Alkollü Araç Kullanma Cezası 2026: Tutarlar ve Ceza Davası

Alkollü araç kullanmanın idari yaptırımları, 12/2/2026 tarihli ve 7574 sayılı Kanun’la önemli ölçüde ağırlaştırılmıştır. 27/2/2026 tarihinde yürürlüğe giren değişiklikle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu (KTK) m. 48’deki para cezaları yeniden belirlenmiş, ölçüm yaptırmama ve uyuşturucu madde etkisinde araç kullanma için ayrı ve ağır yaptırımlar getirilmiştir.

Bu yazı, alkollü araç kullanmanın genel çerçevesini tekrar etmek yerine 2026 yılı itibarıyla uygulanan tutar ve süreleri, idari yaptırım ile ceza davası arasındaki ilişkiyi ve Yargıtay’ın TCK m. 179/3 bakımından aradığı ispat ölçüsünü ele almaktadır.

2026 yılı idari yaptırımları (KTK m. 48)

Promil sınırları

KTK m. 48/5’e göre hususi otomobil sürücüleri için sınır 0,50 promildir. Hususi otomobil dışındaki araçları kullanan sürücüler bakımından promil alt sınırı 0,21 olarak uygulanır. Bu değerlerin üzerinde alkollü olarak araç kullandığı tespit edilen sürücüye, fiil ayrıca bir suç oluştursa bile idari yaptırım uygulanır.

Para cezası ve sürücü belgesinin geri alınması

7574 sayılı Kanun’la belirlenen tutarlar, son ihlalden geriye doğru beş yıllık süre içindeki ihlal sayısına göre şöyledir:

Değişiklikten önce bu tutarlar sırasıyla 700 TL, 877 TL ve 1.407 TL olarak kanunda yer alıyor ve her yıl yeniden değerleme oranında güncelleniyordu. 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m. 17/7 uyarınca idari para cezaları her takvim yılı başında yeniden değerleme oranında artırıldığından, 2027 ve sonraki yıllarda güncel tutarın ayrıca kontrol edilmesi gerekir.

Sürücü belgesi başka bir nedenle geçici olarak geri alınmışsa, yukarıdaki süreler geçici geri alma süresinin bitiminden itibaren başlar. Geri alınan belgenin iadesi için, ilgili kişi hakkında KTK kapsamında verilen idari para cezalarının tamamının ödenmiş olması şarttır (m. 48/13).

Eğitim ve psiko-teknik değerlendirme

Beş yıl içinde sürücü belgesi ikinci kez geri alınan sürücüler sürücü davranışlarını geliştirme eğitimine, üç veya daha fazla kez geri alınanlar ise psiko-teknik değerlendirmeye ve psikiyatri uzmanının muayenesine tabi tutulur (m. 48/11).

Ölçüm yaptırmama

7574 sayılı Kanun’la değiştirilen m. 48/9’a göre alkolün kandaki miktarının veya uyuşturucu madde kullanılıp kullanılmadığının kolluk tarafından tespiti için ölçüm yaptırmayan sürücüye 150.000 TL idari para cezası verilir ve sürücü belgesi beş yıl süreyle geri alınır. Bu yaptırım, birinci ihlaldeki alkollü araç kullanma yaptırımından çok daha ağırdır. Bu nedenle ölçümden kaçınmak, sürücü açısından daha ağır bir sonuç doğurur.

Yaralamalı, ölümlü veya kolluğun müdahil olduğu maddi hasarlı bir kazaya karışan sürücünün muayenesi ise zorunludur. Teknik cihazla ölçüme itiraz eden veya ölçüme izin vermeyen sürücüden, CMK m. 75 uyarınca kan, tükürük veya idrar gibi örnekler alınır (m. 48/3).

Ticari taşımacılıkta iptal

7574 sayılı Kanun’la eklenen fıkraya göre, yük ve yolcu taşımacılığı yapılan araçları kullanırken m. 48’in beşinci veya dokuzuncu fıkrasını beş yıl içinde toplam üç kez ihlal eden sürücünün belgesi iptal edilir. İptal hâlinde sürücü belgesi yeniden ancak sürücü kursuna devam edilip sınavlar başarılarak alınabilir.

Uyuşturucu veya uyarıcı madde

Uyuşturucu veya uyarıcı madde aldığı tespit edilen sürücüye 150.000 TL idari para cezası uygulanır ve sürücü belgesi iptal edilir. Yeniden belge alınabilmesi için iptal tarihinden itibaren en az beş yıl geçmesi, para cezalarının ödenmesi, psiko-teknik değerlendirme ve sağlık kurulu raporu gerekir (m. 48/8). Sürücü hakkında ayrıca Türk Ceza Kanunu (TCK) hükümleri uygulanır.

Ceza sorumluluğu: TCK m. 179/3

Suçun tanımı ve cezası

KTK m. 48/6’ya göre 1,00 promilin üzerinde alkollü olduğu tespit edilen sürücüler hakkında ayrıca TCK m. 179/3 uygulanır. Bu fıkraya göre alkol veya uyuşturucu madde etkisiyle ya da başka bir nedenle emniyetli bir şekilde araç sevk ve idare edemeyecek hâlde olmasına rağmen araç kullanan kişi altı aydan iki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Bu ceza aralığı 4/6/2025 tarihli ve 7550 sayılı Kanun’la getirilmiştir. Önceki düzenlemede fıkra, ikinci fıkradaki cezaya atıf yapıyordu. TCK m. 7/2 uyarınca bu değişiklikten önce işlenen fiillerde lehe olan hüküm uygulanır.

Hususi otomobil sürücüsünün 0,50, diğer araç sürücülerinin 0,20 promilin üzerinde alkollü iken trafik kazasına sebebiyet vermesi hâlinde ise kazanın sonuçlarına göre taksirle yaralama veya taksirle öldürme gibi suçlar da gündeme gelir (m. 48/7).

KTK m. 48/5’teki “fiili bir suç oluştursa bile” ifadesi nedeniyle, Kabahatler Kanunu m. 15/3’teki “suç ve kabahatin birleşmesi hâlinde yalnızca suçtan yaptırım” kuralı burada uygulanmaz. İdari para cezası ve sürücü belgesinin geri alınması, ceza davasının sonucundan bağımsız olarak uygulanır.

Yargıtay’ın aradığı ispat ölçüsü

Yargıtay Ceza Genel Kurulu, TCK m. 179/3’teki suçun bağlı hareketli bir soyut tehlike suçu olduğunu, bu nedenle başkalarının hayatı, sağlığı veya malvarlığı bakımından somut bir tehlike doğmasının şart olmadığını kabul etmektedir. Bununla birlikte Kurul, alkol veya uyuşturucu maddenin yalnızca kullanılmış olmasının her zaman yeterli olmadığını vurgular. Ayrıca kişinin bu etkiyle emniyetli şekilde araç sevk ve idare edemeyecek hâlde bulunduğunun tespiti gerekir.

Ceza Genel Kurulu, 1,16 promil alkollü olduğu tespit edilen sanık hakkında, emniyetli bir şekilde araç sevk ve idare edemeyecek hâlde bulunduğuna ilişkin kuşkuyu aşan, yeterli ve kesin delil bulunmadığı gerekçesiyle verilen beraat kararına yönelik itirazı oy çokluğuyla reddetmiştir (Yargıtay CGK, E. 2019/242, K. 2021/377, T. 09/09/2021). Kurul başka bir kararında, maddede hangi orandaki alkolün güvenli araç kullanma yeteneğini ortadan kaldıracağına ilişkin bir ölçüt bulunmadığını belirtmiştir. Aynı kararda Adli Tıp Kurumu 5. İhtisas Kurulunun, kandaki etil alkol seviyesinin saatte ortalama 0,15 promil azaldığını bildirdiği aktarılmıştır (Yargıtay CGK, E. 2019/23, K. 2020/227, T. 21/05/2020).

Bu içtihat karşısında yargılamada sürücünün araç kullanma biçimi, ölçüm anındaki fiziksel durumu, kolluk tutanağındaki gözlemler (konuşma, denge, göz bebekleri), varsa kamera kayıtları ve ölçüm ile araç kullanma anı arasındaki süre birlikte değerlendirilir.

Usule ilişkin özellikler

TCK m. 179/3, CMK m. 250/1-a-3 uyarınca seri muhakeme usulü kapsamındadır. Ayrıca üst sınırı iki yıl olduğundan, şartları varsa soruşturma evresinde kamu davasının açılmasının ertelenmesi (CMK m. 171/2) gündeme gelir. Kovuşturma evresinde hükmün açıklanmasının geri bırakılması veya cezanın ertelenmesi de değerlendirilebilir.

Başvuru yolları ve süreler

İdari para cezası ve belge geri alma: Kabahatler Kanunu m. 27 uyarınca kararın tebliği veya tefhimi tarihinden itibaren on beş gün içinde sulh ceza hâkimliğine başvurulabilir. Başvuruda cihazın kalibrasyon belgesi, ölçüm saati, ölçüm tutanağının içeriği ve ölçüm ile araç kullanma arasındaki süre ileri sürülebilir. Ödeme, karara karşı başvuru hakkını etkilemez (m. 17/6).

Ödeme süresi: KTK m. 115 uyarınca para cezası, tutanağın tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenir. Bu süre içinde ödenmeyen cezaya her ay için yüzde beş faiz uygulanır; bulunacak tutar cezanın iki katını geçemez.

Ceza soruşturması: Ölçüm tutanağı ve kan tahlili sonuçlarının dosyaya eksiksiz konulup konulmadığı soruşturmanın başında kontrol edilmelidir. İfade, müdafi yardımıyla verilmelidir.

Sıkça Sorulan Sorular

0,50 promilin altında ölçüm yapılan hususi otomobil sürücüsüne ceza verilir mi?
KTK m. 48/5 kapsamında idari para cezası verilmez. Ancak bu sürücü, alkol etkisiyle güvenli araç kullanamayacak durumdaysa TCK m. 179/3 yine gündeme gelebilir; madde promil sınırı içermez.

Ölçüm yaptırmamak alkollü yakalanmaktan daha mı ağır sonuç doğurur?
Evet. Ölçüm yaptırmamanın yaptırımı 150.000 TL idari para cezası ve beş yıl süreyle sürücü belgesinin geri alınmasıdır; birinci kez alkollü araç kullanmada ise yaptırım 25.000 TL ve altı aydır.

Beş yıllık süre nasıl hesaplanır?
İhlal sayısı, son ihlalin gerçekleştiği tarihten geriye doğru beş yıl içinde sürücü belgesinin alkol nedeniyle kaç kez geri alındığına göre belirlenir.

Ceza davasında beraat edilirse idari para cezası kalkar mı?
Kendiliğinden kalkmaz. KTK m. 48/5 idari yaptırımı ceza davasından bağımsız olarak öngörür. İdari karara karşı on beş günlük süre içinde ayrıca başvurulması gerekir.

İdari yaptırıma itiraz ile ceza davası aynı yerde mi görülür?
Hayır. İdari para cezası ve sürücü belgesinin geri alınmasına karşı başvuru sulh ceza hâkimliğine yapılır. TCK m. 179/3 kapsamındaki ceza davası ise asliye ceza mahkemesinde görülür. İki süreç birbirinden bağımsız yürüdüğünden, her biri için ayrı süreler takip edilmelidir; ancak ceza dosyasındaki ölçüm ve gözlem bulguları idari başvuruda da delil olarak sunulabilir.

Sonuç

7574 sayılı Kanun’la 2026 yılı itibarıyla alkollü araç kullanmanın idari yaptırımları 25.000 TL, 50.000 TL ve 150.000 TL’ye; ölçüm yaptırmama ise 150.000 TL ve beş yıl sürücü belgesi geri almaya bağlanmıştır. 1,00 promilin üzerindeki durumlarda ayrıca TCK m. 179/3 kapsamında soruşturma yürütülür. Ancak Yargıtay, promil değerinin yanında güvenli araç kullanamama hâlinin de delillerle ortaya konmasını aramaktadır. İdari karara karşı on beş günlük başvuru süresi tebliğden itibaren işlediğinden, tutanak ve ölçüm belgeleri vakit kaybedilmeden incelenmelidir. Somut dosyaya ilişkin değerlendirme için büromuzla iletişime geçilebilir.

İlgili yazılar: Alkollü Araç Nedeniyle Alınan Ehliyet Nasıl Geri Alınır? (2026), Bir Bira Kaç Promil? 0.50 Promil Sınırı ve Hesaplama

Mevzuat: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu.

Bu yazı, 16 Ekim 2026 tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan mevzuata göre hazırlanmıştır. Genel bilgilendirme amaçlıdır; somut durumunuz için hukuki destek alınız.