Dosyanın Yenilenmesi Dilekçesi Örneği

Hukuk davasında usulüne uygun olarak duruşmaya çağrılan taraflar duruşmaya gelmezse veya gelip de davayı takip etmeyeceklerini bildirirse mahkeme dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verir. Taraflardan biri gelir, diğeri gelmezse de gelen tarafın isteğiyle dosya işlemden kaldırılabilir. İşlemden kaldırılan dava sona ermiş değildir; belirli bir süre içinde yenileme dilekçesi verilerek kaldığı yerden devam ettirilebilir. Bu süre kaçırılırsa dava açılmamış sayılır ve davacı, harç ve masrafları yeniden ödeyerek yeni bir dava açmak zorunda kalır. Bu sırada zamanaşımı veya hak düşürücü süre dolmuşsa hak tamamen kaybedilebilir.

Bu yazıda 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) m. 150 çerçevesinde dosyanın yenilenmesi dilekçesi örneği, yenileme süresi ve harç kuralları açıklanmaktadır. İşlemden kaldırma kurumunun genel anlatımı “Dosyanın İşlemden Kaldırılması ve Yenilenmesi (HMK 150)” yazımızdadır.

Kanun metni

Dosya hangi durumlarda işlemden kaldırılır?

HMK m. 150’ye göre usulüne uygun şekilde davet edilmiş taraflar duruşmaya gelmezse veya gelip de davayı takip etmeyeceklerini bildirirse dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilir. Taraflardan biri gelir, diğeri gelmezse, gelen tarafın talebi üzerine yargılamaya gelmeyen tarafın yokluğunda devam edilir veya dosya işlemden kaldırılır. Geçerli bir özrü olmaksızın duruşmaya gelmeyen taraf, yokluğunda yapılan işlemlere itiraz edemez.

İşlemden kaldırma kararı için tarafların “usulüne uygun şekilde davet edilmiş” olması şarttır. Duruşma günü tebliğ edilmemiş, tebligat usulsüz yapılmış veya önceki duruşmada gün tefhim edilmemişse işlemden kaldırma kararı hukuka aykırıdır. Bu durumda taraf yine de yenileme dilekçesi vermeli, dilekçede usulsüzlüğü de belirtmelidir. Hukuka aykırı işlemden kaldırma kararına güvenip yenileme yapmamak, davanın açılmamış sayılmasıyla sonuçlanabilir.

Duruşma gününün belirlenmesi için tarafların başvurması gereken hâllerde gün tespit ettirilmemişse, son işlem tarihinden başlayarak bir ay geçmekle dosya işlemden kaldırılır. Bu kural, örneğin bozma kararından sonra dosyanın ilk derece mahkemesine dönmesi gibi durumlarda gündeme gelebilir.

Yenileme süresi

Üç aylık süre

Yenileme süresi, dosyanın işlemden kaldırıldığı tarihten başlar ve üç aydır. Süre, işlemden kaldırma kararının tebliğinden değil, kararın verildiği duruşma tarihinden itibaren işler. Taraflara ayrıca tebligat yapılmaz. Bu nedenle duruşmaya gidemeyen taraf, duruşma tarihinden sonra dosyanın akıbetini UYAP üzerinden derhâl kontrol etmelidir.

Üç ay içinde yenilenmeyen dava, sürenin dolduğu gün açılmamış sayılır ve mahkeme kendiliğinden karar vererek kaydı kapatır. Hangi sebeple olursa olsun açılmamış sayılan davadaki talep de vaki olmamış sayılır; yani dava açılmasıyla kesilen zamanaşımı kesilmemiş sayılabilir ve dava açılmasına bağlanan diğer sonuçlar ortadan kalkar. Bu sonuç özellikle hak düşürücü süreye bağlı davalarda (örneğin önalım, iş akdinin feshine bağlı bazı davalar) telafisi imkânsız hak kayıplarına yol açar.

Bir aydan sonra yenileme harcı

Yenileme, işlemden kaldırma tarihinden itibaren ilk bir ay içinde yapılırsa harç alınmaz. Bir ay geçtikten sonra, üç aylık süre dolmadan yapılan yenilemede yeniden harç alınır. Bu harç yenileyen tarafça ödenir ve davayı kaybetse bile karşı tarafa yüklenemez. Harç ödenerek yenilenen dava, eski davanın devamı sayılır. Harcın miktarı her yıl Harçlar Kanunu tarifesine göre belirlenir; başvuru sırasında mahkeme veznesinden veya UYAP’tan öğrenilmelidir. Harç ödenmeden yapılan yenileme başvurusunda mahkeme harcın tamamlanması için süre verir.

Yenilemeden sonra yeniden takipsiz bırakma

İşlemden kaldırılmış ve sonradan yenilenmiş dava, ilk yenilemeden sonra bir defadan fazla takipsiz bırakılamaz; aksi hâlde dava açılmamış sayılır. Yazılı yargılama usulünde bu, davanın yenilendikten sonra bir kez daha işlemden kaldırılabileceği, ikinci yenilemeden sonra yeniden takipsiz bırakılırsa davanın düşeceği anlamına gelir.

Basit yargılama usulüne tabi davalarda kural daha katıdır. İşlemden kaldırılmasına karar verilmiş dosya, yenilenmesinden sonra takipsiz bırakılırsa dava açılmamış sayılır (HMK m. 320/4). Sulh hukuk mahkemesindeki davalar, nafaka ve velayet davaları, iş davaları ve geçici hukuki korumalar bu usule tabidir. Bu davalarda yenilemeden sonra duruşmaların aksatılmaması gerekir.

Yenileme dilekçesi örneği

⬇ Word olarak indir (.docx)

Bu örnek, yazılı yargılama usulüne tabi bir dava için hazırlanmıştır. Dosyanın daha önce yenilenip yenilenmediği ve işlemden kaldırma tarihinden itibaren bir ay geçip geçmediği kontrol edilerek ilgili maddeler düzenlenmelidir.

Yenileme dilekçesini kim verebilir?

Kanun “taraflardan birinin dilekçe ile başvurusu” ifadesini kullandığından yenileme dilekçesini davalı da verebilir. Davalı bakımından bu imkân, davanın kendisi lehine sonuçlanmasını isteyen ve davacının davayı takipsiz bırakarak yeniden dava açma yoluna gitmesini önlemek isteyen davalı için önemlidir. Örneğin delillerin toplandığı, bilirkişi raporunun davalı lehine geldiği bir davada davacı davayı takipsiz bırakırsa, davalı dosyayı yenileyerek esas hakkında karar verilmesini sağlayabilir. Karşı davası bulunan davalı da kendi davasını yürütmek için yenileme yapabilir.

İşlemden kaldırmanın diğer sonuçları

İhtiyati haciz konulmuş bir alacak davasında dava dosyası işlemden kaldırılır da bir ay içinde yenilenmezse ihtiyati haciz hükümsüz kalır (2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m. 264/4). Bu süre, HMK’daki üç aylık yenileme süresinden kısadır. İhtiyati hacizli bir alacak davasında dosya işlemden kaldırılmışsa, haczin korunması için yenileme ilk ay içinde yapılmalıdır. İhtiyati haciz süreleri için “İhtiyati Haciz Talep Dilekçesi” sayfamıza bakılabilir.

Dava sırasında konulmuş ihtiyati tedbirler de dosyanın açılmamış sayılması hâlinde kalkar. Bu nedenle tedbir kararı bulunan davalarda dosyanın işlemden kaldırılması ayrıca risk taşır.

7589 sayılı Kanunla yapılan değişiklik

16/7/2026 tarihli ve 7589 sayılı Kanunun 22. maddesiyle, yayımından üç ay sonra (31/10/2026) yürürlüğe girmek üzere HMK m. 150’ye üçüncü fıkradan sonra gelmek üzere yeni bir fıkra eklenmiş ve sonraki fıkralar yeniden numaralandırılmıştır. Bu değişiklikle yenileme süresine ve harcına ilişkin hükümler artık beşinci ve sonraki fıkralarda yer almaktadır. Eski içtihatlarda ve yazılarda “HMK m. 150/4” veya “150/5” şeklinde yapılan atıflar bu nedenle güncel fıkra numaralarıyla örtüşmeyebilir. Dilekçede yalnızca “HMK m. 150” şeklinde atıf yapılması bu karışıklığı önler. Eklenen fıkranın metni 31/7/2026 tarihli ve 33326 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kanunda yer alır; somut dosyada uygulanacak güncel metin dilekçe verilmeden önce kontrol edilmelidir.

Sık yapılan hatalar

• Yenileme süresini işlemden kaldırma kararının tebliğinden saymak; süre karar tarihinden başlar.
• Bir ay geçtikten sonra harç yatırmadan yenileme yapmak.
• İhtiyati hacizli davada bir aylık süreyi kaçırıp haczin düşmesine yol açmak.
• Basit yargılama usulüne tabi davada yenilemeden sonra duruşmayı yeniden aksatmak.
• Usulsüz tebligat nedeniyle işlemden kaldırma kararını hukuka aykırı gördüğü için yenileme yapmamak.
• Duruşmaya gelinmediğinde dosyanın akıbetini kontrol etmemek.

Sıkça sorulan sorular

Sonraki adım

Duruşmaya katılamayan taraf, duruşma tarihinden sonraki ilk iş gününde dosyanın işlemden kaldırılıp kaldırılmadığını UYAP üzerinden kontrol etmeli, kaldırılmışsa harç gerektirmeyen bir aylık süre içinde yukarıdaki örneğe göre yenileme dilekçesi vermelidir. Dosyada ihtiyati haciz varsa yenileme bir ay içinde mutlaka yapılmalıdır.

Mevzuat: 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 150, 316, 320; 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m. 264; 7589 sayılı Kanun m. 22.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut durum için hukuki destek alınmalıdır.