Av. Emrah Karatay
Trafik idari para cezası karar tutanağında “47/1-b” kodu, sürücünün trafik ışıklarına uymadığını gösterir. Uygulamada bu kodun en sık görüldüğü durum, kırmızı ışıkta geçmektir. Kırmızı ışık ihlali hem kavşak kazalarının başlıca nedenlerinden biri olduğu hem de elektronik denetleme sistemleriyle kolayca tespit edildiği için en çok tutanak düzenlenen ihlaller arasındadır.
7574 sayılı Kanun’la 2026 yılında 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun (KTK) 47. maddesi yeniden düzenlenmiş, kırmızı ışık ihlali için tekrar sayısına göre artan bir ceza sistemi getirilmiştir. Bu yazıda 47/1-b ihlalinin kapsamı, ilk ihlal ve tekrar hâlindeki cezalar, sürücü belgesinin geri alınması ve iptali, kaza hâlinde kusur ve itiraz yolu açıklanmaktadır.
KISA CEVAP
- KTK m. 47/1-b, karayolunu kullananların trafik ışıklarına uyma yükümlülüğünü düzenler. Kırmızı ışıkta geçmek bu bendin ihlalidir.
- 27.02.2026 ve sonrasındaki ihlallerde ilk ihlalin cezası 5.000 TL’dir (KTK m. 47/2).
- Son ihlalden geriye doğru bir yıl içinde kırmızı ışık ihlali tekrarlanırsa ceza ikinci ihlalde 10.000 TL, üçüncüde 15.000 TL, dördüncüde 20.000 TL, beşincide 30.000 TL, altıncıda 80.000 TL olur (KTK m. 47/3).
- Kırmızı ışıkta geçerek kazaya sebep olan sürücünün belgesi altmış gün geri alınır; bir yıl içinde üç, dört ve beş ihlalde belge sırasıyla otuz, altmış ve doksan gün geri alınır, altı ihlalde iptal edilir (KTK m. 47/5-6).
- Bir ay içinde ödemede %25 indirim uygulanır; itiraz süresi tebliğden itibaren on beş gündür.
Kanun metni
2918 sayılı KTK m. 47 (7574 sayılı Kanun’la değişik fıkralar)
(2) Bu maddenin birinci fıkrasının; (a) bendine uymayan sürücüler 3.000 Türk lirası, (b) bendine uymayan sürücüler 5.000 Türk lirası, (c) ve (d) bentlerine uymayan sürücüler 1.000 Türk lirası idari para cezası ile cezalandırılırlar. (3) Işıklı trafik işaretlerinden kırmızı renkli olanına uyma kuralının son ihlalin gerçekleştiği tarihten geriye doğru bir yıl içinde; a) İkinci defa ihlal edilmesi halinde sürücüler 10.000 Türk lirası, (…) e) Altıncı defa ihlal edilmesi halinde sürücüler 80.000 Türk lirası, idari para cezası ile cezalandırılırlar.
47/1-b neyi düzenler?
KTK m. 47/1, karayolunu kullananların uymak zorunda olduğu kuralları bir öncelik sırasıyla sayar. Bu sıralamaya göre önce trafik zabıtası ve yetkili kişilerin uyarı ve işaretlerine (a), ardından trafik ışıklarına (b), daha sonra trafik işaret levhaları, cihazları ve yer işaretlemeleriyle belirtilen hususlara (c) ve son olarak yönetmelikte gösterilen diğer kural, yasak ve yükümlülüklere (d) uyulur.
Bu sıralamanın pratik sonucu şudur: Kavşakta görev yapan trafik polisi el işaretiyle geçişe izin veriyorsa, ışık kırmızı olsa bile sürücü polisin işaretine uyar. Aynı şekilde trafik ışığı çalışıyorsa levhadaki öncelik kuralı değil ışık esas alınır. Bu nedenle 47/1-b ihlalinin varlığı değerlendirilirken o anda kavşakta zabıta veya yetkili bir görevlinin yönlendirme yapıp yapmadığı da dikkate alınmalıdır. Zabıta işaretlerine uymama ayrı bir bent olup “47/1-a Trafik Cezası ve Kusur Oranı” yazımızda anlatılmıştır.
Trafik ışıklarına uymama denildiğinde akla ilk gelen kırmızı ışıkta geçmektir. Bunun yanında yaya ve taşıt ışıklarında gösterilen yön oklarına uymamak, sarı ışıkta güvenle durulabilecek mesafede olunmasına rağmen kavşağa girmek ve yanıp sönen ışıklarda gerekli dikkati göstermemek de bu bent kapsamında değerlendirilebilir. Ancak Kanun’daki tekrar sistemi ve sürücü belgesine ilişkin yaptırımlar yalnızca kırmızı ışık ihlaline özgüdür.
2026 yılı ceza tutarları
7574 sayılı Kanun 27 Şubat 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanmıştır. Kanun’la 47/1-b ihlalinin ilk ihlal cezası 5.000 TL olarak belirlenmiş, kırmızı ışık ihlalinin bir yıl içinde tekrarı hâlinde ise artan cezalar öngörülmüştür:
- İlk ihlal: 5.000 TL,
- Bir yıl içinde ikinci ihlal: 10.000 TL,
- Üçüncü ihlal: 15.000 TL,
- Dördüncü ihlal: 20.000 TL,
- Beşinci ihlal: 30.000 TL,
- Altıncı ihlal: 80.000 TL.
Bir yıllık süre, son ihlalin gerçekleştiği tarihten geriye doğru hesaplanır. Örneğin 10 Kasım 2026’da kırmızı ışıkta geçen sürücü için 10 Kasım 2025’ten itibaren işlediği kırmızı ışık ihlalleri sayılır. Bir yıldan eski ihlaller tekrar hesabına girmez. Ancak 7574 sayılı Kanun’un yürürlüğünden önceki ihlallere o tarihteki tutarlar uygulanır; artan ceza sisteminin yürürlükten önceki ihlallerle birlikte nasıl hesaplanacağı, cezayı ağırlaştıran hükümlerin geçmişe uygulanamayacağı ilkesi (Kabahatler Kanunu m. 5) çerçevesinde ayrıca değerlendirilmelidir.
Kanun’da yazılı tutarlar her takvim yılı başında yeniden değerleme oranında artırılır. 2026 yılındaki diğer ihlallerin tutarları “Trafik Ceza Tutarları 2026” yazımızda toplu olarak gösterilmiştir.
Sürücü belgesinin geri alınması
KTK m. 47/5, kırmızı ışık ihlaline iki ayrı belge yaptırımı bağlar. Birincisi, kırmızı ışık kuralını ihlal ederek trafik kazasına sebebiyet veren sürücünün sürücü belgesinin altmış gün süreyle geri alınmasıdır. Bu yaptırım için kazanın kırmızı ışık ihlalinden kaynaklanması yeterlidir; kazanın yaralanmalı olması aranmaz.
İkincisi tekrar hâlidir. Son ihlalin gerçekleştiği tarihten geriye doğru bir yıl içinde kırmızı ışık kuralını;
- Üç defa ihlal ettiği tespit edilenin belgesi otuz gün,
- Dört defa ihlal ettiği tespit edilenin belgesi altmış gün,
- Beş defa ihlal ettiği tespit edilenin belgesi doksan gün
süreyle geri alınır. Bu şekilde geri alınan belgeler, geri alma süresi sonunda sürücünün psiko-teknik değerlendirmeden geçirilerek sürücü belgesi almasına engel bir hâli bulunmadığının anlaşılması şartıyla iade edilir. Ayrıca KTK m. 47/7 uyarınca iade için Kanun kapsamında verilen idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması gerekir.
Altı ihlalde iptal
KTK m. 47/6 uyarınca son ihlalden geriye doğru bir yıl içinde kırmızı ışık kuralını altı defa ihlal edenlerin sürücü belgesi iptal edilir. İptal, geçici geri almadan farklıdır: Belge kişiye iade edilmez; yeniden belge alabilmek için sürücü kursuna devam edilmesi ve sınavlarda başarılı olunması gerekir.
Kursa başlayabilmek için üç şart birlikte aranır: Kanun kapsamında verilen idari para cezalarının tamamının ödenmiş olması, iptal tarihinden itibaren en az bir yıl geçmiş olması ve psiko-teknik değerlendirme ile psikiyatri uzmanı muayenesi sonucunda sürücülüğe engel hâl bulunmadığını gösteren belgenin kursa sunulması. Belgesi iptal edilmiş veya geri alınmış kişinin araç kullanması ise 7574 sayılı Kanun’la 200.000 TL idari para cezasına bağlanmıştır.
Elektronik denetleme ve plakaya ceza
Kırmızı ışık ihlallerinin büyük bölümü kavşaklardaki elektronik denetleme sistemleriyle tespit edilir. Bu durumda tutanak KTK m. 116 uyarınca aracın plakasına göre düzenlenir ve araç sahibine tebliğ edilir. Kiralık araçlarda ceza kiralayana yöneltilir. Sürücü belgesine ilişkin yaptırımlar ise kişiye bağlı olduğundan, aracı başkası kullanıyorsa araç sahibinin sürücüyü bildirmesi önemlidir. Aksi hâlde tekrar sayısı araç sahibinin kayıtlarına işlenebilir.
Elektronik tespitte görüntünün ışığın kırmızı olduğunu ve aracın durma çizgisini kırmızı ışık yanarken geçtiğini açıkça göstermesi gerekir. Sarı ışıkta durma çizgisini geçmiş, kavşağın içindeyken ışığın kırmızıya döndüğü bir aracın durumu, kırmızı ışıkta geçme ile aynı değildir. Bu fark, itiraz değerlendirmesinde belirleyicidir.
Kaza hâlinde kusur
Kırmızı ışıkta geçmek, KTK m. 84’te sayılan ve kazada asli kusur sayılan hâllerdendir. Kırmızı ışıkta kavşağa girerek yeşil ışıkta geçen bir araçla çarpışan sürücü, kural olarak kazanın asli kusurlusudur. Ölümlü veya yaralanmalı kazalarda bu kusur, taksirle öldürme veya taksirle yaralama suçlarından yapılacak yargılamada belirleyici olur. Ayrıca kazanın kırmızı ışık ihlalinden kaynaklanması, belgenin altmış gün geri alınması sonucunu doğurur. Kusur değerlendirmesi için “Trafik Kazasında Asli ve Tali Kusur” yazımıza bakılabilir.
Bilerek ve isteyerek kırmızı ışıkta geçilmesi, yaralanmalı kazalarda bilinçli taksir tartışmasını da gündeme getirebilir (TCK m. 22/3). Bilinçli taksirde ceza üçte birden yarısına kadar artırılır.
Ödeme ve itiraz
Ceza tebliğden itibaren bir ay içinde ödenmelidir (KTK m. 115/1). Bu süre içinde yapılan ödemede %25 indirim uygulanır (Kabahatler Kanunu m. 17/6). Buna göre 5.000 TL’lik ilk ihlal cezası 3.750 TL, 10.000 TL’lik ikinci ihlal cezası 7.500 TL olarak tahsil edilir. Ödeme yapılması itiraz hakkını ortadan kaldırmaz.
Karara karşı tebliğden itibaren on beş gün içinde sulh ceza hâkimliğine başvurulabilir (Kabahatler Kanunu m. 27/1). Kırmızı ışık tutanaklarına itirazda başlıca şu hususlar ileri sürülür:
- Görüntüde ışığın kırmızı olduğunun veya aracın durma çizgisini kırmızıda geçtiğinin açıkça görülmemesi,
- Kavşakta trafik zabıtası veya yetkili bir görevlinin geçişe izin vermesi,
- Geçiş üstünlüğüne sahip bir araca yol vermek için zorunlu olarak kavşağa ilerlenmesi,
- Tutanakta gösterilen tekrar sayısının hatalı olması veya bir yıllık sürenin yanlış hesaplanması,
- Aracı başka bir kişinin kullanması.
İtiraz usulü için “Trafik Cezasına İtiraz Nasıl Yapılır?” ve “Trafik Cezası İtiraz Süresi” yazılarımız incelenebilir.
Uygulamadan örnekler
Örnek 1. Mart 2026’da kırmızı ışıkta geçen sürücüye 5.000 TL ceza verilir. Aynı sürücü Ağustos 2026’da yine kırmızı ışıkta geçerse son bir yıldaki ikinci ihlali olduğu için 10.000 TL ceza uygulanır.
Örnek 2. Bir yıl içinde üçüncü kez kırmızı ışıkta geçen sürücüye 15.000 TL ceza verilir ve belgesi otuz gün geri alınır. Belge, süre sonunda psiko-teknik değerlendirmeden geçilmesi ve tüm idari para cezalarının ödenmesi şartıyla iade edilir.
Örnek 3. Kırmızı ışıkta kavşağa giren sürücü, yeşil ışıkta geçen bir araca çarpar. Bu ilk ihlali olsa bile belgesi altmış gün geri alınır ve kazada asli kusurlu kabul edilir.
Sıkça sorulan sorular
47/1-b cezası 2026’da ne kadar?
İlk ihlalde 5.000 TL’dir. Bir yıl içinde kırmızı ışık ihlali tekrarlanırsa ceza 10.000 TL’den başlayarak altıncı ihlalde 80.000 TL’ye kadar çıkar.
Kırmızı ışıkta geçmek ehliyete el konulmasına yol açar mı?
Kazaya sebep olunursa veya bir yıl içinde üç, dört ya da beş ihlal varsa belge geri alınır. Altı ihlalde belge iptal edilir.
Sarı ışıkta geçmek ceza gerektirir mi?
Sarı ışık, güvenle durulabilecekse durmayı gerektirir. Güvenle durulabilecek mesafede olmasına rağmen kavşağa giren sürücü hakkında 47/1-b uygulanabilir; ancak tekrar sistemi yalnızca kırmızı ışık ihlalleri için işler.
Bir yıllık süre nasıl hesaplanır?
Son ihlalin tarihinden geriye doğru bir yıl sayılır ve bu dönemdeki kırmızı ışık ihlalleri dikkate alınır.
Kamera tespitinde aracı ben kullanmıyorsam ne yapılmalı?
Aracı kullanan kişinin bildirilmesi, sürücü belgesine ilişkin yaptırımların ve tekrar sayısının doğru kişiye işlenmesi için önemlidir.
Sonuç
47/1-b, trafik ışıklarına uyma yükümlülüğünün ihlalidir ve en sık kırmızı ışıkta geçme şeklinde ortaya çıkar. 2026 yılında ilk ihlalin cezası 5.000 TL’dir; bir yıl içindeki tekrarlarda ceza 80.000 TL’ye kadar yükselir, belgenin geri alınması ve iptali gündeme gelir. Kırmızı ışık ihlaliyle kazaya sebep olan sürücünün belgesi ilk ihlalde bile altmış gün geri alınır. Tutanağa karşı tebliğden itibaren on beş gün içinde sulh ceza hâkimliğine başvurulabilir.
Bu yazı, 13 Kasım 2026 tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan mevzuata göre hazırlanmıştır. Genel bilgilendirme amaçlıdır; somut olay için hukuki destek alınmalıdır.