Cezaevine Eşya Teslimi, Telefon Görüşmesi Evrakları ve Para Yatırma: Tutuklu Yakınları İçin Rehber

Bir yakının tutuklanmasının ardından aile ilk günlerde üç konuyla uğraşır: kuruma kıyafet götürmek, telefon görüşmesini başlatmak ve kantin harcamaları için para göndermek. Bu işlerin çerçevesini 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun, Ceza İnfaz Kurumlarının Yönetimi ile Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Yönetmelik ve Ceza İnfaz Kurumlarında Bulundurulabilecek Eşya ve Maddeler Hakkında Yönetmelik çizer. Gün, saat ve teslim usulü ise büyük ölçüde her kurumun kendi uygulamasına bırakılmıştır. Aşağıdaki bilgiler mevzuata ve İstanbul’daki kurumlarda karşılaşılan uygulamaya dayanır; teslimden önce ilgili kurumun güncel duyurusuna bakılmalıdır.

Eşya teslimi

Hangi günlerde teslim edilir?

Giyim eşyası her gün kabul edilmez. Kurumlar, ayın hangi haftasında ve haftanın hangi gününde eşya alınacağını kendileri belirler ve bunu genellikle ziyaret günleriyle eşleştirir. Bu takvim dışında getirilen kıyafet, hastalık veya mevsim değişikliği gibi zorunlu bir neden yoksa geri çevrilir. Uygulama kurumdan kuruma değiştiği için aynı ilde bile iki cezaevinin takvimi farklı olabilir.

Yeni tutuklanan kişiler için önemli bir istisna vardır. Tutuklu kuruma çoğu zaman yalnızca üzerindeki kıyafetle gelir. Bu nedenle ilk teslimde, haftanın günü fark etmeksizin mesai saatleri içinde aile veya avukat tarafından bir defaya mahsus eşya bırakılabilmektedir. İlk teslimde mevsime uygun kıyafet, iç çamaşırı ve çorap önceliklendirilmelidir.

Ne kadar eşya bulundurulabilir?

Sınır, kişinin koğuşta bulundurduğu toplam eşyaya göre hesaplanır. Örneğin koğuşunda altı pantolonu bulunan tutukluya yeni pantolon teslim edilmez; fazlası aileye iade edilir veya emanete alınır. Hediye olarak gönderilen giyim eşyası da aynı kotaya dahildir. Açık kurumlarda ve çocuk eğitimevlerinde idare ve gözlem kurulu, güvenliği tehlikeye sokmamak şartıyla ek eşyaya izin verebilir.

Kabul edilmeyen eşyalar

Yönetmelik, terör propagandası, suçu veya suçluyu övme, tahrik ya da müstehcen sembol taşıyan giysilerin kuruma alınmayacağını öngörür. Bunun yanında güvenlik gerekçesiyle kurumların yaygın olarak geri çevirdiği eşyalar şunlardır:

• Personel kıyafetiyle karışabilecek mavi, lacivert, yeşil ve askerî yeşil renkte kıyafetler ile kamuflaj desenli giysiler,
• Kargo cepli pantolonlar,
• Kapüşonlu, şişme, deri veya kürklü montlar,
• El yapımı bileklik, kolye gibi takılar.

Renk ve model yasakları kurumun iç düzenine göre farklılık gösterebilir. Bu nedenle özellikle mont ve dış giyimde, kurumun eşya listesi önceden teyit edilmelidir. Teslim sırasında her parça aranır ve kayda geçirilir; dikişi sökülmüş, astarı açılmış veya etiketleri değiştirilmiş giysiler kabul edilmeyebilir.

Telefon görüşmesi

Kimlerle görüşülebilir?

5275 sayılı Kanun m. 66, kapalı kurumlardaki hükümlülerin yönetmelikte belirtilen esaslara göre idarenin denetimindeki ücretli telefonlarla görüşebileceğini düzenler. Kanunun 116. maddesi gereğince bu hüküm tutuklular hakkında da uygulanır. Görüşülebilecek kişiler Yönetmelikte sayılmıştır.

Bu kapsamda eş, çocuk, torun, anne, baba, büyükanne, büyükbaba, kardeş, kardeş çocukları, amca, hala, dayı, teyze ve bunların çocukları ile kayınpeder, kayınvalide, gelin, damat, kayınbirader, baldız, görümce ve eniştelik ilişkisi bulunan kişiler görüşme listesine yazdırılabilir. Arkadaş, nişanlı veya iş ortağı gibi hısımlık ilişkisi bulunmayan kişiler bu listeye girmez.

Süre ve sıklık

Görüşme haftada bir kez yapılır ve görüşmenin başladığı andan itibaren on dakikayı geçemez. Görüşme bildirilen numaralardan birine bağlanır; bir numaraya ulaşılamazsa daha önce bildirilen başka bir numara aranabilir. Tehlikeli hükümlüler ile ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası alanlar için görüşme on beş günde bire iner ve görüşülebilecek kişiler daraltılır. Deprem, salgın hastalık veya doğal afet gibi hâllerde Bakanlık görüşme sayısını ve süresini artırabilir. Ölüm, ağır hastalık ya da doğal afet durumunda ise hükümlü veya tutuklu, altsoyu, üstsoyu, eşi ve kardeşleriyle derhal görüştürülür.

Gerekli belgeler

Telefon numarasının listeye eklenmesi için kurumlar şu belgeleri istemektedir:

• Hat sahibine ait fatura veya abonelik sözleşmesi: Operatörden alınmış, ıslak imzalı ve kaşeli olmalıdır.
• Hat sahibinin nüfus cüzdanı fotokopisi.
• Yerleşim yeri belgesi.

Hat sahibi ile hükümlü veya tutuklu arasındaki hısımlık, kurumca nüfus kayıtlarından ya da istenecek nüfus kayıt örneğinden doğrulanır. Belgelerin posta yerine elden teslim edilmesi, görüşmenin daha kısa sürede başlamasını sağlar. Hattın başka bir kişi adına kayıtlı olması, örneğin annenin kullandığı hattın babanın üzerine olması, uygulamada başvurunun reddine yol açabilir.

Para yatırma

Kurumlardaki kantin, telefon, görüntülü görüşme, gazete, fotoğraf ve eğitim gibi harcamalar kartlı sisteme geçilmesiyle birlikte hesap kartı üzerinden yapılmaktadır. Uygulamada IBAN ile havale veya EFT kabul edilmemekte, para yalnızca hükümlü veya tutukluya tanımlanan kart numarasına Vakıfbank ATM’lerinden yatırılabilmektedir. Kişinin kuruma gelirken üzerinde bulunan para da emanet birimince bu karta yüklenir.

Her hükümlü ve tutuklunun ayrı bir hesap numarası vardır. Bu numara, kurumun emanet veya kantin birimi hafta içi mesai saatlerinde aranarak öğrenilir. Ardından ATM’de genel olarak şu adımlar izlenir:

1. Nakit para yatırma menüsüne girilir ve ön ödemeli karta para yatırma seçilir.
2. Para yatıran kişinin kendi T.C. kimlik numarası ve cep telefonu numarası girilir.
3. “Hükümlü / tutuklu hesap numarası ile para yatırma” seçeneği seçilerek hesap numarası yazılır.
4. Para ATM’ye yerleştirilir; ekranda görünen ad ve soyadın baş harfleri kontrol edildikten sonra işlem onaylanır ve makbuz alınır.

Baş harflerin kontrolü önemlidir. Hesap numarasında tek bir rakam hatası, paranın başka bir hükümlünün kartına geçmesine neden olur ve iadesi uzun sürer.

Mektup, kitap ve yayınlar

Telefon dışında en yaygın iletişim yolu mektuptur. 5275 sayılı Kanun m. 68, hükümlünün masrafı kendisine ait olmak üzere mektup, faks ve telgraf gönderme ve alma hakkını düzenler; Kanunun 116. maddesi gereğince bu hak tutuklular için de geçerlidir. Mektuplar kurumdaki mektup okuma komisyonunca denetlenebilir. Kurumun güvenliğini tehlikeye düşüren, suç işlemeye yönlendiren veya kişileri tehdit eden mektuplar hükümlüye verilmez ya da gönderilmez. Resmî makamlara ve müdafiye gönderilen yazılar ise bu denetime tabi değildir.

Mektup yazılırken davaya ilişkin ayrıntılardan kaçınmak gerekir. Mektup içeriği komisyonca okunabileceği için, delil veya tanıklarla ilgili konular yalnızca avukat görüşmesinde konuşulmalıdır.

Hükümlü ve tutuklular, masrafı kendilerine ait olmak üzere mahkemelerce yasaklanmamış kitap, gazete ve dergilerden yararlanabilir (5275 m. 62). Kitapların aile tarafından teslimi veya kargo ile gönderilmesi kurumdan kuruma farklı usullere bağlıdır; birçok kurumda kitaplar ancak belirli günlerde kabul edilir ve sayfa arasına not konulmuş kitaplar geri çevrilir.

Ziyaret ve avukat görüşmesi

Aile ziyaretleri, kapalı görüş ve açık görüş olarak ikiye ayrılır ve ayrı bir yönetmelikle düzenlenir. Hangi hafta ve gün görüş yapılacağı, kaç ziyaretçinin kabul edileceği ve ziyaretçi listesine kimlerin yazılabileceği kurum tarafından belirlenip duyurulur. İlk ziyaretten önce ziyaretçinin listeye kaydedilmesi ve kimlik belgesiyle gelmesi gerekir. Eşya teslimi çoğu kurumda görüş günüyle aynı güne denk getirildiğinden, ziyaret takvimini öğrenmek eşya ve belge teslimini de planlamayı kolaylaştırır.

Avukat görüşmeleri aile ziyaretlerinden farklıdır. Müdafi, müvekkiliyle ziyaret günlerine bağlı kalmaksızın, kurumun belirlediği çalışma saatleri içinde görüşebilir; görüşme, konuşulanların duyulamayacağı bir yerde yapılır ve kural olarak dinlenemez, kayda alınamaz (5275 m. 59). Terör ve örgüt suçları gibi kanunda sayılan bazı suçlarda bu hak, hâkim kararıyla sınırlandırılabilir. Tutuklunun telefon belgeleri, kantin hesap numarası veya eşya ihtiyacı gibi konular avukat görüşmesinde de iletilebilir.

Hediye, kargo ve dışarıdan eşya: Kanundaki sınır

Eşya teslimi ile hediye gönderimi uygulamada sık karıştırılır. 5275 sayılı Kanun m. 69, 7242 sayılı Kanunla yapılan değişiklikten sonra kapalı kurumdaki hükümlünün iki ayda bir kez, ayrıca dinî bayram, yılbaşı veya kendi doğum gününde dışarıdan gönderilen ve kurum güvenliği için tehlikeli olmayan bir hediyeyi kabul edebileceğini düzenler. Çocuk hükümlüler, altmış beş yaşını tamamlamış hükümlüler ve yanında çocuğu bulunan kadın hükümlüler bu zaman dilimleri dışında da idare ve gözlem kurulu kararıyla hediye kabul edebilir. Yargıtay uygulamasında hediye olarak kabul edilebilecek eşya kitap ve giyim eşyası ile sınırlı tutulmaktadır.

Telefon görüşmeleri bakımından da Kanun açıktır: kapalı kurumlarda görüşme idarenin kontrolündeki ücretli telefonlarla yapılır, idarece dinlenir ve kayıt altına alınır (5275 m. 66/1). Altsoy, üstsoy, eş ve kardeşin ölümü, ağır hastalığı, salgın hastalık veya doğal afet hâllerinde ise hükümlü kurum telefonundan derhâl yararlandırılır (m. 66/3). Aile ziyaretinde ise Kanun, haftalık ziyareti eş, üçüncü dereceye kadar kan ve kayın hısımları ile vasi veya kayyıma tanır (m. 83/1); telefon listesindeki dördüncü derece sınırı ziyaret listesiyle aynı değildir.

Yargıtay kararlarında eşya ve hediye uyuşmazlıkları

Kurumun eşya kabul etmemesine karşı infaz hâkimliğine yapılan şikâyetler, itiraz merciinin kararından sonra çoğu zaman kanun yararına bozma yoluyla Yargıtay 1. Ceza Dairesinin önüne gelmektedir. Daire, kurum düzenine ve Yönetmelikteki tahdidî listeye uygun ret işlemlerini hukuka uygun bulmaktadır.

Bu kararda hükümlüye hediye olarak gönderilen bir kupanın kabul edilmemesine yönelik şikâyetin infaz hâkimliğince kabulü kanuna aykırı bulunmuştur. Aileler açısından sonucu şudur: kurumun hediye günlerinde de yalnızca kitap ve giyim eşyası gönderilebilir; fincan, süs eşyası veya elektronik ürün gibi eşyalar geri çevrilir.

İnfaz hâkimliği, mali durumu zayıf hükümlünün evdeki eşyayı kullanamamasını kişinin maddi ve manevi varlığına müdahale saymış; Yargıtay ise Yönetmelikte kantinden temin edilmesi öngörülen battaniyenin kargoyla kabul edilemeyeceğine hükmetmiştir. Battaniye, nevresim ve benzeri eşyalarda kantin yolu esas alınmalıdır.

Bu karar, bazı kurumların iç çamaşırı ve çorabın dışarıdan getirilmesini idare ve gözlem kurulu kararıyla yasakladığını ve bu yasağın hukuka uygun görüldüğünü göstermektedir. Bu nedenle ilk teslimde dahi iç çamaşırı ve çorap getirmeden önce kurumun kararı sorulmalıdır; yasak varsa bu eşyalar kantinden alınır ve hesap kartına para yatırmak daha işlevsel olur.

Uygulamada sık yapılan hatalar

• Hediye ile giyim teslimini aynı saymak: hediye hakkı iki ayda bir ve belirli günlerle sınırlıdır; giyim teslimi ise kurumun takvimine bağlıdır.
• Kargo ile battaniye, nevresim, havlu, iç çamaşırı göndermek: bu eşyalar birçok kurumda yalnız kantinden temin edilir ve kargo iade edilir.
• Telefon listesine üçüncü kişinin hattını yazdırmaya çalışmak: hat sahibi ile tutuklu arasında hısımlık bulunmalıdır.
• Telefonda dava ayrıntısı konuşmak: görüşmeler dinlenir ve kaydedilir; bu kayıtlar soruşturmada delil olarak değerlendirilebilir.
• Ret işlemine karşı süre kaçırmak: şikâyet, öğrenmeden itibaren on beş gün ve her hâlde işlemden itibaren otuz gün içinde infaz hâkimliğine yapılmalıdır; infaz hâkimliği kararına itiraz ise tebliğden itibaren iki hafta içinde ağır ceza mahkemesine yapılır.

Uygulamadan örnek olaylar

Örnek 1: Ocak ayında gözaltına alınıp tutuklanan bir kişi kuruma yalnızca üzerindeki ince kıyafetlerle gelir. Ailesi ertesi gün, ziyaret günü olmamasına rağmen mesai saati içinde kuruma giderek mont, kazak, iç çamaşırı ve çorap teslim eder. İlk teslim istisnası kullanıldığı için eşya kabul edilir. Ancak ailenin getirdiği lacivert mont, renk kısıtlaması nedeniyle geri çevrilir; aile bir sonraki teslim gününde gri bir mont getirir.

Örnek 2: Bir tutuklu, nişanlısının numarasını telefon listesine eklemek ister. Nişanlılık hısımlık ilişkisi kurmadığından başvuru reddedilir. Nişanlı, ancak evlilik gerçekleştikten ve nüfus kaydına işlendikten sonra eş sıfatıyla listeye girebilir. Bu dönemde iletişim mektup yoluyla sürdürülür.

Örnek 3: Bir yakın, ATM’de hesap numarasını yazarken son iki rakamı yer değiştirir ve ekrandaki baş harfleri kontrol etmeden işlemi onaylar. Para başka bir hükümlünün kartına geçer. Bu durumda makbuzla birlikte hem bankaya hem de kurumun emanet birimine başvurulmalıdır; iade işlemi, paranın yatırıldığı hesabın sahibinin harcama yapıp yapmadığına göre uzayabilir.

Sıkça sorulan sorular

Kuruma gitmeden önce

Kurumun eşya kabul günleri, renk ve model kısıtları ile emanet biriminin telefonu, Adalet Bakanlığı Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğünün her kurum için yayımladığı internet sayfasında yer alır. Eşyalar, kotayı aşmayacak şekilde ve etiketleri sökülmeden götürülmelidir. Telefon belgeleri ile ilk eşya teslimi aynı gün yapılabiliyorsa tek ziyarette iki iş birden tamamlanmış olur.

İlgili yazı: Cezaevinde Görüntülü Görüşme: Süre, Şartlar ve Kısıtlamalar

İlgili yazılar: Cezaevinde Telefon Hakkı: Açık ve Kapalı Cezaevi Farkı (2026), E-Avukat Uygulaması Nedir? Cezaevinde Avukatla Görüntülü Görüşme

Mevzuat: 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun.

İstanbul ve Marmara cezaevi rehberleri: Silivri Cezaevi, Maltepe Cezaevi, Metris Cezaevi, Ümraniye Cezaevi, Bakırköy Kadın Cezaevi, Tekirdağ Cezaevi, Kandıra Cezaevi, Bursa Cezaevi, Edirne Cezaevi.

Bu yazı, 12 Kasım 2026 tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan mevzuata göre hazırlanmıştır. Genel bilgilendirme amaçlıdır; somut durum için hukuki destek alınmalıdır.