Av. Emrah Karatay
Ev işlerinin yapılmaması, yemeğin hazırlanmaması veya evin temizliğinin ihmal edilmesi, Türk Medeni Kanunu’nda ayrı bir boşanma sebebi olarak düzenlenmemiştir. Bu tür ihmaller, evlilik birliğinin temelinden sarsılması (TMK m. 166/1) sebebiyle açılan davalarda diğer olaylarla birlikte kusur olarak değerlendirilebilir. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, ev işlerini yapmamayı hakaret ve güven sarsıcı davranış gibi olaylarla birlikte ele alarak kusur belirlemesine yansıtmaktadır. Ancak günümüz hukukunda ev işleri yalnızca kadına ait bir görev değildir: TMK m. 185 ve 186, birliğin mutluluğunu sağlama ve giderlere katılma yükümlülüğünü iki eşe birlikte yükler. Bu nedenle ev işlerine hiç katkı vermeyen erkek eş de kusurlu sayılabilir.
Bu yazı, ev içi iş bölümüne ilişkin uyuşmazlıkların boşanma davasındaki yerini ele alır. Eşlerin karşılıklı hak ve yükümlülüklerinin tamamı Eşlerin Hak ve Yükümlülükleri (TMK 185) yazımızda, genel boşanma sebebinin şartları ise Şiddetli Geçimsizlik Nedeniyle Boşanma yazımızda anlatılmıştır.
KISA CEVAP
- Ev işlerini yapmamak tek başına bir boşanma sebebi değildir; TMK m. 166/1 kapsamında diğer olaylarla birlikte tartılır.
- Ev işlerini yapmayan, güven sarsıcı davranan ve eşine hakaret eden kadın ağır, ihtiyaçları karşılamayan ve ailesinin müdahalesine sessiz kalan erkek az kusurlu bulunmuştur (Yargıtay 2. HD, 2024/1912 E., 2024/9220 K.).
- Ev işleri iki eşin ortak sorumluluğudur; çalışan eşin ev işlerine katkı vermemesi de kusur sayılabilir.
- Ev işi ve çocuk bakımı, birliğin giderlerine katkı olarak kabul edilir (TMK m. 196/2).
- Ev işlerine ilişkin vakıalar dava ve cevap dilekçelerinde ileri sürülmelidir; sonradan eklenemez.
- Eşin yemeklerini küçümsemek, ev işleri yüzünden aşağılamak da kusur oluşturur.
Kanun metni
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 186/3 ve m. 196/2
Eşler birliğin giderlerine güçleri oranında emek ve malvarlıkları ile katılırlar.” / “Eşin ev işlerini görmesi, çocuklara bakması, diğer eşin işinde karşılıksız çalışması, katkı miktarının belirlenmesinde dikkate alınır.
Ev işleri hukuken kimin görevidir?
1926 tarihli Türk Kanunu Medenisi, kocayı “birliğin reisi” olarak tanımlar ve kadının ev işlerini görmesini öngörürdü. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu bu anlayışı terk etmiştir. Yürürlükteki kanuna göre eşler birliği beraberce yönetir (TMK m. 186/2), birliğin mutluluğunu elbirliğiyle sağlar ve çocukların bakımına, eğitimine ve gözetimine beraberce özen gösterir (TMK m. 185/2). Birliğin giderlerine ise güçleri oranında emek ve malvarlıklarıyla katılırlar (TMK m. 186/3).
Bu düzenlemelerin sonucu şudur: Ev işleri, cinsiyete bağlı bir görev değil, eşlerin kendi aralarında paylaştıkları ortak bir sorumluluktur. Eşlerden biri dışarıda çalışıp gelir getirirken diğeri ev işlerini ve çocuk bakımını üstlenebilir; bu da birliğin giderlerine katkının bir biçimidir. Kanun, TMK m. 196/2’de ev işlerini görmeyi, çocuklara bakmayı ve diğer eşin işinde karşılıksız çalışmayı açıkça “katkı” olarak tanımlar.
Ev işlerini yapmamak ne zaman kusur sayılır?
Kusurun ölçüsü: iş bölümünün ihlali
Kusur, eşlerin fiilen benimsediği iş bölümünün haklı bir sebep olmadan ihlal edilmesinden doğar. Ev işlerini üstlenen eşin bu görevleri sürekli ve ağır biçimde ihmal etmesi, evin yaşanamaz hâle gelmesi, çocukların bakımsız kalması, diğer eşi ve çocukları beslenme veya temizlik bakımından mağdur etmesi kusur olarak değerlendirilir. Tek tek eksiklikler, belirli dönemlerde yaşanan aksamalar veya farklı düzen anlayışları ise kusur sayılmaz.
Yargıtay kararı
Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 28.11.2024 tarihli, 2024/1912 E., 2024/9220 K. sayılı kararına konu olayda erkek, kadının başka biriyle ilişki yaşadığını, ev işlerini yapmadığını, çok geç uyandığını ve hakaret ettiğini ileri sürmüştür. Kadın ise erkeğin ailesinin evliliğe sürekli müdahale ettiğini, erkeğin maaşını dayısına verdiğini ve ziynetlerini borçlarını kapatmak için aldığını savunmuştur.
Bölge adliye mahkemesi, kadının sadakat yükümlülüğüne aykırı güven sarsıcı davranışlarda bulunduğunu, ev işlerini yapmadığını ve erkeğe devamlı olarak hakaret ettiğini; erkeğin de evin ve kadının ihtiyaçlarını karşılamadığını ve ailesinin müdahalesine sessiz kaldığını tespit etmiştir. Bu tespitle kadın ağır, erkek az kusurlu bulunmuş ve iki davanın da kabulüyle boşanmaya karar verilmiştir. Yargıtay, kusur belirlemesine ilişkin bu kararı onamıştır.
Karar, ev işlerini yapmamanın tek başına değil, güven sarsıcı davranış ve hakaretle birlikte değerlendirildiğini göstermektedir. Ayrıca erkeğin evin ihtiyaçlarını karşılamaması da kusur sayılmıştır; yani “ev işleri” ile “evin ihtiyaçlarını karşılama” birbirini tamamlayan yükümlülükler olarak ele alınmıştır.
Usul kuralı: vakıa dilekçede olmalı
Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 25.09.2025 tarihli, 2024/9317 E., 2025/7881 K. sayılı kararında, yalnızca kadının kanun yoluna başvurduğu bir dosyada kaldırma kararlarından sonra verilen yeni hükümde kadına ilk kararda yüklenmemiş olan “çalışmadığı dönemlerde bile evde düzenli temizlik yapmadığı” gibi vakıaların kusur olarak eklenmesi, kadın lehine oluşan usuli kazanılmış hak nedeniyle bozma sebebi yapılmıştır. Bu karar, ev işlerine ilişkin iddiaların da diğer vakıalar gibi usul kurallarına bağlı olduğunu ve sonradan eklenemeyeceğini göstermektedir.
Yargıtay’ın güncel bozma kararları
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, ev işlerinin ihmalini kusur değerlendirmesinde dikkate almayan kararları bozmaktadır. Bu kararlarda dikkat çeken ortak nokta, ev işlerinin ihmalinin “birlik görevlerinin yerine getirilmemesi” olarak nitelendirilmesi ve özellikle ev işlerini fiilen üstlenmiş olan eş bakımından değerlendirilmesidir.
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2024/10638, K. 2025/6253, T. 23.06.2025
Ev hanımı olan davalının temizlik, yemek gibi ev işlerini yapmamak suretiyle birlik görevlerini yerine getirmediği anlaşıldığından bu vakaların da kadına ayrıca kusur olarak yüklenmesi gerekmektedir.
Bu dosyada Daire, sadakat yükümlülüğüne aykırı davranan, ortak çocuklara fiziksel şiddet uygulayan ve birlik görevlerini yerine getirmeyen eşin, diğer eşe fiziksel şiddet uygulayan eşe göre daha ağır kusurlu olduğunu kabul etmiş ve tarafları eşit kusurlu sayan kararı bozmuştur. Kararda ev işlerinin ihmali tek başına belirleyici olmamış, diğer kusurlarla birlikte kusur dengesini değiştiren bir unsur olarak ele alınmıştır.
Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin E. 2022/10216, K. 2023/636, T. 21.02.2023 sayılı kararında ise kusur dengesi ters yönde düzeltilmiştir. Dosyada erkek eşin eşini dövmekle tehdit ettiği, onu sürekli aşağıladığı ve yalnız bıraktığı; kadın eşin ise ev hanımı olmasına rağmen temizlik ve yemek gibi ev işlerini yapmadığı ve doğumdan sonra bebeğiyle ilgilenmediği tespit edilmiştir. Daire, bu davranışlar karşısında tarafların eşit kusurlu kabul edilmesi gerektiğini belirterek erkeği ağır, kadını az kusurlu sayan kararı bozmuştur.
Bu iki karar, ev işlerinin ihmalinin kusur terazisinde gerçek bir ağırlık taşıdığını göstermektedir. Tehdit ve aşağılama gibi ağır kusurlar karşısında bile, ev işlerini ve çocuk bakımını üstlenmiş eşin bu görevleri ihmal etmesi, kusur dağılımını eşitliğe çekebilecek nitelikte görülmüştür.
Sağlık sorunu ve haklı sebep
Ev işlerinin yapılamamasının sağlık sorununa bağlı olması, o dönem bakımından kusuru ortadan kaldırır. Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin E. 2023/2808, K. 2024/161, T. 11.01.2024 sayılı kararına konu dosyada ilk derece mahkemesi, trafik kazası geçirdiği için aksayarak yürüyen ve kolunu hareket ettirmekte zorlanan kadına kaza sonrasındaki dönem için ev işleri bakımından kusur yüklenemeyeceğini kabul etmiştir. Aynı mahkeme, tanık beyanlarına dayanarak kaza öncesinde de kadının ev işlerini yapmakta ve çocukla ilgilenmekte isteksiz olduğunu tespit etmiş ve bu dönem bakımından kusur yüklemiştir.
Bu ayrım uygulamada önemlidir. Sağlık sorunu ileri süren eş, rahatsızlığın başlangıç tarihini tıbbi belgelerle ortaya koymalıdır; çünkü mahkeme, rahatsızlıktan önceki ve sonraki dönemleri ayrı ayrı değerlendirebilir.
Ev işleri yalnızca kadının sorumluluğu değil
Ev işlerinin cinsiyete bağlı bir görev olmadığı, ilk derece mahkemelerinin gerekçelerinde de açıkça yer almaktadır. Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin E. 2023/40, K. 2023/3003, T. 07.06.2023 sayılı kararına konu dosyada ilk derece mahkemesi, düzenli bir işi olmayan ve çalışmasına engel bir rahatsızlığı da tespit edilmeyen erkek eşin evin geçimini sağlama sorumluluğunu üstlenmediğini, eşini ailesinin yanında aşağıladığını ve ondan emir verir tarzda taleplerde bulunduğunu tespit etmiştir. Mahkeme gerekçesinde, yemek ve temizlik gibi işlerin yalnızca kadının sorumluluğunda olmadığını, erkeğin de gücü yettiğince eşine yardım etmesi gerektiğini ve kadına yönelik emrivaki konuşmaların onu manevi anlamda yıprattığını belirtmiştir.
Bu gerekçe, makalenin önceki bölümlerinde anlatılan ilkeyi somut bir olaya uygular: ev işlerine hiç katkı vermeyen, üstelik ev işleri üzerinden eşini aşağılayan eş, kusur değerlendirmesinde aleyhine sonuç doğuran bir tutum sergilemiş olur.
Dilekçede ev işleri iddiası nasıl yazılmalı?
Ev işlerinin yapılmadığı iddiası, dilekçede genel bir şikâyet olarak değil, somut vakıalar olarak yazılmalıdır. Yargıtay kararlarına konu dosyalarda kusur olarak kabul edilen vakıalar şu niteliktedir: evin temizliğinin sürekli ihmal edilmesi, düzenli yemek yapılmaması, çocuğun bakımıyla ilgilenilmemesi, ev işlerinin başka bir aile üyesine bırakılması. Bu vakıaların hangi dönemde yaşandığı, eşlerin o dönemde çalışıp çalışmadığı ve iş bölümünün nasıl olduğu da dilekçede belirtilmelidir. İki eşin de çalıştığı bir dönemde ev işlerinin ihmali iddia ediliyorsa, iddia eden eşin kendisinin ev işlerine ne ölçüde katıldığı da sorgulanacaktır.
Haklı sebepler
Ev işlerinin yapılamaması aşağıdaki hâllerde kusur sayılmaz veya kusurun ağırlığı azalır:
| Durum | Değerlendirme |
|---|---|
| Hastalık, ameliyat, gebelik ve doğum sonrası dönem | Haklı sebep; diğer eşin yardım etmesi beklenir |
| Ağır çalışma koşulları, iki eşin de tam zamanlı çalışması | Ev işlerinin paylaşılması beklenir; tek eşe yüklenemez |
| Depresyon ve benzeri psikolojik rahatsızlıklar | Tedavi süreci haklı sebep; tedaviden kaçınma ayrı değerlendirilir |
| Küçük çocuk, engelli veya hasta yakın bakımı | Bakım yükü ev işlerinin aksamasını haklı kılabilir |
| Diğer eşin şiddeti, sürekli aşağılaması | Ev işlerinin aksaması bu davranışların sonucu sayılabilir |
Ters yönlü kusur: ev işlerine hiç katkı vermemek
Ev işleri ortak sorumluluk olduğundan, eşlerden birinin dışarıda çalışıyor olması onu ev işlerinden tamamen muaf kılmaz. Özellikle iki eşin de çalıştığı ailelerde, ev işlerinin ve çocuk bakımının tamamen bir eşe bırakılması, diğer eşin evle ve çocuklarla ilgilenmemesi kusur olarak ileri sürülebilir. 2024/1912 E. sayılı kararda erkeğin evin ve eşinin ihtiyaçlarını karşılamamasının kusur sayılması da, yükümlülüğün iki yönlü olduğunu göstermektedir.
Eşin ev işlerindeki performansını sürekli eleştirmek, başkalarının yanında “beceriksiz”, “pasaklı” gibi ifadelerle küçük düşürmek veya yemekleri çöpe atmak, ev işlerini yapmamaktan daha ağır bir kusur olarak değerlendirilebilir. Bu davranışlar hakaret ve onur kırıcı davranış niteliği taşır.
Ev işi ve mal paylaşımı
Ev işlerinin boşanmadaki bir diğer önemli yönü, mal rejiminin tasfiyesidir. Edinilmiş mallara katılma rejiminde ev işlerini üstlenen ve geliri olmayan eş de diğer eşin evlilik süresince edindiği malların artık değerinin yarısı üzerinde hak sahibidir (TMK m. 236/1). Bu hakkın kaynağı, ev işi ve çocuk bakımının birliğe yapılan bir katkı olarak kabul edilmesidir. Ev işlerini yapmamak, katılma alacağını azaltan bir sebep olarak kanunda sayılmamıştır; pay azaltma yalnızca zina ve hayata kast hâllerinde mümkündür (TMK m. 236/2).
1 Ocak 2002 öncesine ait mal edinimlerinde uygulanan mal ayrılığı rejiminde ise ev hanımı eşin katkı payı alacağı, ev işlerinin değil, malın edinilmesine yapılan somut katkının ispatına bağlıdır. Ayrıntılar için Boşanmada Mal Paylaşımı yazımıza bakılabilir.
İspat
Ev işlerinin yapılmadığı iddiası, evin içinde yaşanan bir olgu olduğundan şu delillerle ispat edilir:
- Eve sık gelen aile üyeleri, komşular ve arkadaşların tanıklığı,
- Evin durumunu gösteren fotoğraflar (tarihli ve gerçeği yansıtan),
- Sosyal inceleme raporunda evin düzenine ilişkin tespitler,
- Eşler arasındaki yazışmalar.
Tanıkların “evin dağınık olduğunu gördüm” gibi soyut ifadeler yerine, hangi tarihlerde, hangi durumu bizzat gördüklerini anlatması gerekir. Bir veya iki ziyaretteki dağınıklık, sürekli ve ağır bir ihmali ispatlamaya yetmez.
Boşanmanın sonuçları
Kusur ve tazminat
Ev işlerini yapmamak çoğu dosyada hafif veya orta derecede bir kusur olarak değerlendirilir. Ağır kusur tespiti, genellikle bu ihmale hakaret, sadakatsizlik veya çocukların ihmali gibi davranışlar eşlik ettiğinde yapılır. Tazminat, kusursuz veya daha az kusurlu eş lehine verilir (TMK m. 174).
Nafaka
Ev işlerini yapmadığı gerekçesiyle kusurlu bulunan eş, kusuru diğerinden daha ağır değilse yoksulluk nafakası isteyebilir. Ev işlerini ve çocuk bakımını üstlendiği için çalışma hayatından uzak kalan eşin boşanma yüzünden yoksulluğa düşmesi, yoksulluk nafakasının tipik bir gerekçesidir.
Velayet
Ev işlerini ve çocukların bakımını ağır biçimde ihmal eden ebeveynin bu davranışı, velayet değerlendirmesinde çocuğun üstün yararı bakımından dikkate alınabilir. Ancak salt ev düzenine ilişkin farklılıklar velayeti belirleyen bir etken değildir.
Örnek olay
U ve V’nin iki çocuğu vardır ve ikisi de tam zamanlı çalışmaktadır. Evlilik boyunca ev işleri ve çocukların bakımı tamamen U’ya kalmış, V eve geldiğinde dinlenmeyi tercih etmiş ve U’nun hazırladığı yemekleri başkalarının yanında sık sık eleştirmiştir. U, son iki yılda yorgunluk nedeniyle ev işlerini aksatmaya başlamıştır. V, U’nun ev işlerini yapmadığını ileri sürerek dava açar.
Mahkeme, iki eşin de çalıştığını, ev işlerinin ortak sorumluluk olduğunu, V’nin ev işlerine ve çocuk bakımına katkı vermediğini ve U’yu başkalarının yanında küçük düşürdüğünü tespit eder. U’nun son dönemdeki aksamaları ise ağır iş yükünün sonucu olarak değerlendirilir. V ağır, U az kusurlu bulunur. U’nun karşı davası da kabul edilerek boşanmaya ve U lehine manevi tazminata hükmedilir.
Sıkça sorulan sorular
Eşim yemek yapmıyor, boşanma sebebi olur mu?
Tek başına yeterli görülmez. Sürekli ve ağır bir ihmal, başka kusurlu davranışlarla birlikte ileri sürülürse kusur belirlemesine yansır.
Ev işleri kadının görevi midir?
Değildir. Yürürlükteki Türk Medeni Kanunu, birliğin yönetimini ve giderlere katılmayı iki eşe birlikte yükler.
Çalışan kadın ev işlerini yapmazsa kusurlu sayılır mı?
İki eş de çalışıyorsa ev işlerinin paylaşılması beklenir. Ev işlerinin tamamen kadından beklenmesi ve ona kusur yüklenmesi kural olarak kabul edilmez.
Ev işlerini yapmayan eş mal paylaşımında payını kaybeder mi?
Kaybetmez. Pay azaltma yalnızca zina ve hayata kast hâllerinde mümkündür.
Ev hanımının mal paylaşımında hakkı var mı?
Vardır. Edinilmiş mallara katılma rejiminde ev işi ve çocuk bakımı birliğe katkı sayılır ve eş artık değerin yarısını isteyebilir.
Sonraki adım
Ev içi iş bölümüne ilişkin uyuşmazlıkların boşanma davasına taşınmadan önce eşler arasında açıkça konuşulması ve gerekirse aile danışmanlığından destek alınması yararlıdır. Dava açılacaksa ev işlerinin yapılmadığı iddiası somut olaylar, tarih aralıkları ve görgüye dayalı tanıklarla desteklenmeli, diğer kusurlu davranışlarla birlikte dilekçede eksiksiz ileri sürülmelidir. Ev işlerini ve çocuk bakımını üstlendiği için çalışamayan eşin ise nafaka ve mal rejiminden doğan haklarını dava aşamasında ayrıca talep etmesi gerekir.
Mevzuat: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 166, 174, 175, 185, 186, 196, 236; Yargıtay 2. HD, 28.11.2024, 2024/1912 E., 2024/9220 K.; Yargıtay 2. HD, 25.09.2025, 2024/9317 E., 2025/7881 K..
Bu yazı, 12 Kasım 2026 tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan mevzuata göre hazırlanmıştır. Genel bilgilendirme amaçlıdır; somut durum için hukuki destek alınmalıdır.