dur işaretinde geçip kazaya karışan sürücü kural olarak asli kusurlu sayılır (KTK m. 84/a).
- Cezaya tebliğden itibaren on beş gün içinde sulh ceza hâkimliğine başvurulabilir (Kabahatler Kanunu m. 27/1).
KTK m. 47/1’deki sıralama
KTK m. 47/1 uyarınca karayolundan faydalananlar aşağıdaki sıralamaya göre uymakla yükümlüdür:
- (a) trafik zabıtası veya özel kıyafetli ya da işaret taşıyan yetkili kişilerin uyarı ve işaretlerine,
- (b) trafik ışıklarına,
- (c) trafik işaret levhaları, cihazları ve yer işaretlemeleriyle belirtilen hususlara,
- (d) yönetmelikte gösterilen diğer kural, yasak, zorunluluk ve yükümlülüklere.
“Yetkili kişiler” kavramı, trafik zabıtası dışında, trafiği yönlendirmekle görevlendirilen ve bu görevini özel kıyafeti veya taşıdığı işaret ile belli eden kişileri kapsar. Uyarının bağlayıcı olması için uyarıyı yapan kişinin bu nitelikte olması gerekir.
İdari para cezası
7574 sayılı Kanun’la belirlenen tutar
12/2/2026 tarihli ve 7574 sayılı Kanun’un 11. maddesiyle KTK m. 47’nin ikinci fıkrası yeniden düzenlenmiştir. Kanun 27/2/2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanarak aynı gün yürürlüğe girmiştir. Buna göre:
| Bent | Kapsam | İdari para cezası |
|---|---|---|
| 47/1-a | Trafik zabıtası ve yetkili kişilerin uyarı ve işaretlerine uymama | 3.000 TL |
| 47/1-b | Trafik ışıklarına uymama | 5.000 TL |
| 47/1-c ve d | Levha, yer işaretleri ve yönetmelikteki diğer kurallara uymama | 1.000 TL |
Bu tutarlar 27/2/2026 ve sonrasında işlenen ihlallere uygulanır. Daha önce işlenen ihlallerde, ihlal tarihinde geçerli olan ve 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m. 17/7 uyarınca yeniden değerleme oranında artırılmış tutar esas alınır. Kanunda yazılı tutarlar sonraki yıllarda da her takvim yılı başında yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanır.
Dur ihtarına uymayıp kaçma
7574 sayılı Kanun, KTK m. 47’ye ayrıca ağır bir yaptırım eklemiştir: sabit veya seyir hâlindeki denetimlerde zabıtanın uyarı ve işaretlerine rağmen dur ikazına uymayarak kaçan sürücülere 200.000 TL idari para cezası uygulanır, sürücü belgesi altmış gün süreyle geri alınır ve araç altmış gün süreyle trafikten menedilir.
Bu hüküm, 47/1-a’daki genel uyarıya uymama hâlinden ayrıdır. Örneğin trafik polisinin şerit değiştirme veya yavaşlama işaretine uyulmaması 47/1-a kapsamında kalırken, denetim noktasında durdurulmak istenen aracın durmadan uzaklaşması kaçma hükmüne girer. Ayrımda, verilen işaretin bir “dur ikazı” olup olmadığı ve sürücünün denetimden kaçma iradesiyle hareket edip etmediği belirleyicidir.
Dur ihtarına uymayıp kaçma eylemi, olayın özelliklerine göre ayrıca ceza hukuku bakımından da değerlendirilebilir; örneğin kaçış sırasında başkalarının hayatının tehlikeye sokulması trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçunu (5237 sayılı TCK m. 179) gündeme getirebilir.
Kırmızı ışık ihlalinde tekrar
Konuyla bağlantılı olarak 7574 sayılı Kanun, trafik ışıklarından kırmızı renkli olana uymama ihlalinin bir yıl içinde tekrarı hâlinde artan cezalar öngörmüştür: ikinci ihlalde 10.000 TL, üçüncüde 15.000 TL, dördüncüde 20.000 TL, beşincide 30.000 TL ve altıncıda 80.000 TL. Üçüncü, dördüncü ve beşinci ihlallerde sürücü belgesi sırasıyla otuz, altmış ve doksan gün geri alınır; altıncı ihlalde belge iptal edilir. Kırmızı ışık ihlaliyle trafik kazasına sebebiyet veren sürücünün belgesi altmış gün geri alınır.
Ödeme ve itiraz
Ceza, KTK m. 115/1 uyarınca tebliğden itibaren bir ay içinde ödenir. Tebliğden itibaren on beş gün içinde ödenirse Kabahatler Kanunu m. 17/6 uyarınca %25 indirim uygulanır. Karara karşı Kabahatler Kanunu m. 27/1 uyarınca tebliğden itibaren on beş gün içinde sulh ceza hâkimliğine başvurulabilir. Ödeme yapılması başvuru hakkını ortadan kaldırmaz.
Başvurunun usulü
Kabahatler Kanunu m. 27/3 uyarınca başvuru, bizzat, kanuni temsilci veya avukat tarafından sulh ceza hâkimliğine verilecek bir dilekçeyle yapılır; dilekçe iki nüsha olarak verilir. Mücbir sebep nedeniyle on beş günlük süre geçirilmişse, bu sebebin ortadan kalktığı tarihten itibaren en geç yedi gün içinde başvurulabilir; ancak bu başvuru kararın kesinleşmesini engellemez (m. 27/2).
Başvurunun usulden kabulü hâlinde hâkimlik dilekçeyi cezayı veren kuruma tebliğ eder; kurum en geç on beş gün içinde cevap verir. Hâkimlik cevap dilekçesini başvurana tebliğ eder ve talep üzerine veya kendiliğinden tarafları dinleyebilir (m. 28). Bu nedenle başvuru dilekçesinde, varsa ihlal anına ilişkin kamera kaydının, plaka tanıma sistemi verisinin veya trafik ekibinin görevlendirme kayıtlarının getirtilmesi açıkça talep edilmelidir. Dilekçeye ceza tutanağının bir örneği ile itirazı destekleyen belgeler eklenmelidir.
Sulh ceza hâkimliğinin başvuru üzerine verdiği son karara karşı, Kabahatler Kanunu m. 29/1 uyarınca kararın tebliğinden itibaren en geç iki hafta içinde Ceza Muhakemesi Kanunu hükümlerine göre itiraz edilebilir. İtiraz dosya üzerinden incelenir ve itirazın kabulüne veya reddine karar verilir (m. 29/2-3). Bu nedenle ilk başvuruda tüm delillerin ve taleplerin eksiksiz ileri sürülmesi gerekir; itiraz aşamasında duruşma yapılmaz.
Tutanağın ispat gücü ve denetimi
Yargıtay 7. Ceza Dairesi, genel hizmet polisince düzenlenen ihlal tespit tutanağının resmî belge niteliğinde olduğunu ve aksi sabit oluncaya kadar geçerli bulunduğunu belirtmiştir. Daire, tutanağın kamera kaydı gibi başka bir delille desteklenmesinin zorunlu olmadığını; ancak sulh ceza hâkimliğinin Kabahatler Kanunu m. 28 uyarınca başvuru dilekçesini ilgili kuruma tebliğ etmesi, evrakı getirtmesi ve inceleme yaptıktan sonra karar vermesi gerektiğini kabul etmiştir (Yargıtay 7. CD, E. 2014/25349, K. 2014/20801, T. 9/12/2014).
Buna karşılık aynı Daire, genel hizmet polisinin tespit tutanağının Karayolları Trafik Yönetmeliği m. 7’deki usule uygun olarak trafik zabıtasına iletilmediği ve idari yaptırım kararının Kabahatler Kanunu m. 25’te aranan unsurları taşımadığı bir dosyada, sulh ceza hâkimliğinin cezayı iptal etmesini yerinde bulmuştur (Yargıtay 7. CD, E. 2021/11554, K. 2021/12107, T. 30/9/2021).
Bu kararlar, itirazda tutanağın genel olarak inkâr edilmesinin yeterli olmadığını, buna karşılık tutanağın kimin tarafından ve hangi usulle düzenlendiğinin, Kabahatler Kanunu m. 25’teki zorunlu unsurları (kimlik, fiil, deliller, karar tarihi ve kararı veren görevli) içerip içermediğinin incelenmesi gerektiğini göstermektedir. İhlal anında aracın başka bir yerde olduğunu veya araç bilgilerinin hatalı olduğunu gösteren belgeler de itirazda delil olarak sunulabilir.
Kaza hâlinde kusur değerlendirmesi
KTK m. 84/a uyarınca kırmızı ışıklı trafik işaretinde veya yetkili memurun dur işaretinde geçme, sürücünün asli kusurlu sayılacağı hâller arasındadır. Bu nedenle trafik zabıtasının dur işaretine rağmen geçen ve kazaya karışan sürücü, kural olarak asli kusurlu kabul edilir. Kaza tespit tutanağında bu hâlin işaretlenmiş olması ise mahkemeyi bağlamaz; olayın oluşu bilirkişi incelemesiyle ayrıca değerlendirilir.
Asli kusur, karşı tarafın kusurunu ortadan kaldırmaz. Karşı taraftaki sürücünün hız sınırını aşması veya dikkatsizliği gibi kusurlar da ayrıca değerlendirilir ve kusur oranı bilirkişi raporu ile belirlenir. Ceza davasında bu oran, 5237 sayılı TCK m. 22/4-5 uyarınca her failin cezasının kendi kusuruna göre belirlenmesini sağlar; tazminat davasında ise tazminatın paylaştırılmasında esas alınır. Kusur değerlendirmesinin usulü ve bilirkişi raporuna itiraz, manevra ihlallerine ilişkin yazımızda ayrıntılı olarak açıklanmıştır.
Sıkça Sorulan Sorular
Trafik polisinin işareti ile trafik ışığı çelişirse hangisine uyulur?
KTK m. 47/1’deki sıralama uyarınca trafik zabıtasının veya yetkili kişinin uyarı ve işaretleri trafik ışıklarından önce gelir. Bu nedenle polisin işaretine uyulur.
Dur ihtarına uymama her durumda 200.000 TL ceza gerektirir mi?
Hayır. Bu ceza, sabit veya seyir hâlindeki denetimlerde dur ikazına uymayarak kaçan sürücüler için öngörülmüştür. Kaçma iradesi bulunmayan uyarıya uymama hâlleri 47/1-a kapsamında 3.000 TL cezayı gerektirir.
Yayalar da bu kurala uymakla yükümlü müdür?
KTK m. 47/1, sürücülerle sınırlı olmaksızın “karayollarından faydalananlar” ifadesini kullandığından yayalar da trafik zabıtasının uyarı ve işaretlerine uymakla yükümlüdür. Ancak m. 47’nin ikinci fıkrasındaki para cezaları açıkça sürücüler için öngörülmüştür.
Ceza araç sahibine mi, sürücüye mi yazılır?
Kural olarak ihlali yapan sürücüye uygulanır. Sürücünün tespit edilemediği hâllerde araç plakasına düzenlenen cezalarda araç sahibinin itiraz hakkı saklıdır.
Ceza puanı da işlenir mi?
KTK m. 118 uyarınca trafik kurallarını ihlal eden sürücülere yönetmelikte belirlenen ceza puanları verilir; bir yıl içinde 100 puanı dolduran sürücünün belgesi iki ay süreyle geri alınır.
Sonuç
KTK 47/1-a, trafik zabıtası ve yetkili kişilerin uyarı ve işaretlerine uyma yükümlülüğünü diğer tüm trafik kurallarının önüne koyar. 27/2/2026’dan itibaren bu ihlalin cezası 3.000 TL’dir; denetimde dur ikazına uymayıp kaçma ise 200.000 TL ceza, altmış gün belge geri alma ve araç men yaptırımlarını gerektirir. Kaza hâlinde yetkili memurun dur işaretinde geçme KTK m. 84/a uyarınca asli kusur sayılır. Ceza tebliğden itibaren on beş gün içinde sulh ceza hâkimliği önünde itiraz konusu yapılabilir. Somut dosyalara ilişkin sorular için büromuzla iletişime geçilebilir.
İlgili yazılar: KTK 67/1-a Manevra İhlali: 2026 Cezası ve Kusur Durumu, Trafik Kazasında Asli ve Tali Kusur: Ceza Davasında Kusur Tespiti, KTK 52/1-d: Konvoy Hâlinde Araç Kullanma ve Kusur Oranı, KTK 31/1-a: Araçta Zorunlu Gereçler, 2026 Cezası ve Kusur
Mevzuat: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu.
Bu yazı, 16 Ekim 2026 tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan mevzuata göre hazırlanmıştır. Genel bilgilendirme amaçlıdır; somut durumunuz için hukuki destek alınız.