Sosyal Medya Suçları: Suç Tipleri, Şikâyet ve İçerik Kaldırma

Türk ceza mevzuatında “sosyal medya suçu” adıyla ayrı bir suç tipi bulunmamaktadır. Sosyal medya platformları, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu (TCK) ve özel kanunlarda tanımlanan suçların işlendiği bir araçtır. Bununla birlikte platformun niteliği, birçok suçta cezayı artıran “aleniyet” ve “basın ve yayın yolu” unsurlarını gündeme getirir; içeriğin kaldırılması ise 5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun’a tabidir.

Bu yazıda sosyal medyada en sık karşılaşılan suç tipleri, şikâyet ve önödeme kuralları ile içerik kaldırma yolları, Ekim 2026 itibarıyla yürürlükteki mevzuat esas alınarak incelenmektedir.

Sosyal medyanın ceza hukukundaki önemi

Aleniyet

Aleniyet, fiilin belirsiz sayıda kişi tarafından algılanabilecek biçimde işlenmesidir. Herkese açık bir hesaptaki paylaşım, yorum veya canlı yayın bu niteliktedir. Aleniyet bazı suçlarda cezayı artırır; örneğin hakaretin alenen işlenmesi hâlinde ceza altıda bir oranında artırılır (TCK m. 125/4). Bazı suçlarda ise aleniyet suçun kurucu unsurudur; halk arasında korku ve panik yaratmak amacıyla tehdit (TCK m. 213) ve halkı yanıltıcı bilgiyi yayma (TCK m. 217/A) alenen işlenmedikçe oluşmaz.

Yalnızca mağdura gönderilen doğrudan mesajlarda aleniyet bulunmaz. Kanun, mağduru muhatap alan sesli, yazılı veya görüntülü bir iletiyle işlenen hakareti, yüz yüze hakaretle aynı cezaya bağlamıştır (TCK m. 125/2).

Basın ve yayın yolu

TCK m. 6/1-g, “basın ve yayın yolu” ifadesini her türlü yazılı, görsel, işitsel ve elektronik kitle iletişim aracıyla yapılan yayınlar olarak tanımlar. TCK m. 218 uyarınca kamu barışına karşı suçlar bölümündeki suçların basın ve yayın yoluyla işlenmesi hâlinde ceza yarı oranına kadar artırılır. Aynı hüküm, haber verme sınırlarını aşmayan ve eleştiri amacıyla yapılan düşünce açıklamalarının suç oluşturmayacağını da belirtir.

Sık karşılaşılan suç tipleri

Kişilere karşı suçlar

• Hakaret (TCK m. 125): Somut bir fiil veya olgu isnadı ya da sövme yoluyla kişinin onur, şeref ve saygınlığına saldırılmasıdır. Temel şeklin cezası üç aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezasıdır. Suçun kamu görevlisine karşı görevinden dolayı işlenmesi hâlinde cezanın alt sınırı bir yıldan az olamaz (TCK m. 125/3-a).
• Tehdit (TCK m. 106): Kişinin veya yakınının hayatına, vücut veya cinsel dokunulmazlığına yönelik saldırı gerçekleştirileceğinden bahisle tehdit, altı aydan iki yıla kadar hapis cezası gerektirir; suçun kadına karşı işlenmesi hâlinde cezanın alt sınırı dokuz aydır.
• Israrlı takip (TCK m. 123/A): 7406 sayılı Kanun’la 2022 yılında eklenen bu suç, bilişim sistemleri veya üçüncü kişiler aracılığıyla ısrarla temas kurmaya çalışarak kişide ciddi huzursuzluk ya da güvenlik endişesi yaratılmasını kapsar. Ceza altı aydan iki yıla kadar hapistir; mağdurun çocuk veya boşandığı eş olması gibi hâllerde bir yıldan üç yıla çıkar.

Yargıtay 4. Ceza Dairesi, bir milletvekilinin kamu kurumları hakkındaki görüşünü konu alan haber paylaşımının altına hakaret içerikli yorum yazılan dosyada, milletvekillerinin kamu kurumlarıyla ilgili açıklamalarının kamu görevi kapsamında değerlendirileceğini belirtmiş ve TCK m. 125/3-a’nın uygulanmasını hukuka aykırı bulan kanun yararına bozma istemini reddetmiştir (Yargıtay 4. CD, E. 2025/9782, K. 2025/19802, T. 2/12/2025). Aynı kararda aktarılan bir başka içtihada göre, alenen işlenen hakarette TCK m. 125/4 uyarınca yapılan artırımla cezanın üst sınırı iki yılı aştığından basit yargılama usulü uygulanamaz (Yargıtay 4. CD, E. 2022/3626, K. 2022/13004, T. 24/5/2022).

Özel hayata ve kişisel verilere karşı suçlar

• Özel hayata ilişkin görüntü veya seslerin ifşası (TCK m. 134/2): İki yıldan beş yıla kadar hapis cezası gerektirir. İfşa edilen verilerin basın ve yayın yoluyla yayımlanması da aynı cezaya tabidir. Rıza olmadan paylaşılan fotoğraf ve videolar bu kapsamdadır.
• Haberleşme içeriklerinin alenen ifşası (TCK m. 132/3): Kişinin kendisiyle yapılan yazışmaları, diğer tarafın rızası olmaksızın hukuka aykırı olarak alenen ifşa etmesi bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası gerektirir; özel yazışmaların ekran görüntüsünün paylaşılması bu kapsamda değerlendirilebilir.
• Kişisel verileri hukuka aykırı olarak yayma (TCK m. 136): Bir kişinin adres, telefon numarası veya kimlik bilgileri gibi verilerinin paylaşılması iki yıldan dört yıla kadar hapis cezası gerektirir.

Kamu barışına karşı suçlar

• Halkı kin ve düşmanlığa tahrik veya aşağılama (TCK m. 216): Halkın sosyal sınıf, ırk, din, mezhep veya bölge bakımından farklı bir kesimini diğer kesim aleyhine kin ve düşmanlığa alenen tahrik, kamu güvenliği bakımından açık ve yakın tehlike doğması şartıyla bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası gerektirir. Halkın bir kesimini alenen aşağılama ise altı aydan bir yıla kadar hapis cezasına bağlanmıştır.
• Halkı yanıltıcı bilgiyi alenen yayma (TCK m. 217/A): 7418 sayılı Kanun’la 2022 yılında eklenen bu suç, sırf halk arasında endişe, korku veya panik yaratmak saikiyle ülkenin iç ve dış güvenliği, kamu düzeni ve genel sağlığıyla ilgili gerçeğe aykırı bir bilginin kamu barışını bozmaya elverişli şekilde alenen yayılmasıdır. Ceza bir yıldan üç yıla kadar hapistir; fail gerçek kimliğini gizleyerek hareket etmişse ceza yarı oranında artırılır.
• Halk arasında korku ve panik yaratmak amacıyla tehdit (TCK m. 213): İki yıldan dört yıla kadar hapis cezası gerektirir.

Bu suçlarda failin kastı belirleyicidir. Yargıtay 8. Ceza Dairesi, TikTok’ta başka bir kullanıcının hakaretine tepki olarak yapılan ve bir inanç grubunu hedef alan paylaşımda, paylaşımın anlık öfkeyle yapıldığını ve halkın bir kesimini aşağılama kastı bulunmadığını kabul ederek TCK m. 216/2’den verilen beraat hükmünü onamıştır (Yargıtay 8. CD, E. 2023/2032, K. 2025/7311, T. 6/10/2025). Aynı Daire, Atatürk’ü hedef alan Twitter ve Facebook paylaşımlarında Atatürk’ü destekleyen kesimin TCK m. 216/2’de sayılan bir kesim olmadığını, eylemin 5816 sayılı Kanun kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini belirterek hükmü suç vasfı yönünden bozmuştur (Yargıtay 8. CD, E. 2024/17024, K. 2025/3298, T. 28/4/2025).

Şikâyet, uzlaşma ve önödeme

Hakaret (kamu görevlisine görevinden dolayı işlenen hâli hariç, TCK m. 131), ısrarlı takip, haberleşmenin gizliliğini ihlal ve özel hayatın gizliliğini ihlal suçları şikâyete bağlıdır (TCK m. 139). Kişisel verileri hukuka aykırı olarak yayma, kişilerin hayatına veya vücut dokunulmazlığına yönelik tehdit ve kamu barışına karşı suçlar ise re’sen soruşturulur.

Son yargı paketleriyle iki önemli değişiklik yapılmıştır:

• Hakaret uzlaştırma kapsamından çıkarılmıştır. 7571 sayılı Kanun’la (24/12/2025) 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu (CMK) m. 253/3 değiştirilmiş ve hakaret suçunun tüm hâllerinde uzlaştırma yoluna gidilemeyeceği hükme bağlanmıştır. Israrlı takipte de uzlaştırma uygulanmaz. Buna karşılık TCK m. 106/1 kapsamındaki tehdit uzlaştırmaya tabidir.
• Hakaret önödeme kapsamına alınmıştır. 7531 ve 7571 sayılı Kanunlarla değiştirilen TCK m. 75/6 uyarınca, kamu görevlisine görevinden dolayı işlenen hâli hariç hakaret suçunda önödeme uygulanır. Şüpheli, Cumhuriyet savcılığınca yapılan tebliğ üzerine on gün içinde hapis cezasının alt sınırının her günü için 100 TL üzerinden hesaplanan miktarı soruşturma giderleriyle birlikte öderse kamu davası açılmaz. Temel şekildeki üç aylık alt sınır esas alındığında bu miktar 9.000 TL’dir. Şüphelinin on gün içinde talep etmesi hâlinde ödeme, birer ay arayla üç eşit taksite bölünebilir. Hakaretin beş yıl içinde tekrar işlenmesi hâlinde önödeme uygulanmaz.

Şikâyet süresi, merci ve delillerin korunması

Şikâyete bağlı suçlarda şikâyet hakkı, mağdurun fiili ve failin kim olduğunu öğrendiği tarihten itibaren altı ay içinde kullanılmalıdır (TCK m. 73/1-2). Sahte hesaplarda süre, failin kimliğinin öğrenilmesiyle başlar; ancak hakarette şikâyet süresi fiilin gerçekleştiği tarihten itibaren her hâlde iki yılı geçemez (TCK m. 73/2).

Şikâyet, herhangi bir Cumhuriyet başsavcılığına veya kolluk makamlarına yazılı ya da tutanağa geçirilmek üzere sözlü olarak yapılabilir (CMK m. 158). Şikâyet için harç ödenmez.

Sosyal medya içerikleri kısa sürede silinebileceğinden, delillerin şikâyetten önce korunması gerekir:

• Paylaşımın tam bağlantı adresi (URL), paylaşan hesabın kullanıcı adı ve profil bağlantısı,
• Paylaşım tarihini ve saatini gösteren ekran görüntüleri,
• Gerekli görülmesi hâlinde içeriğin noter aracılığıyla tespit ettirilmesi,
• İletilerin ve yorumların bütünlüğünü gösteren kayıtlar.

Cumhuriyet savcılığı, hesabın kime ait olduğunu belirlemek için sosyal ağ sağlayıcıdan bilgi isteyebilir; yurt dışında yerleşik sağlayıcılardan bilgi alınması uzun sürebilir.

İçeriğin kaldırılması ve erişimin engellenmesi

Ceza soruşturması içeriği kendiliğinden kaldırmaz. İçeriğin kaldırılması için 5651 sayılı Kanun’daki yollara başvurulur:

• Katalog suçlar (m. 8): Müstehcenlik (TCK m. 226), intihara yönlendirme, çocukların cinsel istismarı, kumar oynanması için yer ve imkân sağlama, 5816 sayılı Kanun ve 7258 sayılı Kanun kapsamındaki suçlar gibi sayılan suçlarda, yeterli şüphe bulunması hâlinde erişimin engellenmesine karar verilir.
• Özel hayatın gizliliği (m. 9/A): Özel hayatının gizliliği ihlal edilen kişi, URL’yi ve ihlalin açıklamasını belirterek doğrudan Başkanlığa başvurabilir. 7590 sayılı Kanun’la yapılan değişiklik uyarınca 31/7/2026’dan itibaren Kanun’daki “Başkanlık” ifadesi Siber Güvenlik Başkanlığını ifade etmektedir (5651 sayılı Kanun m. 2). Erişim sağlayıcılar tedbiri en geç dört saat içinde uygular. Başvurucu talebini 24 saat içinde sulh ceza hâkiminin onayına sunmalıdır; hâkim 48 saat içinde karar verir. Bu sürelere uyulmazsa tedbir kendiliğinden kalkar.
• Kişilik haklarının ihlali: Hakaret içerikli paylaşımlar için kullanılan 5651 sayılı Kanun m. 9, Anayasa Mahkemesinin 11/10/2023 tarihli, E. 2020/76, K. 2023/172 sayılı kararıyla iptal edilmiş ve iptal 10/10/2024’te yürürlüğe girmiştir. Mevzuattaki güncel metne göre yerine yeni bir düzenleme getirilmemiştir. Bu nedenle kişilik hakkı ihlali içeren paylaşımlarda 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 24 ve 25’e dayalı dava ve ihtiyati tedbir yoluna başvurulmaktadır.

Ayrıca Türkiye’den günlük erişimi bir milyonu aşan sosyal ağ sağlayıcılar, içerik kaldırma başvurularını en geç 48 saat içinde gerekçeli olarak yanıtlamakla yükümlüdür (5651 sayılı Kanun ek m. 4).

Sıkça Sorulan Sorular

Bir paylaşımı beğenmek veya yeniden paylaşmak suç oluşturur mu?
Yeniden paylaşım, içeriğin daha geniş bir kitleye yayılmasını sağladığından suç içeriğinin benimsendiği durumlarda yayma fiili olarak değerlendirilebilir. Beğeni ise tek başına genellikle yeni bir açıklama niteliği taşımaz. Değerlendirme, içeriğin niteliğine ve paylaşanın kastına göre somut olayda yapılır.

Kapalı bir gruptaki veya mesajlaşma grubundaki yazışma alenen işlenmiş sayılır mı?
Grubun üye sayısı ve üyelerin belirli olup olmadığı belirleyicidir. Sınırlı ve belirli kişilerden oluşan gruplarda aleniyet tartışmalıdır. Mağdurun bulunmadığı bir grupta yapılan hakaretin cezalandırılabilmesi için fiilin en az üç kişiyle ihtilat edilerek işlenmesi gerekir (TCK m. 125/1).

Paylaşım silindikten sonra şikâyet yapılabilir mi?
Yapılabilir; silme işlemi işlenmiş suçu ortadan kaldırmaz. Bu durumda ispat, önceden korunan delillere dayanır.

Yurt dışından yapılan paylaşımlar için Türkiye’de soruşturma yürütülebilir mi?
Fiilin kısmen veya tamamen Türkiye’de işlenmesi ya da neticenin Türkiye’de gerçekleşmesi hâlinde suç Türkiye’de işlenmiş sayılır (TCK m. 8/1). Türkiye’deki mağdura yönelen ve Türkiye’den erişilebilen paylaşımlarda bu nedenle soruşturma başlatılabilir. Failin yurt dışında olması, ifadesinin alınmasını ve yargılamanın yürütülmesini uzatabilir.

Sonuç

Sosyal medyada işlenen fiillerin hukuki niteliği, içeriğin kime yöneldiğine, nerede ve kimlere görünür biçimde paylaşıldığına ve failin amacına göre belirlenir. Şikâyete bağlı suçlarda altı aylık süre, hakarette uzlaştırmanın yerini alan önödeme düzenlemesi ve 5651 sayılı Kanun m. 9’un iptalinden sonra değişen içerik kaldırma yolları, sürecin planlanmasında dikkate alınmalıdır. Somut dosyalara ilişkin sorular için büromuzla iletişime geçilebilir.

İlgili yazılar: Sosyal Medya Suçlarında Fail Tespiti: Sahte Hesap ve IP

Mevzuat: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, 5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi Hakkında Kanun.

Bu yazı, 16 Ekim 2026 tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan mevzuata göre hazırlanmıştır. Genel bilgilendirme amaçlıdır; somut durumunuz için hukuki destek alınız.