Yağma, halk arasında gasp denen suçtur: bir kişiye cebir uygulayarak ya da onu tehdit ederek malını almak veya malın alınmasına karşı koymamaya zorlamaktır. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu (TCK) m. 148’deki temel yağmanın cezası altı yıldan on yıla kadar hapistir. Suç silahla, birden fazla kişiyle, gece vakti, konutta ya da işyerinde veya kimliği gizlenerek işlenirse nitelikli yağma olur ve ceza on yıldan on beş yıla kadar hapistir (TCK m. 149). Hırsızlıktan farkı, malın kişiye karşı zor kullanılarak alınmasıdır.
KISA CEVAP
- Yağmanın temel cezası altı yıldan on yıla kadar hapistir (TCK m. 148/1).
- Silahla, birden fazla kişiyle, gece, konutta, işyerinde ya da kimliği gizleyerek işlenen yağmada ceza on yıldan on beş yıla kadar hapistir (TCK m. 149/1).
- Yağma sırasında mağdurun yaralanması neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama boyutuna ulaşırsa (kemik kırığı, yaşamı tehlikeye sokan durum gibi), yaralamadan ayrıca ceza verilir (TCK m. 149/2).
- Malın değerinin az olması nedeniyle ceza üçte birden yarıya kadar indirilebilir (TCK m. 150/2).
- Alacak tahsili için tehdit ya da cebir kullanılırsa yağma değil, tehdit ya da kasten yaralama hükümleri uygulanır (TCK m. 150/1).
- Yağma uzlaştırma kapsamında değildir ve şikâyete bağlı değildir.
- Zararı gideren faile etkin pişmanlık nedeniyle kovuşturmadan önce yarıya, kovuşturma sırasında üçte bire kadar indirim yapılır (TCK m. 168/3).
Yağma suçunun unsurları
5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m. 148/1
Bir başkasını, kendisinin veya yakınının hayatına, vücut veya cinsel dokunulmazlığına yönelik bir saldırı gerçekleştireceğinden ya da malvarlığı itibarıyla büyük bir zarara uğratacağından bahisle tehdit ederek veya cebir kullanarak, bir malı teslime veya malın alınmasına karşı koymamaya mecbur kılan kişi, altı yıldan on yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
Yağmada iki suç birleşmiştir: kişiye karşı cebir ya da tehdit ile mala karşı bir alma fiili. Tehdidin, mağdurun ya da yakınının hayatına, vücut veya cinsel dokunulmazlığına yönelik bir saldırıyla ya da malvarlığı bakımından büyük bir zararla ilgili olması gerekir. Mağdurun bir vasıtayla kendini bilmez ve savunamaz hâle getirilmesi de (örneğin içeceğine ilaç katılması) cebir sayılır (TCK m. 148/3). Kişiyi borç senedi imzalamaya ya da var olan bir senedi imha etmeye zorlamak da yağmadır (TCK m. 148/2).
Yağma ile hırsızlık arasındaki farkı belirleyen, cebir ya da tehdidin malı almak için kullanılıp kullanılmadığıdır. Kapkaç olaylarında fail çantayı aniden çekip kaçıyorsa ve mağdura yönelik bir zor kullanmıyorsa olay kural olarak hırsızlıktır. Mağdur çantayı bırakmadığı için fail onu yere düşürüyor ya da sürüklüyorsa yağma gündeme gelir.
Kanun koyucu bu ayrımı TCK m. 142’nin gerekçesinde açıkça yaptı. Yargıtay Ceza Genel Kurulu, kapkaç sırasında mağdurun yere düşüp düşmediğinin tartışıldığı bir dosyada bu gerekçeyi şöyle aktardı:
Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 02.07.2020 tarihli, E. 2018/617, K. 2020/342 sayılı kararında aktarılan TCK m. 142 gerekçesi
Fıkranın (b) bendinde, hırsızlığın elde veya üstte taşınan eşyayı çekip almak suretiyle ya da özel bir beceriyle işlenmesi hâli öngörülmüştür. Yankesicilik veya kişisel çeviklik ile işlenen hırsızlık hâlleri bendin kapsamına girdiği gibi, bir hayvanı alıştırmak suretiyle ve ondan yararlanılarak işlenen fiiller hakkında da bendin uygulanması sağlanmıştır. Bunun gibi, yolda giden bir kimsenin çantasını kapıp kaçmak suretiyle işlenen hırsızlık da bu bent kapsamında mütalâa edilmiştir. Ancak, bu son hâlde, direncini kırma amacıyla kişiye karşı cebir kullanılmamalıdır. Aksi takdirde, yağma suçu oluşur.
Aynı dosyada Yargıtay 6. Ceza Dairesi, çantayı çekip alırken mağduru yere düşürüp sürükleyen sanıkların eylemini yağma olarak nitelendirmişti. Ayrımda belirleyici olan, mağdurun malı bırakmamak için direnip direnmediği ve failin bu direnci kırmak için zor kullanıp kullanmadığıdır.
Nitelikli yağma
5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m. 149/1
Yağma suçunun; a) Silahla, b) Kişinin kendisini tanınmayacak bir hale koyması suretiyle, c) Birden fazla kişi tarafından birlikte, d) Yol kesmek suretiyle ya da konutta, işyerinde veya bunların eklentilerinde, e) Beden veya ruh bakımından kendisini savunamayacak durumda bulunan kişiye karşı, f) Var olan veya var sayılan suç örgütlerinin oluşturdukları korkutucu güçten yararlanılarak, g) Suç örgütüne yarar sağlamak maksadıyla, h) Gece vaktinde, İşlenmesi halinde, fail hakkında on yıldan onbeş yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.
Uygulamada en sık görülen nitelikli hâller silahla yağma, birden fazla kişiyle birlikte yağma, işyerinde yağma ve gece vakti yağmadır. Bıçak, kırık şişe, oyuncak tabanca gibi korkutucu nitelikteki eşyalar da somut olayda silah sayılabilir.
Daha az cezayı gerektiren hâl ve değer azlığı
Kişi bir hukuki ilişkiye dayanan alacağını tahsil etmek için tehdit ya da cebir kullanırsa, yağma değil, yalnızca tehdit ya da kasten yaralama hükümleri uygulanır (TCK m. 150/1). Örneğin borcunu ödemeyen bir kişiden zor kullanarak para almak, alacağın gerçekten bir hukuki ilişkiye dayandığı anlaşılırsa yağma sayılmaz.
Yağma suçunun konusunu oluşturan malın değerinin az olması hâlinde verilecek ceza üçte birden yarıya kadar indirilebilir (TCK m. 150/2).
Yağma dosyalarında süreç
- Mağdur, olayı hemen polise bildirmeli; olay yerindeki kameraların ve tanıkların tespitini istemelidir.
- Yaralanma varsa adli rapor alın. Yaralama yağmadan ayrı cezalandırılır.
- Teşhis işleminde emin olunmayan kişi teşhis edilmemelidir. Teşhis, şüphelinin benzer görünümlü başka kişiler arasından gösterilmesiyle yapılmalıdır.
- Şüpheliyseniz ifadeyi mutlaka avukatla verin. Yağma ağır ceza mahkemesinde yargılanır ve tutuklama sık görülür.
- Zararı karşılamak etkin pişmanlık indirimi sağlar: kovuşturma başlamadan önce yarıya, sonra üçte bire kadar (TCK m. 168/3). Bunu mümkün olan en erken aşamada yapın.
Sıkça sorulan sorular
Kapkaç yağma mı hırsızlık mı?
Fail mağdura karşı zor kullanmadan çantayı çekip kaçarsa kural olarak hırsızlıktır. Mağdurun direncini kırmak için itmek, düşürmek ya da sürüklemek yağmadır.
Gasp suçunda uzlaşma var mı?
Hayır. Yağma uzlaştırma kapsamında değildir ve mağdurun şikâyetinden vazgeçmesi davayı düşürmez.
Yağma suçunda HAGB olur mu?
HAGB iki yıl veya daha az hapis cezası için uygulanır. Yağmanın alt sınırı altı yıl olduğundan, etkin pişmanlık ve diğer indirimler uygulanarak ceza iki yılın altına inmedikçe HAGB mümkün değildir.
Borçludan zorla para almak yağma mı?
Gerçek bir alacağı tahsil için cebir ya da tehdit kullanılmışsa TCK m. 150/1 uygulanır ve yağmadan değil, tehdit ya da yaralama gibi suçlardan ceza verilir. Alacak gerçek değilse yağma oluşur.
Sonuç
Yağma dosyalarında olayın yağma mı, hırsızlık mı, yoksa alacak tahsili mi olduğu cezayı yıllarca değiştirir. Kamera kayıtları ve teşhis tutanakları, dosyanın gidişatını belirleyen delillerin başında gelir.
Mevzuat: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu.
Bu yazı, 22 Ekim 2026 tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan mevzuata göre hazırlanmıştır. Genel bilgilendirme amaçlıdır; somut durumunuz için hukuki destek alınız.