KTK 67/1-a Manevra İhlali: 2026 Cezası ve Kusur Durumu

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu (KTK) m. 67, sürücülerin manevra yaparken uyması gereken kuralları düzenler. Maddenin birinci fıkrasının (a) bendi, park yapmış taşıtlar arasından çıkarken, duraklarken veya park ederken taşıt yolunun sağına ya da soluna yanaşırken ve sağa veya sola dönerken, karayolunu kullananlar için tehlike doğurabilecek ve onların hareketlerini zorlaştıracak şekilde davranılmasını yasaklar.

Bu ihlal iki ayrı sonuç doğurur: Sürücüye idari para cezası uygulanır ve bir kaza meydana gelmişse ihlal, KTK m. 84 kapsamında “asli kusur” olarak değerlendirilebilir. Bu yazıda her iki sonuç, 2026 yılı tutarları ve 7574 sayılı Kanun’la yapılan değişiklikler dikkate alınarak incelenmektedir.

KTK m. 67’nin kapsamı

KTK m. 67/1, manevralara ilişkin dört kural içerir:

• (a) bendi: Park yapmış taşıtlar arasından çıkarken, duraklarken, park ederken yola yanaşırken ve dönüşlerde diğer yol kullanıcıları için tehlike oluşturmama ve onların hareketlerini zorlaştırmama.
• (b) bendi: Yönetmelikte belirtilen şartlar dışında geriye dönme veya geri gitme yasağı; izin verilen hâllerde tehlike veya engel yaratmama zorunluluğu.
• (c) bendi: Dönüşlerde ve şerit değiştirmede niyetin dönüş ışığı veya kol işaretiyle açıkça belirtilmesi, işaretin manevra boyunca sürdürülmesi ve bitince kapatılması.
• (d) bendi: Zorunluluk olmaksızın el freni çekilerek veya başka yollarla aracın ani olarak yönünün değiştirilmesi ya da kendi etrafında döndürülmesi yasağı.

Uygulamada (a) bendi en sık; park yerinden yola çıkan aracın arkadan gelen araca yol vermemesi, dönüş sırasında karşı yönden gelen veya yan şeritteki araçların hareketinin engellenmesi ve dar alanda yapılan manevralarda yayalara çarpılması hâllerinde gündeme gelir.

İdari para cezası

2026 yılı tutarı

KTK m. 67’de (a), (b) ve (c) bentleri için öngörülen idari para cezası, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m. 17/7 uyarınca her yıl yeniden değerleme oranında artırılır. Bu artırım sonucunda 2026 yılı için KTK 67/1-a ihlalinin idari para cezası 2.719 TL‘dir (2025 yılında 2.167 TL). Uygulamada bu ihlal için sürücü belgesine 20 ceza puanı da işlenir. Cezanın kesin tutarı, tebliğ edilen trafik idari para cezası karar tutanağında gösterilen tutardır.

7574 sayılı Kanun’la yapılan değişiklik

27/2/2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan ve aynı tarihte yürürlüğe giren 7574 sayılı Kanun, KTK m. 67’nin ikinci fıkrasındaki tutarı değiştirerek (d) bendi kapsamındaki ihlal (halk arasında “drift” olarak bilinen hareket) için idari para cezasını 140.000 TL‘ye çıkarmıştır. Bu ihlalde ayrıca sürücü belgesi geri alınır ve araç trafikten menedilir. Aynı Kanun’la maddenin üçüncü fıkrası da değiştirilmiş; sürücü belgesi iptal edilenlerin yeniden sürücü kursuna başlayabilmesi, geri alma sürelerinin geçmiş ve idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması şartına bağlanmıştır. Birinci fıkranın (a), (b) ve (c) bentlerine ilişkin cezada 7574 sayılı Kanun’la bir değişiklik yapılmamıştır.

Ceza puanının sonuçları

KTK m. 118 uyarınca trafik ihlali nedeniyle ceza uygulanan sürücülere, esasları yönetmelikte belirlenen ceza puanları verilir. İhlal tarihinden geriye doğru bir yıl içinde toplam 100 ceza puanını dolduran sürücünün sürücü belgesi iki ay süreyle geri alınır ve sürücü eğitime tabi tutulur. Aynı yıl içinde ikinci kez 100 puanı dolduran sürücünün belgesi dört ay süreyle geri alınır; sürücü psiko-teknik değerlendirmeye ve psikiyatri uzmanının muayenesine tabi tutulur.

Bu nedenle tek başına düşük tutarlı görünen bir manevra ihlali, aynı yıl içindeki başka ihlallerle birlikte sürücü belgesinin geri alınması sonucunu doğurabilir. İtiraz kararı verilirken yalnızca para cezasının tutarı değil, ceza puanının bu birikimli etkisi de değerlendirilmelidir. İdari para cezasının sulh ceza hâkimliğince kaldırılması hâlinde, bu cezaya bağlı ceza puanı da dayanaksız kalır.

Ödeme süresi, indirim ve itiraz

• Ödeme süresi: KTK m. 115/1 uyarınca ceza, tutanağın tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenir. Süresinde ödenmeyen cezalara her ay %5 faiz uygulanır.
• İndirim: Kabahatler Kanunu m. 17/6 uyarınca ödeme süresi içinde ödenen idari para cezasından %25 indirim yapılır. Ödeme yapılması, karara karşı başvuru hakkını ortadan kaldırmaz.
• İtiraz: Kabahatler Kanunu m. 27/1 uyarınca karara karşı tebliğ veya tefhim tarihinden itibaren on beş gün içinde sulh ceza hâkimliğine başvurulabilir. Başvuru yapılmazsa karar kesinleşir.

İtiraz dilekçesinde, ihlalin hangi delile dayandırıldığı (kolluk tespiti, kamera kaydı, kaza tespit tutanağı) ve sürücünün manevra sırasında diğer yol kullanıcıları bakımından tehlike oluşturmadığına ilişkin olgular açıklanmalıdır.

Kaza hâlinde kusur değerlendirmesi

Asli kusur hâlleri

KTK m. 84, trafik kazalarında sürücünün asli kusurlu sayılacağı hâlleri sayar. Bunlar arasında doğrultu değiştirme manevralarını yanlış yapma (m. 84/f) ve manevraları düzenleyen genel şartlara uymama (m. 84/j) da bulunur. KTK m. 67/1-a’ya aykırı manevra sonucunda kaza meydana gelmişse, sürücü bu bentler kapsamında asli kusurlu kabul edilebilir.

KTK m. 84’ün son fıkrası uyarınca kaza, sayılan hâller dışındaki kurallara aykırılıktan doğmuşsa veya birden fazla sürücü bu hareketlerden birini yapmışsa kusur oranı yönetmelikteki esaslara göre belirlenir. Asli kusur, sürücünün kazanın tek sorumlusu olduğu anlamına gelmez; karşı tarafın hız, dikkat veya şerit ihlali gibi kusurları da ayrıca değerlendirilir.

Kusurun belirlenmesi

Kaza tespit tutanağı, kusur değerlendirmesinde başlangıç belgesidir; ancak mahkemeyi bağlamaz. Kusur durumu ceza ve hukuk yargılamasında bilirkişi raporu ile belirlenir. Raporlar arasında çelişki varsa Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesinden rapor alınması istenebilir. Ceza muhakemesinde bilirkişi incelemesi tamamlandığında taraflara yeni inceleme istemek veya itirazlarını bildirmek için süre verilir (CMK m. 67/5). Taraflar ayrıca kusur durumuna ilişkin olarak bir uzmandan bilimsel mütalaa alıp dosyaya sunabilir (CMK m. 67/6).

Yargıtay 12. Ceza Dairesi, park ettiği yerden yola çıkmak için kontrolsüzce sola manevra yapan bir aracın önüne çıkması üzerine meydana gelen zincirleme kazada, alkollü olarak seyreden diğer sürücünün kaza tespit tutanağı, trafik bilirkişi raporu ve Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi raporuyla tali kusurlu kabul edilmesine ilişkin değerlendirmeyi yerinde bulmuştur (Yargıtay 12. CD, E. 2019/8992, K. 2020/6882, T. 9/12/2020). Karar, manevra yapan sürücünün asli kusurunun karşı taraftaki sürücünün kusurunu ortadan kaldırmadığını, ancak kusur oranını tali düzeyde bıraktığını göstermektedir.

Ceza davasına etkisi

Manevra ihlali sonucunda bir kişi yaralanmış veya ölmüşse, idari para cezasının yanında ceza davası da gündeme gelir. Bu durumda taksirle yaralama (5237 sayılı Türk Ceza Kanunu (TCK) m. 89) veya taksirle öldürme (TCK m. 85) suçları söz konusu olur.

• Kusura göre ceza: TCK m. 22/4 uyarınca taksirle işlenen suçtan dolayı verilecek ceza failin kusuruna göre belirlenir. Birden fazla kişinin kusuru varsa her failin cezası kendi kusuruna göre ayrı ayrı belirlenir (TCK m. 22/5). Bu nedenle bilirkişi raporundaki kusur oranı cezanın miktarını doğrudan etkiler.
• Bilinçli taksir: Sürücü neticeyi öngördüğü hâlde istemeden hareket etmişse ceza üçte birden yarısına kadar artırılır (TCK m. 22/3).
• Şikâyet: Taksirle yaralama suçunun soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlıdır; ancak birinci fıkra kapsamındaki basit yaralama hariç, bilinçli taksir hâlinde şikâyet aranmaz (TCK m. 89/5).

Yargıtay 12. Ceza Dairesi, yaklaşık üç metre genişliğindeki dar bir yolda kamyonetle dönüş manevrası yapan, aracın yan bagaj kapağını kapatmadan veya yeterince kilitlemeden hareket eden ve kapağın çarpması sonucu bir çocuğun ölümüne ve bir kişinin yaralanmasına neden olan sürücünün, “manevraları düzenleyen genel şartlara uymama” nedeniyle asli ve tam kusurlu olduğunu kabul etmiştir. Daire, sürücünün dar alanda manevra yaptığını ve çevredeki kişilerin bulunduğunu bildiğini, riski kabullenerek davranışını sürdürdüğünü belirtmiş; eylemin basit taksir değil bilinçli taksir olduğu ve TCK m. 22/3 uyarınca artırım yapılması gerektiği gerekçesiyle hükmü bozmuştur (Yargıtay 12. CD, E. 2022/7272, K. 2026/3027, T. 30/3/2026).

Sıkça Sorulan Sorular

Kaza olmadan da 67/1-a cezası yazılabilir mi?
Evet. İhlal, bir kazanın meydana gelmesine bağlı değildir. Trafik görevlisinin manevranın diğer yol kullanıcıları için tehlike oluşturduğunu veya onların hareketlerini zorlaştırdığını tespit etmesi yeterlidir. Bu tespitin dayanağı itiraz aşamasında sulh ceza hâkimliğince denetlenir.

İdari para cezasını ödemek kusuru kabul etmek anlamına gelir mi?
Kabahatler Kanunu m. 17/6 uyarınca ödeme yapılması, karara karşı başvuru hakkını etkilemez. Kusur oranı ise ceza ve hukuk yargılamasında bilirkişi incelemesiyle ayrıca belirlenir.

Kaza tespit tutanağındaki kusur değerlendirmesine nasıl itiraz edilir?
Tutanaktaki kusur değerlendirmesi kesin değildir. Bu değerlendirme; ceza soruşturmasında savcılığa, ceza veya tazminat davasında mahkemeye sunulacak beyan ve bilirkişi raporuna itiraz dilekçeleriyle tartışılır.

Kusur oranı sigorta tazminatını etkiler mi?
Evet. Zarar görenin tazminat alacağı ve sigortacının ödeme yükümlülüğü, tarafların kusur oranlarına göre belirlenir. Bu konu, trafik kazası tazminatına ilişkin yazılarda ayrıca ele alınmıştır.

Sonuç

KTK 67/1-a ihlali, 2026 yılı için 2.719 TL idari para cezası gerektirir; ceza bir ay içinde ödenirse %25 indirim uygulanır, karara karşı on beş gün içinde sulh ceza hâkimliğine başvurulabilir. Kaza hâlinde aynı ihlal KTK m. 84 uyarınca asli kusur sayılabilir ve ceza davasında cezanın miktarını belirleyen kusur oranını doğrudan etkiler. Somut dosyalara ilişkin sorular için büromuzla iletişime geçilebilir.

İlgili yazılar: Trafik Kazasında Asli ve Tali Kusur: Ceza Davasında Kusur Tespiti, KTK 47/1-a Cezası 2026: Polis Uyarısına Uymama ve Kusur, KTK 52/1-d: Konvoy Hâlinde Araç Kullanma ve Kusur Oranı, KTK 31/1-a: Araçta Zorunlu Gereçler, 2026 Cezası ve Kusur

Mevzuat: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu.

Bu yazı, 16 Ekim 2026 tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan mevzuata göre hazırlanmıştır. Genel bilgilendirme amaçlıdır; somut durumunuz için hukuki destek alınız.