Bir başkasının e-posta hesabına, sosyal medya profiline, telefonuna veya bir şirketin sunucusuna izinsiz girmek, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu (TCK) m. 243’te düzenlenen bilişim sistemine girme suçunu oluşturur. Suç, bilişim suçlarının en temel ve en sık karşılaşılan türüdür; çoğu zaman şifre değiştirme, veri silme, özel yazışmaların ele geçirilmesi veya dolandırıcılık gibi başka eylemlerin ilk adımını oluşturur. Bu yazıda suçun kendine özgü unsurları, nitelikli hâlleri ve diğer bilişim suçlarıyla ilişkisi ele alınmaktadır; bilişim suçlarının genel görünümü ve şikâyet yolları ayrı yazılarda incelenmiştir.
KISA CEVAP
- Bir bilişim sisteminin bütününe veya bir kısmına hukuka aykırı olarak girmek ya da orada kalmaya devam etmek bir yıla kadar hapis veya adli para cezası gerektirir (TCK m. 243/1).
- Rıza yalnızca verildiği kapsam ve süre için geçerlidir; ilişki bitince eski şifreyle hesaba girmek veya eşin telefonuna rızası dışında girmek suç oluşturabilir.
- Giriş nedeniyle veriler yok olur veya değişirse ceza altı aydan iki yıla, veri nakillerini teknik araçla izlemede bir yıldan üç yıla kadar hapistir (m. 243/3-4).
- Hesaba girip şifreyi değiştirmek bütün hâlinde TCK m. 244/2’deki suçu oluşturur; ayrıca m. 243’ten ceza verilmez (Yargıtay 8. CD, E. 2019/19923, K. 2021/80).
- Failin tespiti log kayıtları, IP bilgileri ve cihaz incelemesine dayandığından giriş bildirimleri ve ekran görüntüleri saklanmalıdır.
Suçun unsurları
Bilişim sistemi
Bilişim sistemi; verileri toplayıp yerleştirdikten sonra bunları otomatik işlemlere tabi tutma olanağını veren manyetik, optik, elektronik veya benzeri sistemleri ifade eder. Bilgisayar, akıllı telefon, tablet, sunucu, bulut depolama alanı ve bunlar üzerinde çalışan e-posta, sosyal medya, bankacılık veya mesajlaşma hesapları bu kapsamdadır. Kanun “bütününe veya bir kısmına” ibaresini kullandığından, bir sistemin yalnızca bir bölümüne, örneğin bir kişinin telefonundaki galeri uygulamasına veya bir şirket ağındaki tek bir klasöre girilmesi de yeterlidir.
Fiil: Girmek veya kalmaya devam etmek
Suç iki seçimlik hareketle işlenebilir:
- Girme. Sisteme hukuka aykırı olarak erişim sağlanmasıdır. Şifrenin tahmin edilmesi, ele geçirilmesi, güvenlik açığından yararlanılması veya açık bırakılmış bir oturumun kullanılması bu kapsamdadır.
- Kalmaya devam etme. Sisteme başlangıçta hukuka uygun olarak girilmiş olsa bile, yetkinin sona ermesine rağmen orada kalınmasıdır. Örneğin kendisine belirli bir iş için geçici erişim verilen kişinin işin bitmesine rağmen hesabı kullanmaya devam etmesi bu türdendir.
Hukuka aykırılık
Sistemin sahibinin veya kullanıcısının rızası, suçu ortadan kaldırır. Rıza, yalnızca verildiği kapsam ve süre için geçerlidir. Şifrenin bir zamanlar paylaşılmış olması, ilişkinin sona ermesinden sonra hesaba girme hakkı vermez. Eşler veya aile bireyleri arasında da durum farklı değildir: Eşin telefonuna veya hesabına onun rızası olmadan girmek suç oluşturur. İşyerinde ise çalışanın yetkisi, görev tanımı ve işverenin belirlediği erişim kurallarıyla sınırlıdır; bu sınırın aşılması hukuka aykırılık oluşturabilir.
Manevi unsur
Suç kasten işlenir. Failin, sisteme girme yetkisinin bulunmadığını bilmesi gerekir. Kanun belirli bir amaç aramaz; fail yalnızca merak nedeniyle girmiş olsa da suç oluşur.
Cezalar
| Hâl | Ceza |
|---|---|
| Temel şekil (m. 243/1) | 1 yıla kadar hapis veya adli para cezası |
| Bedeli karşılığı yararlanılabilen sistemler (m. 243/2) | Temel ceza yarı oranına kadar indirilir |
| Fiil nedeniyle verilerin yok olması veya değişmesi (m. 243/3) | 6 ay – 2 yıl hapis |
| Veri nakillerinin sisteme girmeksizin teknik araçlarla izlenmesi (m. 243/4) | 1 – 3 yıl hapis |
Bedelli sistemler. Ücretli internet ağı, abonelikle izlenen yayın platformu veya ücretli yazılım hizmeti gibi, bedeli ödendiğinde herkesin yararlanabildiği sistemlere izinsiz girilmesi, kanun koyucu tarafından daha az ağır görülmüştür.
Verilerin zarar görmesi. Üçüncü fıkra, failin amaçlamadığı hâlde girme fiili nedeniyle verilerin yok olması veya değişmesini düzenler. Fail verileri kasten değiştirmiş, silmiş veya erişilmez kılmışsa, eylem artık m. 243/3 değil, m. 244/2 kapsamında değerlendirilir.
Veri nakli izleme. Dördüncü fıkra, 6698 sayılı Kanun’la 2016 yılında eklenmiştir. Ağ trafiğini dinleyen yazılım veya cihazlarla, sisteme girmeden veri akışının izlenmesi bu kapsamdadır.
Diğer bilişim suçlarıyla ilişkisi
Sisteme girip verileri değiştirme veya erişilmez kılma
Sosyal medya hesabına girilip şifrenin değiştirilmesi, uygulamada en sık karşılaşılan olaydır. Yargıtay, bu durumda eylemin bütün hâlinde TCK m. 244/2’deki verileri değiştirme ve erişilmez kılma suçunu oluşturduğunu, ayrıca m. 243/1’den ceza verilemeyeceğini kabul etmektedir. Yargıtay 8. Ceza Dairesi, katılanın sosyal medya hesabının şifresini değiştirerek hesabı erişilmez kılan sanık hakkında hem m. 243/1 hem m. 244/2’den hüküm kurulmasını bozmuş; ayrıca failin tespiti için sanığın telefonunun ve hesaba yapılan girişlere ilişkin log kayıtlarının uzman bilirkişiye incelettirilmesi gerektiğini belirtmiştir (Yargıtay 8. CD, E. 2019/19923, K. 2021/80, T. 11.01.2021).
Girişimin sonuçsuz kalması
Fail hesaba erişmeye çalışmış ancak başaramamışsa, suç teşebbüs aşamasında kalabilir. Yargıtay 8. Ceza Dairesi, katılanın hesabına güvenlik sorusunu tahmin ederek girmeye çalışan, ancak şifreyi tespit edemediği için hesaba giremeyen sanık hakkında verilerin değiştirilmesi suçu oluşmadığından, eylemin bilişim sistemine girmeye teşebbüs olarak değerlendirilip değerlendirilemeyeceğinin tartışılması gerektiğine hükmetmiştir (Yargıtay 8. CD, E. 2016/11922, K. 2017/6655, T. 07.06.2017).
Başka suçlarla birleşme
| Sisteme girildikten sonra | Gündeme gelen suç |
|---|---|
| Kişisel verilerin kaydedilmesi, başkasına verilmesi veya ele geçirilmesi | Kişisel verilerin kaydedilmesi, hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme (TCK m. 135-136) |
| Özel yazışmaların okunması veya kaydedilmesi | Haberleşmenin gizliliğini ihlal (m. 132), özel hayatın gizliliğini ihlal (m. 134) |
| Hesaptan para çekilmesi veya ödeme yapılması | Bilişim sistemlerinin araç olarak kullanılması suretiyle nitelikli dolandırıcılık (m. 158/1-f) veya banka ya da kredi kartlarının kötüye kullanılması (m. 245) |
| Hesap adına paylaşım yapılması | Hakaret veya başka suçlar, olayın özelliğine göre |
Bu hâllerde her suçun ayrı ayrı oluşup oluşmadığı, gerçek içtima kuralları çerçevesinde değerlendirilir.
Kurumsal sistemler ve güvenlik testleri
Şirket ve kurum sistemlerinde suçun oluşup oluşmadığı, erişim yetkisinin kapsamına göre belirlenir. Çalışanın kendi kullanıcı hesabıyla, ancak görev alanı dışındaki dosya veya veri tabanlarına erişmesi, işverenin açıkça belirlediği yetki sınırlarını aşıyorsa hukuka aykırı giriş niteliği taşıyabilir. İş ilişkisi sona eren çalışanın, kapatılmamış hesabını veya bildiği yönetici şifresini kullanarak sisteme girmesi de “kalmaya devam etme” veya yetkisiz giriş olarak değerlendirilebilir. Bu nedenle işten ayrılışlarda erişim yetkilerinin derhâl kaldırılması ve yetki tanımlarının yazılı olarak belirlenmesi, ileride doğabilecek uyuşmazlıklarda delil bakımından önem taşır.
Sızma testi gibi güvenlik incelemeleri, ancak sistem sahibinin önceden ve yazılı olarak verdiği izinle, izin verilen kapsam ve süre içinde yapıldığında hukuka uygundur. İyi niyetle bir güvenlik açığını göstermek amacıyla da olsa, izin alınmadan yapılan erişim suçun unsurlarını ortadan kaldırmaz; bu durum ancak cezanın belirlenmesinde değerlendirilebilir.
Soruşturma ve yargılama
Şikâyet ve uzlaştırma
Bilişim sistemine girme suçu şikâyete bağlı değildir; Cumhuriyet savcılığı suçu öğrendiğinde kendiliğinden soruşturma başlatır. Mağdurun şikâyetinden vazgeçmesi soruşturmayı veya davayı düşürmez. Suç, uzlaştırma kapsamındaki suçlar arasında sayılmamıştır.
Deliller
Bilişim suçlarında failin tespiti teknik delillere dayanır:
- hesaba yapılan girişlerin tarih, saat ve IP bilgilerini gösteren log kayıtları,
- IP adresinin hangi aboneye ait olduğuna ilişkin internet servis sağlayıcısı kayıtları,
- şüpheliye ait cihazlar üzerinde yapılan inceleme.
Şüphelinin bilgisayarı, telefonu ve diğer cihazları üzerinde arama, kopyalama ve el koyma işlemleri, hâkim kararıyla veya gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhuriyet savcısının kararıyla yapılır (5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m. 134). Yurt dışı merkezli platformlardan bilgi alınması zaman alabileceğinden, mağdurun ekran görüntülerini, platformdan gelen “yeni giriş” bildirimlerini ve e-posta uyarılarını saklaması önemlidir.
Görevli mahkeme ve zamanaşımı
Davaya asliye ceza mahkemesi bakar. Temel şekilde dava zamanaşımı süresi sekiz yıldır (TCK m. 66/1-e). Cezanın miktarı nedeniyle hükmün açıklanmasının geri bırakılması, erteleme veya adli para cezasına çevirme gibi kurumlar, şartları varsa uygulanabilir. Mağdur, kovuşturma aşamasında kamu davasına katılarak hükme karşı kanun yollarına başvurabilir; hesabının ele geçirilmesi nedeniyle uğradığı maddi ve manevi zararlar için ayrıca hukuk mahkemesinde tazminat davası açabilir.
Uygulamada dikkat edilecek hususlar
Mağdur bakımından. Hesaba izinsiz girildiği fark edildiğinde, önce hesabın güvenliği sağlanmalı ancak giriş kayıtları silinmeden ekran görüntüleriyle belgelenmelidir. Şikâyet Cumhuriyet başsavcılığına doğrudan veya kolluğun siber suçlarla görevli birimleri aracılığıyla yapılabilir.
Şüpheli bakımından. Rıza ile verilmiş bir şifrenin kullanıldığı savunması, rızanın kapsamı ve süresiyle birlikte değerlendirilir. Bu savunmayı destekleyen yazışmalar varsa korunmalıdır.
Şimdi ne yapılmalı? Hesabına izinsiz girildiğini düşünen kişi, giriş bildirimlerini ve cihaz bilgilerini kaydetmeli, hesabın şifresini değiştirmeli ve gecikmeden şikâyette bulunmalıdır. Hakkında soruşturma başlatılan kişi ise ifade vermeden önce log kayıtlarının ve IP tespitlerinin kendisiyle ilişkisini değerlendirmelidir.
Sıkça Sorulan Sorular
Eşimin telefonuna onun haberi olmadan bakmak suç mudur?
Telefon bir bilişim sistemidir. Rıza olmadan kilit açılarak veya şifre kullanılarak girilmesi bilişim sistemine girme suçunu oluşturabilir; içeriklerin kaydedilmesi veya paylaşılması ise ayrıca özel hayata karşı suçları gündeme getirir.
Şifresini bildiğim eski hesabıma girmek suç mudur?
Hesap gerçekten kişinin kendisine aitse suç oluşmaz. Ancak hesap başkasına devredilmiş veya ortak kullanımdaki bir hesaptan ayrılınmışsa, girişin hukuka uygunluğu devir ve kullanım ilişkisine göre değerlendirilir.
Açık unutulan bir bilgisayarda başkasının hesabına bakmak suç mudur?
Sistemin açık bırakılmış olması, sahibinin rızası anlamına gelmez. Bu durumda da hukuka aykırı giriş söz konusu olabilir.
Şikâyetten vazgeçilirse dava düşer mi?
Hayır. Suç şikâyete bağlı olmadığından vazgeçme davayı etkilemez.
Sonuç
Bilişim sistemine girme suçu, bir bilişim sistemine veya hesabına izinsiz girmek ya da orada kalmakla oluşur ve temel şekilde bir yıla kadar hapis veya adli para cezasını gerektirir. Girişten sonra veriler kasten değiştirilir veya hesap erişilmez kılınırsa, eylem daha ağır cezalı TCK m. 244/2 kapsamına girer. Failin tespiti log ve IP kayıtlarına dayandığından, delillerin zamanında korunması belirleyicidir. Somut dosyaya ilişkin değerlendirme için büromuzla iletişime geçilebilir.
İlgili yazılar: Bilişim Suçları ve Cezaları: TCK 243-246 ve Siber Güvenlik Kanunu, Bilişim Suçları Nereye Şikâyet Edilir? Başvuru Merciileri 2026, Bilişim Suçlarında Şikâyet Dilekçesi: İçerik ve Örnek Metin
Mevzuat: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu, 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu.
Bu yazı, 16 Ekim 2026 tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan mevzuata göre hazırlanmıştır. Genel bilgilendirme amaçlıdır; somut durumunuz için hukuki destek alınız.