5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (CMK) 20. maddesi, yetkili olmayan hâkim veya mahkemece yapılan işlemlerin geçerliliğini düzenler. Bu sayfada CMK 20. madde metni, açıklaması ve kanun gerekçesi yer alıyor. Maddeyi doğrudan uygulayan Yargıtay kararı bulunamadığı için emsal karar eklenmemiştir.
1. Kanun Metni
Yetkili olmayan hâkim veya mahkemenin işlemleri
Madde 20 – (1) Yetkili olmayan hâkim veya mahkemece yapılan işlemler, sadece yetkisizlik nedeniyle hükümsüz sayılmaz.
CMK m. 20 (mevzuat.gov.tr, son kontrol: 8 Ekim 2026)
2. CMK 20. Madde Açıklaması
Yetkili olmayan hâkim veya mahkeme bir işlem yapmışsa bu işlem, yalnızca yetkisizlik nedeniyle hükümsüz sayılmaz (m. 20/1).
Gerekçeye göre yetkili merci bu işlemleri değerlendirir ve takdirine göre geçerli sayabilir. Madde, işlemlerin sadece şeklî bakımdan hükümsüz sayılamayacağını belirtir.
Gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde yetkisiz hâkim veya mahkemenin yaptığı işlemler ayrı bir maddede, CMK m. 21’de düzenlenmiştir.
3. Kanun Gerekçesi
Kanunun 20. maddesi Hükümet Tasarısı’nın 21. maddesine karşılık gelir.
Madde yetkili olmayan hâkim veya mahkemece yapılan işlemlerin, hukukî değerini belirleyen ilkeyi saptamaktadır. Buna göre yetkili olmayan hâkim veya mahkemenin işlemleri, yetkili merci tarafından sadece yetkisizlik nedeniyle hükümsüz sayılamayacaktır. Bunun anlamı, yetkili merciin söz konusu işlemleri değerlendireceği ve takdirine göre bunları geçerli sayabileceğidir. Böylece madde, söz konusu hükümlerin, sadece şeklî bakımdan hükümsüz sayılamayacağını belirtmiş olmaktadır.
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu Tasarısı, madde 21 gerekçesi
4. Emsal Kararlar
CMK m. 20’yi doğrudan uygulayan bir Yargıtay kararı bulunamadı. Bu nedenle bu sayfada emsal karar yoktur.
İlgili yazılar: Davanın Nakli ve Duruşmanın Başka Yerde Yapılması (CMK m.19). Kanunun güncel metni: 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu (mevzuat.gov.tr).
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; somut bir dosya için hukuki görüş yerine geçmez. Kanun metninin güncel ve resmî hâli için mevzuat.gov.tr esas alınmalıdır.