G-26 Tahdit Kodu: Yasa Dışı Örgüt Faaliyeti Şüphesiyle Giriş Yasağı ve Kodun Kaldırılması

G-26 tahdit kodu, yasa dışı örgüt faaliyeti yürüttüğü, bu tür bir örgüte üye olduğu, örgütü desteklediği veya örgütle bağlantılı olduğu değerlendirilen yabancılar hakkında kullanılan bir genel güvenlik kodudur. G harfiyle başlayan kodlar, Ç kodlarından farklı olarak süreli bir ihlale değil, kişinin güvenlik açısından taşıdığı riske ilişkin bir değerlendirmeye dayanır. Bu nedenle G-26 kodunda çoğunlukla belirli bir bitiş tarihi bulunmaz ve kod, idare tarafından kaldırılıncaya veya mahkeme tarafından iptal edilinceye kadar devam eder.

Kaynaklarda G-26 kodunun, terör örgütü olarak nitelendirilmeyen yasa dışı örgüt faaliyetleri için kullanıldığı, terör bağlantılı değerlendirmeler için ise G-78, G-82 veya G-89 gibi farklı G kodlarının işlendiği belirtilmektedir. Bu yazıda kodun hukuki dayanağı, hangi bilgilere dayanılarak konulduğu, sınır dışı kararıyla ilişkisi, gizli bilgi karşısında yargı denetimi ve kodun kaldırılma yolları açıklanmaktadır. Diğer kodlar için Tahdit Kodları Listesi sayfamıza bakılabilir.

Kanun metni

G-26 kodunun anlamı

G-26 kodunun konulması için yabancının bir örgüt faaliyetiyle ilişkili olduğuna dair bir değerlendirme yapılmış olması gerekir. Bu değerlendirme genellikle Emniyet Genel Müdürlüğü veya diğer güvenlik birimlerinin araştırma, takip, soruşturma ve bilgi toplama faaliyetleri sonucunda hazırlanan raporlara dayanır. Rapor, Göç İdaresi Başkanlığına iletilir ve idare YUKK m. 9/1 uyarınca kişinin girişini yasaklayarak kaydına G-26 kodunu işler.

Kodun uygulandığı başlıca durumlar şunlardır:

• Çıkar amaçlı suç örgütüyle (uyuşturucu, göçmen kaçakçılığı, organize dolandırıcılık, kaçakçılık şebekeleri) bağlantılı olduğu değerlendirilen kişiler,
• Yasa dışı örgütlere finansman sağladığı veya para transferine aracılık ettiği değerlendirilen kişiler,
• Örgütlü suç soruşturmalarında adı geçen, ancak hakkında henüz dava açılmamış kişiler,
• Yurt dışındaki yasa dışı yapılanmalarla irtibatlı olduğu bildirilen kişiler.

G-26 kodu, ceza soruşturmasından bağımsız bir idari işlemdir. Bu nedenle kişi hakkında ceza davası açılmamış veya kişi beraat etmiş olsa bile kod konulmuş olabilir. Ancak ceza dosyasının lehe sonuçlanması, kodun dayanağını ciddi biçimde zayıflatır.

Terör ve suç örgütü kavramları

Türk hukukunda suç işlemek amacıyla örgüt kurma, yönetme ve örgüte üye olma 5237 sayılı TCK m. 220’de düzenlenmiştir. Bir örgütün varlığı için en az üç kişinin, suç işleme amacı etrafında hiyerarşik bir yapı içinde ve süreklilik arz eden bir birliktelik kurması gerekir. Terör örgütü kavramı ise 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu’nda tanımlanır. Bir kişinin örgüt üyesi sayılabilmesi için örgütle organik bağ kurması ve örgütün hiyerarşik yapısı içinde faaliyet göstermesi aranır; yalnızca örgüt üyeleriyle tanışıklık veya ortak bir işyerinde bulunma bu bağı kurmaz.

İdari bir kod için ceza mahkûmiyetinde aranan ispat ölçüsü aranmaz; ancak idarenin değerlendirmesi de makul, somut ve denetlenebilir olgulara dayanmalıdır. Kişinin örgütle bağlantısını gösteren olgunun ne olduğu, hangi tarihte ve hangi kaynaktan elde edildiği, iptal davasında mahkeme tarafından incelenir. Örgütlü suçlara ilişkin ceza hukuku boyutu için Suç İşlemek Amacıyla Örgüt Kurma yazımıza bakılabilir.

Sınır dışı kararıyla ilişkisi

Türkiye’de bulunan yabancıya G-26 kodu konulduğunda çoğu zaman m. 54/1-b veya d bendine dayanan bir sınır dışı kararı da verilir ve yabancı geri gönderme merkezinde idari gözetim altına alınır. Sınır dışı kararına karşı tebliğden itibaren yedi gün içinde idare mahkemesinde dava açılmalıdır (m. 53/3). Eski metinde b, d ve k bentlerine dayanan kararlar bakımından davanın durdurucu etkisi yoktu; 7533 sayılı Kanun’la 21.11.2024’te yapılan değişiklikle bu istisna kaldırılmıştır. Artık kararın hangi bende dayandığına bakılmaksızın dava açma süresi içinde ve yargılama sonuçlanıncaya kadar yabancı, rızası olmadıkça sınır dışı edilmez; mahkeme on beş gün içinde kesin karar verir. Giriş yasağı ve karara bağlı diğer işlemler bakımından dava dilekçesinde ayrıca yürütmenin durdurulması talep edilmeli ve talebin ivedilikle karara bağlanması istenmelidir.

Gönderileceği ülkede ölüm cezası, işkence veya insanlık dışı muamele riski bulunan kişiler, sınır dışı sebebi bulunsa bile m. 55 uyarınca sınır dışı edilemez. Bu risk varsa somut belgelerle ortaya konulmalı, gerekirse Anayasa Mahkemesine veya Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine tedbir talebiyle başvurulmalıdır. İdari gözetime karşı sulh ceza hâkimliğine başvurulabilir (m. 57/6). Ayrıntılar için Deport Kararına İtiraz Dilekçesi Örneği yazımıza bakılabilir.

Gizli bilgi ve yargı denetimi

G-26 kodunun dayanağı olan raporlar çoğu zaman gizlilik dereceli belgelerdir ve yabancıya veya avukatına gösterilmez. Bu durum, yabancının kendisine yöneltilen iddiayı bilmeden savunma yapmak zorunda kalması sonucunu doğurur. Bununla birlikte idari işlemin yargısal denetimi gizlilik gerekçesiyle ortadan kalkmaz. İdare mahkemesi İYUK m. 20 uyarınca idareden işlemin dayanağı olan bilgi ve belgeleri ister ve bunları inceler.

Yargı denetiminde şu hususlar önem taşır:

• Raporun kişinin somut bir faaliyetine işaret edip etmediği,
• Bilginin hangi tarihte elde edildiği ve güncelliğini koruyup korumadığı,
• Bilginin kişinin kendisine mi, yoksa isim benzeri başka bir kişiye mi ait olduğu,
• Kişi hakkında yürütülen ceza soruşturmasının sonucu,
• Kişinin Türkiye’deki kalış süresi, aile ve iş bağları.

İdare, mahkemenin istediği belgeleri sunmazsa veya sunulan belgeler genel ifadelerden ibaretse, işlem sebep unsuru yönünden hukuka aykırı bulunabilir.

G-26 kodu nasıl kaldırılır?

İdari başvuru

Göç İdaresi Başkanlığı, YUKK m. 9/6 uyarınca kodu kaldırabilir veya yasak saklı kalmak kaydıyla belirli süre için girişe izin verebilir. Başvuruda şunlar sunulmalıdır:

• Kişi hakkında yürütülen ceza soruşturmasında verilen kovuşturmaya yer olmadığı veya beraat kararı (kesinleşme şerhli),
• Adli sicil kaydı ve yurt dışından alınmış apostilli adli sicil belgesi,
• Kişinin meşru gelir kaynaklarını ve iş faaliyetlerini gösteren belgeler,
• Türkiye’deki aile bağlarını gösteren belgeler,
• İsim benzerliği varsa kimlik ve biyometrik karşılaştırmaya ilişkin belgeler.

İptal davası

Başvurunun reddi veya otuz gün içinde cevap verilmemesi hâlinde altmış gün içinde iptal davası açılabilir (İYUK m. 7, 10). Doğrudan kodun konulmasına karşı da kodun ve dayanağının öğrenildiği tarihten itibaren altmış gün içinde dava açılabilir. Dava dilekçesinde mahkemeden, idarenin dayandığı güvenlik raporlarının getirtilmesi açıkça talep edilmelidir. G kodlarında dava süreci, Ç kodlarına göre daha uzun sürebilir.

Meşruhatlı vize

Kaynaklarda G-26 kodu bulunan yabancıların meşruhatlı vize alarak da giriş yapabildiği belirtilmektedir. Ancak güvenlik kodlarında bu başvuruların kabulü güçtür ve seyahat amacının somut belgelerle desteklenmesi gerekir.

G-87 ve diğer G kodlarıyla farkı

G-87, kamu güvenliği bakımından genel bir tehdit değerlendirmesine işaret eden ve en sık karşılaşılan G kodudur. G-26 ise bu değerlendirmenin özel olarak yasa dışı örgüt faaliyetiyle ilişkilendirildiği durumlarda kullanılır. Terörle bağlantılı değerlendirmelerde ve yabancı terörist savaşçı şüphesinde ise farklı G kodları işlenir. Uluslararası kaynaklı güvenlik bilgisi için Ç-141, sınır kapısındaki güvenlik değerlendirmesi için Ç-149 kodlarına ilişkin yazılarımıza bakılabilir.

Mülkiyet, şirket ve vatandaşlık başvurularına etkisi

G-26 kodu yalnızca giriş hakkını değil, yabancının Türkiye’deki ekonomik faaliyetlerini de etkiler. Kod nedeniyle ikamet izni iptal edilen yabancı, Türkiye’deki şirketini bizzat yönetemez; şirket ortaklığı ve taşınmaz mülkiyeti ise kod nedeniyle kendiliğinden sona ermez. Bu durumda yabancının şirket ve mülk işlemlerini Türkiye’deki bir temsilci veya avukat aracılığıyla, konsolosluktan veya apostilli noter onayıyla verilmiş vekaletnameyle yürütmesi gerekir.

Türk vatandaşlığı başvurularında ise güvenlik soruşturması yapılır ve G kodu bulunan kişilerin başvuruları millî güvenlik ve kamu düzeni engeli nedeniyle genellikle olumsuz sonuçlanır. Yatırım yoluyla vatandaşlık başvurusu yapmış bir yabancının kaydında G-26 kodu bulunduğunun anlaşılması, başvurunun reddine yol açabilir. Bu nedenle vatandaşlık başvurusu öncesinde kaydın kontrol edilmesi ve varsa kodun kaldırılması için önceden harekete geçilmesi önerilir.

Davada ileri sürülebilecek başlıca hukuka aykırılık sebepleri

İptal davası dilekçesinde, somut dosyaya göre aşağıdaki sebepler ileri sürülebilir:

• Güvenlik raporunun kişinin somut bir faaliyetine işaret etmemesi,
• Bilginin güncelliğini yitirmiş veya doğrulanmamış olması,
• Kişinin örgüt üyeleriyle yalnızca ticari veya sosyal ilişkisi bulunmasına rağmen organik bağ varsayılması,
• Ceza soruşturmasının lehe sonuçlanmasına rağmen kodun sürdürülmesi,
• Süresiz yasağın uzun süreli yasal ikamet ve aile hayatı karşısında orantısız olması.

Bu sebeplerin her biri belgelerle desteklenmeli; dilekçede idarenin dayandığı bilgi ve belgelerin dosyaya getirtilmesi ayrıca talep edilmelidir.

Yargı kararlarında G kodları ve istihbari bilgi

İspat ölçüsü: ne mahkûmiyet ne soyut iddia

G-26 gibi güvenlik kodlarında idare çoğu zaman gizli bir istihbarat yazısına dayanır ve kişi hakkında ceza soruşturması bile bulunmayabilir. Danıştay, bu dosyalarda uygulanacak ispat ölçüsünü Anayasa Mahkemesinin içtihadına dayanarak şöyle ortaya koymuştur:

Aynı kararda, idareden ceza yargılaması veya mahkûmiyet kararı ya da gizli bilgilerin tamamını sunması gibi yüksek bir ispat standardının beklenemeyeceği de belirtilmiştir. Dengenin iki ucu böylece bellidir: Kodun konulması için ceza mahkûmiyeti gerekmez, ancak “güvenlik açısından sakıncalı” demek de yetmez. İdare, kişinin hangi somut faaliyeti nedeniyle tehlikeli görüldüğünü mahkemeye göstermek zorundadır.

İstihbari bilgi tek başına delil sayılmaz

Danıştay, istihbari nitelikteki bilgi notlarının değerini başka bir alanda, güvenlik soruşturmasına dayanan işlemlerde açıkça sınırlamıştır. Terör örgütüne müzahir yapılanmaların etkinliklerine katıldığı yönündeki bilgi notuna dayanılan bir dosyada şu tespiti yapmıştır:

Bu ilke G-26 davalarına doğrudan aktarılabilir. Kodun tek dayanağı doğrulanmamış bir bilgi notuysa, dilekçede bu notun başka hangi somut bilgi veya belgeyle desteklendiğinin idareye sorulması istenmelidir.

Gizli yazı mahkemece incelenmeli ve somut tespit aranmalıdır

Anayasa Mahkemesi, Millî İstihbarat Teşkilatının gizli yazısına dayanılarak konulan bir tahdit kaydında, ilk derece mahkemesinin belgeyi incelediğini ve somut bir tespit bulamadığını aktarmıştır:

Anayasa Mahkemesi bu başvuruda ihlal kararı vermiştir. Gizli belgenin varlığı, mahkemenin belgeyi inceleme ve içinde somut bir olgu bulunup bulunmadığını değerlendirme görevini ortadan kaldırmaz.

Kodun yabancı bir devletin istihbarat bildirimine dayandığı durumlar da ayrıca değerlendirilmelidir. Anayasa Mahkemesinin incelediği bir dosyada İstanbul 1. İdare Mahkemesi, genel güvenlik tahdit kodunun Azerbaycan makamlarının bildirdiği istihbari bilgilerden oluştuğunu, bu bilgilerin tek başına delil olamayacağının yazının kendisinde de belirtildiğini, başvurucunun uzun yıllardır yasal olarak Türkiye’de yaşadığını ve Türk vatandaşı kardeşleri bulunduğunu dikkate alarak sınır dışı işlemini iptal etmiştir (Anayasa Mahkemesi Bireysel Başvuru, B. 2018/36798, T. 17.11.2021). Örgüt bağlantısı iddiasının kişinin kendi ülkesinden geldiği hâllerde, bu iddianın siyasi bir baskının ürünü olup olmadığı da araştırılmalıdır.

Aile hayatı ve adil denge

Türkiye’de Türk vatandaşı eşi veya çocukları bulunan yabancılar bakımından G kodu, aile hayatına saygı hakkına ağır bir müdahaledir. Anayasa Mahkemesi, bu durumda aile hayatı ile korunmak istenen kamusal menfaat arasında adil bir denge kurulması gerektiğini ve derece mahkemelerinin idarenin ileri sürdüğü sebepleri inceleyerek neden kabul ettiklerini gerekçelendirmesinin zorunlu olduğunu belirtmiştir (Anayasa Mahkemesi Bireysel Başvuru, B. 2020/33373, T. 30.03.2023). Aynı kararda bölge idare mahkemesinin, istihbari bilgiye konu kişinin gerçekten başvurucu olup olmadığını araştırmadan karar verdiği tespit edilmiştir. İsim benzerliği veya kimlik karışıklığı ihtimali bulunan dosyalarda bu araştırmanın yapılması ayrıca talep edilmelidir.

Örnek olay

Türkiye’de beş yıldır döviz bürosu işleten bir yabancı, bir kara para aklama soruşturmasında müşterilerinden birinin örgüt üyesi olarak yakalanması üzerine ifadeye çağrılır. Soruşturmada hakkında kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilir; ancak altı ay sonra ikamet izni uzatma başvurusu reddedilir ve kaydında G-26 kodu bulunduğu anlaşılır. Yabancı, kesinleşmiş kovuşturmaya yer olmadığı kararını, işyerinin vergi kayıtlarını ve yasal gelirini gösteren belgeleri sunarak Göç İdaresine başvurur. Başvurunun reddi hâlinde açılacak iptal davasında, kodun tek dayanağı olan soruşturmanın lehe sonuçlandığı ve kişinin örgütle organik bağını gösteren somut bir olgu bulunmadığı ileri sürülebilir.

Sıkça sorulan sorular

Başvuru hazırlanırken

Kişinin adının geçtiği soruşturma ve davalar araştırılmalı, lehe kararlar kesinleşme şerhiyle alınmalı ve meşru gelir ile aile bağları belgelendirilmelidir. Türkiye’de sınır dışı kararı verilmişse yedi günlük dava süresi ve delillerin ilk derece aşamasında eksiksiz sunulması önceliklidir; mahkemenin kararı kesin olduğundan sonradan eksiklik tamamlanamaz. İngilizce bilgi için Turkey Entry Ban Codes rehberimize bakılabilir.

Mevzuat: 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut durum için hukuki destek alınmalıdır.