“Cezaevine girdi çıktı yapmak”, kanunda yer alan bir terim değildir. Uygulamada bu ifade, hapis cezası kesinleşen kişinin cezanın infazı için ceza infaz kurumuna teslim olduktan sonra çok kısa bir süre içinde, çoğu zaman birkaç gün içinde, kurumdan çıkmasını anlatmak için kullanılır. Kişi bu durumda cezasından kurtulmuş olmaz; cezanın kalan kısmı kurum dışında, denetimli serbestlik tedbiri altında veya koşullu salıverilme yoluyla infaz edilmeye devam eder.
Bu yazıda girdi çıktının hangi hukuki kurumlara dayandığı, 4 Haziran 2025’te yürürlüğe giren 7550 sayılı Kanun’la getirilen asgari kurumda kalma şartı ve suç tarihine göre değişen kurallar ele alınmaktadır. Hükümler, 8/8/2026 tarihli 7593 sayılı Kanun’la yapılan değişiklikler dâhil olmak üzere güncel metne göre aktarılmıştır.
KISA CEVAP
- “Girdi çıktı”, kuruma teslim olan hükümlünün kısa süre sonra cezasının kalanını denetimli serbestlikle dışarıda çekmesidir; ceza sona ermiş sayılmaz.
- Koşullu salıverilmesine bir yıl veya daha az kalan iyi hâlli hükümlü, talebi üzerine infaz hâkiminin kararıyla denetimli serbestlikten yararlanabilir (5275 sayılı Kanun m. 105/A/1).
- 7550 sayılı Kanun’dan sonra işlenen suçlarda, kurumda geçirilmesi gereken sürenin en az onda birinin ve her hâlde en az beş günün kurumda geçirilmesi gerekir (5275 sayılı Kanun m. 105/A/1, geçici m. 11).
- 30/3/2020’den önce işlenen ve istisna kapsamında olmayan suçlarda bir yıllık süre üç yıl olarak uygulanır (5275 sayılı Kanun geçici m. 6).
- Kurumdan ayrılan hükümlü beş gün içinde denetimli serbestlik müdürlüğüne başvurmazsa açık kuruma geri gönderilebilir (5275 sayılı Kanun m. 105/A/6).
Girdi çıktının dayandığı hukuki kurumlar
Kısa süreli kurumda kalış üç kurumun birlikte işlemesiyle ortaya çıkar.
Koşullu salıverilme
5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’un (İnfaz Kanunu) 107. maddesine göre süreli hapis cezasına mahkûm olan kişi, kural olarak cezasının yarısını kurumda iyi hâlli olarak geçirdiğinde koşullu salıverilmeden yararlanabilir. Kasten öldürme, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar, işkence, örgüt ve terör suçları gibi kanunda sayılan suçlarda bu oran üçte ikidir. Koşullu salıverilen kişi, cezanın geri kalanını denetim süresi içinde dışarıda geçirir.
Mahsup
Hüküm kesinleşmeden önce gözaltında, tutuklulukta veya kişi özgürlüğünü kısıtlayan başka bir tedbir altında geçirilen süreler hapis cezasından indirilir (5237 sayılı Türk Ceza Kanunu (TCK) m. 63/1). Yargılama sırasında bir süre tutuklu kalan sanığın, hüküm kesinleştiğinde koşullu salıverilme tarihine çok az süresi kalmış olabilir.
Denetimli serbestlik tedbiri
İnfaz Kanunu m. 105/A/1 uyarınca açık ceza infaz kurumunda veya çocuk eğitimevinde bulunan ve koşullu salıverilmesine bir yıl veya daha az süre kalan iyi hâlli hükümlünün talebi üzerine, cezanın koşullu salıverilme tarihine kadar olan kısmı denetimli serbestlik tedbiri uygulanarak infaz edilebilir. Karar, ceza infaz kurumunun değerlendirme raporu dikkate alınarak, hükmün infazını yürüten Cumhuriyet başsavcılığının bulunduğu yerdeki infaz hâkimi tarafından verilir.
Açık kuruma ayrılma şartlarını taşıdığı hâlde iradesi dışındaki bir nedenle ayrılamayan veya bu nedenle kapalı kuruma geri gönderilen iyi hâlli hükümlüler de diğer şartları taşıyorlarsa bu usulden yararlanır (m. 105/A/2).
Denetimli serbestlik süresince hükümlüye kamuya yararlı bir işte çalışma, konutunda veya belirlenen bölgede denetim altında bulunma, belirli yerlere gitmeme veya belirli programlara katılma yükümlülüklerinden biri ya da birkaçı yüklenir (m. 105/A/5). Uygulamada konutta denetim çoğunlukla elektronik kelepçe ile yapılır.
Bu üç kurum birleştiğinde, örneğin kısa süreli bir hapis cezası alan veya uzun süre tutuklu kalmış bir hükümlü, kuruma girdikten kısa süre sonra denetimli serbestlikten yararlanarak çıkabilir.
7550 sayılı Kanun’la getirilen asgari kurumda kalma şartı
4/6/2025 tarihli 7550 sayılı Kanun, m. 105/A/1’e şu cümleyi eklemiştir: Hükümlünün bu infaz usulünden yararlanabilmesi için, beş günden az olmamak üzere, koşullu salıverilme tarihine kadar ceza infaz kurumunda geçirmesi gereken sürenin en az onda birini kurumda geçirmiş olması gerekir.
Bu değişiklikle kuruma girildiği gün denetimli serbestliğe ayrılma imkânı, değişiklikten sonra işlenen suçlar bakımından sona ermiştir. Örneğin 2 yıl hapis cezasına mahkûm olan ve mahsup edilecek süresi bulunmayan bir hükümlünün koşullu salıverilme tarihine kadar kurumda geçirmesi gereken süre 1 yıldır. Bu hükümlü, denetimli serbestlik için en az bunun onda biri olan yaklaşık 37 günü kurumda geçirmelidir. Kalan süre çok kısa ise asgari süre beş gündür.
Kanun’a eklenen geçici 11. madde uyarınca bu şart, 7550 sayılı Kanun’un yürürlüğünden önce işlenen suçlar bakımından uygulanmaz. Bu nedenle 4 Haziran 2025’ten önce işlenmiş suçlarda eski düzen devam etmektedir.
Suç tarihine göre farklılaşan kurallar
Girdi çıktı imkânının bulunup bulunmadığı, büyük ölçüde suç tarihine bağlıdır. İnfaz hukukunda yapılan değişikliklerin çoğu geçici maddelerle belirli tarihlerden önce işlenen suçlarla sınırlanmıştır.
30 Mart 2020’den önce işlenen suçlar
İnfaz Kanunu geçici 6. maddenin birinci fıkrasına göre 30/3/2020 tarihine kadar işlenen suçlarda, m. 105/A/1’deki “bir yıl” süresi üç yıl olarak uygulanır. Bu kural; kasten öldürme, aile bireylerine veya kendini savunamayacak kişilere karşı kasten yaralama, işkence, eziyet, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar, özel hayata karşı suçlar, uyuşturucu imal ve ticareti, devletin güvenliğine ve anayasal düzene karşı suçlar ile terör suçlarında uygulanmaz. Aynı maddenin üçüncü fıkrası, bu imkânı iyi hâlli olmak koşuluyla kapalı kurumdaki hükümlülere de tanımıştır.
Bu kapsamdaki bir hükümlü, koşullu salıverilmesine üç yıl veya daha az kalmışsa, kuruma girdikten kısa süre sonra denetimli serbestliğe ayrılabilir. Örneğin 30/3/2020’den önce işlenmiş, istisna kapsamında olmayan bir suçtan 6 yıla kadar hapis cezası alan kişinin koşullu salıverilmesine kalan süre üç yılı aşmadığından, şartların varlığı hâlinde kısa süre içinde denetimli serbestliğe ayrılması mümkündür.
31 Temmuz 2023 ve öncesinde işlenen suçlar
7456 sayılı Kanun’la eklenen ve 7571 sayılı Kanun’la Aralık 2025’te değiştirilen geçici 10. madde, 31/7/2023 tarihi ve öncesinde işlenen suçlar için ayrı bir imkân tanımıştır. Bu suçlar nedeniyle açık kurumda bulunan hükümlüler, talep etmeleri ve kurumda en az üç ay kalmış olmaları hâlinde denetimli serbestlikten üç yıl erken yararlandırılabilir. Kasten öldürmenin bazı nitelikli hâlleri, depremde bina çökmesine bağlı öldürme, bazı cinsel suçlar, devletin güvenliğine ve anayasal düzene karşı suçlar, terör ve örgüt suçları bu kapsamın dışındadır. Bu hükmün geçici 6. maddeyle birlikte uygulanıp uygulanmayacağı, somut dosyada infaz bürosunca ayrıca hesaplanır.
Azami sürenin hesabı
Denetimli serbestlik için öngörülen süre, hükümlünün yararlanabileceği azami süredir. Yargıtay 1. Ceza Dairesi, 30/3/2020’den önce işlenmiş suçlar nedeniyle denetimli serbestlikten 100 gün yararlanan ve sonradan gelen yeni cezası önceki cezalarla toplanan hükümlüye ilişkin dosyada, daha önce denetimli serbestlikte geçirilen sürenin üç yıllık azami süreden düşülmesi gerektiğine karar vermiştir. Daire, bu hususu gözetmeden hükümlünün talebini kabul eden itiraz mercii kararını kanun yararına bozmuştur (Yargıtay 1. CD, E. 2025/4492, K. 2026/1163, T. 20/02/2026). Kararda, kanunda denetimli serbestlikten yalnızca bir kez yararlanılabileceğine dair bir sınırlama bulunmadığı, ancak koşullu salıverilmeden önce kesinleşen cezalar için önce toplama kararı alınması gerektiği de belirtilmiştir.
Kuruma teslim süreci
Hüküm kesinleştikten sonra dosya, infaz için Cumhuriyet başsavcılığına gönderilir. Kasten işlenen suçlarda üç yıl, taksirle işlenen suçlarda beş yıla kadar hapis cezası alan hükümlüye kural olarak çağrı kâğıdı gönderilir. Hükümlü tebliğden itibaren on gün içinde kuruma başvurmazsa hakkında yakalama emri çıkarılır. Bu sınırları aşan cezalarda doğrudan yakalama emri çıkarılır (İnfaz Kanunu m. 19/1-2).
Çağrı kâğıdına uyarak kendiliğinden teslim olmak, kişinin iyi hâl değerlendirmesinde ve açık kuruma ayrılmasında olumlu bir unsurdur. Teslim olunmadan önce şu hususların netleştirilmesi gerekir:
- Müddetname: Savcılık infaz bürosunun düzenlediği ve koşullu salıverilme tarihini gösteren hesaplama belgesidir. Mahsup edilecek gözaltı ve tutukluluk sürelerinin eksiksiz işlenip işlenmediği kontrol edilmelidir.
- Suç tarihi: Geçici 6. madde veya 7550 sayılı Kanun’un geçici 11. maddesi kapsamında olup olunmadığı suç tarihine göre belirlenir.
- Suç türü: Kapsam dışı suçlarda üç yıllık genişletilmiş süre uygulanmaz.
- İkamet adresi: Denetimli serbestlik kararı, hükümlünün talep ettiği yerdeki denetimli serbestlik müdürlüğüne bildirilir. Hükümlü, kurumdan ayrıldıktan sonra beş gün içinde bu müdürlüğe başvurmazsa infaz hâkimince açık kuruma geri gönderilebilir (m. 105/A/6).
Girdi çıktının sınırları
- Denetimli serbestlik bir hak değil, şartları varsa talep üzerine verilen bir karardır. İnfaz hâkimi, kurumun değerlendirme raporunu dikkate alır.
- Denetim sırasında alt sınırı bir yıl veya daha fazla hapis cezası gerektiren kasıtlı bir suçtan kamu davası açılırsa, hükümlü açık kuruma gönderilebilir (m. 105/A/7).
- Yükümlülüklere uymakta ısrar eden hükümlü de açık kuruma geri gönderilebilir.
- Adli para cezasından çevrilen hapis bu usulün kapsamında değildir.
İnfaz hâkiminin denetimli serbestlik talebine ilişkin kararına karşı, tebliğden itibaren iki hafta içinde infaz hâkimliğinin yargı çevresindeki ağır ceza mahkemesine itiraz edilebilir (4675 sayılı Kanun m. 6).
Sıkça Sorulan Sorular
Girdi çıktı yapan kişinin cezası bitmiş sayılır mı?
Hayır. Kişi cezasının kalan kısmını önce denetimli serbestlik, ardından koşullu salıverilme denetim süresi içinde dışarıda geçirir. Bu sürelerde yeni bir suç işlenmesi veya yükümlülüklerin ihlali, kuruma geri dönüşe yol açabilir.
2025 sonrasında işlenen suçlarda aynı gün çıkmak mümkün müdür?
Kural olarak hayır. 7550 sayılı Kanun’dan sonra işlenen suçlarda, koşullu salıverilmeye kadar kurumda geçirilmesi gereken sürenin en az onda biri ve her hâlde en az beş gün kurumda kalınması gerekir.
Tutuklulukta geçen süre denetimli serbestlik hesabında dikkate alınır mı?
Evet. Tutuklulukta geçen süre cezadan indirildiği için koşullu salıverilme tarihini öne çeker; bu da denetimli serbestlik için gereken sürenin dolmasını hızlandırır.
Hangi suçlarda üç yıllık genişletilmiş süre uygulanmaz?
Geçici 6. maddede sayılan kasten öldürme, cinsel suçlar, uyuşturucu ticareti, terör ve örgüt suçları gibi suçlarda ve 30/3/2020’den sonra işlenen suçlarda uygulanmaz.
Sonuç
Cezaevine girdi çıktı yapmak, cezanın sona ermesi değil, koşullu salıverilme, mahsup ve denetimli serbestlik kurumlarının birlikte işlemesiyle cezanın kurum dışında infazına geçilmesidir. Bu imkânın bulunup bulunmadığı suç tarihine, suç türüne, mahsup edilecek sürelere ve 7550 sayılı Kanun’la getirilen asgari kurumda kalma şartına göre belirlenir. Teslim olmadan önce müddetnamenin ve uygulanacak geçici maddelerin incelenmesi, hak kaybını önler; somut hesaplamalar için büromuzdan bilgi alınabilir.
Mevzuat: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun.
Bu yazı, 16 Ekim 2026 tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan mevzuata göre hazırlanmıştır. Genel bilgilendirme amaçlıdır; somut durumunuz için hukuki destek alınız.