Etiket Fiyatı ile Kasa Fiyatı Farklıysa Tüketicinin Hakları

Markette rafta 89,90 TL yazan bir ürün kasada 104,50 TL olarak okunabilir. Elektronik mağazasındaki “kampanyalı fiyat” etiketi, ödeme sırasında “kampanya bitti” denilerek uygulanmayabilir. Restoranda menüde bulunmayan bir “servis ücreti” hesaba eklenebilir. Bu durumlarda tüketicinin hakkı açıktır: 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun (TKHK), etiket, tarife veya fiyat listesinde yazan fiyat ile kasa fiyatı arasında fark olması hâlinde tüketici lehine olan fiyatın uygulanacağını hükme bağlar. Bu yazıda fiyat etiketi yükümlülüğü, kasa farkında izlenecek yol, indirimli satış ilanlarına ilişkin 2026 kuralları ve şikâyet mercileri anlatılmaktadır.

Kanun metni

Fiyat etiketi zorunluluğu

TKHK m. 54/1’e göre perakende satışa arz edilen malların veya ambalajlarının yahut kaplarının üzerine, kolaylıkla görülebilir ve okunabilir şekilde, tüketicinin ödeyeceği tüm vergiler dâhil satış fiyatını ve birim fiyatını gösteren, üretim yeri ve ayırıcı özelliklerini içeren etiket konulması zorunludur. Etiket konulması mümkün olmayan hâllerde aynı bilgileri içeren listeler görülebilecek uygun yerlere asılır. Hizmetlerin tarife ve fiyatlarını gösteren listeler de aynı şekilde düzenlenir.

Birim fiyat, ürünün kilogram, litre, metre veya adet gibi bir ölçü birimi başına fiyatıdır. Bu bilgi, farklı gramajlardaki ürünlerin karşılaştırılmasını sağlar. Etiketin ayrıntılı içeriği Fiyat Etiketi Yönetmeliği ile düzenlenir. Yönetmelik, 11 Ekim 2025 tarihli ve 33044 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklikle açıkta tartılarak satılan ürünlerde ambalaj ağırlığının (daranın) düşülmesini zorunlu kılmış; ayrıca belirli yiyecek ve içecek işletmelerine fiyat listelerini elektronik sisteme bildirme yükümlülüğü getirmiştir.

Kasa fiyatı farklıysa ne yapılmalı?

Kanun hükmü açıktır ve satıcıya takdir yetkisi tanımaz: etiketteki fiyat düşükse o fiyat uygulanır. Hüküm, fark hangi yönde olursa olsun uygulanır; kasada okunan fiyat etiketten düşükse tüketici kasa fiyatını öder ve satıcı aradaki farkı sonradan isteyemez. Satıcının “etiketi değiştirmeyi unuttuk”, “sistem güncellenmedi” veya “kampanya dün bitti” gibi gerekçeleri tüketiciye karşı ileri sürülemez. Etiket, satıcının tüketiciye yönelttiği fiyat beyanıdır ve satıcı bu beyanla bağlıdır.

Kasa farkıyla karşılaşan tüketici şu adımları izleyebilir:

1. Ödeme yapmadan önce fişi veya ekrandaki tutarı kontrol etmek, farkı kasiyere bildirmek.
2. Rafa dönerek etiketi göstermek; mümkünse etiketin fotoğrafını tarih ve saat görünecek şekilde çekmek.
3. Satıcı farkı düzeltmezse fişi saklamak ve ödemenin etiket fiyatı üzerinden yapılmasını açıkça talep etmek.
4. Ödeme yapıldıktan sonra fark fark edilirse, fiş ve etiket fotoğrafıyla mağazaya başvurarak fark tutarının iadesini istemek.
5. Sonuç alınamazsa il veya ilçe ticaret müdürlüğüne, e-Devlet’teki Tüketici Bilgi Sistemine ya da ALO 175 Tüketici Danışma Hattına başvurmak.

Fark tutarının iadesi için tüketici hakem heyetine de başvurulabilir. Hakem heyeti başvurusunda parasal alt sınır yoktur; küçük tutarlı uyuşmazlıklarda da başvuru yapılabilir. Başvuru usulü Tüketici Hakem Heyetine Başvuru 2026: 186.000 TL Sınırı, e-Devlet Başvurusu ve İtiraz yazımızda anlatılmıştır.

Etiketsiz ürünlerde durum

Rafta ürünün etiketi hiç yoksa veya etiket okunamayacak durumdaysa, satıcı TKHK m. 54’e aykırı davranmış olur. Tüketici kasada ilk kez fiyatı öğrendiğinde ürünü almaktan vazgeçebilir. Etiket yükümlülüğüne aykırılık, TKHK m. 77 uyarınca her bir işlem için idari para cezası gerektirir. Ceza tutarları her yıl yeniden değerleme oranında artırılır; 2026 yılı için uygulanan artış oranı yüzde 25,49’dur. Denetim, il ticaret müdürlüklerinin görevlileri tarafından yapılır ve tüketicinin şikâyeti denetime esas alınabilir.

Ek ücret, kuver ve servis ücreti

Fiyat Etiketi Yönetmeliğinde 30 Ocak 2026 tarihli ve 33153 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklikle, tarife ve fiyat listesinde gösterilmeyen her türlü ek ücretin talep edilmesinin önüne geçilmiştir. Bu düzenlemeye göre lokanta, restoran, kafe ve benzeri işletmeler; menüde ve fiyat listesinde yer almayan kuver, masa ücreti veya servis ücreti gibi bedelleri tüketiciden isteyemez. Bahşiş ise tüketicinin isteğine bağlıdır; hesaba kendiliğinden eklenemez.

Hesapta listede olmayan bir kalem görülürse, tüketici bu kalemin çıkarılmasını isteyebilir. İşletme ısrar ederse, fiş saklanarak ticaret müdürlüğüne şikâyette bulunulabilir.

İndirimli satış ilanları ve “önce zam sonra indirim”

Etiket fiyatına ilişkin uyuşmazlıkların önemli bir kısmı indirim kampanyalarında ortaya çıkar. “Yüzde 50 indirim” ilanı, indirim öncesi fiyat yapay olarak yükseltilerek verilirse tüketici aldatılmış olur. Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği bu uygulamayı önlemek için indirim öncesi fiyatın nasıl belirleneceğini düzenler.

2022 yılındaki değişiklikle indirim öncesi fiyat, indirimin uygulandığı tarihten önceki son otuz gün içinde uygulanan en düşük fiyat olarak tanımlanmıştı. 1 Temmuz 2026 tarihli ve 33297 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan ve 1 Ağustos 2026’da yürürlüğe giren değişiklikle bu süre on güne indirilmiştir. Basına yansıyan bilgilere ve Bakanlık açıklamalarına göre güncel kural şöyledir:

• İndirimli satış reklamında indirim öncesi fiyat, indirimin başlangıcından önceki son on gün içinde uygulanan en düşük fiyattır.
• Meyve ve sebze gibi kısa sürede bozulabilen ürünler ile hizmetlerde, indirimli fiyattan hemen önce uygulanan fiyat esas alınır.
• İndirim veya avantajın belirli bir koşula bağlandığı şartlı satış reklamları da indirimli satış kurallarına tabidir.
• İndirim oranı ve indirimin geçerli olduğu süre açıkça belirtilmelidir.

Reklam Kurulu, 2026 yılında son on gün kuralına uymayan pek çok indirim ilanı hakkında inceleme başlatmıştır. Aldatıcı indirim ilanlarına karşı şikâyet usulü Aldatıcı Reklam ve Reklam Kuruluna Şikâyet: Tüketici Ne Yapabilir? yazımızda anlatılmıştır.

Vitrindeki fiyat bağlayıcı mıdır?

Borçlar hukukunun genel kuralına göre fiyat gösterilerek mal sergilenmesi, kural olarak öneri (icap) sayılır (TBK m. 8). Bu nedenle rafta veya vitrinde fiyatıyla sergilenen ürün için tüketici, gösterilen fiyattan satın alma talebinde bulunduğunda satıcı bu fiyata bağlıdır. TKHK m. 54/2 bu genel kuralı tüketici lehine güçlendirir: etiket ile kasa arasında fark varsa satıcıya seçim hakkı tanınmaz ve tüketici lehine olan fiyat uygulanır.

Aynı ilke self servis kasalarda, barkodlu fiyat gör cihazlarında ve elektronik raf etiketlerinde de geçerlidir. Elektronik etiketin gösterdiği fiyat ile kasada okunan fiyat farklıysa, tüketici yine düşük olan fiyatın uygulanmasını isteyebilir. Bir ürün grubunun tamamına ilişkin “tüm ürünlerde yüzde 20 indirim” gibi genel bir rafa asılı duyuru da fiyat listesi niteliğinde değerlendirilebilir. Mağazanın duyurunun kapsamını sonradan daraltması, tüketiciye karşı ileri sürülemez.

İnternet sitesindeki fiyat hataları

İnternet alışverişinde ürün sayfasında gösterilen fiyat da bir fiyat beyanıdır. Satıcı, sipariş onaylandıktan sonra tek taraflı olarak fiyatı artıramaz. Bununla birlikte, piyasa değerinin çok altında olduğu açıkça anlaşılan bariz yazım hatalarında, örneğin 45.000 TL’lik bir telefonun 450 TL olarak gösterilmesinde, satıcının esaslı yanılmaya dayanabileceği tartışılır (TBK m. 30, 31). Bu tür uyuşmazlıklarda hatanın niteliği, siparişin onaylanıp onaylanmadığı ve bedelin tahsil edilip edilmediği belirleyicidir. Satıcı yanılmaya dayanarak siparişi iptal ederse tahsil ettiği bedeli derhâl iade etmekle yükümlüdür. Siparişin teslim edilmemesi hâlindeki haklar için İnternetten Verilen Sipariş Teslim Edilmezse veya Hasarlı Gelirse yazımıza bakılabilir.

Bariz hata sayılmayan, makul bir indirim gibi görünen fiyatlarda ise satıcının sonradan “fiyat hatalıydı” demesi kural olarak tüketiciye karşı ileri sürülemez. Tüketici, sipariş onayının ekran görüntüsünü ve ödeme belgesini saklamalıdır.

Fahiş fiyat ve stokçuluk

Etiket ile kasa fiyatı arasındaki fark ile fahiş fiyat farklı konulardır. Etiket farkında satıcı kendi beyanına aykırı davranır. Fahiş fiyatta ise etiket ile kasa uyumludur, ancak fiyat piyasa koşullarına göre aşırı yüksektir. Fahiş fiyat artışları ve stokçuluk, 6585 sayılı Perakende Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun kapsamında Haksız Fiyat Değerlendirme Kurulu tarafından incelenir. Bu konudaki şikâyetler de Ticaret Bakanlığının şikâyet kanallarından yapılabilir.

Yargı ve Reklam Kurulu kararlarında fiyat farkı

İdari para cezası her işlem için ve güncel tutarla uygulanır

Danıştay, etiket ile kasa fiyatı arasındaki farkta tüketici lehine fiyatı uygulamayan işletmeye verilen idari para cezasına ilişkin bir uyuşmazlıkta, TKHK m. 77/1’de her bir işlem için öngörülen iki yüz Türk lirası temel tutarın, Kabahatler Kanunu m. 17/7 gereğince her yıl yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanmasının zorunlu olduğunu belirtmiştir.

Cezanın “aykırılığı tespit edilen her bir işlem” için ayrı uygulanması, aynı gün farklı tüketicilere yapılan çok sayıda hatalı satışın tek bir aykırılık sayılmayacağı anlamına gelir. Bu nedenle tüketicinin şikâyetinde fiş numarası, tarih ve saat gibi işlemi tek tek gösteren bilgilere yer vermesi önemlidir.

Broşürdeki indirimli fiyat da bağlayıcıdır

Reklam Kurulu, broşürde 49,99 TL’ye indirildiği ilan edilen bir ürünün denetimde kasada 59,99 TL’den satıldığının tespit edildiği bir dosyada, uygulamayı aldatıcı ve yanıltıcı bulmuştur. Kurul kararları, etikette olduğu gibi broşür, afiş ve internet ilanlarında gösterilen indirimli fiyatın da kasada uygulanması gerektiğini göstermektedir.

TKHK m. 54/3’e göre indirimli satışa konu ürünün indirimden önceki fiyattan daha düşük fiyatla satışa sunulduğunu ispat yükü satıcıdadır. Reklam Kurulu, eski etiketin altından daha düşük bir fiyatın çıktığı ve satıcının indirim öncesi fiyatı ispatlayamadığı dosyalarda da indirim ilanını aldatıcı saymıştır.

Bariz fiyat hatası istisnası

Etiket fiyatına bağlılık kuralının sınırı, açıkça fark edilebilen yazım hatalarıdır. Yargıtay, piyasa fiyatı 5.999 TL olan bir ürünün internet sitesinde 6 TL gösterildiği bir dosyada, bedelde esaslı yanılma bulunduğunu ve satıcının sözleşmeyle bağlı olmadığını kabul etmiştir.

Bu istisna dar yorumlanmalıdır. Mağaza rafındaki birkaç yüz liralık fark veya sona ermiş bir kampanya etiketi, esaslı yanılma sayılmaz; bu durumlarda TKHK m. 54/2 uygulanır ve tüketici lehine olan fiyat geçerlidir.

Uygulamada sık yapılan hatalar

• Farkı ödeme yaptıktan sonra fark edip fiş ve etiket fotoğrafı olmadan başvuru yapmak. Etiket kısa sürede değiştirilebildiğinden, fotoğraf en güçlü delildir.
• Satıcının “sistem fiyatı geçerlidir” açıklamasını kabul etmek. Kanun, satıcıya hangi fiyatın uygulanacağı konusunda seçim hakkı tanımaz.
• Küçük tutarlar için hakem heyetine başvurulamayacağını düşünmek. Hakem heyeti başvurusunda alt sınır yoktur ve başvuru ücretsizdir.
• Restoranda listede olmayan servis ücretini itiraz etmeden ödemek ve fişi saklamamak.
• İndirim oranını yalnızca etiketteki üstü çizili fiyata göre değerlendirmek. İndirim öncesi fiyatın doğruluğunu ispat yükü satıcıdadır; şüpheli durumlarda önceki fiyatlara ilişkin ekran görüntüleri saklanmalıdır.

Örnek olay

Bir tüketici, büyük bir marketin elektronik reyonunda 7.999 TL etiketli bir süpürgeyi alır. Kasada ürün 9.499 TL olarak okunur. Tüketici farkı kasiyere bildirir; kasiyer, etiketin eski kampanyadan kaldığını ve sistemdeki fiyatın geçerli olduğunu söyler. Tüketici rafa dönerek etiketin fotoğrafını çeker ve mağaza müdüründen etiket fiyatının uygulanmasını ister. Talebi reddedilince ürünü 9.499 TL’ye satın alır, fişi saklar ve ertesi gün e-Devlet üzerinden tüketici hakem heyetine başvurarak 1.500 TL farkın iadesini talep eder. Hakem heyeti, TKHK m. 54/2 uyarınca tüketici lehine olan etiket fiyatının uygulanması gerektiğine ve farkın iadesine karar verir. Tüketici ayrıca il ticaret müdürlüğüne şikâyette bulunur; yapılan denetimde etiket aykırılığı tespit edilerek market hakkında idari para cezası uygulanır.

Sıkça sorulan sorular

Sonuç

Etiket fiyatı, satıcının tüketiciye verdiği bağlayıcı bir sözdür. Kasada farklı bir fiyatla karşılaşan tüketicinin, ödeme öncesinde farkı bildirmesi, etiketin fotoğrafını çekmesi ve fişi saklaması yeterli delili oluşturur. Satıcı tüketici lehine olan fiyatı uygulamazsa fark tutarı hakem heyeti yoluyla geri alınabilir, ticaret müdürlüğüne yapılan şikâyetle de satıcı hakkında idari yaptırım uygulanması sağlanabilir. İndirim ilanlarında ise son on gün kuralı, “önce zam sonra indirim” uygulamalarına karşı tüketiciyi korur.

Mevzuat: 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun.

Bu yazı, 12 Kasım 2026 tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan mevzuata göre hazırlanmıştır. Genel bilgilendirme amaçlıdır; somut durum için hukuki destek alınmalıdır.