Boşanmada Borçlar Nasıl Paylaşılır?

Boşanma sürecinde mal paylaşımı kadar önemli olan, ancak çoğu zaman göz ardı edilen konu borçlardır. Evlilik süresince çekilen konut kredisi, taşıt kredisi, kredi kartı borçları veya eşlerden birinin işi için aldığı borçlar, boşanmadan sonra kimin ödeyeceği sorusunu gündeme getirir. Türk hukukunda kural, her eşin kendi borçlarından kendi malvarlığıyla sorumlu olmasıdır (TMK m. 224). Boşanma, bir eşin bankaya olan borcunu kendiliğinden diğer eşe geçirmez; aynı şekilde diğer eşin borcunu da ortadan kaldırmaz.

Borçların boşanmadaki önemi iki farklı düzlemde ortaya çıkar. Birincisi, üçüncü kişilere, yani bankaya veya alacaklıya karşı kimin sorumlu olduğudur. İkincisi, mal rejiminin tasfiyesinde borçların hesaba nasıl katılacağıdır. Mal paylaşımının genel kuralları Boşanmada Mal Paylaşımı yazımızda, eşin katkısından doğan alacak ise Değer Artış Payı Alacağı yazımızda ele alınmıştır. Bu yazı yalnızca borçların payına düşen sorunlara odaklanmaktadır.

Kanun metni

Alacaklıya karşı sorumluluk

Kural: herkes kendi borcundan sorumludur

Bir eşin tek başına imzaladığı kredi sözleşmesi, kendi adına açtığı kredi kartı veya kendi işi için aldığı borç, yalnızca o eşi bağlar. Banka bu borç için diğer eşin maaşına veya taşınmazına başvuramaz. Boşanma kararında borcun diğer eşe yükletilmesi de kural olarak mümkün değildir; çünkü boşanma davası bankayı bağlamaz ve borçlunun değişmesi alacaklının katılımını gerektirir.

İstisna: birliğin temsili

TMK m. 188 uyarınca eşlerden her biri ortak yaşamın devamı süresince ailenin sürekli ihtiyaçları için birliği temsil eder. TMK m. 189/1’e göre birliği temsil yetkisinin kullanıldığı hâllerde eşler üçüncü kişilere karşı müteselsilen sorumludur. Kira, faturalar, gıda, temel ev eşyası ve çocukların okul giderleri gibi olağan aile ihtiyaçları için yapılan işlemler bu kapsamdadır. Buna karşılık lüks harcamalar, büyük yatırımlar veya bir eşin kişisel işine ilişkin borçlar kural olarak birliğin temsili sayılmaz ve yalnızca işlemi yapan eşi bağlar (TMK m. 189/2).

Boşanma sürecinde eşlerden biri temsil yetkisini kötüye kullanıyorsa, diğer eş hâkimden bu yetkinin kaldırılmasını veya sınırlanmasını isteyebilir (TMK m. 190). Bu kararın iyi niyetli üçüncü kişilere karşı sonuç doğurması için hâkim kararıyla ilan edilmesi gerekir.

Ortak borçluluk ve kefalet

Eşler bir kredi sözleşmesini birlikte imzalamışsa ikisi de bankaya karşı sorumludur. Boşanma bu sorumluluğu ortadan kaldırmaz; banka borcun tamamını iki eşten birinden isteyebilir. Aynı durum eşlerden birinin diğerinin kredisine kefil olduğu hâllerde de geçerlidir. TBK m. 584 uyarınca evli bir kişi, mahkemece verilmiş bir ayrılık kararı olmadıkça veya yasal olarak ayrı yaşama hakkı doğmadıkça, ancak eşinin yazılı rızasıyla kefil olabilir. Bu rızanın sözleşmeden önce veya en geç sözleşme anında verilmesi gerekir. Eş rızası alınmadan verilen kefalet geçersiz olabilir; bu durum boşanma sürecindeki eş açısından önemli bir savunma imkânıdır.

Ortak borcu ödeyen eş, iç ilişkide kendi payını aşan kısım için diğer eşe rücu edebilir. Bu alacak, boşanma ve mal rejimi tasfiyesinden bağımsız bir borçlar hukuku alacağıdır.

Mal rejiminin tasfiyesinde borçlar

Eşler arasında edinilmiş mallara katılma rejimi geçerliyse, boşanma davasının açıldığı tarihte mal rejimi sona erer (TMK m. 225). Tasfiyede her eşin artık değeri hesaplanır. TMK m. 231’e göre artık değer, edinilmiş malların toplam değerinden bu mallara ilişkin borçlar çıkarıldıktan sonra kalan miktardır. Diğer eş, bu artık değerin yarısı üzerinde hak sahibidir (TMK m. 236/1).

Borçların hangi mal kesimine ait olduğu da önem taşır. TMK m. 230/2 uyarınca her borç ilişkin bulunduğu mal kesimini yükümlülük altına sokar; hangi kesime ait olduğu anlaşılamayan borç edinilmiş mallara ilişkin sayılır. Örneğin evlilikten önce sahip olunan bir taşınmazın tadilatı için çekilen kredi kişisel mala ilişkin bir borçtur. Evlilik içinde satın alınan konut için çekilen kredi ise edinilmiş mala ilişkin borçtur.

Yargıtay kararları

Kalan kredi borcu nasıl hesaplanır?

Yargıtay 8. Hukuk Dairesinin 08.02.2021 tarihli, 2020/1146 E., 2021/983 K. sayılı kararında, kredi ödemelerinin bir kısmının mal rejimi devam ederken, bir kısmının sona erdikten sonra yapıldığı durumlarda izlenecek yöntem ayrıntılı olarak açıklanmıştır. Daireye göre “mal rejiminin geçerli olduğu dönemin sonrasına sarkan ödemeler, dava konusu taşınmazın borcu kabul edilerek tasfiye gerçekleştirilir.” Hesaplamada önce sona erme tarihinde vadesi gelmemiş kredi borcunun toplam krediye oranı bulunur, bu oran taşınmazın satın alma bedeli içindeki orana dönüştürülür ve taşınmazın karar tarihine en yakın sürüm değeriyle çarpılarak borç miktarı belirlenir. Bulunan borç, sürüm değerinden düşüldükten sonra kalan miktar üzerinden alacak hesaplanır.

Bu yöntemin anlamı şudur: Konut kredisinin büyük bölümü boşanmadan sonra ödenecekse, diğer eşin konut üzerindeki katılma alacağı da o oranda azalır. Kredinin büyük bölümü evlilik içinde ödenmişse alacak artar. Bu nedenle kredi sözleşmesi ve ödeme tablosu, tasfiye davalarında en önemli belgeler arasındadır.

Boşanmadan sonra ödenen taksitler

Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 07.04.2026 tarihli, 2025/5140 E., 2026/3750 K. sayılı kararına konu olayda kadın, eşlerin paylı olarak satın aldığı taşınmazda erkeğin payının borcunu ödemek için kendi adına kredi çekmiş, kredinin bir kısmı mal rejimi devam ederken, kalanı sona erdikten sonra ödenmiştir. Daire, mal rejiminin sona erdiği tarihe kadar ödenen taksitlerin, kişisel malla karşılandığı ispat edilemediğinden edinilmiş malla karşılandığının kabul edilerek katılma alacağı hesabına; mal rejiminin sona erdiği tarihten sonra ödenen taksitlerin ise kadının kişisel malıyla karşılandığından değer artış payı alacağı hesabına konu edilmesi gerektiğine karar vermiştir.

Karar, boşanma davası açıldıktan sonra kredi taksitlerini ödemeye devam eden eşin bu ödemelerinin boşa gitmediğini göstermektedir. Bu ödemeler, diğer eşe ait mala yapılmışsa ayrı bir alacak hakkı doğurabilir. Ödemelerin kendi hesabından yapıldığını gösteren banka kayıtlarının saklanması bu nedenle önemlidir.

Kredi borcunun tasfiyede hesaplanması: güncel kararlar

Yargıtay 8. Hukuk Dairesi’nin 2021 tarihli kararında açıklanan yöntem, mal rejimi davalarının 2. Hukuk Dairesi’ne geçmesinden sonra da aynen uygulanmaktadır.

İki döneme yayılan kredi ödemeleri

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2024/4305, K. 2025/2817, T. 18.03.2025 sayılı kararda, malın bedelinin tamamen veya kısmen krediyle karşılandığı durumlarda kredi kuruluşuna yapılan geri ödemelerin isabet ettiği dönemden, miktarından ve taksit sayısından hareketle eşlerin alacaklarının belirleneceği; mal rejiminin geçerli olduğu dönemin sonrasına sarkan ödemelerin taşınmazın borcu kabul edilerek tasfiye yapılacağı belirtilmiştir. Daire hesap yöntemini de adım adım açıklamıştır: Önce mal rejiminin sona erdiği tarihte vadesi gelmediği için ödenmemiş kredi borcunun toplam kredi borcuna oranı bulunur; bu oran taşınmazın toplam satın alma bedeli karşısındaki orana dönüştürülür; bulunan oran taşınmazın tasfiye tarihindeki sürüm değeriyle çarpılarak borç miktarı belirlenir ve bu miktar sürüm değerinden düşülür. Kalan tutar, değer artış payı ve artık değere katılma alacağı hesabında esas alınır.

Boşanma dava tarihindeki kalan anapara

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2022/7910, K. 2024/840, T. 14.02.2024 sayılı kararda, kredi ile alınan kooperatif hissesi bakımından kredi ödeme belgelerinin getirtilmesi, boşanma dava tarihine kadar yapılan ödemelerin edinilmiş maldan yapıldığının, dava tarihinde ödenmemiş kredi anapara borcunun ise mala ilişkin borç olduğunun kabul edilmesi gerektiği yönündeki önceki bozma kararına yer verilmiştir. Peşinat ile dava tarihine kadar ödenen taksitler toplamının edinme değerine oranı bulunup taşınmazın güncel değeriyle çarpılarak edinilmiş mal miktarı tespit edilmektedir.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2022/8922, K. 2023/316, T. 23.01.2023 sayılı karara konu dosyada da boşanma dava tarihinden sonra ödenmesi gereken kredi borcu nedeniyle kişisel mal denkleştirmesi yapılarak katılma alacağı hesaplanmıştır. Bu kararlar, boşanma davası açıldıktan sonra kredi taksitlerini kendi gelirinden ödeyen eşin, bu ödemeleri tasfiyede kendi lehine ileri sürebileceğini göstermektedir.

Uygulamada sık yapılan hatalar

• Kredi ödeme tablosunu dosyaya sunmamak: Hesap, taksitlerin hangi tarihlerde ve ne miktarda ödendiğine dayanır; banka kayıtları mutlaka getirtilmelidir.
• Mala ilişkin olmayan borçları (kredi kartı, ihtiyaç kredisi) taşınmazın değerinden düşmeye çalışmak: Yalnızca o mala ilişkin borçlar o malın değerinden düşülür.
• Dava tarihinden sonra ödenen taksitler için talepte bulunmamak: Bu ödemeler, ödeyen eşin kişisel malından yapılmışsa denkleştirme konusu olabilir.
• Banka karşısındaki sorumlulukla eşler arasındaki paylaşımı karıştırmak: Protokolde “kredi borcunu erkek ödeyecek” denmesi bankayı bağlamaz; kredi borçlusu olarak imzası bulunan eş bankaya karşı sorumluluğunu sürdürür.

Borçla mal kaçırma

Boşanma sürecine giren bazı eşler, artık değeri düşürmek amacıyla gerçek olmayan borçlar gösterebilir veya yakınlarına borçlanmış gibi görünebilir. TMK m. 222/3 uyarınca bir eşin bütün malları aksi ispat edilinceye kadar edinilmiş mal kabul edilir; borcun varlığını ve bir mala ilişkin olduğunu ileri süren eş bunu ispat etmekle yükümlüdür. Diğer eşin katılma payını azaltmak amacıyla yapılan devirler ise TMK m. 229 uyarınca edinilmiş mallara eklenir. Bu konu Boşanmada Mal Kaçırma ve Eklenecek Değerler yazımızda incelenmiştir.

Anlaşmalı boşanmada borç düzenlemesi

Anlaşmalı boşanma protokolünde eşler, ortak kredilerin kim tarafından ödeneceğini kararlaştırabilir. Ancak bu düzenleme yalnızca eşler arasında hüküm doğurur. Banka protokolle bağlı değildir ve borcun tamamını sözleşmede borçlu görünen eşten isteyebilir. Protokolde borcu üstlenen eşin ödemeyi aksatması hâlinde, bankaya ödeme yapan diğer eş protokole dayanarak üstlenen eşe rücu edebilir. Bu nedenle protokole şu hükümler eklenmelidir:

• Hangi kredinin, hangi tarihten itibaren, hangi eş tarafından ödeneceği,
• Kredinin bir eş adına yapılandırılması veya kapatılması için bankaya başvurulacağı,
• Ödeme aksarsa diğer eşin ödediği tutarı faiziyle talep edebileceği,
• Kredi teminatı olan taşınmaz veya aracın kimde kalacağı ve devir zamanı.

Protokolün hazırlanmasına ilişkin diğer hususlar Anlaşmalı Boşanma Şartları ve Protokol yazımızda yer almaktadır.

Örnek olay

H ile Ş evlilik içinde bir konut satın almış ve Ş adına tapuya tescil ettirmiştir. Konut bedelinin yüzde altmışı, Ş’nin tek başına borçlu olduğu konut kredisiyle karşılanmıştır. Boşanma davası açıldığında kredinin yarısı ödenmiştir. Ayrıca Ş’nin kendi adına kullandığı ve tatil harcamaları için biriken kredi kartı borcu bulunmaktadır.

Mahkeme, konutun edinilmiş mal olduğunu, dava tarihinde kalan kredi borcunun Yargıtay yöntemine göre konutun güncel değerinden düşülmesi gerektiğini belirler. H’nin katılma alacağı, kalan değerin yarısı üzerinden hesaplanır. Kredi kartı borcu, edinilmiş mal olan konuta ilişkin olmadığından konutun değerinden düşülmez; Ş’nin diğer edinilmiş malları yoksa bu borç H’ye yansıtılamaz. Boşanmadan sonra konut kredisi taksitlerini Ş kendi maaşından ödemeye devam eder; bu ödemeler Ş’nin kendi malına yapıldığından H’den talep edilemez.

Sıkça sorulan sorular

Sonraki adım

Boşanma sürecine giren eşin öncelikle kendi adına ve ortak olarak imzalanmış bütün kredi ve kefalet sözleşmelerini, kredi kartı ekstrelerini ve kredi ödeme tablolarını bir araya getirmesi gerekir. Dava açıldıktan sonra yapılan ödemelerin hangi hesaptan yapıldığı belgelenmeli, ortak krediler için protokolde hem eşler arasındaki paylaşım hem de bankayla yapılacak işlemler açıkça düzenlenmelidir. Tasfiye davasında kalan kredi borcunun hesabı teknik bir konu olduğundan, bilirkişi incelemesinde Yargıtay’ın hesaplama yönteminin uygulanıp uygulanmadığı denetlenmelidir.

Mevzuat: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 188, 189, 190, 222, 224, 225, 229, 230, 231, 236; 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 584; Yargıtay 8. HD, 08.02.2021, 2020/1146 E., 2021/983 K.; Yargıtay 2. HD, 07.04.2026, 2025/5140 E., 2026/3750 K..

Bu yazı, 12 Kasım 2026 tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan mevzuata göre hazırlanmıştır. Genel bilgilendirme amaçlıdır; somut durum için hukuki destek alınmalıdır.