Konkordato, borçlarını vadesinde ödeyemeyen ya da ödeyemeyecek olan bir borçlunun, alacaklılarıyla mahkeme denetiminde anlaşarak borçlarını vade uzatımı ya da indirimle yeniden yapılandırmasıdır. Borçlu asliye ticaret mahkemesine başvurur; mahkeme önce geçici, sonra kesin mühlet verir. Mühlet boyunca borçluya karşı icra takibi yapılamaz, başlamış takipler durur. Alacaklıların kanunda belirlenen çoğunluğu projeyi kabul eder ve mahkeme tasdik ederse proje, kabul etmeyen alacaklıları da bağlar.
KISA CEVAP
- Konkordato, iflasa tabi olsun olmasın her borçlunun başvurabildiği bir yeniden yapılandırma yoludur (İİK m. 285).
- Başvuru asliye ticaret mahkemesine, konkordato ön projesi, finansal tablolar ve bağımsız denetim kuruluşunun makul güvence raporuyla yapılır.
- Mahkeme önce üç ay geçici mühlet verir; bu süre en fazla iki ay uzatılabilir. Ardından bir yıllık kesin mühlet verilir; o da altı aya kadar uzatılabilir.
- Mühlet içinde borçluya karşı, kamu alacakları dahil, takip yapılamaz ve başlamış takipler durur. İşçi alacakları gibi birinci sıra imtiyazlı alacaklar için haciz yoluyla takip yapılabilir (İİK m. 294).
- Proje, kanundaki çoğunlukla kabul edilir ve mahkeme tasdik ederse projeden etkilenen bütün alacaklıları bağlar (İİK m. 302, 305, 306).
- Tasdik edilmezse talep reddedilir. Borçlu iflasa tabiyse ve doğrudan iflas sebeplerinden biri varsa mahkeme iflasına re’sen karar verir (İİK m. 308).
Konkordato kimler için uygundur?
Konkordato, işletmesi aslında ayakta duran, ama nakit sıkışıklığı yüzünden borçlarını vadesinde ödeyemeyen borçlular içindir. Borçlu, alacaklılarına “borcun bir kısmından vazgeçerseniz ya da vadeyi uzatırsanız hepsini ödeyebilirim” teklifinde bulunur. Bu teklif tutarlıysa, alacaklılar iflastan alacakları paydan daha fazlasını konkordatoyla alır.
2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m. 285/1-3
Borçlarını, vadesi geldiği hâlde ödeyemeyen veya vadesinde ödeyememe tehlikesi altında bulunan herhangi bir borçlu, vade verilmek veya tenzilat yapılmak suretiyle borçlarını ödeyebilmek veya muhtemel bir iflâstan kurtulmak için konkordato talep edebilir. İflâs talebinde bulunabilecek her alacaklı, gerekçeli bir dilekçeyle, borçlu hakkında konkordato işlemlerinin başlatılmasını isteyebilir. Yetkili ve görevli mahkeme; iflâsa tabi olan borçlu için 154 üncü maddenin birinci veya ikinci fıkralarında yazılı yerdeki, iflâsa tabi olmayan borçlu için yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesidir.
Konkordato yalnız şirketler için değildir. Esnaf, çiftçi ya da tacir olmayan gerçek kişiler de başvurabilir. Ancak süreç masraflı ve teknik olduğundan küçük borçlular için uygun olmayabilir.
Başvuru
Borçlu asliye ticaret mahkemesine başvurur ve tarifedeki konkordato gider avansını yatırır. İflas talebinde bulunabilecek bir alacaklı da borçlu hakkında konkordato işlemlerinin başlatılmasını isteyebilir.
Başvuruya şu belgeler eklenir (İİK m. 286):
- Konkordato ön projesi: borçların nasıl ve hangi oranda ödeneceği
- Borçlunun mali durumunu gösteren varlık, borç ve gelir tabloları
- Alacaklıların ve alacakların listesi
- Alacaklıların konkordatoyla eline geçecek miktar ile iflas hâlinde eline geçebilecek miktarı karşılaştıran tablo
- Bağımsız denetim kuruluşunun, ön projedeki teklifin gerçekleşeceği konusunda makul güvence veren denetim raporu
Mahkeme belgelerin eksiksiz olduğunu tespit ederse geçici mühlet kararı verir. Belgeler eksikse geçici mühlet verilmez.
Geçici mühlet
2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m. 287/4
Geçici mühlet üç aydır. Mahkeme bu üç aylık süre dolmadan borçlunun veya geçici komiserin yapacağı talep üzerine geçici mühleti en fazla iki ay daha uzatabilir, uzatmayı borçlu talep etmişse geçici komiserin de görüşü alınır. Geçici mühletin toplam süresi beş ayı geçemez.
Mahkeme geçici mühlet kararıyla birlikte bir geçici konkordato komiseri görevlendirir; gerekirse üç komiser atanabilir. Komiser, borçlunun işlerini denetler ve konkordatonun başarı ihtimali hakkında rapor hazırlar. Geçici mühlet kararı ilan edilir ve tapu, ticaret sicili gibi ilgili yerlere bildirilir.
Kesin mühlet
Mahkeme, geçici mühlet içinde borçluyu duruşmaya çağırır ve komiserin raporunu değerlendirir. Konkordatonun başarıya ulaşması mümkün görünüyorsa bir yıllık kesin mühlet verir. Güçlük arz eden özel durumlarda kesin mühlet altı aya kadar uzatılabilir (İİK m. 289). Bu sürede komiser, alacaklıları alacaklarını bildirmeye çağırır, alacakları inceler ve alacaklılar toplantısını düzenler.
Mühletin etkileri
2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m. 294/1-3
Mühlet içinde borçlu aleyhine 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanuna göre yapılan takipler de dahil olmak üzere hiçbir takip yapılamaz ve evvelce başlamış takipler durur, ihtiyatî tedbir ve ihtiyatî haciz kararları uygulanmaz, bir takip muamelesi ile kesilebilen zamanaşımı ve hak düşüren müddetler işlemez. 206 ncı maddenin birinci sırasında yazılı imtiyazlı alacaklar için haciz yoluyla takip yapılabilir. Tasdik edilen konkordato projesi aksine hüküm içermediği takdirde kesin mühlet tarihinden itibaren rehinle temin edilmemiş her türlü alacağa faiz işlemesi durur.
Mühletin borçlu ve alacaklılar için sonuçları şunlardır:
- Borçluya karşı, vergi ve SGK gibi kamu alacakları için yapılanlar dahil, hiçbir takip yapılamaz. Başlamış takipler durur. İhtiyati haciz ve ihtiyati tedbir kararları uygulanmaz.
- İşçi alacakları gibi İİK m. 206’nın birinci sırasındaki imtiyazlı alacaklar için haciz yoluyla takip yapılabilir.
- Tasdik edilen proje aksini öngörmüyorsa, kesin mühlet tarihinden itibaren rehinle güvence altına alınmamış alacaklara faiz işlemesi durur.
- Takip işlemiyle kesilebilen zamanaşımı ve hak düşürücü süreler işlemez.
- Borçlu, komiserin denetiminde işlerine devam eder. Mahkemenin izni olmadan rehin veremez, kefil olamaz, bağış gibi karşılıksız işlem yapamaz; taşınmazını ve işletme için önemli taşınırlarını devredemez. Bu yasağa aykırı işlemler hükümsüzdür (İİK m. 297).
Alacaklılar toplantısı ve kabul nisabı
Komiser alacaklıları toplantıya çağırır, borçlu projeyi açıklar. Alacaklılar oy kullanır. Proje, kanunda öngörülen çoğunlukla kabul edilmelidir:
2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m. 302/3-5
Konkordato projesi; a) Kaydedilmiş olan alacaklıların ve alacakların yarısını veya b) Kaydedilmiş olan alacaklıların dörtte birini ve alacakların üçte ikisini, aşan bir çoğunluk tarafından imza edilmiş ise kabul edilmiş sayılır. Oylamada sadece konkordato projesinden etkilenen alacaklılar oy kullanabilir. 206 ncı maddenin birinci sırasında yazılı imtiyazlı alacakların alacaklıları ve borçlunun eşi ve çocuğu ile kendisinin ve evlilik bağı ortadan kalkmış olsa dahi eşinin anası, babası ve kardeşi alacak ve alacaklı çoğunluğunun hesabında dikkate alınmaz. Rehinle temin edilmiş olan alacaklar, 298 inci madde uyarınca takdir edilen kıymet sonucunda teminatsız kaldıkları kısım için hesaba katılırlar.
Toplantıdan sonraki yedi gün içinde projeye katılan (iltihak eden) alacaklıların oyları da hesaba katılır. Komiser, bu sürenin bitiminden itibaren en geç yedi gün içinde gerekçeli raporunu mahkemeye verir.
Tasdik ve sonuçları
Kabul nisabı sağlanırsa mahkeme tasdik duruşması yapar. Tasdik için İİK m. 305’teki şartların hepsi aranır:
- Teklif edilen tutarın, iflas hâlinde alacaklıların eline geçebilecek miktardan fazla olması,
- Teklif edilen tutarın borçlunun kaynaklarıyla orantılı olması,
- Projenin m. 302’deki çoğunlukla kabul edilmiş olması,
- Birinci sıra imtiyazlı alacakların ve mühlet içinde komiser izniyle yapılan borçların ödenmesinin yeterli teminata bağlanmış olması,
- Yargılama giderleri ve harcın tasdikten önce borçlu tarafından yatırılmış olması.
Yargıtay, bu şartların kamu düzenine ilişkin olduğunu ve mahkemece re’sen araştırılacağını belirtir:
Yargıtay 6. Hukuk Dairesi, 26.12.2024 tarihli, E. 2024/2456, K. 2024/5227 sayılı kararı
İİK’nın 305. maddesinde aranan konkordatonun tasdiki şartları kamu düzenine ilişkin olup, mahkeme bunların varlığını re’sen araştırır. Gerekli koşulların bulunmadığını tespit ederse, talebin reddine karar verir. Bu kararın gerekçesinde, şartlardan hangisinin ya da hangilerinin mevcut olmadığını dayanaklarıyla açıklaması gerekir. Konkordatonun feshi sebeplerinden birinin tasdik aşamasında tespit edilmesi durumunda da tasdik talebi reddedilir. Bahsi geçen maddede sayılan tasdik şartlarından bir tanesi de, konkordato projesinde teklif edilen tutarın borçlunun kaynakları ile orantılı olması şartıdır.
Mahkeme konkordatoyu tasdik ederse proje, kabul oyu vermeyen alacaklılar dahil projeden etkilenen alacaklıları bağlar. Tasdik kararında alacaklıların hangi ölçüde alacaklarından vazgeçtiği ve borçlunun hangi takvimle ödeyeceği belirtilir. Mahkeme, uygulamayı denetlemek için bir kayyım da atayabilir (İİK m. 306).
Konkordato tasdik edilmezse mahkeme talebi reddeder. Borçlu iflasa tabiyse ve doğrudan iflas sebeplerinden biri varsa, mahkeme borçlunun iflasına re’sen karar verir (İİK m. 308).
Alacaklı olarak ne yapmalısınız?
- Mühlet kararı ilan edildiğinde alacağınızı süresi içinde komisere bildirin. Bildirilmeyen alacak oylamaya katılamaz.
- Borçlunun mühlet sırasında yaptığı işlemleri takip edin. Mal kaçırma şüphesi varsa komisere ve mahkemeye bildirin.
- Projenin iflasa göre size daha fazla ödeme sağlayıp sağlamadığını karşılaştırın. Gerekirse tasdik duruşmasında itiraz edin.
- Alacağınız rehinle güvence altındaysa, rehnin takdir edilen değerine göre teminatsız kalan kısım için oy kullanırsınız.
Sıkça sorulan sorular
Konkordato ilan eden şirketten alacağımı nasıl alırım?
Alacağınızı komisere bildirin ve alacaklılar toplantısına katılın. Konkordato tasdik edilirse alacağınızı projede belirlenen oran ve vadeyle alırsınız.
Konkordato sürecinde icra takibi yapılabilir mi?
Mühlet süresince kamu alacakları dahil yeni takip yapılamaz, mevcut takipler durur. İşçi alacakları gibi birinci sıra imtiyazlı alacaklar için haciz yoluyla takip yapılabilir.
Konkordato ne kadar sürer?
Geçici mühlet en çok beş ay, kesin mühlet uzatmayla birlikte en çok on sekiz aydır. Mühletler toplamda yirmi üç ayı geçemez. Tasdikten sonraki ödeme planının süresi ise projeye göre değişir.
Konkordato başvurusu reddedilirse ne olur?
Talep reddedilir ve mühletin koruması sona erer. Borçlu iflasa tabiyse ve doğrudan iflas sebeplerinden biri varsa mahkeme iflasına re’sen karar verir.
Sonuç
Konkordato borçlu için icra baskısından nefes alma, alacaklı için de iflastan daha fazlasını alma imkânı sunar. Borçlu olarak başvurmadan önce makul güvence raporunu hazırlatın ve projenin gerçekçi olduğundan emin olun. Alacaklıysanız, mühlet ilanından sonra alacağınızı süresinde komisere bildirmeyi kaçırmayın.
Mevzuat: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu.
Bu yazı, 22 Ekim 2026 tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan mevzuata göre hazırlanmıştır. Genel bilgilendirme amaçlıdır; somut durumunuz için hukuki destek alınız.