Boşanma Dilekçesi Nasıl Yazılır? Bölümleri ve Sık Yapılan Hatalar

Boşanma davası, aile mahkemesine verilen bir dava dilekçesiyle başlar. Dilekçede anlatılan olaylar davanın geri kalanını belirler. Mahkeme yalnızca tarafların ileri sürdüğü vakıalara bakar; dilekçede yazılmayan bir olayın sonradan eklenmesi ise çoğu zaman mümkün olmaz. Bu nedenle boşanma dilekçesi bir form doldurmaktan çok, davanın iskeletini kurmaktır. Bu yazı anlaşmalı ve çekişmeli boşanma arasındaki farkı, dilekçenin zorunlu bölümlerini ve uygulamada sık yapılan hataları anlatır.

Anlaşmalı mı, çekişmeli mi?

Dilekçenin içeriği, hangi yoldan boşanılacağına göre tamamen değişir.

Anlaşmalı boşanma. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu (TMK) m. 166/3’e göre evlilik en az bir yıl sürmüşse, eşler birlikte başvurduğunda ya da bir eş diğerinin davasını kabul ettiğinde evlilik birliği temelinden sarsılmış sayılır. Bu yolda kusur tartışılmaz. Hâkim eşleri duruşmada bizzat dinler ve iradelerini serbestçe açıkladıklarına kanaat getirmek ister. Ayrıca boşanmanın malî sonuçları ile çocukların durumu için yapılan düzenlemeyi uygun bulması gerekir. Bu düzenleme “boşanma protokolü” adı verilen ayrı bir belgede yazılır ve dilekçeye eklenir. Ayrıntılar Anlaşmalı Boşanma yazımızdadır.

Çekişmeli boşanma. Eşler boşanmada ya da sonuçlarında (velayet, nafaka, tazminat) anlaşamıyorsa dava çekişmeli olarak açılır. En sık başvurulan dayanak TMK m. 166/1’dir. Buna göre evlilik birliği, ortak hayatı sürdürmeleri eşlerden beklenmeyecek derecede temelinden sarsılmışsa her eş boşanma davası açabilir. Kanun bunun yanında özel boşanma sebepleri de sayar:

• zina (TMK m. 161),
• hayata kast, pek kötü ya da onur kırıcı davranış (TMK m. 162),
• suç işleme ve haysiyetsiz hayat sürme (TMK m. 163),
• terk (TMK m. 164),
• akıl hastalığı (TMK m. 165).

Zina ve hayata kast sebeplerinde dava açma hakkı, boşanma sebebinin öğrenilmesinden başlayarak altı ay, her hâlde olayın üzerinden beş yıl geçince düşer. Affeden eşin dava hakkı yoktur. Bu süreler geçmişse aynı olaylar genel sebep olan TMK m. 166/1’e dayanılarak anlatılabilir.

Dilekçe hangi mahkemeye verilir?

Boşanma davalarına aile mahkemesi bakar. Aile mahkemesi kurulmamış yerlerde bu davaları asliye hukuk mahkemesi aile mahkemesi sıfatıyla görür.

Yetkili mahkeme TMK m. 168’de belirlenmiştir. Dava, eşlerden birinin yerleşim yeri mahkemesinde ya da eşlerin davadan önce son altı aydır birlikte oturdukları yerin mahkemesinde açılabilir. Örneğin İzmir’de birlikte yaşayan eşlerden biri Ankara’ya taşınmışsa dava Ankara’da da, İzmir’de de açılabilir.

Dilekçe adliyedeki ön büroya (tevzi bürosu) elden verilir ya da e-imza veya mobil imzayla UYAP Vatandaş Portalı üzerinden gönderilir. Dava açılırken başvuru ve peşin harç ile gider avansı yatırılır. Bu tutarlar her yıl güncellenir; güncel miktar ilgili adliyenin ön bürosundan öğrenilebilir.

Boşanma dilekçesinde bulunması gerekenler

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) m. 119, her dava dilekçesinde bulunması gereken bilgileri sayar. Boşanma dilekçesine uyarlandığında şu bölümler ortaya çıkar.

1. Mahkemenin adı

Örneğin “Ankara Nöbetçi Aile Mahkemesine”. Dava açılırken hangi aile mahkemesine düşeceği belli olmadığından “nöbetçi” yazılır.

2. Taraflar ve kimlik bilgileri

Davacının adı, soyadı, T.C. kimlik numarası ve adresi; davalının adı, soyadı ve adresi yazılır. Davalının adresinin doğru yazılması önemlidir; tebligat yanlış adrese giderse dava aylarca uzayabilir. Dava avukat aracılığıyla açılıyorsa vekilin adı ve adresi de bu bölümde yer alır.

3. Davanın konusu

Kısa ve açık bir cümle yeterlidir. Örnek: “TMK m. 166/1 uyarınca boşanma, müşterek çocuğun velayeti, tedbir ve iştirak nafakası ile maddi ve manevi tazminat talebimizden ibarettir.” Bütün talepler bu bölümde sayılır.

4. Açıklamalar (vakıalar)

Dilekçenin en önemli bölümü budur. HMK m. 119/1-e, iddianın dayanağı olan bütün vakıaların sıra numarası altında açık özetlerinin yazılmasını ister. Boşanma davasında bu, evliliği sarsan somut olayların tek tek anlatılması demektir:

• Ne oldu? (“Davalı, 2025 yılı Mart ayında ortak konutu terk ederek annesinin evine yerleşti.”)
• Ne zaman ve nerede oldu?
• Kim gördü ya da duydu?

“Davalı ile geçimsizlik yaşanmaktadır” ya da “evlilik çekilmez hâle gelmiştir” gibi genel cümleler mahkemeye bir şey anlatmaz; kusur tespiti somut olaylar üzerinden yapılır. Yargıtay da bunu sık sık vurgular. Bir kararında, erkeğin ön inceleme aşaması tamamlanana kadar ileri sürmediği bir şiddet vakıasının kadına kusur olarak yüklenemeyeceğine hükmetmiştir (Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2015/14596, K. 2016/6101, 28.03.2016). Başka bir kararında da davacının dayanmadığı “hakaret” vakıası esas alınarak davalıya kusur verilmesini bozma sebebi saymıştır (Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2016/13750, K. 2018/2996, 12.03.2018).

Dilekçede yazılmayan bir olay, gerçekten yaşanmış olsa bile karar aşamasında karşı tarafın kusuru olarak sayılmayabilir. İddia cevaba cevap dilekçesinde hâlâ genişletilebilir. Dilekçeler karşılıklı verildikten sonra ise bu ancak karşı tarafın açık onayıyla ya da ıslah yoluyla mümkündür (HMK m. 141).

5. Deliller

Her vakıanın hangi delille ispatlanacağı gösterilmelidir (HMK m. 119/1-f). Boşanma davalarında sık kullanılan deliller şunlardır:

• tanık beyanları (adı ve adresiyle),
• mesaj, e-posta ve sosyal medya yazışmaları,
• darp raporu, hastane kayıtları,
• kolluk tutanakları, 6284 sayılı Kanun kapsamında verilmiş koruma kararları,
• banka kayıtları ve tapu kayıtları (nafaka ve tazminat talepleri için),
• nüfus kaydı.

Deliller “her türlü yasal delil” gibi genel bir ifadeyle bırakılmamalıdır. Hangi tanığın hangi olayı bildiğinin ayrıca yazılması, tanıkların dinlenmesini kolaylaştırır. Delillerin hukuka uygun elde edilmiş olması da gerekir. Eşin telefonuna gizlice girilerek alınan yazışmalar delil olarak kullanılamayabilir ve ayrıca ceza soruşturmasına konu olabilir.

6. Hukuki sebepler

TMK m. 161–166, 169, 174, 175, 182 ve HMK gibi dayanılan hükümler yazılır. Hâkim hukuku kendiliğinden uygular; bu nedenle bu bölümdeki bir eksiklik davanın reddine yol açmaz, ancak dilekçenin derli toplu olmasını sağlar.

7. Talep sonucu

Mahkemeden istenenler madde madde yazılır. Burada yazılmayan bir şey hakkında mahkeme kural olarak karar vermez:

1. Tarafların boşanmalarına,
2. Müşterek çocuğun velayetinin davacıya verilmesine (TMK m. 182),
3. Dava süresince davacı ve çocuk için aylık … TL tedbir nafakasına (TMK m. 169),
4. Karar kesinleştikten sonra çocuk için aylık … TL iştirak nafakasına (TMK m. 182),
5. Davacı için aylık … TL yoksulluk nafakasına (TMK m. 175),
6. … TL maddi ve … TL manevi tazminata (TMK m. 174),
7. Yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine.

Velayet ve çocuğa ilişkin geçici önlemler konusunda hâkim, talep olmasa bile karar verir (TMK m. 169). Yoksulluk nafakası ve tazminat ise ancak talep edilirse değerlendirilir.

8. Tarih ve imza

Dilekçe davacı ya da vekili tarafından imzalanır. İmzasız dilekçe eksiklik sayılır.

Kontrol listesi

• Boşanma yolu: anlaşmalı mı, çekişmeli mi?
• Yetkili aile mahkemesi
• Evliliği sarsan olayların tarih sırasıyla listesi
• Her olayın delili ve tanığın adı ile adresi
• Velayet, nafaka ve tazminat talepleri
• Anlaşmalı boşanmada eksiksiz protokol
• Davalının güncel adresi

Sık yapılan hatalar

Olayları genel cümlelerle anlatmak. “Davalı ilgisizdi” gibi bir ifade yerine bir iki somut örnek verilmelidir: hangi tarihte ne olduğu ve kimin tanık olduğu.

Tazminat ve nafaka talebini unutmak. Boşanma kararı kesinleştikten sonra da bu talepler için ayrı dava açılabilir. Ancak boşanmadan doğan dava hakları, boşanma hükmünün kesinleşmesinden itibaren bir yıl içinde zamanaşımına uğrar (TMK m. 178). Bu süre geçerse hak kaybı yaşanır.

Protokolü eksik yazmak. Anlaşmalı boşanmada velayet, kişisel ilişki (çocukla görüşme günleri), nafaka, tazminat ve eşya paylaşımı açıkça yazılmalıdır. Hâkim protokolü yetersiz bulursa değişiklik isteyebilir. Taraflar anlaşamazsa dava anlaşmalı olarak sonuçlanmaz.

Mal paylaşımını boşanma dilekçesine eklemek. Mal rejiminin tasfiyesi ayrı bir davadır. Boşanma dilekçesine “mal paylaşımı istiyoruz” diye eklemek, bu talebin görülmesini sağlamaz; gerekirse ayrı bir dava dilekçesiyle açılır. Konu Boşanmada Mal Paylaşımı yazımızda anlatılmıştır.

Karşı tarafın kusurunu abartmak. Davacının kusuru daha ağırsa davalı, TMK m. 166/2 uyarınca davaya itiraz edebilir. İspatlanamayacak iddialar dilekçenin inandırıcılığını zedeler; delille desteklenebilecek olaylara odaklanılmalıdır.

Sıkça sorulan sorular

Boşanma dilekçesi avukatsız verilebilir mi?
Evet. Kanun boşanma davası için avukat zorunluluğu öngörmez. Ancak çekişmeli davada vakıaların eksik yazılması sonradan telafisi zor bir sonuç doğurduğu için dilekçenin dikkatle hazırlanması gerekir.

Davalı dilekçeye ne kadar sürede cevap verir?
Davalı, dava dilekçesinin kendisine tebliğinden itibaren iki hafta içinde cevap dilekçesi verir (HMK m. 127). Cevabın bu sürede hazırlanması çok zorsa davalı, süre dolmadan başvurarak bir defaya mahsus ve bir ayı geçmeyen ek süre isteyebilir.

Anlaşmalı boşanma için bir yıl dolmadıysa ne olur?
Evlilik bir yıldan kısa sürmüşse TMK m. 166/3 uygulanmaz. Eşler anlaşmış olsa bile dava çekişmeli boşanma hükümlerine göre görülür ve hâkim evlilik birliğinin temelinden sarsıldığını araştırır.

Dilekçe verildikten sonra davadan vazgeçilebilir mi?
Evet. Davacı, hüküm kesinleşinceye kadar davadan feragat edebilir. Feragat kesin hükmün sonuçlarını doğurur; aynı vakıalara dayanılarak yeniden dava açılamaz.

Dava sürerken eşler ayrı evde yaşayabilir mi?
Evet. Boşanma davası açılınca hâkim, dava süresince eşlerin barınması, geçimi ve çocukların bakımı için gereken geçici önlemleri kendiliğinden alır (TMK m. 169). Hangi eşin ortak konutta kalacağı ve tedbir nafakası bu önlemler arasında belirlenir.

Sonuç

Çekişmeli boşanmada dilekçe yazılmadan önce evliliği sarsan olayların tarih sırasıyla listelenmesi ve her olayın yanına hangi delille ya da tanıkla ispatlanabileceğinin not edilmesi gerekir. Dilekçenin “Açıklamalar” ve “Deliller” bölümleri bu listeden çıkar. Davanın aşamaları Çekişmeli Boşanma Davası yazımızda anlatılmıştır.

Mevzuat: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu.

Bu yazı, 22 Ekim 2026 tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan mevzuata göre hazırlanmıştır. Genel bilgilendirme amaçlıdır; somut durumunuz için hukuki destek alınız.