Sürücü belgesi bulunan bir kişinin araç kullanırken belgesini yanında taşımaması, hiç sürücü belgesi olmadan araç kullanmaktan farklı bir ihlal olarak düzenlenmiştir ve yaptırımı çok daha hafiftir. İki durumun birbirine karıştırılması ise hem sürücü hem de araç sahibi bakımından ciddi sonuçlar doğurabilir.
KISA CEVAP
- Sürücü belgesini yanında bulundurmamanın 2026 yılı idari para cezası 2.719 TL, ceza puanı 5’tir.
- Bu ihlalde sürücü belgesi geri alınmaz ve araç trafikten men edilmez.
- Sürücü belgesi bilgileri yüklü yeni tip kimlik kartı ibraz edilirse bu madde uygulanmaz.
- Sürücü belgesi hiç yoksa ceza 40.000 TL’dir (KTK m. 36/3-a). Belge iptal edilmiş veya geri alınmışsa 200.000 TL’dir.
- Cezaya karşı tebliğden itibaren 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğine başvurulabilir.
Yasal dayanak
KTK m. 44 (2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu)
Sürücü belgesi sahipleri:
a) İkamet adresi değişikliklerini belgeyi veren kuruluşa otuz gün içinde bildirmek,
b) Araç kullanırken sürücü belgelerini yanlarında bulundurmak ve yetkililerin her isteyişinde göstermek,
Zorundadırlar.
Bu yükümlülüğe uymayan sürücülere idari para cezası verilir.
2026 yılı cezası
2026 Yılı Trafik İdari Para Ceza Rehberine göre KTK m. 44/1-b kapsamındaki ihlal için:
| Yaptırım | 2026 yılı |
|---|---|
| İdari para cezası | 2.719 TL |
| Peşin ödemede (%25 indirimli) | 2.039,25 TL |
| Ceza puanı | 5 puan |
| Sürücü belgesinin geri alınması | Yok |
| Trafikten men | Yok |
Kanun metnindeki tutar eski para birimiyle belirlenmiştir ve her yıl yeniden değerleme oranında güncellenir. Yukarıdaki rakamlar 2026 yılına aittir. Ödeme derhâl yapılmazsa ceza, tutanağın tebliği tarihinden itibaren bir ay içinde ödenmelidir. Bir ay içinde ödenmeyen cezalara her ay yüzde beş faiz uygulanır; bu suretle bulunacak tutar cezanın iki katını geçemez (KTK m. 115/1).
Kimlik kartına yüklü sürücü belgesi
Yeni tip T.C. kimlik kartlarına sürücü belgesi bilgileri yüklenebilmektedir. Trafik idari para ceza rehberine göre, sürücü belgesi yüklü yeni tip kimlik kartı ibraz edildiğinde KTK m. 44/1-b uygulanmaz.
Ehliyetsiz araç kullanmadan farkı
Sürücü belgesi var, yanında yok (KTK m. 44/1-b). Kişi araç kullanma yetkisine sahiptir; yalnızca belgeyi ibraz edememektedir. Yaptırım 2026 yılı için 2.719 TL idari para cezası ve 5 ceza puanıdır.
Sürücü belgesi yok veya geri alınmış ya da iptal edilmiş (KTK m. 36/3). 12/2/2026 tarihli ve 7574 sayılı Kanunun 9. maddesiyle değiştirilen hükme göre:
KTK m. 36/3
a) Sürücü belgesi sahibi olmadan motorlu araçları kullananlara 40.000 Türk lirası,
b) Mahkemelerce veya Cumhuriyet savcılıklarınca ya da bu Kanunda belirtilen yetkililerce sürücü belgesi geçici olarak ya da tedbiren geri alındığı halde motorlu araçları kullananlara 200.000 Türk lirası,
c) Sürücü belgesi iptal edildiği halde motorlu araçları kullananlara 200.000 Türk lirası
idari para cezası verilir.
Bir sürücü belgesine sahip olan kişiye ehliyetsiz araç kullanma cezası yazılması hâlinde, cezanın hangi hükme dayandığı ve olay tarihinde geçerli bir sürücü belgesi bulunup bulunmadığı, ceza tutanağı ve sürücü belgesi kayıtları üzerinden belirlenir. Yargıtay 7. Ceza Dairesi, bu konuda kanun yararına bozma yoluna gitmiştir.
Ceza puanı sistemi
Ceza puanı birikmesi hâlinde sürücü belgesinin geri alınmasına yol açar. KTK m. 118’e göre:
- Trafik suçunun işlendiği tarihten geriye doğru bir yıl içinde toplam 100 ceza puanını dolduran sürücülerin belgeleri 2 ay süreyle geri alınır ve sürücüler eğitime tabi tutulur.
- Aynı yıl içinde ikinci defa 100 puanı dolduran sürücülerin belgeleri 4 ay süreyle geri alınarak psiko-teknik değerlendirmeye ve psikiyatri uzmanının muayenesine tabi tutulur.
Cezaya karşı başvuru
İdari para cezasına karşı, kararın tebliği veya tefhimi tarihinden itibaren en geç on beş gün içinde sulh ceza hâkimliğine başvurulabilir. Bu süre içinde başvuru yapılmazsa idari yaptırım kararı kesinleşir (5326 sayılı Kabahatler Kanunu m. 27/1). Başvuru, bizzat kanuni temsilci veya avukat tarafından verilecek dilekçe ile yapılır (m. 27/3).
Başvuru dilekçesine ceza tutanağının bir örneği, sürücü belgesinin fotokopisi ve belgenin ihlal tarihinde geçerli olduğunu gösteren kayıtlar eklenebilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Ehliyeti yanında bulundurmama cezası kaç TL? 2026 yılında 2.719 TL idari para cezası ve 5 ceza puanıdır. Peşin ödemede tutar 2.039,25 TL’dir.
Bu ihlal nedeniyle araç trafikten men edilir mi? Edilmez. 2026 Yılı Trafik İdari Para Ceza Rehberinde bu ihlal için trafikten men ve sürücü belgesinin geri alınması öngörülmemiştir.
Yabancı ülkeden alınmış sürücü belgesiyle araç kullanan kişi neyi yanında bulundurmalıdır? Araçlar, çok taraflı anlaşmalara göre sürücü belgesi bulunan veya geçerli uluslararası sürücü belgesi olan kişilerce de sürülebilir (KTK m. 36/2). Bu kişilerin de araç kullanırken geçerli belgelerini yanlarında bulundurmaları ve yetkililerin istemesi üzerine göstermeleri gerekir (KTK m. 44/1-b).
Ehliyetsiz araç kullanma cezasında araç sahibi de sorumlu olur mu? Sürücü aracın işleteni değilse, aracın kullanılmasına izin veren işletene tescil plakası üzerinden 40.000 TL idari para cezası kesilir. Sürücü belgesini yanında bulundurmama ihlali için bu yönde bir hüküm bulunmamaktadır.
<!– wp:paragraph –> <p>Kanunların güncel metni: <a href=”https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=2918&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5″ target=”_blank” rel=”noopener”>2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu</a>, <a href=”https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=5326&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5″ target=”_blank” rel=”noopener”>5326 sayılı Kabahatler Kanunu</a> (mevzuat.gov.tr).</p> <!– /wp:paragraph –>
<!– wp:paragraph –> <p><em>Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut durumunuz için hukuki destek alınız.</em></p> <!– /wp:paragraph –>