Bilişim Suçları ve Cezaları: TCK 243-246 ve Siber Güvenlik Kanunu

Bilişim suçları Türk hukukunda iki grupta düzenlenir. Birinci grup doğrudan bilişim sistemine ve verilere yönelen suçlardır; bunlar 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun (TCK) “Bilişim Alanında Suçlar” bölümünde (m. 243-246) yer alır. İkinci grup, hırsızlık veya dolandırıcılık gibi geleneksel suçların bilişim sistemi araç kılınarak işlenmesidir; bu suçlarda bilişim sisteminin kullanılması nitelikli hâl sayılır ve cezayı artırır. 19/3/2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 7545 sayılı Siber Güvenlik Kanunu ise bu alana yeni suç tipleri getirmiştir.

Aşağıda iki gruptaki suçlar ile Siber Güvenlik Kanunu’ndaki suçlar, Ekim 2026 itibarıyla yürürlükteki cezalarıyla birlikte anlatılıyor. Şikâyetin nasıl yapılacağı ve şikâyet dilekçesinin içeriği ayrı yazılarda ele alınmıştır.

Bilişim sistemi kavramı

Kanun “bilişim sistemi”ni tanımlamamıştır. TCK m. 243’ün gerekçesinde bilişim sistemi, verileri toplayıp yerleştirdikten sonra bunları otomatik işlemlere tabi tutma olanağını veren manyetik sistemler olarak açıklanır. Bilgisayarlar, sunucular ve ağlar yanında akıllı telefonlar, tabletler, e-posta ve sosyal medya hesapları da bu kapsamda değerlendirilir.

Yargıtay 8. Ceza Dairesi, cep telefonlarının bilişim sistemine girme suçunun konusunu oluşturmayacağı gerekçesiyle beraat kararı veren mahkemenin hükmünü bozmuştur. Daire, cep telefonlarında mobil işletim sistemleri bulunduğunu ve bunlara program yüklenebildiğini belirterek, iddia edilen mesajın telefona program yüklenerek veya internet aracılığıyla oluşturulup oluşturulmadığının uzman bilirkişi incelemesiyle araştırılması gerektiğini kabul etmiştir.

TCK’daki bilişim suçları

Bilişim sistemine girme (TCK m. 243)

Suç, sisteme girişin hukuka aykırı olmasıyla tamamlanır; verilerin okunması veya kopyalanması şart değildir. Şifreyi bilmek veya önceden öğrenmiş olmak girişi hukuka uygun hâle getirmez. Belirleyici olan hak sahibinin rızasıdır.

Sistemi engelleme, bozma, verileri yok etme veya değiştirme (TCK m. 244)

• Sistemin işleyişini engelleme veya bozma (244/1): Bir yıldan beş yıla kadar hapis. Hizmet dışı bırakma saldırıları bu kapsamdadır.
• Verileri bozma, yok etme, değiştirme, erişilmez kılma, sisteme veri yerleştirme veya verileri başka yere gönderme (244/2): Altı aydan üç yıla kadar hapis. Fidye yazılımıyla verilerin şifrelenmesi ve başkasının hesabından mesaj gönderilmesi bu fıkra kapsamında değerlendirilir.
• Banka, kredi kurumu veya kamu kurumuna ait sistemler (244/3): Ceza yarı oranında artırılır.
• Haksız çıkar sağlama (244/4): Bu fiillerle kişinin kendisine veya başkasına haksız çıkar sağlaması başka bir suç oluşturmuyorsa iki yıldan altı yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezası verilir.

Ele geçirilen bir sosyal medya hesabı üzerinden hesap sahibinin arkadaşlarına para isteyen mesajlar gönderilmesini Yargıtay 8. Ceza Dairesi, TCK m. 244/2’deki sisteme veri yerleştirme suçu olarak nitelendirmiştir.

Banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması (TCK m. 245)

• Başkasına ait banka veya kredi kartını ele geçirerek veya elinde bulundurarak kart sahibinin rızası olmadan kullanmak veya kullandırmak suretiyle yarar sağlama (245/1): Üç yıldan altı yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezası.
• Başkalarına ait banka hesaplarıyla ilişkilendirilerek sahte kart üretme, satma, devretme, satın alma veya kabul etme (245/2): Üç yıldan yedi yıla kadar hapis ve on bin güne kadar adli para cezası.
• Sahte veya üzerinde sahtecilik yapılmış kartı kullanarak yarar sağlama (245/3): Fiil daha ağır cezayı gerektiren başka bir suç oluşturmuyorsa dört yıldan sekiz yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezası.

Birinci fıkradaki suç, ayrılık kararı verilmemiş eşin, üstsoyun veya altsoyun ya da bu derecedeki kayın hısımlarının, evlat edinenin veya evlâtlığın ve aynı konutta yaşayan kardeşin zararına işlenirse ilgili akraba hakkında cezaya hükmolunmaz (245/4). Birinci fıkra kapsamındaki fiillerde malvarlığına karşı suçlara ilişkin etkin pişmanlık hükümleri uygulanır (245/5).

Yasak cihaz veya programlar (TCK m. 245/A)

Münhasıran bu bölümdeki suçların veya bilişim sistemlerinin araç olarak kullanılmasıyla işlenebilen diğer suçların işlenmesi için yapılmış ya da oluşturulmuş bir cihazı, bilgisayar programını, şifreyi veya güvenlik kodunu imal eden, ithal eden, sevk eden, nakleden, depolayan, kabul eden, satan, satışa arz eden, satın alan, başkalarına veren veya bulunduran kişiye bir yıldan üç yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezası verilir. Kart kopyalama cihazları ve kimlik avı (oltalama) yazılımları bu kapsamdadır.

Tüzel kişiler (TCK m. 246)

Bu bölümdeki suçların işlenmesiyle yararına haksız menfaat sağlanan tüzel kişiler hakkında, bunlara özgü güvenlik tedbirlerine hükmolunur.

Bilişim sistemleri aracılığıyla işlenen suçlar

Bazı suçlarda bilişim sisteminin kullanılması suçun nitelikli hâlini oluşturur:

• Nitelikli hırsızlık (TCK m. 142/2-e): Hırsızlığın bilişim sistemlerinin kullanılması suretiyle işlenmesi beş yıldan on yıla kadar hapis cezasını gerektirir. Hesaptan izinsiz para transferi bu kapsamdadır.
• Nitelikli dolandırıcılık (TCK m. 158/1-f): Bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılmasıyla işlenen dolandırıcılıkta ceza üç yıldan on yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezasıdır. Bu bentte hapis cezasının alt sınırı dört yıldan, adli para cezası suçtan elde edilen menfaatin iki katından az olamaz.
• Kişisel verilerin hukuka aykırı olarak verilmesi, yayılması veya ele geçirilmesi (TCK m. 136): İki yıldan dört yıla kadar hapis.

Hırsızlık ile dolandırıcılığı mağdurun aldatılıp aldatılmadığı ayırır. Mağdurun iradesi dışında hesaptan para çekilmesi hırsızlık, mağdurun aldatılarak kendi iradesiyle transfer yapması dolandırıcılıktır.

Siber Güvenlik Kanunu’ndaki suçlar

19/3/2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 7545 sayılı Siber Güvenlik Kanunu’nun 16. maddesi bilişim alanına yeni suç tipleri eklemiştir. Bireyleri doğrudan ilgilendirenler şunlardır:

• Sızmış verileri yayma (m. 16/4): Siber uzayda veri sızıntısı nedeniyle daha önce yer alan kişisel verileri veya kritik kamu hizmeti kapsamına giren kurumsal verileri, kişilerin veya kurumların izni olmaksızın ücretli ya da ücretsiz erişime açan, paylaşan veya satışa çıkaran kişiye üç yıldan beş yıla kadar hapis cezası verilir.
• Gerçeğe aykırı veri sızıntısı içeriği (m. 16/5): Veri sızıntısı olmadığını bildiği hâlde halk arasında endişe, korku ve panik yaratmak ya da kurumları veya şahısları hedef göstermek amacıyla siber güvenlikle ilgili veri sızıntısı olduğuna yönelik gerçeğe aykırı içerik oluşturan veya bu amaçla yayan kişiye iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası verilir.
• Milli güce yönelik siber saldırı (m. 16/6): Türkiye’nin siber uzaydaki milli gücünü meydana getiren unsurlara siber saldırıda bulunan veya bu saldırı sonucunda elde ettiği verileri siber uzayda bulunduran kişiye, fiil daha ağır cezayı gerektiren başka bir suç oluşturmadığı takdirde sekiz yıldan on iki yıla kadar hapis cezası verilir. Bu verileri yayan, başka yere gönderen veya satışa çıkaran kişiye on yıldan on beş yıla kadar hapis cezası verilir.

16. maddenin dördüncü, beşinci ve altıncı fıkralarındaki cezalar, suç kamu görevlisi tarafından işlenirse üçte bir oranında, birden fazla kişi tarafından işlenirse yarı oranında, bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenirse yarısından iki katına kadar artırılır (m. 16/7).

Soruşturma şartı, uzlaştırma ve dijital deliller

TCK m. 243-245/A’daki suçlar şikâyete bağlı değildir; Cumhuriyet savcısı suçu öğrendiği anda re’sen soruşturma başlatır. Bu suçlar, suça sürüklenen çocuklara ilişkin istisna dışında uzlaştırma kapsamında da değildir (5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu (CMK) m. 253/1).

Bilişim suçlarında deliller çoğunlukla şüphelinin cihazlarındadır. Şüphelinin kullandığı bilgisayarda, programlarda ve bilgisayar kütüklerinde arama yapılması ve kopya çıkarılması, somut delillere dayanan kuvvetli şüphe sebeplerinin bulunmasına ve başka surette delil elde etme imkânının olmamasına bağlıdır; kararı hâkim verir. Gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhuriyet savcısı da karar verebilir. Bu karar yirmi dört saat içinde hâkim onayına sunulur, onaylanmazsa çıkarılan kopyalar derhâl imha edilir (CMK m. 134/1). El koyma sırasında sistemdeki bütün verilerin yedeği alınır ve bir kopyası şüpheliye veya vekiline verilir (CMK m. 134/3-4). Bu usule aykırı elde edilen dijital verilerin delil değeri tartışmalı hâle gelir. Bilişim yoluyla işlenen hakaret veya özel hayatın gizliliğini ihlal gibi şikâyete bağlı suçlarda ise altı aylık şikâyet süresi uygulanır (TCK m. 73).

Sıkça Sorulan Sorular

Başkasının şifresini bilerek hesabına girmek suç mudur?

Hesap sahibinin rızası yoksa şifrenin bilinmesi girişi hukuka uygun kılmaz; fiil TCK m. 243/1 kapsamında değerlendirilir. Hesapta değişiklik yapılması veya hesaptan mesaj gönderilmesi ayrıca TCK m. 244/2’yi gündeme getirir.

Bilişim suçlarında hükmün açıklanmasının geri bırakılması mümkün müdür?

Hükmolunan ceza iki yıl veya daha az süreli hapis ya da adli para cezasıysa ve diğer şartlar varsa mümkündür. Suçun işlenmesiyle mağdurun veya kamunun uğradığı zararın giderilmesi bu şartlardan biridir (CMK m. 231/6-c).

Sızdırılmış bir veri setini indirmek veya saklamak suç oluşturur mu?

7545 sayılı Kanun m. 16/4 erişime açma, paylaşma ve satışa çıkarma fiillerini cezalandırır. Kişisel verilerin hukuka aykırı olarak ele geçirilmesi ise TCK m. 136 kapsamında ayrıca değerlendirilebilir.

Sonuç

Aynı olay sisteme girme, veri yerleştirme, nitelikli hırsızlık veya nitelikli dolandırıcılık olarak nitelendirilebilir ve her nitelendirmenin ceza aralığı farklıdır. 7545 sayılı Kanun’la eklenen suçlar, özellikle veri sızıntılarının paylaşılması bakımından yeni sorumluluk alanları getirmiştir. Somut dosyalara ilişkin sorular için büromuzla iletişime geçilebilir.

Kanunların güncel metni: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu, 7545 sayılı Siber Güvenlik Kanunu (mevzuat.gov.tr).

İlgili yazılar: Bilişim Suçlarında Şikâyet Dilekçesi: İçerik ve Örnek Metin, Bilişim Suçları Nereye Şikâyet Edilir? Başvuru Merciileri 2026, Bilişim Sistemine Girme Suçu (TCK 243): Unsurları ve Cezası

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut durumunuz için hukuki destek alınız.