Adli sicil ve arşiv kayıtları, 5352 sayılı Adli Sicil Kanunu’nda öngörülen şartlar oluştuğunda kural olarak Adalet Bakanlığı Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğünce resen silinir. Ancak uygulamada infazın tamamlandığı bilgisinin sisteme geç işlenmesi, sürelerin yanlış hesaplanması veya Anayasa m. 76 kapsamındaki suçlarda yasaklanmış hakların geri verilmesi kararının alınmamış olması gibi nedenlerle kayıt silinmeyebilir. Bu durumda ilgili kişinin yazılı başvuruda bulunması gerekir. Bu yazıda başvurunun hangi makama yapılacağı, dilekçeye eklenecek belgeler ve iki farklı dilekçe örneği ele alınmaktadır. Silinme şartlarının ayrıntısı ve adli sicil belgesinin nasıl alınacağı ayrı yazılarda incelenmektedir.
KISA CEVAP
- Arşiv kaydının silinmesi için hükmü veren mahkemeye değil, Adalet Bakanlığı Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğüne başvurulur (Yargıtay 2. CD, E. 2020/15663, K. 2020/10396).
- Arşiv kaydı kural olarak arşive alınma koşullarının oluştuğu tarihten itibaren beş yıl sonra silinir (5352 sayılı Kanun m. 12/1-c).
- Anayasa m. 76 kapsamındaki suçlarda süre, yasaklanmış hakların geri verilmesi kararı varsa on beş, yoksa otuz yıldır (m. 12/1-b).
- Yasaklanmış hakların geri verilmesi, infazdan itibaren üç yıl geçtikten sonra hükmü veren veya yerleşim yerindeki mahkemeden istenir (m. 13/A).
- Genel Müdürlüğün ret işlemine karşı tebliğden itibaren altmış gün içinde idare mahkemesinde dava açılabilir (İYUK m. 7).
Önce durum tespiti
Dilekçe hazırlamadan önce kişinin kendi kayıtlarını görmesi gerekir. 5352 sayılı Kanun m. 13/2 uyarınca gerçek kişiler, güvenli kimlik doğrulama araçlarıyla kendi adli sicil ve arşiv kayıtlarını sorgulayabilir. Sorgulama sonucunda üç ayrı durumla karşılaşılabilir:
- Kayıt adli sicilde görünüyor: Cezanın infazı tamamlanmış olmasına rağmen kayıt arşive alınmamışsa, silme değil arşive alma talebinde bulunulur (5352 sayılı Kanun m. 9).
- Kayıt arşivde görünüyor: Arşive alınma tarihinden itibaren kural olarak beş yıl geçmişse arşiv kaydının tamamen silinmesi istenir (m. 12/1-c).
- Kayıt Anayasa m. 76 kapsamındaki bir suça ait: Hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, rüşvet gibi suçlarda arşiv kaydı ancak yasaklanmış hakların geri verilmesi kararı alınmışsa on beş yıl, bu karar olmaksızın otuz yıl sonra silinir (m. 12/1-b). Bu durumda önce mahkemeden yasaklanmış hakların geri verilmesi kararı alınmalıdır.
Doğru mercii: Mahkeme mi, Genel Müdürlük mü?
Uygulamada en sık yapılan hata, arşiv kaydının silinmesi talebiyle hükmü veren mahkemeye başvurulmasıdır. 6290 sayılı Kanun’la 2012 yılında yapılan değişiklikten sonra arşiv kaydının silinmesi işlemleri Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğünce yapılır.
Yargıtay 2. Ceza Dairesi, hükümlünün adli sicil kaydının silinmesi talebini kabul ederek kaydın silinmesine karar veren asliye ceza mahkemesinin ek kararını kanun yararına bozmuştur. Daire, 11/04/2012 tarihinden itibaren arşiv kaydının silinmesi işlemlerinin Genel Müdürlükçe yerine getirileceğini belirtmiştir. Ayrıca hırsızlık suçunun Anayasa m. 76 kapsamında olduğunu ve kanundaki sürelerin dolmadığını tespit etmiştir. Daire, hükümlünün mahkemeye yaptığı talebin yasaklanmış hakların geri verilmesi talebi olarak değerlendirilmesine karar vermiştir (Yargıtay 2. CD, E. 2020/15663, K. 2020/10396, T. 12/10/2020).
Yargıtay 4. Ceza Dairesi de, memnu hakların iadesi talebini yasaklanmış bir hak bulunmadığı gerekçesiyle reddeden ve sabıkanın silinmesinin değerlendirilmesi için dosyayı Genel Müdürlüğe gönderen mahkeme kararını sonucu itibarıyla yerinde bulmuştur. Daire, arşiv kaydının silinmesine ilişkin değerlendirmenin Genel Müdürlükçe yapılacağını belirterek kanun yararına bozma istemini reddetmiştir (Yargıtay 4. CD, E. 2017/851, K. 2017/9021, T. 23/03/2017).
Buna göre başvuru mercii şöyle belirlenir:
| Talep | Başvurulacak makam |
|---|---|
| Adli sicil kaydının arşive alınması veya arşiv kaydının silinmesi | Adalet Bakanlığı Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü |
| Yasaklanmış hakların geri verilmesi | Hükmü veren mahkeme veya hükümlünün yerleşim yerindeki aynı derecedeki mahkeme (5352 sayılı Kanun m. 13/A) |

Dilekçeye eklenecek belgeler
- Kimlik fotokopisi,
- Güncel adli sicil ve arşiv kaydı sorgulama sonucu,
- Mahkûmiyet kararının kesinleşme şerhli örneği,
- Cezanın infaz edildiğini gösteren belge (infaz savcılığından alınan müddetname veya infaz tamamlama yazısı),
- Ertelenen cezalarda denetim süresinin iyi hâlle geçirildiğini gösteren karar veya yazı,
- Varsa yasaklanmış hakların geri verilmesi kararının kesinleşme şerhli örneği.
Belgelerin eksiksiz sunulması, Genel Müdürlüğün infaz tarihini ve süreleri doğru hesaplamasını sağlar.
Dilekçe örneği 1: Arşiv kaydının silinmesi
ADALET BAKANLIĞI ADLİ SİCİL VE İSTATİSTİK GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE ANKARA
BAŞVURAN: Ad Soyad (T.C. Kimlik No: …) ADRES: … KONU: Arşiv kaydının 5352 sayılı Adli Sicil Kanunu m. 12 uyarınca silinmesi talebidir.
AÇIKLAMALAR: 1. … Asliye Ceza Mahkemesinin …/… Esas, …/… Karar sayılı ve … tarihinde kesinleşen kararıyla … suçundan … cezasına hükmedilmiştir. 2. Cezanın infazı … tarihinde tamamlanmış ve kayıt … tarihinde arşive alınmıştır. 3. Arşive alınma koşullarının oluştuğu tarihten itibaren 5352 sayılı Kanun m. 12/1-(c) bendinde öngörülen beş yıllık süre … tarihinde dolmuştur. [Anayasa m. 76 kapsamındaki suçlarda: … Mahkemesinin … tarihli kararıyla yasaklanmış haklarım geri verilmiş olup m. 12/1-(b)-1 bendindeki on beş yıllık süre … tarihinde dolmuştur.] 4. Buna rağmen yaptığım sorgulamada kaydın arşivde yer almaya devam ettiği görülmüştür.
HUKUKİ NEDENLER: 5352 sayılı Adli Sicil Kanunu m. 9, 12 ve geçici m. 2; Adli Sicil Yönetmeliği.
SONUÇ VE İSTEM: Yukarıda açıklanan nedenlerle, arşiv kaydımın 5352 sayılı Kanun m. 12 uyarınca tamamen silinmesine karar verilmesini ve sonucun tarafıma bildirilmesini saygılarımla arz ederim. …/…/…
Ad Soyad – İmza
EKLER: Kimlik fotokopisi, adli sicil ve arşiv kaydı sorgulama sonucu, kesinleşme şerhli karar örneği, infaz belgesi.
Dilekçe örneği 2: Yasaklanmış hakların geri verilmesi
Anayasa m. 76 kapsamındaki suçlarda arşiv kaydının on beş yıl sonra silinebilmesi için önce bu karar alınmalıdır. 5352 sayılı Kanun m. 13/A’ya göre cezanın infazının tamamlandığı tarihten itibaren üç yıl geçmiş olması ve kişinin bu süre içinde yeni bir suç işlemeyip iyi hâlli bir yaşam sürdürdüğüne dair mahkemede kanaat oluşması gerekir. Başvuru masrafları başvurana aittir.
… ASLİYE (AĞIR) CEZA MAHKEMESİ HÂKİMLİĞİNE / BAŞKANLIĞINA
DOSYA NO: …/… Esas, …/… Karar TALEPTE BULUNAN (HÜKÜMLÜ): Ad Soyad (T.C. Kimlik No: …) KONU: 5352 sayılı Adli Sicil Kanunu m. 13/A uyarınca yasaklanmış hakların geri verilmesi talebidir.
AÇIKLAMALAR: 1. Mahkemenizin yukarıda numarası yazılı kararıyla … suçundan … cezasına hükmedilmiş, karar … tarihinde kesinleşmiştir. 2. Cezanın infazı … tarihinde tamamlanmış olup bu tarihten itibaren üç yıllık süre geçmiştir. 3. Bu süre içinde herhangi bir suç işlemedim; düzenli bir iş ve aile yaşamı sürdürmekteyim.
HUKUKİ NEDENLER: 5352 sayılı Adli Sicil Kanunu m. 12/1-(b) ve m. 13/A.
SONUÇ VE İSTEM: Yasaklanmış haklarımın geri verilmesine karar verilmesini ve kararın kesinleşmesinden sonra Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğüne bildirilmesini saygılarımla arz ederim. …/…/…
Ad Soyad – İmza
EKLER: Kimlik fotokopisi, adli sicil ve arşiv kaydı sorgulama sonucu, infaz belgesi, varsa iyi hâli gösteren belgeler (işyeri yazısı, SGK hizmet dökümü).
Mahkeme dosya üzerinden veya Cumhuriyet savcısı ile hükümlüyü dinleyerek karar verebilir. Karara karşı Ceza Muhakemesi Kanunu’ndaki kanun yoluna başvurulabilir (m. 13/A).
Süre hesabında sık yapılan hatalar
Başvurunun reddedilmesinin en yaygın nedeni, sürenin yanlış tarihten başlatılmasıdır. Arşiv kaydının silinmesi için öngörülen beş, on beş veya otuz yıllık süreler, hükmün verildiği veya kesinleştiği tarihten değil, kaydın arşive alınma koşullarının oluştuğu tarihten itibaren işler. Bu tarih kural olarak cezanın infazının tamamlandığı tarihtir.
Ertelenen hapis cezalarında durum farklıdır. Yukarıda anılan Yargıtay 2. Ceza Dairesi kararına konu olayda, 2006 yılında kesinleşen ertelenmiş cezanın üç yıllık denetim süresinin dolmasıyla infaz edilmiş sayıldığı ve kaydın bu tarihte arşive alındığı belirtilmiştir. Bu nedenle ertelemede süre, denetim süresinin iyi hâlle tamamlandığı tarihten başlar.
Diğer sık karşılaşılan hatalar şunlardır:
- Anayasa m. 76 kapsamındaki bir suçta beş yıllık genel sürenin esas alınması,
- Yasaklanmış hakların geri verilmesi kararı alınmadan on beş yıllık sürenin dolduğunun ileri sürülmesi,
- Birden fazla mahkûmiyet bulunan durumlarda her kaydın ayrı ayrı değerlendirilmesi gerektiğinin gözden kaçırılması,
- Adli para cezasının ödenmeden infazın tamamlandığının kabul edilmesi.
Dilekçede infaz ve arşive alınma tarihlerinin belgeye dayalı olarak açıkça gösterilmesi bu hataları önler.
Başvurunun reddi hâlinde
Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğünün silme talebini reddetmesi bir idari işlemdir. Bu işleme karşı 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m. 7 uyarınca tebliğden itibaren altmış gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açılabilir. Mahkemenin yasaklanmış hakların geri verilmesi talebini reddetmesi hâlinde ise ret kararına karşı Ceza Muhakemesi Kanunu hükümlerine göre itiraz edilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Başvuru için harç veya ücret ödenir mi?
Genel Müdürlüğe yapılan silme başvurusu için kanunda bir harç öngörülmemiştir. Yasaklanmış hakların geri verilmesi başvurusunda ise m. 13/A uyarınca başvuruyla ilgili masraflar hükümlüye aittir.
Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı adli sicilde görünür mü?
Bu kararlar, 5352 sayılı Kanun m. 6 uyarınca ayrı bir sisteme kaydedilir ve yalnızca bir soruşturma veya kovuşturmayla bağlantılı olarak mahkeme, hâkim veya Cumhuriyet başsavcılığının istemi hâlinde verilir. Kişinin kendisinin veya işverenlerin aldığı adli sicil belgesinde görünmez.
Silinen kayıt daha sonra yeniden görünür mü?
Arşiv kaydı 5352 sayılı Kanun m. 12 uyarınca tamamen silindiğinde, artık adli sicil veya arşiv sorgulamasında yer almaz. Bu nedenle silme işleminin tamamlandığı, başvurudan sonra yeniden yapılacak bir sorgulamayla kontrol edilmelidir.
Başvuru ne kadar sürede sonuçlanır?
Kanunda belirli bir süre öngörülmemiştir. Belgelerin eksiksiz sunulması süreci hızlandırır.
Sonuç
Adli sicil ve arşiv kayıtlarının silinmesi için yapılacak başvuruda belirleyici olan, doğru makamın seçilmesidir. Arşiv kaydının silinmesi Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğüne, yasaklanmış hakların geri verilmesi ise hükmü veren veya yerleşim yerindeki mahkemeye yöneltilir. Anayasa m. 76 kapsamındaki suçlarda önce mahkeme kararı alınması, arşiv kaydının otuz yıl yerine on beş yıl sonra silinmesini sağlar. Somut duruma ilişkin değerlendirme için büromuzla iletişime geçilebilir.
İlgili yazılar: Adli Sicil Kaydı Nereden Alınır? e-Devlet, Savcılık, Konsolosluk, Unutulma Hakkı Nedir? Eski Haberlerin Kaldırılması ve Başvuru
Mevzuat: 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu, Türkiye Cumhuriyeti Anayasası.
Bu yazı, 16 Ekim 2026 tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan mevzuata göre hazırlanmıştır. Genel bilgilendirme amaçlıdır; somut durumunuz için hukuki destek alınız.
