Yabancı Plakalı Araç Kazası: Yeşil Kart, TMTB ve Tazminat Başvurusu

Yaz aylarında gurbetçilerin, yıl boyunca da turistlerin ve uluslararası taşımacılık yapan tırların ülkeye girişiyle birlikte Türkiye yollarında yabancı plakalı araç sayısı artar. Bu araçlardan birinin karıştığı kazada zarar gören kişi, çoğu zaman kimden tazminat isteyeceğini bilemez. Karşı tarafın sigortası yabancı bir ülkede düzenlenmiştir, sürücü birkaç gün içinde ülkeden ayrılabilir ve iletişim dil nedeniyle güçleşebilir. Türk hukuku bu sorunu Yeşil Kart sistemi, sınır kapılarında yapılan zorunlu trafik sigortası ve Güvence Hesabı aracılığıyla çözer. Bu yazıda yabancı plakalı araç kazasında kaza yerinde yapılması gerekenler, başvurulacak kurum, gerekli belgeler ve dava yolu anlatılmaktadır.

Kanun metni

Yeşil Kart sistemi nedir?

Yeşil Kart, araçların başka ülkelerde verdikleri zararları karşılayan uluslararası bir motorlu araç sigortası belgesidir. Sistem, Birleşmiş Milletler Avrupa Ekonomik Komisyonunun öncülüğünde kurulmuştur ve bugün Avrupa ülkeleri başta olmak üzere çok sayıda ülkeyi kapsar. Her üye ülkede bir ulusal büro bulunur. Türkiye’deki ulusal büro, İstanbul merkezli Türkiye Motorlu Taşıt Bürosudur (TMTB).

Sistemin temel mantığı şudur: Almanya’da sigortalanmış bir araç Türkiye’de kaza yaptığında, zarar gören Alman sigortacıyla uğraşmak zorunda kalmaz. Türkiye’deki ulusal büro olan TMTB, yabancı sigortacı adına hasarı ele alır, ödemeyi yapar ve daha sonra ödediği tutarı yabancı sigortacının bağlı olduğu ulusal büro aracılığıyla tahsil eder. Böylece zarar gören, Türkiye’de, Türkçe ve Türk hukukuna göre tazminatını alır.

Yeşil Kart belgesinin ön yüzünde, kapsanan ülkelerin kısaltmaları yer alır. Türkiye’nin kısaltması “TR”dir. Belgede TR kutusunun üzeri çizilmişse, o Yeşil Kart Türkiye’de geçerli değildir. Bu durumda araç sigortasız sayılır ve aşağıda anlatılan Güvence Hesabı yolu gündeme gelir.

Sınırda yapılan zorunlu trafik sigortası

Yeşil Kartı bulunmayan veya Yeşil Kartı Türkiye’yi kapsamayan yabancı araçlar, Türkiye’ye girerken sınır kapısında Türk zorunlu trafik sigortası yaptırmak zorundadır. Uygulamada “hudut sigortası” olarak bilinen bu poliçe, aracın Türkiye’de kalacağı süre için düzenlenir. Bu araçların sebep olduğu kazalarda zarar gören, doğrudan poliçeyi düzenleyen Türk sigorta şirketine başvurur. Süreç, Türk plakalı bir araçla yapılan kazadan farklı değildir.

Hudut sigortasının süresi sınırlıdır. Araç, poliçe süresinin bitmesinden sonra da Türkiye’de kalmışsa ve kaza bu tarihten sonra olmuşsa araç sigortasız sayılır. Bu nedenle poliçenin başlangıç ve bitiş tarihleri tutanağa mutlaka yazdırılmalıdır.

Kaza yerinde yapılması gerekenler

Yabancı plakalı araçla yapılan kazada, sürücünün kısa süre içinde ülkeden ayrılabileceği unutulmamalıdır. Bu nedenle kaza yerinde toplanan bilgiler, sonradan telafi edilemeyecek kadar önemlidir:

1. Trafik polisi veya jandarma çağrılmalıdır. Yabancı sürücüyle anlaşmalı tutanak düzenlemek dil sorunu nedeniyle hatalı sonuç doğurabilir. Resmî tutanak, hem kusur hem de karşı aracın sigorta bilgileri bakımından daha güvenlidir.
2. Yeşil Kart belgesinin fotoğrafı çekilmelidir. Belge numarası, sigortacının adı, ülke kodu, kapsanan ülkeler ve geçerlilik tarihleri okunur olmalıdır.
3. Pasaport, sürücü belgesi ve araç ruhsatı bilgileri alınmalıdır. Sürücünün ve aracın kayıtlı olduğu adresin bilinmesi, ileride dava açılması hâlinde önemlidir.
4. Sınır sigortası varsa poliçe fotoğrafı alınmalıdır.
5. Kaza yeri, araçların konumu ve hasarlar fotoğraflanmalı, varsa tanık bilgileri alınmalıdır.

Yaralanmalı kazalarda savcılık soruşturma başlatır. Yabancı uyruklu sürücü hakkında, kaçma şüphesi varsa yurt dışına çıkış yasağı gibi adli kontrol tedbirleri uygulanabilir. Bu tedbirler sürücünün yargılama boyunca ulaşılabilir olmasını sağlar.

TMTB’ye başvuru ve gerekli belgeler

Yeşil Kartlı araçla yapılan kazada başvuru, TMTB’ye veya yabancı sigortacının Türkiye’de atadığı hasar temsilcisine (correspondent) yapılır. TMTB, başvuru üzerine kendisi bir hasar dosyası açar veya dosyayı ilgili temsilciye yönlendirir. Başvuruda genellikle şu belgeler istenir:

• Kaza tespit tutanağı veya polis/jandarma raporu,
• Karşı aracın Yeşil Kart belgesinin fotokopisi veya fotoğrafı,
• Zarar görenin kimliği, sürücü belgesi ve araç ruhsatı,
• Hasar fotoğrafları ve ekspertiz raporu ya da onarım faturası,
• Yaralanmalı kazalarda hastane kayıtları, epikriz ve maluliyet raporu,
• Ölümlü kazalarda ölüm belgesi, veraset ilamı ve destek ilişkisini gösteren belgeler,
• Tazminatın ödeneceği banka hesap bilgisi.

Karayolları Trafik Kanununun 97. maddesi gereğince zarar gören, dava açmadan önce sigortacıya yazılı başvuru yapmalıdır. Yeşil Kart sisteminde bu başvuru TMTB’ye veya hasar temsilcisine yapılır. Sigortacı başvuruya on beş gün içinde yazılı cevap vermezse veya verdiği cevap talebi karşılamazsa dava yoluna gidilebilir.

Yabancı plakalı aracın sebep olduğu kazalarda uygulanacak hukuk konusunda tereddüt yoktur: Kaza Türkiye’de meydana gelmişse, Karayolları Trafik Kanununun hükümleri hem zarar gören bakımından hem de sigortacı bakımından aynen uygulanır. Bu nedenle sorumluluğun kapsamı, zamanaşımı, başvuru şartı ve teminat tutarları, Türk plakalı bir araçla yapılan kazadaki gibidir. Yeşil Kart sigortacısının yabancı olması, zarar görenin yabancı bir ülkede dava açmasını gerektirmez.

Davanın kime karşı açılacağı ise aracın sigorta türüne göre belirlenir. Yeşil Kartı bulunan araçlarda Türkiye Motorlu Taşıt Bürosu, yurt dışında düzenlenmiş Yeşil Kartlardan doğan talepler bakımından taraf olma ve tebligat kabul etme yetkisine sahiptir. Bu nedenle dava, Yeşil Kart sigortacısı adına Büroya karşı açılabilir. Büro, yabancı sigortacının Türkiye’de bir hasar temsilcisi atadığı durumlarda dosyayı bu temsilciye yönlendirebilir; ancak bu yönlendirme zarar görenin Büroya başvuru hakkını ortadan kaldırmaz. Sınırda Türk sigorta şirketinden trafik sigortası yaptırılmış araçlarda ise davalı, poliçeyi düzenleyen Türk sigorta şirketidir.

Tazminatın kapsamı ve sınırı

Yeşil Kart sisteminde zarar gören, kazanın meydana geldiği ülkenin hukukuna göre tazmin edilir. Türkiye’de meydana gelen bir kazada tazminat, Türk hukukuna ve en az Türk zorunlu trafik sigortası teminat tutarlarına göre belirlenir. Yabancı poliçedeki teminat Türk teminatından yüksekse, poliçe teminatı esas alınabilir. 2026 yılında Türk zorunlu trafik sigortasının araç başına maddi teminatı 400.000 TL, kişi başına bedeni teminatı 3.600.000 TL’dir. Bu tutarların ayrıntısı 2026 Trafik Sigortası Teminat Limitleri: Ne Kadar, Neyi Karşılar? yazımızda yer almaktadır.

Karşılanan zarar kalemleri, Türk plakalı araç kazasındakilerle aynıdır: araç hasarı, değer kaybı, sürekli sakatlık, geçici iş göremezlik, destekten yoksun kalma, bakıcı ve cenaze giderleri. Manevi tazminat ise zorunlu sigorta kapsamında değildir; yabancı sürücüye ve işletene karşı açılacak davada istenir.

Sigortasız veya kaçan yabancı araç

Yabancı araç sigortasızsa, Yeşil Kartı Türkiye’yi kapsamıyorsa veya sınır sigortasının süresi dolmuşsa zarar gören Güvence Hesabına başvurur. Araç kazadan sonra kaçmış ve plakası tespit edilememişse de aynı yol izlenir. Her iki hâlde Güvence Hesabı yalnızca ölüm ve yaralanmaya bağlı bedeni zararları karşılar; araç hasarı, yabancı aracın sürücüsü ve işletenine karşı genel hükümlere göre istenir. Güvence Hesabının kapsamı ve başvuru usulü Güvence Hesabı Nedir? Sigortasız veya Kaçan Araç Kazasında Tazminat yazımızda anlatılmıştır.

Dava açılması

TMTB veya hasar temsilcisi ödeme yapmazsa, eksik ödeme yaparsa ya da kusur konusunda uyuşmazlık çıkarsa dava yoluna gidilir. Dava, Yeşil Kart sisteminde TMTB’ye karşı açılabilir; Türk mahkemeleri bu davalarda yetkilidir. Kazanın Türkiye’de meydana gelmesi nedeniyle kaza yeri mahkemesi yetkilidir; zarar görenin yerleşim yeri mahkemesinde de dava açılabilir. Teminatı aşan zarar ve manevi tazminat için yabancı sürücü ve işleten de davalı gösterilebilir. Ancak yurt dışında yaşayan bir davalıya tebligat yapılması ve kararın onun bulunduğu ülkede icra edilmesi uzun sürebilir. Bu nedenle zararın mümkün olduğunca sigorta teminatı içinden karşılanması, zarar görenin yararınadır.

Zamanaşımı, Türk plakalı araç kazalarında olduğu gibi Karayolları Trafik Kanununun 109. maddesine göre belirlenir: zarar ve tazminat yükümlüsünün öğrenilmesinden itibaren iki yıl, her hâlde kazadan itibaren on yıl. Kaza bir suç oluşturuyorsa daha uzun olan ceza zamanaşımı uygulanır.

Türk plakalı aracın yurt dışında kaza yapması

Tersi durumda, yani Türk plakalı bir aracın yurt dışında kaza yapmasında da Yeşil Kart sistemi işler. Türk aracının sürücüsü yurt dışına çıkmadan önce kendi sigorta şirketinden Yeşil Kart almalıdır. Yurt dışında kusurlu olarak kaza yapan Türk sürücünün verdiği zarar, kazanın olduğu ülkedeki ulusal büro tarafından karşılanır ve TMTB aracılığıyla Türk sigortacıdan tahsil edilir. Türk sürücü kazada zarar görmüşse, o ülkenin hukukuna göre karşı tarafın sigortacısına veya ulusal büroya başvurur. Avrupa Birliği ülkelerinde, zarar görenin kendi ülkesindeki hasar temsilcisine başvurmasına imkân tanıyan özel kurallar bulunsa da bu kurallar Türkiye’de oturan zarar görenler için aynı şekilde uygulanmayabilir.

Örnek olay

Ağustos ayında Antalya’da, Alman plakalı bir minibüs kırmızı ışıkta geçerek Türk plakalı bir otomobile çarpar. Otomobilin sürücüsü kolundan yaralanır. Trafik polisi tutanak düzenler ve minibüsün Yeşil Kart belgesindeki bilgileri tutanağa yazar. Otomobil sahibi, araç hasarı ve değer kaybı için ekspertiz raporu aldırır; yaralı sürücü tedavisinin bitmesinin ardından üniversite hastanesinden maluliyet raporu alır. Başvuru, Yeşil Kart belgesinde yazan sigortacının Türkiye temsilcisine yapılır. Temsilci araç hasarını öder; ancak değer kaybını ve sürekli sakatlık tazminatını düşük hesaplar. Zarar gören, TMTB’ye karşı dava açar. Mahkeme, Türk hukukuna göre aldırdığı bilirkişi raporları doğrultusunda değer kaybı ile sakatlık tazminatının bakiyesine hükmeder. Manevi tazminat için ise Alman sürücü ve işleten şirket aleyhine ayrıca talepte bulunulur.

Yargıtay kararlarında Yeşil Kart ve husumet

Yabancı plakalı araçların karıştığı kazalarda en sık yapılan hata, davanın yanlış kuruma yöneltilmesidir. Yeşil Kartı bulunan araç için Güvence Hesabına, sigortası bulunmayan araç için Türkiye Motorlu Taşıt Bürosuna dava açılması, davanın husumet yönünden reddine veya kararın bozulmasına yol açabilir. Yargıtay, bu ayrımın dosya kapsamında resmî yazılarla açıklığa kavuşturulmasını aramaktadır.

Yeşil Kart araştırılmadan karar verilemez

Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, kazaya karışan yabancı plakalı aracın Yeşil Kartının bulunup bulunmadığı araştırılmadan Güvence Hesabı aleyhine kurulan hükmü bozmuştur:

Bu kararın uygulamadaki sonucu açıktır: Dava açılmadan önce Türkiye Motorlu Taşıt Bürosundan ve Türkiye Sigorta ve Reasürans Şirketleri Birliğinden aracın kaza tarihinde geçerli bir Yeşil Kartı veya hudut sigortası bulunup bulunmadığı yazılı olarak sorulmalıdır. Bu bilgi dava dilekçesinde doğru kuruma husumet yöneltilmesini sağlar.

Yeşil Kart bilgisinin sonradan değişmesi

Yeşil Kart bilgisi bazen kaza tarihinden yıllar sonra netleşir. Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin incelediği bir dosyada, Büro önce aracın Yeşil Kart sertifikasının bulunmadığını bildirmiş, daha sonra yabancı sigortacının Türkiye temsilcisine teminat onayı iletildiği anlaşılmıştır. Daire, aynı kazaya ilişkin diğer dosyanın da değerlendirilmesi gerektiğini belirtmiştir:

Bu tür belirsizliklerde, aynı kaza nedeniyle hem Büroya hem de Güvence Hesabına karşı dava açılmışsa dosyaların birlikte değerlendirilmesi istenmelidir. Aksi hâlde iki ayrı dosyada birbiriyle çelişen sonuçlar doğabilir.

Büronun sorumluluğu Türk zorunlu sigortası gibidir

Bölge adliye mahkemelerinin Yargıtay denetiminden geçen kararlarında, Yeşil Kart poliçesinin Türkiye’de düzenlenmiş zorunlu mali sorumluluk sigortası gibi değerlendirildiği vurgulanmaktadır. Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin incelediği bir dosyada bölge adliye mahkemesinin gerekçesi şöyle aktarılmıştır:

Aynı değerlendirme, Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, E. 2025/13331, K. 2026/1802, T. 18.02.2026 sayılı kararda aktarılan bölge adliye mahkemesi gerekçesinde de yer almaktadır. Bu yaklaşım, Büronun sorumluluğunun Karayolları Trafik Kanununun 91. maddesi ve zorunlu mali sorumluluk sigortası esaslarına göre belirleneceği anlamına gelir. Teminatı aşan zarar için ise aracın işleteni ve sürücüsü genel hükümlere göre sorumlu kalır.

Türk aracının yurt dışındaki kazasında Türk sigortacıya husumet

Türk plakalı aracın Yeşil Kart sistemine dahil bir ülkede yaptığı kazada, o aracın Türkiye’deki Yeşil Kart sigortacısına Türkiye’de dava açılması sık rastlanan bir hatadır. Yargıtay, İtalya’da meydana gelen tek taraflı kazada vefat eden sürücünün yakınlarının Türk sigortacıya açtığı davada şu sonuca ulaşmıştır:

Bu kararın gerekçesinde Yeşil Kart poliçesinin, kazanın meydana geldiği ülkede düzenlenmiş zorunlu mali sorumluluk sigortası gibi kabul edileceği belirtilmiştir. Aynı yaklaşım Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, E. 2022/3407, K. 2022/7863, T. 30.05.2022 sayılı kararda da tekrarlanmıştır. Buna göre yurt dışındaki kazada talep, kural olarak kazanın olduğu ülkenin hukukuna ve o ülkenin ulusal bürosu üzerinden ileri sürülmelidir.

Uygulamada dikkat edilecek noktalar

• Dava açmadan önce aracın Yeşil Kart veya hudut sigortası durumu Büro ve Türkiye Sigorta ve Reasürans Şirketleri Birliğinden yazılı olarak sorulmalıdır.
• Karayolları Trafik Kanununun 97. maddesine göre yazılı başvuru yapılmadan sigortacıya veya Büroya karşı dava açılması, dava şartı yokluğu itirazına yol açar. Başvurunun tarihi ve içeriği belgelenmelidir.
• Araç mahrumiyeti, kira bedeli ve kâr kaybı gibi dolaylı zararlar Karayolları Trafik Kanununun 92. maddesinin (k) bendi uyarınca zorunlu trafik sigortası teminatı dışındadır. Bu kalemler Büroya değil, yabancı aracın işleteni ve sürücüsüne karşı istenir.
• Manevi tazminat da aynı maddenin (f) bendi gereğince zorunlu sigorta kapsamında değildir.
• Sigortacıya ve Büroya karşı açılacak davada zamanaşımı, Karayolları Trafik Kanununun 109. maddesindeki sürelere tabidir. Fiil suç oluşturuyorsa ceza zamanaşımı süresi uygulanır.
• Yabancı ülkede yaşayan işletene karşı alınan kararın o ülkede icrası, ayrı bir tanıma ve tenfiz sürecini gerektirebilir. Bu nedenle mümkün olan her durumda Türkiye’de sorumlu tutulabilecek Büro veya sigortacı davaya dahil edilmelidir.

Sıkça sorulan sorular

Sonuç

Yabancı plakalı araçla yapılan kazada zarar gören, tazminatını Türkiye’de ve Türk hukukuna göre alabilir. Yeşil Kartlı araçlarda muhatap TMTB veya hasar temsilcisi, sınırda trafik sigortası yaptırılmış araçlarda poliçeyi düzenleyen Türk sigorta şirketi, sigortasız ya da kaçan araçlarda ise Güvence Hesabıdır. Kaza yerinde Yeşil Kart bilgilerinin eksiksiz kayda geçirilmesi ve resmî tutanak düzenlettirilmesi, sonraki sürecin hızını belirler. Trafik kazasındaki tazminat kalemlerinin genel çerçevesi için Trafik Kazasında Maddi ve Manevi Tazminat yazımıza bakılabilir.

Mevzuat: 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu.

Bu yazı, 12 Kasım 2026 tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan mevzuata göre hazırlanmıştır. Genel bilgilendirme amaçlıdır; somut durum için hukuki destek alınmalıdır.