İhbarname ve İhtarname Örnekleri: Farkları, Yazım Kuralları ve Örnek Metinler

Hukuki ilişkilerde karşı tarafa yapılan yazılı bildirimler, uygulamada “ihbarname” ve “ihtarname” olarak adlandırılır. Bu iki kavram çoğu zaman birbirinin yerine kullanılsa da aralarında bir amaç farkı vardır. Bildirimin türüne göre kanun farklı süreler, farklı içerik şartları ve farklı sonuçlar öngörür. Kira borcu için otuz gün yerine on beş gün süre verilmesi veya fesih sonucunun açıkça yazılmaması, aylarca sürecek bir tahliye davasının kaybedilmesine yol açabilir.

Bu yazıda ihbarname ile ihtarname arasındaki fark, bir bildirimin içermesi gereken unsurlar, sık yapılan hatalar ve uygulamada en çok ihtiyaç duyulan bildirimler için örnek metinler yer almaktadır. Noterde ihtarname çekme süreci, tebliğ kuralları ve masraf konuları ise Noterden İhtarname Çekmek: Hazırlanması, Tebliği, Masrafı ve Hukuki Sonuçları yazımızda ayrıca ele alınmıştır.

Kanun metni

İhbarname ile ihtarname arasındaki fark

İhbarname, bir kişinin karşı tarafı bir durumdan haberdar etmek veya bir iradesini ona bildirmek amacıyla yaptığı yazılı bildirimdir. İhbarnamede karşı taraftan bir şey istenmesi gerekmez. Kiracının kira sözleşmesini yenilemeyeceğini bildirmesi, alacaklının alacağını başkasına devrettiğini borçluya bildirmesi veya alıcının satın aldığı maldaki ayıbı satıcıya bildirmesi ihbar niteliğindedir.

İhtarname ise karşı taraftan belirli bir davranışın yerine getirilmesini isteyen ve bu davranış yerine getirilmezse başvurulacak yolları bildiren yazılı uyarıdır. Ödenmeyen bir borcun ödenmesinin istenmesi, sözleşmeye aykırı bir davranışa son verilmesinin istenmesi veya kira bedelinin ödenmesi için süre verilmesi ihtar niteliğindedir.

Uygulamada bu iki bildirim çoğu zaman tek belgede birleşir. Bir kiraya verenin, kiracıya hem kira borcunu ödemesi için süre verdiği hem de ödenmezse sözleşmeyi feshedeceğini bildirdiği belge, aynı zamanda hem ihtar hem ihbar içerir. Noterler bu belgeleri genellikle “ihtarname” başlığıyla düzenler. Belgenin başlığından çok içeriği önemlidir.

Protesto ise kambiyo hukukuna özgü bir kavramdır. Bir bononun veya poliçenin ödenmediğini resmî olarak tespit eden ve noter tarafından düzenlenen belgedir. İhtarnameden farklı olarak protestonun düzenlenme şekli ve süresi kanunda ayrıntılı olarak belirlenmiştir.

Cevap ihtarnamesi, bir ihtarnameyi alan kişinin, ihtarnamedeki iddialara karşı görüşünü bildirdiği belgedir. Kanun genel olarak ihtarnameye cevap verme yükümlülüğü öngörmese de, haksız iddialara karşı cevap verilmesi ileride ispat bakımından önem taşır.

Bir bildirimde bulunması gereken unsurlar

İster ihbarname ister ihtarname olsun, hukuki sonuç doğurması beklenen her bildirimde şu unsurlar yer almalıdır:

• Keşideci ve muhatap: Ad soyad veya unvan, kimlik veya vergi numarası ve tebligata elverişli açık adres.
• Hukuki ilişkinin tanımı: Sözleşmenin tarihi, türü ve konusu, taşınmazsa adresi, alacaksa kaynağı.
• Somut olay: Ödenmeyen bedel, ayıp, sözleşmeye aykırılık veya bildirilmek istenen irade açık ve kısa biçimde yazılır.
• Talep: İhtarnamelerde ne istendiği, tutarı ve nasıl yerine getirileceği açıkça belirtilir.
• Süre: Kanunda öngörülen asgari süre varsa bu süreden kısa olmamak üzere süre verilir.
• Sonuç: İstenen yerine getirilmezse başvurulacak yollar yazılır. Bazı hukuki sonuçlar, ancak bildirimde açıkça ifade edilmişse doğar.
• Dil ve üslup: Bildirimler üçüncü şahıs anlatımıyla, kısa ve resmî bir dille yazılır; hakaret veya tehdit içeren ifadelerden kaçınılır.

Sık yapılan hatalar

Uygulamada bildirimlerin hüküm doğurmamasına yol açan hataların büyük kısmı şunlardır:

1. Kanuni süreden kısa süre vermek: Konut ve çatılı iş yeri kiralarında kira borcu ihtarında otuz günden kısa süre verilmesi ihtarı geçersiz kılar.
2. Sonucu açıkça yazmamak: TBK m. 315’e dayalı fesih için ihtarnamede, süre içinde ödeme yapılmazsa sözleşmenin feshedileceğinin açıkça belirtilmesi gerekir.
3. Yanlış adres: Muhatabın güncel adresinin tespit edilmemesi, bildirimin bila tebliğ dönmesine ve sürelerin kaçırılmasına yol açar.
4. Belirsiz talep: Borç tutarının ve dönemlerinin açıkça yazılmaması, karşı tarafın neyi ödeyeceğini anlayamamasına ve ihtarın etkisinin tartışılmasına neden olur.
5. Süre hesabında hata: Süreler, bildirimin noterde düzenlendiği tarihten değil, muhataba tebliğ edildiği tarihi izleyen günden itibaren işlemeye başlar.

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi başka bir kararında ise TBK m. 315’e göre fesih ve tahliye için ihtarnamede, verilen süre içinde kira bedeli ödenmezse sözleşmenin feshedileceğinin açıkça belirtilmesi gerektiğini vurgulamıştır (Yargıtay 3. HD, 05.12.2017, E. 2017/6109). Yalnızca “kira borcunun ödenmesi” istenen ve fesih uyarısı içermeyen bir ihtarname, borçluyu temerrüde düşürse bile fesih sonucunu doğurmaz.

Örnek metinler

Aşağıdaki metinler genel bir çerçeve sunmak amacıyla hazırlanmıştır. Köşeli parantez içindeki alanlar somut olaya göre doldurulmalı ve süreler kanuni sınırlara göre kontrol edilmelidir.

1. Alacağın ödenmesi için ihtarname

KEŞİDECİ: [Ad Soyad, T.C. Kimlik No, Adres]
MUHATAP: [Ad Soyad, T.C. Kimlik No, Adres]
KONU: Ödenmeyen borcun ödenmesi ihtarıdır.

Keşideci tarafından muhataba [tarih] tarihinde [ödeme şekli, banka ve dekont bilgisi] ile [tutar] TL ödünç verilmiştir. Taraflar arasında geri ödeme için belirli bir vade kararlaştırılmamıştır. Muhatap, yapılan sözlü taleplere rağmen borcunu ödememiştir.

Muhatabın [tutar] TL borcunu işbu ihtarnamenin tebliğinden itibaren [15] gün içinde keşidecinin [banka adı, IBAN] numaralı hesabına ödemesi; aksi hâlde temerrüde düşmüş sayılacağı, alacağın yasal faizi, icra ve yargılama giderleri ile birlikte icra takibi ve dava yoluyla tahsil edileceği ihtar olunur.

2. Kira borcunun ödenmesi için ihtarname (TBK 315)

KEŞİDECİ (Kiraya veren): [Ad Soyad, T.C. Kimlik No, Adres]
MUHATAP (Kiracı): [Ad Soyad, T.C. Kimlik No, Kiralanan adres]
KONU: Ödenmeyen kira bedellerinin ödenmesi ve aksi hâlde sözleşmenin feshedileceği ihtarıdır.

Muhatap, [kiralanan adres] adresindeki konutu [başlangıç tarihi] başlangıç tarihli kira sözleşmesiyle aylık [tutar] TL bedelle kiralamıştır. Muhatap, [ay/yıl] ve [ay/yıl] aylarına ait toplam [tutar] TL kira bedelini ödememiştir.

Muhatabın ödenmeyen [tutar] TL kira bedelini işbu ihtarnamenin tebliğini izleyen günden itibaren 30 (otuz) gün içinde keşidecinin [IBAN] numaralı hesabına ödemesi; bu süre içinde ödeme yapılmadığı takdirde kira sözleşmesinin TBK m. 315 uyarınca feshedileceği ve tahliye için icra takibi ve dava yoluna başvurulacağı ihtar olunur.

Bu ihtarname aynı zamanda TBK m. 352/2 kapsamında haklı ihtar niteliği taşıyabilir. Kira ihtarları ve tahliye süreci Kira Borcunu Ödemeyen Kiracının Tahliyesi: Temerrüt (TBK 315) ve İki Haklı İhtar (TBK 352/2) yazımızda ayrıntılı olarak incelenmiştir.

3. Kiracının sözleşmeyi yenilemeyeceğine ilişkin ihbarname (TBK 347)

KEŞİDECİ (Kiracı): [Ad Soyad, T.C. Kimlik No, Adres]
MUHATAP (Kiraya veren): [Ad Soyad, T.C. Kimlik No, Adres]
KONU: Kira sözleşmesinin süre sonunda sona ereceğine ilişkin ihbardır.

Keşideci, [kiralanan adres] adresindeki konutu muhataptan [başlangıç tarihi] başlangıç tarihli ve [süre] süreli kira sözleşmesiyle kiralamıştır. Sözleşme süresi [bitiş tarihi] tarihinde sona erecektir.

Keşideci, kira sözleşmesini yenilemeyeceğini ve kiralananı [bitiş tarihi] tarihinde anahtarı teslim ederek boşaltacağını TBK m. 347/1 uyarınca bildirir. Muhatabın teslim için belirtilen tarihte hazır bulunması ve güvence bedelinin iadesi için gerekli işlemleri yapması ihbar olunur.

Kiracının bu bildirimi, belirli süreli sözleşmenin bitiminden en az on beş gün önce muhataba ulaşmalıdır. Aksi hâlde sözleşme aynı koşullarla bir yıl uzamış sayılır. Belirsiz süreli kira sözleşmelerinde ise fesih bildirimi, altı aylık kira döneminin sonu için üç aylık bildirim süresine uyularak yapılır (TBK m. 329).

4. Ayıp ihbarnamesi (TBK 223)

KEŞİDECİ (Alıcı): [Ad Soyad veya Unvan, Adres]
MUHATAP (Satıcı): [Unvan, Vergi No, Adres]
KONU: Satılandaki ayıbın ihbarıdır.

Keşideci, muhataptan [tarih] tarihli [fatura no] numaralı fatura ile [malın tanımı] satın almış ve malı [teslim tarihi] tarihinde teslim almıştır. Mal gözden geçirildiğinde [ayıbın açık tanımı] ayıbının bulunduğu tespit edilmiştir.

Keşidecinin TBK m. 223 vd. uyarınca ayıptan doğan haklarını saklı tuttuğu; [ayıpsız misliyle değiştirme / ücretsiz onarım / bedel indirimi / sözleşmeden dönme] talebinin işbu ihbarnamenin tebliğinden itibaren [süre] içinde yerine getirilmesi, aksi hâlde yasal yollara başvurulacağı ihbar ve ihtar olunur.

Ayıp ihbarı, alıcının malı gözden geçirmesinden sonra uygun bir süre içinde yapılmalıdır; gizli ayıplar ise ortaya çıktığı anda hemen bildirilmelidir (TBK m. 223). Tacirler arasındaki satışlarda ayıp ihbarı için çok daha kısa süreler uygulanır (TTK m. 23). Ayıbın delil tespiti yoluyla belgelenmesi, ihbarın etkisini güçlendirir.

5. Alacağın devredildiğine ilişkin ihbarname (TBK 186)

KEŞİDECİ: [Devreden ve devralan alacaklılar]
MUHATAP (Borçlu): [Ad Soyad veya Unvan, Adres]
KONU: Alacağın devrinin ihbarıdır.

Muhatabın keşideci [devreden] alacaklıya [kaynak ve tarih] nedeniyle borçlu olduğu [tutar] TL tutarındaki alacak, [tarih] tarihli yazılı alacağın devri sözleşmesiyle [devralan]’a devredilmiştir. Muhatabın bu tarihten sonra yapacağı ödemeleri yalnızca [devralan, IBAN] hesabına yapması gerektiği, aksi yöndeki ödemelerin borcunu sona erdirmeyeceği ihbar olunur.

Borçluya bildirilmeyen bir alacağın devrinde, borçlu önceki alacaklıya iyiniyetle ödeme yaparak borcundan kurtulur (TBK m. 186). Bu nedenle alacağı devralan kişi için ihbarname, alacağını korumanın en etkili yoludur.

6. Cevap ihtarnamesi

KEŞİDECİ: [Ad Soyad, Adres]
MUHATAP: [Ad Soyad, Adres]
KONU: [Noter adı] [tarih] tarih ve [yevmiye no] yevmiye numaralı ihtarnameye cevaptır.

Muhatap tarafından keşideciye gönderilen ve [tebliğ tarihi] tarihinde tebliğ edilen ihtarnamede, keşidecinin [iddianın özeti] olduğu ileri sürülmüştür. Bu iddia gerçeği yansıtmamaktadır. [İddiaya karşı somut açıklama: ödeme tarihi ve dekont, sözleşme hükmü vb.]

Açıklanan nedenlerle ihtarnamedeki taleplerin kabulünün mümkün olmadığı, keşidecinin her türlü yasal hakkının saklı olduğu ihtar olunur.

Örnek olay

Kiraya veren A, kiracı B’nin iki aylık kira bedelini ödemediğini görür ve internetten bulduğu bir örneği kullanarak notere ihtarname çeker. İhtarnamede B’ye “on beş gün içinde” ödeme yapması gerektiği yazılıdır; ödeme yapılmazsa ne olacağı ise belirtilmemiştir. B, ihtarnamenin tebliğinden yirmi gün sonra hâlâ ödeme yapmayınca A tahliye için icra takibi başlatır.

Kiralanan bir konut olduğundan TBK m. 315 uyarınca en az otuz günlük süre verilmesi gerekirdi. Ayrıca ihtarnamede, süre içinde ödeme yapılmazsa sözleşmenin feshedileceği açıkça bildirilmemiştir. Bu iki eksiklik nedeniyle ihtarname tahliye sonucunu doğurmaz. A’nın, otuz günlük süre ve açık fesih uyarısı içeren yeni bir ihtarname çekmesi ve sürenin dolmasını beklemesi gerekir. Doğru hazırlanmış bir ihtarname, A’yı aylarca sürecek bir gecikmeden kurtarırdı.

Sıkça sorulan sorular

Sonraki adım

Bir bildirim hazırlamadan önce, hangi sonucun amaçlandığı ve bu sonuç için kanunun hangi süreyi ve içeriği aradığı belirlenmelidir. Kira ihtarlarında otuz günlük süre ve fesih uyarısı, kiracının fesih bildirimlerinde on beş günlük süre, ayıp ihbarlarında ise ihbarın gecikmeden yapılması özellikle önemlidir. Muhatabın güncel adresi tespit edildikten sonra bildirim noter aracılığıyla gönderilmeli, tebliğ tarihi not edilerek sürenin sonunda bir sonraki hukuki adım gecikmeden atılmalıdır.

İlgili yazılar: Borçlu Temerrüdü: Şartları, Ek Süre ve Alacaklının Seçimlik Hakları (TBK 117-126), Alacağın Temliki (Devri): Yazılı Şekil, Borçluya Bildirim ve Devredenin Garantisi, Borç Ödeme Muhtırası (İhtarname) Örneği

Mevzuat: 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 117, 186, 223, 315, 328-329, 347, 352; 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m. 18, 23..

Bu yazı, 24 Ekim 2026 tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan mevzuata göre hazırlanmıştır. Genel bilgilendirme amaçlıdır; somut durumunuz için hukuki destek alınız.