5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun (TCK) 84. maddesi, başkasını intihara azmettirme, teşvik etme, intihar kararını kuvvetlendirme ve intihara yardım etme fiillerini cezalandırır. Bu sayfada TCK 84. madde metni, açıklaması, kanun gerekçesi ve maddeyle ilgili Yargıtay kararlarından alıntılar yer alıyor.
1. Kanun Metni
İntihara yönlendirme
Madde 84- (1) Başkasını intihara azmettiren, teşvik eden, başkasının intihar kararını kuvvetlendiren ya da başkasının intiharına herhangi bir şekilde yardım eden kişi, iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
(2) İntiharın gerçekleşmesi durumunda, kişi dört yıldan on yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
(3) Başkalarını intihara alenen teşvik eden kişi, üç yıldan sekiz yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. (Mülga ikinci cümle: 29/6/2005 – 5377/10 md.)
(4) İşlediği fiilin anlam ve sonuçlarını algılama yeteneği gelişmemiş olan veya ortadan kaldırılan kişileri intihara sevk edenlerle cebir veya tehdit kullanmak suretiyle kişileri intihara mecbur edenler, kasten öldürme suçundan sorumlu tutulurlar.
TCK m. 84 (mevzuat.gov.tr, son kontrol: 8 Ekim 2026)
2. TCK 84. Madde Açıklaması
Başkasını intihara azmettiren, teşvik eden, intihar kararını kuvvetlendiren ya da intiharına herhangi bir şekilde yardım eden kişi iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır (m. 84/1). Bu hareketler seçimliktir; birinin yapılması suçun oluşması için yeterlidir.
İntihar gerçekleşirse ceza dört yıldan on yıla kadar hapistir (m. 84/2). Gerekçeye göre birinci fıkradaki suçun oluşması için kişinin intihar etmesi şart değildir.
Başkalarını alenen intihara teşvik eden kişi üç yıldan sekiz yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır (m. 84/3). Gerekçeye göre bu suç için belli bir kişinin muhatap alınması gerekmez.
İşlediği fiilin anlam ve sonuçlarını algılama yeteneği gelişmemiş veya ortadan kaldırılmış kişileri intihara sevk eden ya da cebir veya tehditle kişileri intihara mecbur eden kişi kasten öldürme suçundan sorumlu tutulur (m. 84/4). Gerekçe bu durumu dolaylı faillik olarak açıklar.
Gerekçeye göre intihar ve intihara teşebbüs cezalandırılmaz. İntiharı önlemekle hukuken yükümlü olan kişinin intihar girişimini engellememesi ihmali davranışla yardım sayılır.
Gerekçe ile kanun arasındaki fark: Maddenin başlığı “İntihar” iken 29/6/2005 tarihli ve 5377 sayılı Kanunun 10. maddesiyle “İntihara yönlendirme” olarak değiştirilmiştir. Aynı Kanunla üçüncü fıkranın ikinci cümlesi yürürlükten kaldırılmıştır. Gerekçenin basın ve yayın yoluyla teşvikte artırıma ilişkin cümlesinin bugünkü metinde karşılığı yoktur.
Aşağıdaki kararlar suçun unsurlarının oluşup oluşmadığına ve mahkûmiyet kararında aranan gerekçeye ilişkindir.
3. Kanun Gerekçesi
Gerekçe, TBMM Adalet Komisyonunun kabul ettiği metne aittir; madde numarası kanundakiyle aynıdır. Gerekçe aşağıda değiştirilmeden aktarılmıştır.
MADDE 84.– Maddenin birinci fıkrasında bir başkasını intihara azmettirme, teşvik etme, başkasının intihar kararını kuvvetlendirme ya da başkasının intiharına herhangi bir şekilde yardım etme fiilleri, seçimlik hareketli bir suç olarak tanımlanmaktadır.
Canlı türü olarak insan, hayatını sürdürme konusunda bir içgüdüye sahiptir. Ancak, algılama yeteneğinin olmaması nedeniyle veya yakalandığı hastalıktan kaynaklanan acı ve ızdırabın etkisiyle kişide hayatını sona erdirmeye yönelik bir eğilim ortaya çıkabilir ve bunu bir irade açıklamasıyla ortaya koyabilir. Belirtmek gerekir ki, kişinin bu şartlar altında hayatını sona erdirme yönündeki iradesinin hukukî geçerliliği söz konusu değildir. Başka bir deyişle, belirtilen durumlarda hukuken muteber bir iradeden söz etmek mümkün değildir.
Ahlaken tasvip edilmeyen bir tasarruf olan intihar veya intihara teşebbüs olgusu, bizatihi cezalandırılabilir bir davranış niteliği taşımamaktadır. Buna karşılık, bir başkasını intihara azmettiren, teşvik eden, başkasının intihar kararını kuvvetlendiren ya da başkasının intiharına herhangi bir şekilde yardım eden kişinin bu fiilleri cezalandırılabilir niteliktedir.
Başlı başına cezalandırılabilir bir fiil olarak intihara yardım, esas itibarıyla icraî davranışla gerçekleştirilebilir. Ancak, intiharı önleme konusunda hukukî yükümlülük altında bulunan kişinin, bir intihar olgusuyla karşı karşıya olmasına rağmen, bu intihar girişimini engellememesi, bu girişim karşısında kayıtsız davranması; intihara ihmali davranışla yardım olarak nitelendirilmek gerekir. Ancak, bunun için, kişinin intiharı önleme konusunda hukukî bir yükümlülüğünün olması gerekir.
Maddenin ikinci fıkrasında, intihara teşvik veya yardım suçunun neticesi sebebiyle ağırlaşmış hâli düzenlenmiştir. İntihara teşvik veya yardımın cezalandırılabilmesi için, kişinin intihar etmesi şart değildir. Teşvik veya yardım sonucunda intiharın gerçekleşmesi durumunda, söz konusu fıkraya göre cezanın artırılması gerekmektedir.
Üçüncü fıkrada, başkalarını intihara alenen teşvik edilmesi, ayrı bir suç olarak tanımlanmıştır. Bu suçun oluşabilmesi için, belli bir kişinin muhatap alınması gerekmemektedir. Aleniyet için aranan temel ölçüt, fiilin, gerçekleştiği koşullar itibarıyla belirli olmayan ve birden fazla kişiler tarafından algılanabilir olmasıdır. Keza, aleniyetin basın ve yayın yoluyla gerçekleşmesi durumunda artırma oranı ayrıca düzenlenmektedir.
Maddenin son fıkrasında, işlediği fiilin anlam ve sonuçlarını algılama yeteneği gelişmemiş olan veya ortadan kaldırılan kişileri intihara sevk edenlerle, cebir veya tehdit kullanmak suretiyle kişileri intihara mecbur edenler, kasten öldürme suçundan sorumlu tutulacağı kabul edilmiştir. Aslında, bu durumda kasten öldürme suçu, mağdurun kendisinin araç olarak kullanılması suretiyle, yani dolaylı faillik şeklinde işlenmektedir.
5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, madde 84 gerekçesi (TBMM Adalet Komisyonu metni)
4. Emsal Kararlar
Aşağıdaki alıntılar kararların metninden aynen aktarılmıştır; kararın tamamı için künyesiyle karararama.yargitay.gov.tr adresinden arama yapılabilir.
Yargıtay 1. Ceza Dairesi, E. 2019/3162, K. 2019/5135, T. 25.11.2019
(…) Evinden hırsızlık yapıldığı iddiasında olan sanığın, uzun süredir arkadaşlık yaptığı Ahmet’ten şüphelendiğini beyan ederek şikayetçi olması ve bu bağlamda öleni tehdit etmekteki kastının esasen çalındığını öne sürdüğü parayı geri almaya yönelik olduğu, durumu gurur meselesi yaparak bunalıma giren Ahmet’in intihar etmesiyle sonuçlanan olayda TCK’nin 84. maddesinde düzenlenen intihara yönlendirme suçunun yasal unsurlarının oluşmadığı anlaşıldığından, sanığın beraati yerine mahkumiyetine karar verilmesi, Yasaya aykırı olup bozmayı gerektirdiğinden, (…)
Yargıtay 1. Ceza Dairesi, E. 2016/5669, K. 2018/547, T. 14.02.2018
(…) a)- Sanıkların eylemleri bir bütün halinde intihar kararını kuvvetlendirme olarak vasıflandırılıp, suç tanımının “intihara yönlendirme” olarak yapılması gerekirken, “intihara azmettirme” olarak belirlenmesi, yasaya aykırı görülmüş ise de; sonuca etkisi bulunmayan seçimlik hareketlerin karıştırılmasından ibaret olan bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden gerekçeli kararda geçen “intihara azmettirme” ibarelerinin “intihara yönlendirme” şeklinde, (…)
(…) sanıkların kendilerine anlatılan olayları dinlemekten başka icra hareketi sayılabilecek bir eylemleri ve olayda atfı kabil kusurları bulunmadığı gözetilerek beraatlerine karar verilmesi yerine, yanılgılı değerlendirme ve yerinde görülmeyen gerekçeyle mahkumiyetlerine karar verilmesi, Bozmayı gerektirmiş olup, (…)
Yargıtay 1. Ceza Dairesi, E. 2016/3469, K. 2017/4463, T. 29.11.2017
(…) Sanık ile mağdurun sözlü oldukları, mağdurun evlenmekten vazgeçmesi nedeniyle sanığın, mağdura farklı tarihlerde tehdit ve hakaret içeren mesajlar gönderdiği, 5237 sayılı TCK.nun 84/1. maddesinde belirtilen intihara yönlendirme suçunun ne şekilde oluştuğu açıklanmadan, şikayetçinin beyanı alınmadan, resen araştırma ilkesi gereği varsa bu konuda tanık beyanları ve diğer deliller araştırılmadan, sanığın savunmasıyla yetinilerek eksik inceleme ve yetersiz gerekçe ile mahkumiyet kararı verilmesi, (…)
İlgili yazılar: Kasten Öldürmenin İhmali Davranışla İşlenmesi (TCK m.83), Taksirle Öldürme (TCK m.85). Kanunun güncel metni: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu (mevzuat.gov.tr).
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; somut bir dosya için hukuki görüş yerine geçmez. Kanun metninin güncel ve resmî hâli için mevzuat.gov.tr esas alınmalıdır.