Hakaret Nedeniyle Manevi Tazminat Davası: Şartlar, Miktar ve Zamanaşımı

Hakarete uğrayan kişi, ceza şikâyetinden ayrı olarak asliye hukuk mahkemesinde manevi tazminat davası açabilir. Dayanak, kişilik hakkının zedelenmesidir (6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, TBK m. 58; 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, TMK m. 24-25). Hâkim, tarafların sosyal ve ekonomik durumunu, sözlerin ağırlığını ve söylendiği ortamı dikkate alarak bir miktar paraya hükmeder. Dava, hakaretin ve failin öğrenildiği tarihten itibaren iki yıl içinde açılmalıdır; fiil aynı zamanda suçsa ve ceza zamanaşımı daha uzunsa o süre uygulanır.

Hukuki dayanak

Kişilik hakkı, kişinin onuru, saygınlığı, adı ve resmi gibi değerlerini korur. Hakaret bu değerlere yönelik bir saldırıdır.

TMK m. 25 ise davacının saldırının durdurulmasını, hukuka aykırılığın tespitini ve kararın yayımlanmasını da isteyebileceğini düzenler. Sosyal medyadaki bir paylaşımın kaldırılması bu kapsamda istenebilir.

Manevi zarar nedir?

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, hakaret nedeniyle açılan bir manevi tazminat davasında manevi zararı şöyle tanımlar:

Bu karara konu olayda davalı, kat malikleri toplantısında davacıya “sen kızımın arabasını aratacak kadar alçaldın” demişti. Özel Daire para yerine kınama kararıyla yetinilmesi gerektiğini düşünmüştü. Hukuk Genel Kurulu ise kınama kararı ile para arasındaki seçimin hâkimin takdirinde olduğunu, ancak bu takdirin gerekçeli ve davacının talebi gözetilerek kullanılması gerektiğini vurguladı:

Tazminat miktarı nasıl belirlenir?

Kanunda sabit bir tutar yoktur. Hâkim şunları değerlendirir:

• Sözlerin ağırlığı ve niteliği (küfür, onur kırıcı isnat, alay)
• Hakaretin söylendiği ortam ve kaç kişinin duyduğu
• Sosyal medyada yapıldıysa paylaşımın erişimi ve ne kadar süre yayında kaldığı
• Tarafların sosyal ve ekonomik durumu, mesleği
• Haksız tahrik, yani davacının kendisinin karşılıklı hakaret edip etmediği
• Davalının sonradan özür dileyip dilemediği

Manevi tazminat zenginleşme aracı değildir. Hâkim, zarar görenin duyduğu üzüntüyü hafifletecek ve failin davranışını tekrar etmesini caydıracak bir miktar belirler. Talep edilen tutar fazla bulunursa kısmen kabul kararı verilir ve reddedilen kısım için davacı karşı tarafa vekalet ücreti ödeyebilir. Bu konuyu sitemizdeki “Karşı Vekalet Ücreti Kime Aittir?” yazısında anlattık.

Ceza davasıyla ilişkisi

Hakaret suçu şikâyete bağlıdır ve şikâyet süresi fiili ve faili öğrenmeden itibaren altı aydır. Ceza şikâyeti ile tazminat davası birbirinden bağımsızdır:

• Ceza şikâyeti yapmadan ya da şikâyet süresi geçtikten sonra da tazminat davası açılabilir.
• Ceza mahkemesinin beraat kararı hukuk hâkimini bağlamaz (TBK m. 74). Hukuk hâkimi sözlerin kişilik hakkını ihlal edip etmediğini kendisi değerlendirir.
• Ceza mahkemesinin kesinleşmiş mahkûmiyet kararı ise tazminat davasında güçlü bir delildir.

Hakaret suçunu sitemizdeki “Hakaret Suçu ve Sosyal Medyada Hakaret” ve “Hakaret Sayılmayan Sözler” yazılarında anlattık.

Dava süreci

1. Delillerin toplanması: Mesajların ekran görüntüleri, sosyal medya paylaşımının bağlantısı, tanıklar, ses kayıtları. Paylaşım silinebileceği için noterden ya da e-tespit yoluyla tespit yaptırılması yararlıdır. Ekran görüntüsünün delil değerini sitemizdeki “Ekran Görüntüsünün Delil Değeri” yazısında anlattık.
2. Dava: Asliye hukuk mahkemesinde açılır. Kişilik hakkının korunmasına ilişkin bu dava davacının ya da davalının yerleşim yerinde açılabilir (TMK m. 25/son).
3. Talep: İstenen manevi tazminat tutarı ve olay tarihinden itibaren yasal faiz yazılır. Varsa paylaşımın kaldırılması ve kararın yayımlanması da istenir.
4. Yargılama: Tanıklar dinlenir, deliller incelenir. Mahkeme miktarı takdir ederek karar verir.

Zamanaşımı

Haksız fiilden doğan tazminat istemleri, zarar görenin zararı ve faili öğrendiği tarihten itibaren iki yıl, her hâlde fiilden itibaren on yıl içinde zamanaşımına uğrar (TBK m. 72/1). Fiil aynı zamanda suç oluşturuyorsa ve ceza kanunu daha uzun bir zamanaşımı öngörüyorsa bu uzun süre uygulanır.

Sıkça sorulan sorular

Bana WhatsApp’ta küfür eden kişiden tazminat alabilir miyim?
Evet. Hakaret yüze karşı ya da yalnızca mağdura gönderilen bir mesajla yapılmış olsa da kişilik hakkı zedelenmiştir. Ancak sözlerin üçüncü kişilerin önünde ya da kamuya açık yapılması, tazminat miktarını artıran bir etkendir.

Karşı taraf da bana hakaret etti. Yine tazminat alabilir miyim?
Karşılıklı hakaret hâlinde hâkim, tarafların kusurunu karşılaştırır. Tazminat azaltılabilir ya da tamamen reddedilebilir.

Ceza davasında beraat kararı çıktı. Tazminat davam reddedilir mi?
Kendiliğinden reddedilmez. Hukuk hâkimi beraat kararıyla bağlı değildir. Ancak ceza mahkemesinin maddi olayın gerçekleşmediğine ilişkin tespiti hukuk hâkimi tarafından dikkate alınır.

Ne kadar tazminat isteyebilirim?
Kanunda bir tablo yoktur. Talep, olayın ağırlığına ve tarafların durumuna göre belirlenmelidir; aşırı yüksek talepler, reddedilen kısım üzerinden vekâlet ücreti ödenmesine yol açabilir.

Sonuç

Hakarete uğrayan kişi delilleri hemen kayıt altına almalı ve olayı öğrendiği tarihten itibaren iki yıl dolmadan asliye hukuk mahkemesinde manevi tazminat davası açmalıdır. Ceza şikâyeti de yapılacaksa altı aylık şikâyet süresi içinde savcılığa başvurulmalıdır.

Mevzuat: 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu.

Bu yazı, 22 Ekim 2026 tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan mevzuata göre hazırlanmıştır. Genel bilgilendirme amaçlıdır; somut durumunuz için hukuki destek alınız.