Abonelik Sözleşmesinin Feshi ve Taahhütlü Abonelikte Cayma Bedeli

İnternet, cep telefonu, dijital yayın platformu, dergi veya spor salonu üyeliği gibi abonelikler, tüketicinin bir mal veya hizmeti düzenli aralıklarla almasını sağlayan sözleşmelerdir. Bu sözleşmelerden çıkmak isteyen tüketiciler çoğunlukla iki sorunla karşılaşır: İptal talebinin zorlaştırılması ve taahhüt süresi dolmadan ayrılan aboneye kesilen “cayma bedeli”. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun (TKHK) m. 52 ve Abonelik Sözleşmeleri Yönetmeliği, abonelik ilişkisinin kuruluşunu ve sona ermesini ayrıntılı olarak düzenler. Bu yazıda fesih hakkı, fesih yöntemi, cayma bedelinin hesaplanması ve itiraz yolları anlatılmaktadır.

Kanun metni

Hangi sözleşmeler abonelik sayılır?

TKHK m. 52’deki tanım geniştir. Uygulamada abonelik sözleşmesi sayılan ilişkiler şunlardır:

• Sabit ve mobil internet, cep telefonu ve sabit telefon hatları,
• Uydu ve kablolu televizyon, dijital film, dizi ve müzik platformları,
• Gazete ve dergi abonelikleri,
• Spor salonu, yüzme havuzu ve kulüp üyelikleri,
• Elektrik, su ve doğal gaz abonelikleri,
• Düzenli teslim edilen gıda, kozmetik veya kahve kutusu gibi ürün abonelikleri.

Elektronik haberleşme hizmetlerinde (internet, telefon, televizyon) TKHK ve Abonelik Sözleşmeleri Yönetmeliği’nin yanında Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumunun (BTK) tüketici haklarına ilişkin yönetmeliği de uygulanır. Elektrik ve doğal gazda ise Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun düzenlemeleri devreye girer.

Sözleşmenin kurulması ve tüketiciye verilmesi

Abonelik sözleşmesi yazılı olarak veya mesafeli (internet, telefon, uygulama) yoldan kurulabilir. Hangi yolla kurulursa kurulsun, sözleşmenin bir nüshasının kâğıt üzerinde veya kalıcı veri saklayıcısı ile tüketiciye verilmesi zorunludur (TKHK m. 52/2). Sözleşmede aboneliğin süresi, ücreti, ödeme dönemleri, varsa taahhüt süresi ve taahhüt karşılığı sağlanan faydalar ile fesih yöntemi açıkça yer almalıdır.

Mesafeli yoldan kurulan aboneliklerde tüketicinin ayrıca on dört günlük cayma hakkı bulunur. Bu süre içinde tüketici, hiçbir gerekçe göstermeden ve cezai şart ödemeden abonelikten vazgeçebilir. Cayma süresi içinde tüketicinin onayıyla hizmetin ifasına başlanmışsa cayma hakkı sınırlanabilir. Cayma hakkının ayrıntıları için Cayma Hakkı: İnternetten Alışverişte 14 Gün, İade Süreci ve İstisnalar yazımıza bakılabilir.

Fesih hakkı

Abonelik sözleşmesi tüketiciyi süresiz olarak bağlamaz. TKHK m. 52 ve Abonelik Sözleşmeleri Yönetmeliği (RG 24.01.2015, 29246) uyarınca tüketici, aboneliği herhangi bir gerekçe göstermeksizin ve cezai şart ödemeksizin feshedebilir. TKHK m. 52/4’e göre bu hak, belirsiz süreli abonelikler ile süresi bir yıldan uzun belirli süreli abonelikler için her zaman kullanılabilir. Süresi bir yıldan kısa belirli süreli aboneliklerde ise tüketici, sağlayıcının sözleşme koşullarında değişiklik yapması hâlinde sözleşmeyi feshedebilir.

Fesih hakkının kullanılmasında şu kurallar geçerlidir:

Fesih yöntemi kolaylaştırılmalıdır. Satıcı veya sağlayıcı, aboneliğin feshi için sözleşmenin kurulduğu yöntemden daha zor bir yöntem öngöremez. İnternet sitesinden veya mobil uygulamadan birkaç tıklamayla kurulan bir abonelik için tüketiciden şubeye gelmesi, noter ihtarnamesi göndermesi ya da sadece çağrı merkezini araması istenemez. Fesih bildirimi yazılı olarak veya kalıcı veri saklayıcısı (e-posta, SMS, uygulama içi kayıt) aracılığıyla yapılabilir.

Fesih talebi süresi içinde işleme alınmalıdır. Yönetmeliğe göre sağlayıcı, fesih bildirimini aldıktan sonra yedi gün içinde fesih işlemini yerine getirir. Bu süre dolduktan sonraki dönem için tüketiciden ücret istenemez. Gazete ve dergi gibi süreli yayınlarda yayının sıklığına göre daha uzun süreler öngörülmüştür. Elektronik haberleşme hizmetlerinde BTK düzenlemeleri daha kısa süreler öngörür.

Fesihten sonra fatura kesilemez. Fesih işleminin tamamlanması gereken tarihten sonra hizmet kullanılmamışsa bu dönem için kesilen faturalar ödenmek zorunda değildir.

Otomatik yenileme yasağı

TKHK m. 52/3’e göre belirli süreli abonelik sözleşmelerine, sözleşmenin belirlenen süre kadar kendiliğinden uzayacağına ilişkin hükümler konulamaz. Uzatma ancak tüketicinin, sözleşmenin sona ereceği tarihe kadar talepte bulunması veya onay vermesiyle mümkündür.

Bu kural özellikle dijital platformlarda ve spor salonlarında önem taşır. Yıllık üyeliğin bitiminde tüketicinin onayı alınmadan bir yıl daha uzatılması ve ücretin karttan çekilmesi kanuna aykırıdır. Tüketici bu durumda onaysız tahsil edilen bedelin iadesini isteyebilir. Aylık yenilenen ve her ay iptal edilebilen belirsiz süreli dijital abonelikler ise farklı değerlendirilir; bu aboneliklerde tüketici istediği ay aboneliği sona erdirebilir.

Taahhütlü abonelik ve cayma bedeli

Taahhütlü abonelikte tüketici belirli bir süre (genellikle 12 veya 24 ay) abone kalmayı üstlenir; karşılığında aylık ücrette indirim, ücretsiz modem veya cihaz gibi bir fayda elde eder. Tüketici taahhüt süresi dolmadan aboneliği sona erdirirse sağlayıcı, sağladığı faydanın karşılığını “cayma bedeli” adıyla talep eder.

Cayma bedeli bir ceza değildir; tüketicinin taahhüt karşılığında elde ettiği faydanın geri alınmasıdır. Bu nedenle bedelin üst sınırı bellidir. Abonelik Sözleşmeleri Yönetmeliği m. 16’ya göre (elektronik haberleşme hizmetlerinde de aynı ölçü uygulanır) sağlayıcı, iki tutardan düşük olanı isteyebilir:

1. Tüketiciye fesih tarihine kadar sağlanan indirimlerin ve cihaz gibi faydaların tahsil edilmemiş kısmı,
2. Taahhüt süresinin sonuna kadar ödenecek aylık ücretlerin toplamı.

Örneğin indirimsiz fiyatı aylık 800 TL olan bir internet paketi, 24 ay taahhütle aylık 600 TL’ye verilmiş olsun. Tüketici 20. ayın sonunda aboneliği sona erdirirse birinci tutar 20 x 200 = 4.000 TL, ikinci tutar ise kalan 4 ay için 4 x 600 = 2.400 TL’dir. Bu durumda sağlayıcı en fazla 2.400 TL cayma bedeli isteyebilir.

Bir yıldan uzun süreli taahhütlü aboneliklerde cayma bedelinin hiç istenemeyeceği yönünde görüşler ve mahkeme kararları bulunmaktadır. Bu görüşe göre kanunun bir yıldan uzun süreli aboneliklerde cezai şartsız fesih imkânı tanıması, tüketiciye maliyet yükleyen her türlü bedeli kapsar. Karşı görüş ise indirimin iadesinin cezai şart olmadığını, BTK düzenlemeleri çerçevesinde talep edilebileceğini savunur. Bu tartışma netleşene kadar tüketicinin, en azından yukarıdaki üst sınırın aşılmadığını kontrol etmesi ve aşan kısma itiraz etmesi gerekir.

Cayma bedelinin istenemeyeceği durumlar

Bazı durumlarda tüketici, taahhüt süresi dolmadan ayrılsa bile cayma bedeli ödemez:

• Sağlayıcı sözleşme şartlarını tüketici aleyhine değiştirmişse. TKHK m. 4/2’ye göre sözleşmede öngörülen koşullar sözleşme süresi içinde tüketici aleyhine değiştirilemez. Taahhüt süresi içinde aylık ücretin artırılması veya paket içeriğinin daraltılması, tüketiciye cayma bedeli ödemeden çıkma hakkı verir.
• Hizmet ayıplıysa. Vaat edilen internet hızının sürekli olarak sağlanamaması, sık kesintiler veya hizmetin hiç verilememesi durumunda tüketici ayıplı hizmet hükümlerine dayanarak sözleşmeden dönebilir. Bu durumda cayma bedeli istenemez. Ayıplı hizmet hakları için Ayıplı Hizmet: Hatalı veya Eksik Yapılan İşte Tüketici Hakları yazımıza bakılabilir.
• Taşınılan adreste hizmet verilemiyorsa. Tüketicinin yeni adresinde altyapı bulunmaması nedeniyle hizmet sunulamıyorsa, uygulamada cayma bedeli istenmemesi gerektiği kabul edilir.
• Taahhütname verilmemişse. Taahhüt şartlarını gösteren belgenin bir nüshası tüketiciye verilmemişse sağlayıcı, taahhüdün içeriğini ispat etmekte güçlük çeker.

Fesih ve itiraz adımları

1. Fesih talebi kayıt altına alınmalıdır. Fesih talebi, sağlayıcının internet sitesi veya uygulaması üzerinden, e-postayla ya da yazılı olarak yapılmalı; talebin alındığını gösteren başvuru numarası veya ekran görüntüsü saklanmalıdır.
2. Son fatura kontrol edilmelidir. Cayma bedeli kalemi faturada ayrı gösterilir. Bu tutar, indirim tutarı ile kalan süre bedelinden düşük olanla karşılaştırılmalıdır.
3. Sağlayıcıya yazılı itiraz edilmelidir. Fazla tahsil edilen veya hukuka aykırı olduğu düşünülen tutar için gerekçeli bir itiraz yapılır.
4. Hakem heyetine başvurulur. 2026 yılında 186.000 TL’nin altındaki uyuşmazlıklarda il veya ilçe tüketici hakem heyetine e-Devlet üzerinden ücretsiz başvurulur. Başvuru tüketicinin yerleşim yerindeki hakem heyetine yapılabilir.
5. Elektronik haberleşmede BTK’ya şikâyet yolu da vardır. İnternet ve telefon hizmetlerine ilişkin şikâyetler BTK’ya da iletilebilir. BTK şikâyeti, sağlayıcıyı idari yaptırıma maruz bırakabilir; ancak tüketicinin bireysel alacağı için hakem heyeti veya mahkeme kararı gerekir.

Cayma bedeli ödenmediğinde sağlayıcılar alacağı icra takibine konu edebilir. Ödeme emrine yedi gün içinde itiraz edilerek takip durdurulabilir. Takibin yetkisiz icra dairesinde başlatıldığı düşünülüyorsa yetki itirazı da ödeme emrine itirazla birlikte yapılmalıdır.

Fesihten sonra ücret iadesi

TKHK m. 52/5’e göre sağlayıcı, tüketicinin fesih isteğini yönetmelikte belirlenen süreler içinde yerine getirmekle yükümlüdür. Abonelik bu süreler içinde sona erdirilmezse, sürenin bitiminden sonraki dönem için mal veya hizmetten yararlanılmış olsa bile tüketiciden bedel istenemez. Yıllık peşin ödenen spor salonu üyeliği veya dijital platform aboneliği gibi ön ödemeli aboneliklerde sağlayıcı, fesih bildiriminin hüküm ifade etmesinden itibaren on beş gün içinde, tüketicinin ödediği ücretin kullanılmayan kısmını kesinti yapmadan iade etmek zorundadır.

Bu kural uygulamada sık ihlal edilir. “Peşin ödenen üyelik ücreti iade edilmez” şeklindeki matbu hükümler, belirsiz süreli veya bir yıldan uzun süreli aboneliklerde kanunun açık hükmüne aykırıdır. Kullanılmayan dönemin bedeli gün esasına göre hesaplanarak istenebilir.

Mahkeme kararları

Taahhütlü aboneliklerde cayma bedelinin sınırı, uygulamada Abonelik Sözleşmeleri Yönetmeliği m. 16 çerçevesinde değerlendirilmektedir. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi, taahhüdün süresinden önce sona erdirilmesi hâlinde istenebilecek tutarın, tüketiciye sağlanan indirim ve faydaların tahsil edilmemiş kısmı olduğunu açıklamıştır.

Cayma bedelinin istenebilmesi için taahhütnamenin içeriği de belirleyicidir. Elektronik Haberleşme Sektöründe Tüketici Hakları Yönetmeliği m. 12’ye göre taahhütnamede taahhüt süresi, tarifenin taahhütsüz ve indirimli fiyatı, cihaz bedeli, cayma bedeline konu olabilecek bütün tutarlar ve erken sona erme hâlinde ödenecek bedelin hesaplama yöntemi yer almak zorundadır. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi, taahhütnamede cayma bedelinin tutarına ve hangi koşullarda ödeneceğine ilişkin açık bir hüküm bulunmadığını tespit ederek istinaf itirazlarını yerinde görmemiştir.

Aboneliğin usulüne uygun şekilde sona erdirilmemesinin sonucu ise Yargıtay kararlarında açıkça görülmektedir. Su aboneliğine ilişkin bir dosyada Yargıtay, abonelik iptal edilinceye kadar tahakkuk eden tüketim bedelinden abonenin sorumlu olduğunu belirtmiştir. Adresten taşınan, ancak aboneliğini kapatmayan kişiler bu nedenle sonraki dönem faturalarıyla karşılaşabilir.

Uygulamada sık yapılan hatalar

En sık yapılan hata, aboneliği yalnızca ödeme talimatını iptal ederek veya kartı kapatarak sona erdirmeye çalışmaktır. Ödeme yapılmaması sözleşmeyi sona erdirmez; sağlayıcı fatura kesmeye devam eder ve borç icra takibine konu olabilir. Fesih iradesi, sözleşmenin kurulduğu yöntemle veya yazılı ya da kalıcı veri saklayıcısıyla açıkça bildirilmelidir.

İkinci hata, taşınma sırasında aboneliğin kapatılmamasıdır. Elektrik, su ve doğal gaz gibi aboneliklerde sözleşme kapatılmadıkça, adreste başkası oturuyor olsa bile tahakkuk eden bedellerden abone sorumlu tutulabilir.

Üçüncü hata, cayma bedeli faturasını hesap dökümü istemeden ödemektir. Faturadaki tutar, indirimlerin tahsil edilmemiş kısmı ile kalan sürenin bedeli karşılaştırılarak kontrol edilmeli ve fazla kısım için itiraz edilmelidir.

Son olarak fesih talebinin çağrı merkezine sözlü olarak iletilmesi ve kayıt numarası alınmaması da sık görülür. Bu durumda fesih tarihinin ispatı güçleşir ve fesihten sonraki dönem faturalarına itiraz etmek zorlaşır.

Süreler özeti

• Mesafeli kurulan abonelikte cayma: On dört gün.
• Fesih hakkı: Belirsiz süreli ve bir yıldan uzun süreli aboneliklerde her zaman; bir yıldan kısa sürelilerde koşulların değiştirilmesi hâlinde (TKHK m. 52/4).
• Ön ödemenin kullanılmayan kısmının iadesi: Fesih bildiriminin hüküm ifade etmesinden itibaren on beş gün (m. 52/5).
• Ödeme emrine itiraz: Tebliğden itibaren yedi gün.

Örnek olay

Bir tüketici, 24 ay taahhütle aylık 650 TL’ye ev interneti aboneliği yapar. Sözleşmenin 9. ayında sağlayıcı, aylık ücreti 850 TL’ye çıkardığını SMS ile bildirir. Tüketici bunun üzerine aboneliği uygulama üzerinden sona erdirir. Son faturada 5.400 TL cayma bedeli yer alır.

Tüketici hakem heyetine başvurur. Heyet, sağlayıcının taahhüt süresi içinde ücreti tüketici aleyhine değiştirdiğini, bu nedenle tüketicinin cayma bedeli ödemeden sözleşmeden çıkma hakkı bulunduğunu değerlendirir. Cayma bedelinin tamamının iptaline karar verilir.

Sıkça sorulan sorular

Sonuç

Abonelik sözleşmesi gerekçe göstermeden sona erdirilebilir ve fesih, sözleşmenin kurulduğu yöntemle yapılabilir. Taahhütlü abonelikte cayma bedeli, sağlanan indirim ile kalan sürenin bedelinden düşük olanı aşamaz; ücretin tüketici aleyhine değiştirilmesi veya hizmetin ayıplı olması hâlinde bu bedel hiç istenemez. Fesih talebinin kaydı ve son fatura saklanmalı, fazla tahsil edilen tutar için 186.000 TL’nin altındaki uyuşmazlıklarda tüketici hakem heyetine başvurulmalıdır.

Mevzuat: 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun.

Bu yazı, 13 Kasım 2026 tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan mevzuata göre hazırlanmıştır. Genel bilgilendirme amaçlıdır; somut durum için hukuki destek alınmalıdır.