İlamsız Ödeme Emrine İtiraz Dilekçesi Örneği

Genel haciz yoluyla ilamsız takip, alacaklının bir mahkeme kararına dayanmadan icra dairesine başvurarak alacağını talep etmesiyle başlar. İcra dairesi takip talebini aldıktan sonra borçluya örnek 7 ödeme emri gönderir. Ödeme emrine süresinde itiraz edilmezse takip kesinleşir; borçlunun maaşına, banka hesabına, aracına ve taşınmazına haciz konulabilir. Süresinde yapılan itiraz ise takibi kendiliğinden durdurur. Bu nedenle ödeme emrine itiraz dilekçesi, borçlunun icra takibine karşı ilk ve en etkili savunma aracıdır.

Bu yazıda 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (İİK) m. 60 ile 66 arasındaki hükümler çerçevesinde ilamsız takipte ödeme emrine itiraz dilekçesi örneği ve dilekçe yazılırken dikkat edilmesi gereken noktalar açıklanmaktadır. İtirazın genel çerçevesi “Ödeme Emrine İtiraz“, takip türünün işleyişi ise “İlamsız İcra Takibi” yazılarımızda anlatılmıştır.

Kanun metni

Ödeme emri geldiğinde ilk yapılacaklar

Tebliğ tarihinin tespiti

Yedi günlük süre, ödeme emrinin borçluya usulüne uygun olarak tebliğ edildiği günü izleyen günden başlar. Tebligat zarfının üzerindeki tarih veya e-Devlet üzerinden görülen tebliğ tarihi not edilmelidir. Elektronik tebligatta tebliğ, bildirimin elektronik adrese ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır. Son gün resmî tatile rastlarsa süre izleyen ilk iş günü biter. Tebligat usulsüz yapılmışsa, borçlunun öğrendiği tarih tebliğ tarihi sayılır; usulsüz tebligat iddiası ise icra mahkemesine şikâyet yoluyla ileri sürülür.

Takip türünün kontrolü

Ödeme emrinin hangi örnek olduğu kontrol edilmelidir. Bu yazıdaki dilekçe, genel haciz yoluyla ilamsız takipte gönderilen örnek 7 ödeme emri içindir. Kambiyo senetlerine dayalı takipte gönderilen örnek 10 ödeme emrine karşı itiraz, beş gün içinde icra mahkemesine yapılır (İİK m. 168, 169). Kira alacağı nedeniyle tahliye istekli takipte (örnek 13) ve ipotek veya rehin takiplerinde de farklı kurallar uygulanır. Yanlış merciye veya yanlış sürede yapılan itiraz hak kaybına yol açabilir. Kambiyo takibindeki itiraz için “Kambiyo Senedine Dayalı Takibe İtiraz” yazımıza bakılabilir.

Dosyanın incelenmesi

İtiraz yazılmadan önce takip talebi, alacaklının dayandığı belge, istenen asıl alacak, işlemiş faiz, faiz oranı ve faiz başlangıç tarihi incelenmelidir. Dosya e-Devlet’te “İcra Dosyası Sorgulama” hizmetiyle görüntülenebilir. Bu inceleme, borcun tamamına mı, bir kısmına mı yoksa yalnızca faize mi itiraz edileceğini belirler.

İtiraz türleri

Borca itiraz

Borçlu, alacaklıya hiç borcu olmadığını veya borcun ödendiğini ileri sürerek borcun tamamına itiraz edebilir. Genel haciz yolunda itirazın gerekçesini göstermek zorunlu değildir; “borcum yoktur” ifadesi takibi durdurmaya yeterlidir. Ancak İİK m. 63’e göre itiraz eden borçlu, itirazın kaldırılması duruşmasında itiraz sebeplerini değiştiremez ve genişletemez. Bu nedenle ödeme, takas, zamanaşımı veya ibra gibi somut bir savunma varsa itiraz dilekçesinde kısaca yazılması yararlıdır.

İmzaya itiraz

Takip, borçlunun imzasını taşıyan bir belgeye dayanıyorsa ve imza borçluya ait değilse bu durum yedi gün içinde ayrıca ve açıkça bildirilmelidir (İİK m. 60/1-3 ve m. 62). İmzaya özel olarak itiraz edilmezse belge takip bakımından borçlu tarafından imzalanmış sayılır. İmzasını haksız olarak inkâr eden borçlu, inkâr ettiği miktarın yüzde onu oranında para cezasına mahkûm edilebileceğinden (İİK m. 68/a) gerçek dışı imza itirazından kaçınılmalıdır.

Kısmi itiraz

Borcun bir bölümü kabul ediliyorsa itiraz edilen kısım “cihet ve miktar” olarak açıkça gösterilmelidir (İİK m. 62). Örneğin “asıl alacağın 40.000 TL’lik kısmına ve işlemiş faizin tamamına itiraz ediyorum” denmelidir. Miktar gösterilmeden yapılan kısmi itiraz, itiraz edilmemiş sayılır. İtiraz edilmeyen kısım için takip devam eder.

Faize ve faiz oranına itiraz

Asıl alacak kabul edilse bile işlemiş faizin tutarına, uygulanan orana veya faiz başlangıç tarihine itiraz edilebilir. Borçlunun temerrüde düşürülmediği durumlarda takip öncesi faiz istenemez; temerrüdün şartları “Borçlu Temerrüdü (TBK 117)” yazımızda açıklanmıştır.

Yetkiye itiraz

Takip yetkisiz bir icra dairesinde başlatılmışsa, yetki itirazı da ödeme emrine itirazla birlikte ve yedi gün içinde yapılmalıdır. Yetki itirazında yetkili icra dairesinin açıkça gösterilmesi gerekir; aksi hâlde itiraz dikkate alınmaz. Yetki itirazı ile borca itiraz birlikte yapılırsa önce yetki itirazı incelenir.

Ödeme emrine itiraz dilekçesi örneği

⬇ Word olarak indir (.docx)

Bu örnek, dilekçenin yapısını göstermek amacıyla hazırlanmıştır. Borçlunun durumuna uymayan maddeler (yetki, imza veya faiz itirazı) çıkarılmalı; tarih, dosya numarası ve tutar bilgileri dosyaya göre doldurulmalıdır.

İtiraz nereye ve nasıl yapılır?

İtiraz, takibi yapan icra dairesine dilekçe verilerek veya icra dairesinde sözlü beyanda bulunularak yapılır. Sözlü itiraz tutanağa geçirilir ve borçluya imzalatılır. Borçlu, bulunduğu yerdeki başka bir icra dairesine de itiraz edebilir; bu durumda o daire itirazı masrafını alarak derhâl yetkili icra dairesine gönderir (İİK m. 62/1). Bu imkân, takibin farklı bir şehirde yapıldığı durumlarda süre kaybını önler.

İtiraz, e-Devlet üzerinden UYAP Vatandaş Portal aracılığıyla veya avukat tarafından UYAP Avukat Portal üzerinden elektronik olarak da yapılabilir. Elektronik başvuruda dilekçenin gönderildiği an kayda geçer. Hangi yol seçilirse seçilsin, dilekçenin icra dairesine verildiğine ilişkin alındı belgesi veya ekran çıktısı saklanmalıdır.

Adres bildirme yükümlülüğü

Borçlu veya vekili, itirazla birlikte dava ve takip işlemlerine esas olmak üzere yurt içinde bir adres bildirmek zorundadır (İİK m. 62). Adresini değiştiren borçlu yeni adresini bildirmezse, takip talebinde gösterilen adrese yapılan tebligat borçluya yapılmış sayılır. Bu kural, itirazın kaldırılması veya itirazın iptali davasından habersiz kalınmasına yol açabileceğinden adres güncel tutulmalıdır.

İtirazdan sonra ne olur?

Süresinde yapılan itiraz takibi durdurur (İİK m. 66). İtiraz, üç gün içinde alacaklıya bir muhtırayla bildirilir. Bu aşamadan sonra alacaklının iki seçeneği vardır:

• İtirazın kaldırılması: Alacaklının takibi, imzası ikrar edilmiş veya noterce onaylanmış borç ikrarını içeren bir belgeye ya da resmî bir belgeye dayanıyorsa alacaklı, itirazın tebliğinden itibaren altı ay içinde icra mahkemesinden itirazın kaldırılmasını isteyebilir (İİK m. 68). Bu incelemede borçlu, itiraz dilekçesinde belirttiği sebeplerle bağlıdır. Ayrıntılar “İtirazın Kaldırılması” yazımızdadır.
• İtirazın iptali davası: Alacaklı, itirazın tebliğinden itibaren bir yıl içinde genel mahkemede itirazın iptali davası açabilir (İİK m. 67). Davada itiraz haksız bulunursa ve alacak likit ise borçlu, alacağın yüzde yirmisinden az olmamak üzere icra inkâr tazminatına mahkûm edilir. Ayrıntılar “İtirazın İptali Davası” yazımızdadır.

Alacaklı bu süreler içinde harekete geçmezse takip durmuş olarak kalır. Borçlunun haksız takip nedeniyle uğradığı zarar için ise ayrıca menfi tespit veya tazminat yoluna gidilebilir.

İcra inkâr tazminatı riski

İtirazın haksız bulunması hâlinde borçlu aleyhine yüzde yirmiden az olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilebilir. Takibin haksız ve kötüniyetli olduğu anlaşılırsa bu kez alacaklı aleyhine aynı oranda kötüniyet tazminatına karar verilebilir. Bu nedenle borcun kabul edilen kısmına itiraz edilmemesi, borçlu bakımından gereksiz tazminat riskini önler.

Süre kaçırılırsa: gecikmiş itiraz

Borçlu, kusuru olmaksızın bir engel nedeniyle süresinde itiraz edememişse, paraya çevirme işlemi bitinceye kadar gecikmiş itirazda bulunabilir. Ancak engelin kalktığı günden itibaren üç gün içinde mazeretini gösteren delillerle birlikte icra mahkemesine başvurması gerekir (İİK m. 65). Hastalık, doğal afet veya tutukluluk gibi durumlar engel sayılabilir; unutkanlık veya iş yoğunluğu ise kabul edilmez.

Süre kaçırılmış ve gecikmiş itiraz şartları da yoksa borçlunun başvurabileceği yollar sınırlıdır. Borcun ödendiği veya ertelendiği resmî belgeyle ispat edilebiliyorsa İİK m. 71 uyarınca icranın geri bırakılması istenebilir. Borçlu olmadığını düşünen kişi ayrıca menfi tespit veya istirdat davası açabilir; ayrıntılar “Menfi Tespit Davası” yazımızdadır.

Sık yapılan hatalar

• Süreyi tebligatın yapıldığı günden saymak; süre ertesi gün başlar, ancak son güne bırakmamak gerekir.
• Kambiyo takibindeki örnek 10 ödeme emrine icra dairesine itiraz etmek; bu takipte itiraz icra mahkemesine yapılır.
• İmza borçluya ait değilken yalnızca “borcum yoktur” demek ve imzaya ayrıca itiraz etmemek.
• Kısmi itirazda itiraz edilen miktarı göstermemek.
• Yetki itirazında yetkili icra dairesini belirtmemek.
• İtiraz dilekçesinde yurt içi adres bildirmemek.
• Kabul edilen borç kısmına da itiraz edip icra inkâr tazminatı riskini büyütmek.

Sıkça sorulan sorular

Sonraki adım

Ödeme emri alan kişi tebliğ tarihini not ederek yedi günlük süreyi hesaplamalı, takip dosyasını e-Devlet üzerinden inceleyerek hangi kısma ve hangi sebeplerle itiraz edeceğini belirlemelidir. Dilekçe, yukarıdaki örnekten borçlunun durumuna uyan maddeler seçilerek hazırlanmalı ve süre bitmeden icra dairesine veya elektronik ortamda verilmelidir.

Mevzuat: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m. 50, 60, 62, 63, 65, 66, 67, 68, 68/a, 71, 168, 169; 7201 sayılı Tebligat Kanunu m. 7/a.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut durum için hukuki destek alınmalıdır.