Kasten yaralamanın ihmali davranışla işlenmesi, kişinin yapmakla yükümlü olduğu bir davranışı bilerek yapmaması sonucu başkasının yaralanmasıdır. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu (TCK) m. 88 bu hâlde cezanın indirilebileceğini düzenler.
KISA CEVAP
- Ceza, kasten yaralamanın ilgili hâline göre belirlenir ve üçte ikisine kadar indirilebilir (TCK m. 88).
- İndirim zorunlu değildir; hâkimin takdirindedir.
- İhmalin icrai davranışa eşdeğer sayılması için kasten öldürmenin ihmali davranışla işlenmesine ilişkin koşullar (TCK m. 83) aranır.
1. Kanun Metni
TCK m. 88
“(1) Kasten yaralamanın ihmali davranışla işlenmesi halinde, verilecek ceza üçte ikisine kadar indirilebilir. Bu hükmün uygulanmasında kasten öldürmenin ihmali davranışla işlenmesine ilişkin koşullar göz önünde bulundurulur.”
2. Kasten Yaralamanın İhmali Davranışla İşlenmesinde Unsurlar
Yükümlülük
Madde, TCK m. 83’teki koşullara gönderme yapar. Buna göre failin belli bir davranışı yapmakla kanundan veya sözleşmeden doğan bir yükümlülüğü bulunmalı ya da önceki davranışıyla başkası için tehlikeli bir durum yaratmış olmalıdır (TCK m. 83/2). Ebeveyn, bakım görevlisi veya sağlık personeli bu duruma örnek gösterilebilir.
Yaralanma
Mağdurun vücuduna acı vermek ya da sağlığının veya algılama yeteneğinin bozulmasına neden olmak gerekir (TCK m. 86/1). Yaralanma TCK m. 87’deki ağır neticelerden birine yol açmışsa o hükümler esas alınır.
Kast
Fail yaralanmayı bilerek ve isteyerek ya da göze alarak hareketsiz kalır. Yaralanma istenmeden, dikkatsizlik veya özensizlik yüzünden meydana gelmişse suç taksirle yaralamadır (TCK m. 89).
3. Cezası
Önce fiilin kasten yaralamanın hangi hâline girdiği belirlenir. Temel hâlde ceza bir yıl altı aydan üç yıla kadar hapistir (TCK m. 86/1). Bu sınır, 4.6.2025 tarihli ve 7550 sayılı Kanun’la “bir yıldan” ibaresi “bir yıl altı aydan” şeklinde değiştirilerek yükseltilmiştir. Bu ceza üzerinden TCK m. 88 uyarınca üçte ikisine kadar indirim yapılabilir. Kanun “indirilebilir” dediği için hâkim indirim oranını somut olaya göre belirler ya da hiç indirim yapmayabilir.
Hesaplamada önce kasten yaralamanın hangi hâlinin oluştuğu belirlenir:
- Etkisi basit tıbbi müdahaleyle giderilebilecek hafif yaralamada ceza, şikâyet üzerine altı aydan bir yıl altı aya kadar hapis veya adli para cezasıdır (TCK m. 86/2).
- Yaralama üstsoya, altsoya, eşe, boşandığı eşe veya kardeşe, kendini savunamayacak kişiye karşı ya da silahla işlenmişse ceza yarı oranında artırılır ve şikâyet aranmaz (TCK m. 86/3).
- Yaralama kalıcı bir zarara, kemik kırığına veya ölüme yol açmışsa TCK m. 87 uygulanır.
Bu şekilde belirlenen ceza üzerinden TCK m. 88 indirimi yapılır. Örneğin bakım yükümlülüğü altındaki bir çocuğun yaralanmasına göz yuman ebeveyn hakkında, TCK m. 86/3-a uyarınca artırılmış ceza üzerinden indirim değerlendirmesi yapılır.
4. İhmalin icrai davranışa eşdeğerliği
TCK m. 88, eşdeğerlik koşulları bakımından TCK m. 83’e gönderme yapar. Buna göre kişinin yükümlü olduğu bir icrai davranışı gerçekleştirmemesi nedeniyle meydana gelen netice bakımından sorumlu tutulabilmesi için yükümlülük ihmalinin icrai davranışa eşdeğer olması gerekir. Eşdeğerlik için kişinin ya kanundan veya sözleşmeden doğan belirli bir icrai davranışta bulunma yükümlülüğü bulunmalı ya da önceki davranışıyla başkaları için tehlikeli bir durum yaratmış olmalıdır (TCK m. 83/1-2).
Uygulamada bu koşul özellikle şu kişiler bakımından tartışılır:
- Küçük çocuğun bakımını üstlenen ebeveyn veya bakıcı
- Hastasına gerekli müdahaleyi yapmayan hekim veya sağlık personeli
- Yüzme havuzu cankurtaranı, iş güvenliği uzmanı veya iş yeri yöneticisi gibi koruma ve gözetim yükümlüsü kişiler
- Tehlikeli bir köpeği bağlamayan veya önceki davranışıyla tehlike yaratıp önlem almayan kişi
Bu kişiler, yaralanmayı bilerek ve isteyerek ya da göze alarak hareketsiz kalmışlarsa TCK m. 88; yaralanmayı öngörmeden, dikkatsizlik veya özensizlik sonucu müdahale etmemişlerse taksirle yaralama (TCK m. 89) hükümleri uygulanır. Kast ile taksir arasındaki bu ayrım, ceza miktarını ve suçun şikâyete bağlı olup olmadığını doğrudan etkiler.
5. Uzlaşma, şikâyet, zamanaşımı ve görevli mahkeme
TCK m. 88 kapsamındaki suç, şikâyete bağlı olup olmadığına bakılmaksızın uzlaştırma kapsamındadır (5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m. 253/1-b-1).
Görevli mahkeme, fiilin girdiği kasten yaralama hâlinin ceza üst sınırına göre belirlenir. Üst sınırı on yılı aşmayan hâllerde asliye ceza mahkemesi, aşan hâllerde ağır ceza mahkemesi görevlidir (5235 sayılı Kanun m. 11 ve 12).
Şikâyet. Fiil TCK m. 86/2 kapsamında hafif bir yaralamaya yol açmışsa soruşturma şikâyete bağlıdır; diğer hâllerde savcılık kendiliğinden soruşturma yürütür.
Zamanaşımı. Temel ve nitelikli kasten yaralamada cezanın üst sınırı beş yılı geçmediğinden dava zamanaşımı sekiz yıldır (TCK m. 66/1-e). TCK m. 87 kapsamındaki ağır neticelerde süre, uygulanacak hükmün üst sınırına göre on beş yıla çıkabilir.
HAGB ve erteleme. İndirim sonrasında belirlenen ceza iki yıl veya daha az olursa, koşulları varsa hükmün açıklanmasının geri bırakılması veya cezanın ertelenmesi gündeme gelir (CMK m. 231/5; TCK m. 51/1).
6. Emsal Kararlar
Yargıtay 12. Ceza Dairesi, E. 2011/15123, K. 2012/10844, 25.04.2012. Sanık taksirle yaralama suçundan mahkûm edilmişti. Cumhuriyet savcısı eylemin kasten yaralamanın ihmali davranışla işlenmesi suçunu oluşturduğunu ileri sürerek hükmü temyiz etti. Daire bu itirazı yerinde görmedi ve taksirle yaralama mahkûmiyetini onadı.
Yargıtay 1. Ceza Dairesi, E. 2024/1330, K. 2025/193, 09.01.2025. Sanık müdafii, eylemin kasten yaralamanın ihmali davranışla işlenmesi ya da taksirle yaralama olduğunu savundu. Daire bu suçların unsurlarının somut olayda gerçekleşmediğini belirterek neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama mahkûmiyetini onadı.
Daire gerekçesinden
“taksirle yaralama ve kasten yaralamanın ihmali davranışla işlenmesi suçunun unsurlarının somut olayda gerçekleşmediği”
İki karar da TCK m. 88’in ancak failin bir yükümlülüğünü kasten yerine getirmediği hâllerde uygulandığını, olayın icrai bir yaralama ya da taksirli bir davranış olması hâlinde başka hükümlere gidildiğini gösteriyor.
7. Sıkça Sorulan Sorular
Ceza nasıl hesaplanır?
Önce kasten yaralamanın ilgili hâline göre ceza belirlenir, sonra TCK m. 88 uyarınca üçte ikisine kadar indirim yapılabilir.
İndirim zorunlu mu?
Hayır. Kanun “indirilebilir” der; oran ve indirimin yapılıp yapılmayacağı hâkimin takdirindedir.
TCK m. 83 ile bağlantısı nedir?
TCK m. 88, ihmalin icrai davranışa eşdeğer sayılması için TCK m. 83’teki koşulların göz önünde bulundurulacağını söyler: kanundan veya sözleşmeden doğan yükümlülük ya da önceki davranışla yaratılan tehlike.
Uzlaşma mümkün mü?
Evet. TCK m. 88 kapsamındaki suç uzlaştırmaya tabidir (CMK m. 253/1-b-1).
Kasten yaralamanın ihmali davranışla işlenmesi ile taksirle yaralama arasındaki fark nedir?
TCK m. 88’de fail yaralanmayı bilerek ve isteyerek ya da göze alarak hareketsiz kalır. Taksirle yaralamada (TCK m. 89) ise fail neticeyi istemez; dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranması nedeniyle netice meydana gelir.
Kasten yaralamanın temel cezası 2025’te değişti mi?
Evet. 7550 sayılı Kanun’la TCK m. 86/1’deki ceza bir yıldan üç yıla kadar hapis iken bir yıl altı aydan üç yıla kadar hapis olarak değiştirilmiştir. Değişiklikten önce işlenen fiillerde lehe olan önceki hüküm uygulanır (TCK m. 7/2).
8. Yararlanılan Kaynaklar
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m. 7, 51, 66, 83, 86, 87, 88, 89
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m. 231, 253
- 5235 sayılı Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun m. 11, 12
- 4.6.2025 tarihli ve 7550 sayılı Kanun
- Yargıtay 12. Ceza Dairesi, E. 2011/15123, K. 2012/10844, T. 25.04.2012
- Yargıtay 1. Ceza Dairesi, E. 2024/1330, K. 2025/193, T. 09.01.2025
Mevzuat 15.10.2026 tarihinde mevzuat.gov.tr üzerinden kontrol edilmiştir.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut bir dosya için hukuki görüş yerine geçmez.
İlgili yazılar: Neticesi Sebebiyle Ağırlaşmış Yaralama (TCK m.87), Taksirle Yaralama (TCK m.89), Kasten Öldürmenin İhmali Davranışla İşlenmesi (TCK m.83). Kanunun güncel metni: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu (mevzuat.gov.tr).