Ölüm İzni Nedir? Ölüm İzni Kaç Gün?

Bir yakının vefatı, çalışan için hem duygusal hem de pratik olarak yoğun bir dönemin başlangıcıdır. Cenaze işlemleri, defin, taziye ve resmî başvurular birkaç gün boyunca işten uzak kalmayı gerektirir. Türk hukukunda bu ihtiyaç için ayrı bir izin türü öngörülmüştür. Ancak ölüm izninin süresi ve kimlerin vefatında kullanılabileceği, çalışanın işçi mi memur mu olduğuna göre değişir. İşçiler bakımından 4857 sayılı İş Kanunu’nun (İş K.) ek 2. maddesi, memurlar bakımından ise 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 104. maddesi uygulanır. Toplu iş sözleşmeleri ve bireysel iş sözleşmeleri ise kanundaki süreleri işçi lehine artırabilir.

İşçiler için ölüm izni

İş Kanunu’na 6645 sayılı Kanunla eklenen ek 2. madde, işçiye bazı özel durumlarda ücretli izin verilmesini öngörür. Madde uyarınca işçiye; evlenmesi veya evlat edinmesi ya da ana veya babasının, eşinin, kardeşinin, çocuğunun ölümü hâlinde üç gün ücretli izin verilir. Aynı madde, eşi doğum yapan işçiye ücretli izin verilmesini de düzenler; bu süre 1 Mayıs 2026’da yürürlüğe giren 7578 sayılı Kanunla beş günden on güne çıkarılmıştır. Ölüm iznine ilişkin üç günlük süre ise değişmemiştir.

Kanunda sayılan yakınlar şunlardır:

• Anne ve baba,
• Eş,
• Kardeş,
• Çocuk.

Bu liste sınırlıdır. Eşin anne ve babası (kayınvalide ve kayınpeder), büyükanne ve büyükbaba, torun, yeğen, amca, hala, dayı ve teyze gibi yakınlar maddede yer almaz. Bu kişilerin vefatında işçinin kanuni bir ölüm izni hakkı yoktur. İşçi bu durumda işverenin onayıyla yıllık izninden kullanabilir, ücretsiz izin isteyebilir veya işyerinde uygulanan bir mazeret izni varsa ondan yararlanabilir.

Üvey anne, üvey baba ve üvey kardeş de kanunda açıkça sayılmamıştır. Evlat edinilen çocuk ise hukuken çocuk sayıldığından, evlatlığın ölümünde ve evlat edinenin ölümünde ölüm izni kullanılması gerekir.

Memurlar için ölüm izni

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu m. 104, memurlara verilecek mazeret izinlerini düzenler. Bu maddeye göre memura; eşinin, çocuğunun, kendisinin veya eşinin ana, baba ya da kardeşinin ölümü hâlinde isteği üzerine yedi gün mazeret izni verilir. Memurlar bakımından düzenleme işçilere göre daha geniştir:

• Süre üç değil yedi gündür.
• Eşin anne, baba ve kardeşinin ölümü de kapsama girer. Kayınvalide, kayınpeder ve eşin kardeşinin vefatında memur ölüm izni kullanabilir.

Memurlar için bu izin aylıktan kesinti yapılmadan kullanılır. Kamuda işçi statüsünde çalışanlar ise memur değildir; onlara İş Kanunu ve tabi oldukları toplu iş sözleşmesi uygulanır. Kamu toplu iş sözleşmelerinde ölüm izni süreleri çoğu zaman kanundaki üç günden daha uzun belirlenir ve kapsam genişletilir.

Ölüm izni ücretli midir?

Evet. İş K. ek m. 2’deki izinler ücretlidir. İşveren bu izin günleri için ücret kesemez, izni yıllık izinden düşemez ve işçiyi ücretsiz izne çıkmış gibi gösteremez. Ücretli izin sürelerinin, yıllık izne hak kazanmada çalışılmış gibi sayılacağı da İş K. m. 55’te düzenlenmiştir. Dolayısıyla ölüm izninde geçen günler, yıllık izin ve kıdem hesabında dikkate alınır.

İşçinin ölüm iznini kullandığı günler için sigorta primi de normal şekilde yatırılır. Bu günler aylık prim ve hizmet belgesinde eksik gün olarak gösterilmez.

Ölüm izni hafta tatiline veya bayrama denk gelirse

Kanun “üç gün” ifadesini kullanmış, iş günü veya takvim günü ayrımı yapmamıştır. Bu nedenle uygulamada ölüm izninin takvim günü olarak, vefatı izleyen günlerden başlayarak kullanılması yaygındır. Vefat cuma günü gerçekleşmiş ve izin cumartesi ile pazar gününe denk gelmişse, işçinin pazartesi işe dönmesi beklenir.

Bununla birlikte konu tartışmalıdır ve toplu iş sözleşmelerinde ölüm izninin iş günü olarak hesaplanacağına dair hükümler sıkça bulunur. Böyle bir hüküm varsa, hafta tatili ve genel tatil günleri izin süresine eklenmez. İşçinin kendi sözleşmesinde veya işyerinde uygulanan toplu sözleşmede bu konuda bir hüküm bulunup bulunmadığını kontrol etmesi gerekir.

Ölüm izni, vefatla bağlantılı bir izindir. Vefattan haftalar sonra kullanılmak üzere saklanamaz. Ancak işçinin vefat sırasında yıllık izinde veya raporlu olması gibi istisnai durumlarda, işverenle anlaşılarak iznin ertelenmesi mümkündür.

Ölüm izni için belge gerekir mi?

Kanunda belge şartı yoktur. Ancak işveren, iznin dayanağını oluşturan olayın belgelenmesini makul olarak isteyebilir. Uygulamada şu belgeler yeterli kabul edilir:

• e-Devlet üzerinden alınan ölüm belgesi veya defin ruhsatı,
• Nüfus kayıt örneği ile yakınlık derecesini gösteren belge,
• Belediye veya hastane tarafından düzenlenen ölüm raporu.

Belgenin vefattan hemen sonra sunulması zorunlu değildir. İşçi önce işverene telefonla veya mesajla bilgi verip izni kullanabilir, belgeyi işe döndüğünde teslim edebilir. Bildirimin yazılı bir iz bırakacak şekilde, örneğin mesaj veya e-posta ile yapılması, ileride devamsızlık iddiasıyla karşılaşılmaması için önemlidir.

İşveren ölüm izni vermezse

Ölüm izni kanundan doğan bir haktır; işverenin onayına bağlı değildir. İşveren izni vermez, izin günleri için ücret keser veya izni yıllık izinden düşerse işçi kesilen ücretin ödenmesini isteyebilir. Ücretin kesilmesi veya iznin yıllık izinden mahsup edilmesi, bordro ve izin kayıtlarıyla ispatlanabilir.

Ölüm izni kullanan işçinin bu nedenle devamsızlık yaptığı gerekçesiyle işten çıkarılması da hukuka aykırıdır. İş K. m. 25/II-g’deki devamsızlık nedeniyle derhal fesih, işçinin işverenden izin almaksızın veya haklı bir sebebe dayanmaksızın ardı ardına iki iş günü ya da bir ay içinde iki defa herhangi bir tatil gününden sonraki iş günü veya bir ayda üç iş günü işine devam etmemesini arar. Kanuni ölüm izni kullanan işçinin devamsızlığı haklı bir sebebe dayanır. Bu durumda yapılan fesih haksızdır; işçi kıdem ve ihbar tazminatını, şartları varsa işe iadeyi talep edebilir. Ayrıntı için Devamsızlık Nedeniyle İşten Çıkarma: Tutanak, Mazeret ve Tazminat yazımıza bakılabilir.

Ek m. 2 kapsamındaki izinlerin kullandırılmaması veya ücretinin ödenmemesi, iş müfettişliğine şikâyet konusu da yapılabilir.

Kanunda sayılmayan yakınların vefatı

Kayınvalide, kayınpeder, dede, nine veya torun gibi yakınların vefatında işçinin kanuni bir ölüm izni yoktur. Bu durumda işçi şu yollardan birini izleyebilir:

1. Yıllık izin. İşçi, yıllık ücretli izninden birkaç gün kullanmak isteyebilir. Yıllık iznin ne zaman kullanılacağını kural olarak işveren belirlese de, bu tür acil durumlarda işverenin talebi makul karşılaması beklenir.
2. Mazeret izni. Bazı işyerlerinde iç yönetmelik veya personel politikasıyla kanunun saymadığı yakınlar için de mazeret izni öngörülür.
3. Ücretsiz izin. İşveren onay verirse kısa süreli ücretsiz izin de kullanılabilir.
4. Telafi çalışması. İş K. m. 64’e göre zorunlu nedenlerle işin durması veya işçinin talebiyle işçiye izin verilmesi hâlinde, çalışılmayan süreler için iki ay içinde telafi çalışması yaptırılabilir. Telafi çalışması fazla çalışma sayılmaz.

Toplu iş sözleşmesindeki ölüm izni

Toplu iş sözleşmeleri, kanundaki asgari hakları işçi lehine geliştirebilir. Uygulamada sendikalı işyerlerinde ölüm izni süresi beş ila yedi gün arasında belirlenir; kayınvalide, kayınpeder, dede, nine ve torun gibi yakınlar da kapsama alınır. Toplu sözleşmede ölüm izninin iş günü olarak kullanılacağı veya cenazenin başka bir şehirde olması hâlinde yol süresinin ekleneceği gibi hükümler de bulunabilir. İşyerinde toplu sözleşme varsa, ölüm izni bakımından önce o sözleşmenin hükümlerine bakılmalıdır. Toplu sözleşmenin kapsamı için Toplu İş Sözleşmesi Nedir? Yetki, Kapsam ve İşçiye Etkisi yazımıza bakılabilir.

Diğer ücretli mazeret izinleri

İş K. ek m. 2 yalnızca ölüm iznini değil, başka ücretli mazeret izinlerini de düzenler:

• Evlenme izni. İşçinin kendi evlenmesinde üç gün ücretli izin.
• Evlat edinme izni. Evlat edinmede üç gün ücretli izin.
• Babalık izni. Eşi doğum yapan işçiye 7578 sayılı Kanundan sonra on gün ücretli izin.
• Engelli veya süreğen hastalığı olan çocuk için izin. En az yüzde yetmiş oranında engelli veya süreğen hastalığı olan çocuğunun tedavisinde, hekim raporuna dayalı olarak ve ebeveynlerden yalnızca biri tarafından kullanılmak üzere yılda on güne kadar ücretli izin. Bu izin ve diğer refakat imkânları için Refakat İzni Nedir? Kaç Gündür? yazımıza bakılabilir.

Yargıtay kararı

Ölüm izni kullanan işçinin işe gelmediği günlerin devamsızlık sayılıp sayılamayacağı, devamsızlık nedeniyle feshin şartlarıyla birlikte değerlendirilir. Yargıtay, devamsızlık kavramını şöyle tanımlamaktadır:

Devamsızlık nedeniyle haklı fesih için işçinin izin almaksızın veya haklı bir sebebe dayanmaksızın kanunda sayılan günlerde hiç çalışmamış olması gerekir. Ölüm izni, kanundan doğan ve haklı bir sebebe dayanan bir izindir; bu nedenle kanuni süre içinde işe gelinmeyen günler devamsızlık hesabına katılamaz. İşçinin kanuni süreyi aşan günlerde işe gelmemesi hâlinde ise bu günlerin işverenden izin alınarak kullanılıp kullanılmadığına bakılır. Cenazenin başka bir şehirde olması gibi nedenlerle ek gün gerekiyorsa, işverenden yazılı onay alınması devamsızlık iddiasının önüne geçer.

Güncel Yargıtay kararlarında vefat ve devamsızlık

Ölüm izni uyuşmazlıkları mahkemeye çoğunlukla devamsızlık feshi olarak gelir. İşveren, işçinin vefat sonrası işe gelmediği günleri devamsızlık sayarak sözleşmeyi feshetmiş, işçi de kıdem ve ihbar tazminatı istemiştir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu bu tür dosyalarda izin ve haklı özrün etkisini şöyle açıklamaktadır:

Hukuk Genel Kurulu, devamsızlığı haklı kılan nedenlerin önceden sayılamayacağını ve her olayın özelliğine göre belirleneceğini de vurgulamıştır (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, E. 2018/51, K. 2021/843, T. 24.06.2021). Kanunda sayılmayan bir yakının vefatı bu nedenle kendiliğinden haklı özür sayılmaz; ama somut olayda haklı özür olarak kabul edilebilir.

Kanunda sayılmayan yakının vefatı: amca örneği

Amcası vefat eden bir işçi üç gün işe gelmemiş, işveren devamsızlık tutanakları tutarak sözleşmeyi feshetmişti. İşçi, durumu ustabaşına telefonla bildirdiğini, ölüm belgesini gönderdiğini ve bu günlerin yıllık izninden düşüleceğinin kendisine söylendiğini ileri sürdü. Bölge adliye mahkemesi, işverenin bu anlatımın aksini ispatlayamadığını, işçinin yıllık izinde olduğunu düşünerek işe gitmediğini kabul etti ve davayı kabul etti (Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, E. 2024/3952, K. 2024/5096, T. 19.03.2024).

Bu dosya iki noktayı gösterir. Amca kanuni ölüm izni kapsamında değildir; ancak işverenin yetkili bir temsilcisinden alınan izin, işe gelinmeyen günleri devamsızlık olmaktan çıkarır. İkinci olarak, iznin telefonla alınması mümkün olsa da ispat bakımından mesaj veya e-posta kaydı çok daha güvenlidir.

Uygulamada sık yapılan hatalar

• Kanuni üç günün bitiminden sonra işe dönmemek ve ek günler için izin almamak. Fazladan günler, haklı bir özür ya da izin yoksa devamsızlık hesabına girebilir.
• İzni yalnızca sözlü olarak, yetkisi belirsiz bir kişiden almak. İznin kimden ve hangi günler için alındığı yazılı olarak sabitlenmelidir.
• Ölüm belgesini hiç sunmamak. Kanun belge şartı aramasa da devamsızlık iddiasına karşı en güçlü delil budur.
• İşveren açısından, devamsızlık tutanağı tutmadan ve işçinin mazeretini sormadan fesih yapmak. Mazeret araştırılmadan yapılan fesih haksız fesih sayılma riski taşır.

Sıkça sorulan sorular

Sonraki adım

Yakınını kaybeden işçi, vefatı en kısa sürede işverene yazılı bir iz bırakacak şekilde bildirmeli, ölüm belgesini işe dönüşte teslim etmeli ve izin günleri için ücret kesintisi yapılıp yapılmadığını bordrodan kontrol etmelidir. Ölüm izni kullanması nedeniyle işten çıkarılan veya ücreti kesilen işçi, fesih tarihinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurarak işe iade ve tazminat taleplerini ileri sürebilir.

Mevzuat: 4857 sayılı İş Kanunu, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu.

Bu yazı, 12 Kasım 2026 tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan mevzuata göre hazırlanmıştır. Genel bilgilendirme amaçlıdır; somut durum için hukuki destek alınmalıdır.