Unutulma Hakkı Nedir? Eski Haberlerin Kaldırılması ve Başvuru

Bir ceza soruşturması hakkında yıllar önce yapılmış bir haber, kişi beraat etmiş olsa bile adının internette aratılmasıyla hâlâ ilk sırada çıkabilir. İş başvurularında, ticari ilişkilerde ve sosyal çevrede bu haberler kişinin geçmişini sürekli bugüne taşır. Unutulma hakkı, üstün bir kamu yararı bulunmadıkça, kişinin geçmişte yaşadığı olumsuz olaylara ilişkin bilgilerin dijital ortamda süresiz olarak erişilebilir kalmamasını isteme hakkıdır. Bu yazıda unutulma hakkının dayanağı, Yargıtay ve Anayasa Mahkemesinin uyguladığı ölçütler ve başvurulabilecek hukuki yollar ele alınmaktadır.

Hakkın dayanağı

Unutulma hakkı, Türk mevzuatında bu adla açıkça düzenlenmiş değildir. Hak, Anayasa ve kanunlardaki birden fazla hükmün birlikte yorumlanmasıyla tanınmıştır:

• Anayasa m. 5: Devlete, insanın maddi ve manevi varlığının gelişmesi için gerekli şartları hazırlama ödevi yükler.
• Anayasa m. 17: Kişinin maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkını, dolayısıyla şeref ve itibarın korunmasını güvence altına alır.
• Anayasa m. 20/3: Herkesin kendisiyle ilgili kişisel verilerin korunmasını isteme hakkına sahip olduğunu ve bu hakkın kişisel verilerin silinmesini veya yok edilmesini istemeyi de kapsadığını belirtir.
• 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK) m. 7: İşlenmesini gerektiren sebepler ortadan kalktığında kişisel verilerin resen veya ilgili kişinin talebi üzerine silinmesini, yok edilmesini ya da anonim hâle getirilmesini öngörür.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 17/06/2015 tarihli ve E. 2014/4-56, K. 2015/1679 sayılı kararında unutulma hakkını tanımlamıştır. Bu tanıma göre hak; üstün bir kamu yararı olmadıkça dijital hafızadaki geçmiş olumsuz olayların bir süre sonra unutulmasını, başkalarının bilmesi istenmeyen kişisel verilerin silinmesini ve yayılmasının önlenmesini isteme hakkıdır. Kurul, bu hakkın kişisel verilerin korunması hakkının bir parçası olduğunu da kabul etmiştir.

Anayasa Mahkemesi de 03/03/2016 tarihli ve 2013/5653 başvuru numaralı Genel Kurul kararında, internetin haber arşivlerini kolay ulaşılabilir kılarak ifade ve basın özgürlüğü ile şeref ve itibarın korunması arasındaki dengeyi bozduğunu belirtmiştir. Mahkeme, bu dengenin yeniden kurulabilmesi için unutulma hakkının tanınması gerektiğini kabul etmiştir. Aynı kararda unutulma hakkının internet arşivlerindeki her haber için uygulanamayacağı, haberin niteliğine göre değerlendirme yapılacağı da vurgulanmıştır.

Hangi haberler unutulma hakkı kapsamındadır?

Unutulma hakkı, haberin yapıldığı tarihte hukuka aykırı olmasını gerektirmez. Yayımlandığı anda gerçek, güncel ve kamu yararına olan bir haber, zamanla bu niteliklerini yitirebilir. Yargı kararlarında esas alınan ölçütler şunlardır:

1. Geçen süre: Haberin yayımlanmasının üzerinden makul bir süre geçmiş olmalıdır. Kesin bir süre öngörülmemiştir; somut olayda değerlendirilir.
2. Güncelliğin kaybı: Haberin konusu olan olay sonuçlanmış, haberin güncel bilgi değeri kalmamış olmalıdır. Kişinin beraat etmesi, kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilmesi veya cezasının infaz edilmiş olması bu bakımdan önem taşır.
3. Kamu yararının bulunmaması: Haberin arşivde kalmasının tarihsel, bilimsel veya istatistiksel bir değeri olmamalıdır.
4. Kişinin kamusal konumu: Siyasetçiler, üst düzey kamu görevlileri veya kamuoyunun yakından ilgilendiği kişiler hakkındaki haberlerde kamu yararı daha geniş yorumlanır. Sıradan bir kişi hakkındaki haber bakımından unutulma hakkı daha kolay kabul edilir.
5. Zararın niteliği: Haberin erişilebilir kalmasının kişinin şeref ve itibarına, özel ve mesleki yaşamına verdiği zarar dikkate alınır.

Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, uyuşturucu madde ticareti iddiasıyla yargılanan ve beraat eden bir iş insanı hakkında 2015 yılında yapılmış haberin, beraat kararının kesinleşmesinden yıllar sonra ve ihtara rağmen yayında tutulmasını değerlendirmiştir. Daire, haberin unutulma hakkı kapsamında kaldığını kabul etmiştir. Haberin yayından kaldırılmasına ve ihtara rağmen kaldırılmadığı gerekçesiyle manevi tazminata hükmeden kararı onamıştır (Yargıtay 4. HD, E. 2023/12295, K. 2025/14577, T. 23/10/2025). Bu kararda ilk derece mahkemesi; haberin güncelliğini yitirdiğini, davacının siyasetçi veya sanatçı gibi kamunun ilgisini taşıyan biri olmadığını ve haberin yayında kalmasının topluma bir katkısı bulunmadığını tespit etmişti.

Kararda dikkat çeken bir husus, ihtarnamenin rolüdür. Yayın kuruluşu, beraat kararını ve kaldırma talebini öğrendiği hâlde haberi yayında tutmaya devam etmiştir. Bu durum, başlangıçta görünür gerçeğe uygun olan haberin artık kişilik haklarını ihlal ettiği sonucuna varılmasında belirleyici olmuştur.

Başvuru yolları

1. Yayın kuruluşuna ve içerik sağlayıcıya başvuru

İlk adım, haberi yayımlayan kuruluşa başvurarak haberin kaldırılmasını veya kişinin adının anonim hâle getirilmesini istemektir. Başvuru, noter aracılığıyla ihtarname gönderilerek yapılabilir. Talebe beraat veya kovuşturmaya yer olmadığı kararının kesinleşme şerhli örneği eklenmelidir. Çoğu yayın kuruluşu haberi tamamen kaldırmak yerine kişinin adını baş harflerle değiştirmeyi kabul edebilir. Bu çözüm, hem arşivin korunmasını hem de kişinin arama sonuçlarında görünmemesini sağlar. Yukarıdaki Yargıtay kararı, ihtara rağmen haberin yayında tutulmasının tazminat sorumluluğunu doğurabileceğini göstermektedir.

2. Arama motorlarına başvuru

Haberin kaynağından kaldırılması mümkün olmasa bile, kişinin adıyla yapılan aramalarda haberin sonuç olarak gösterilmemesi istenebilir. Arama motorları, kişisel verileri işleyen veri sorumlusu niteliğindedir. Bu nedenle başvuru, KVKK m. 11 ve 13 kapsamında arama motoru işletmecisine yapılır. Arama motorlarının kendi başvuru formları da bulunmaktadır.

3. Kişisel Verileri Koruma Kuruluna şikâyet

KVKK m. 13’e göre veri sorumlusu başvuruyu en geç otuz gün içinde sonuçlandırır. Başvurunun reddedilmesi, cevabın yetersiz bulunması veya süresinde cevap verilmemesi hâlinde ilgili kişi, cevabı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün ve her hâlde başvuru tarihinden itibaren altmış gün içinde Kişisel Verileri Koruma Kuruluna şikâyette bulunabilir (KVKK m. 14). Veri sorumlusuna başvurmadan doğrudan Kurula şikâyet yapılamaz.

KVKK m. 28/1-c’ye göre kişisel verilerin sanat, tarih, edebiyat veya bilimsel amaçlarla ya da ifade özgürlüğü kapsamında işlenmesi hâlinde Kanun hükümleri uygulanmaz. Ancak bu istisna; millî güvenliği, kamu düzenini, özel hayatın gizliliğini veya kişilik haklarını ihlal etmemek ve suç oluşturmamak kaydına bağlıdır. Haber siteleri, KVKK başvurularına karşı çoğunlukla bu istisnaya dayanır. Haberin güncelliğini yitirdiği ve kişilik haklarını zedelemeye başladığı durumlarda istisnanın sınırının aşıldığı ileri sürülebilir; ancak bu tartışma çoğu zaman hukuk mahkemesinde çözülür. Arama motorları bakımından ise KVKK başvurusu daha doğrudan ve etkili bir yoldur, çünkü arama sonuçlarının listelenmesi haberin kendisinden ayrı bir veri işleme faaliyetidir.

4. Hukuk mahkemesinde dava

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 24 ve 25 uyarınca kişilik hakkı ihlal edilen kişi, asliye hukuk mahkemesinde saldırının durdurulmasını, önlenmesini ve hukuka aykırılığın tespitini isteyebilir. Haberin yayından kaldırılması da bu davada talep edilebilir. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 58 uyarınca manevi tazminat da istenebilir. Dava sırasında haberin geçici olarak kaldırılması için ihtiyati tedbir talep edilebilir. TMK m. 25 uyarınca dava, davacının veya davalının yerleşim yeri mahkemesinde açılabilir; bu imkân, yayın kuruluşu başka bir ilde bulunsa bile davanın kişinin kendi yerleşim yerinde açılmasını sağlar.

5651 sayılı Kanun’daki değişiklik

Unutulma hakkı talepleri uzun süre 5651 sayılı Kanun m. 9 uyarınca sulh ceza hâkimliklerinden erişim engeli istenerek ileri sürülmekteydi. Bu madde, Anayasa Mahkemesinin 11/10/2023 tarihli ve E. 2020/76, K. 2023/172 sayılı kararıyla iptal edilmiş ve iptal 10/10/2024 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Bu nedenle unutulma hakkına dayanan taleplerde bugün öncelikle KVKK başvurusu ve hukuk mahkemesi yolu kullanılmaktadır. İçerik özel hayatın gizliliğini ihlal ediyorsa 5651 sayılı Kanun m. 9/A kapsamındaki başvuru yolu ayrıca değerlendirilebilir.

Unutulma hakkı ve adli sicil

Unutulma hakkı, internetteki haber ve içeriklere ilişkindir. Devletin tuttuğu adli sicil ve arşiv kayıtlarının silinmesi ise 5352 sayılı Adli Sicil Kanunu’ndaki ayrı şartlara ve sürelere tabidir. Adli sicil kaydının silinmiş olması, internetteki haberlerin kendiliğinden kaldırılmasını sağlamaz; ancak unutulma hakkı talebini destekleyen önemli bir belge olarak kullanılabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Mahkûmiyetle sonuçlanan bir dava hakkındaki haber için de unutulma hakkı ileri sürülebilir mi?
İleri sürülebilir; ancak değerlendirme daha sıkıdır. Cezanın infaz edilmiş olması, suçun niteliği, aradan geçen süre ve kişinin kamusal konumu birlikte değerlendirilir. Toplumu yakından ilgilendiren ağır suçlarda kamu yararı daha uzun süre devam edebilir.

Haberin yapılmasından ne kadar süre geçmelidir?
Kanunda veya içtihatta belirli bir süre öngörülmemiştir. Beraat kararının kesinleşmesi gibi olayın hukuken sona ermesi, sürenin değerlendirilmesinde önemli bir başlangıç noktasıdır.

Arama motorundan kaldırılan haber internetten tamamen silinir mi?
Hayır. Arama motoru başvurusu, haberin kişinin adıyla yapılan aramalarda gösterilmemesini sağlar; haberin kaynak sitedeki varlığına dokunmaz. Haberin tamamen kaldırılması için yayın kuruluşuna başvurulması veya dava açılması gerekir.

Unutulma hakkı için masraf gerekir mi?
Veri sorumlusuna ve Kişisel Verileri Koruma Kuruluna başvuru kural olarak ücretsizdir. Noter ihtarnamesi ve hukuk mahkemesinde açılacak dava için ise noter ücreti ile yargılama harç ve giderleri ödenir.

Sonuç

Unutulma hakkı, kanunda açıkça adlandırılmamış olsa da Anayasa’nın 5, 17 ve 20. maddeleri ile KVKK m. 7’ye dayanan ve Yargıtay ile Anayasa Mahkemesince tanınan bir haktır. Talebin başarısı; geçen süreye, haberin güncelliğini yitirip yitirmediğine, kişinin kamusal konumuna ve kamu yararının bulunup bulunmadığına bağlıdır. Beraat veya kovuşturmaya yer olmadığı kararından sonra ilk adım, kesinleşme şerhli kararla yayın kuruluşuna ve arama motorlarına yazılı başvuru yapılmasıdır. Somut duruma ilişkin değerlendirme için büromuzla iletişime geçilebilir.

İlgili yazılar: Sosyal Medya Suçları: Suç Tipleri, Şikâyet ve İçerik Kaldırma, Adli Sicil Kaydının Silinmesi Dilekçe Örneği ve Başvuru Mercii

Mevzuat: Türkiye Cumhuriyeti Anayasası, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, 5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi Hakkında Kanun, 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu.

Bu yazı, 16 Ekim 2026 tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan mevzuata göre hazırlanmıştır. Genel bilgilendirme amaçlıdır; somut durumunuz için hukuki destek alınız.