İlamsız İcra Takibi: Takip Talebi, Ödeme Emri, İtiraz ve Haciz Aşaması

İlamsız icra takibi, alacaklının elinde bir mahkeme kararı bulunmadan, doğrudan icra dairesine başvurarak para alacağını tahsil etmek için başlattığı takiptir. Kira borcu, fatura alacağı, borç senedi, kredi borcu veya yazılı bir belgesi hiç bulunmayan bir alacak için de bu yol kullanılabilir. Takip, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (İİK) m. 58 ve devamında düzenlenir. Borçluya gönderilen ödeme emrine yedi gün içinde itiraz edilirse takip durur; itiraz edilmezse takip kesinleşir ve alacaklı haciz isteyebilir.

Kanun metni

İlamsız icra takibi nedir?

İcra hukukunda takipler, alacaklının elindeki belgenin niteliğine göre ayrılır. Mahkeme kararına (ilama) dayanan takip ilamlı takiptir. Mahkeme kararı yoksa takip ilamsızdır. İlamsız takipte alacağın varlığını önce bir hâkim incelemez. Alacaklı, alacağını takip talebinde bildirir; icra dairesi talebin şekil şartlarını taşıyıp taşımadığına bakar ve borçluya ödeme emri gönderir. Alacağın gerçekten var olup olmadığı tartışması, ancak borçlu itiraz ederse mahkemede yapılır.

Bu yapı alacaklıya hız kazandırır. Borçlu itiraz etmezse, dava açmaya gerek kalmadan haciz aşamasına geçilir. Borçlu itiraz ederse alacaklı, itirazı ortadan kaldırmak için dava veya icra mahkemesi yoluna başvurmak zorunda kalır.

İlamsız takip yolları üç gruba ayrılır:

Bu yazıda genel haciz yoluyla ilamsız takip anlatılmaktadır. Bonoya dayalı takip Senede (Bonoya) Dayalı İcra Takibine İtiraz: Beş Günlük Süre, İmza ve Borca İtiraz yazımızda ele alınmıştır.

Hangi alacaklar için ilamsız takip yapılabilir?

Para ile ödenmesi gereken her alacak ve teminat verilmesi borcu için ilamsız takip yapılabilir. Alacağın senede bağlanmış olması şart değildir. Sözlü bir borç ilişkisinden doğan alacak için de takip başlatılabilir. Ancak belgesiz alacakta borçlunun itiraz etmesi çok kolaydır ve alacaklı sonra itirazın iptali davasında alacağını genel ispat kurallarına göre kanıtlamak zorunda kalır.

Uygulamada sık görülen örnekler şunlardır:

• Ödenmeyen kira bedelleri (tahliye istenmeden yalnızca para talebiyle)
• Fatura, irsaliye veya cari hesap alacakları
• Adi borç senedi veya imzalı borç ikrarı
• Kredi kartı ve tüketici kredisi borçları
• Aidat alacakları
• Hizmet veya eser bedeli alacakları

Mahkeme kararıyla hükme bağlanmış bir alacak için ise ilamsız takip yapılamaz; alacaklının ilamlı takip yoluna gitmesi gerekir. Bu yol İlamlı İcra Takibi: İcra Emri, Yedi Günlük Süre ve İcranın Geri Bırakılması yazımızda anlatılmıştır.

Takip talebi nasıl yapılır?

Takip talebi icra dairesine yazılı, sözlü veya elektronik ortamda (UYAP) yapılır (İİK m. 58/1). Talepte şu bilgiler bulunur:

1. Alacaklının ve varsa vekilinin adı, soyadı, kimlik numarası ve yerleşim yeri ile ödemenin yapılacağı banka hesabı,
2. Borçlunun adı, soyadı, biliniyorsa kimlik veya vergi numarası ve yerleşim yeri,
3. Alacağın Türk parasıyla tutarı, faiz istenecekse faizin miktarı ve başlangıç tarihi; yabancı para alacağında hangi tarihteki kurun esas alındığı,
4. Senet, senet yoksa borcun sebebi,
5. Hangi takip yolunun seçildiği.

Alacak bir belgeye dayanıyorsa, belgenin aslı veya alacaklı tarafından onaylanmış, borçlu sayısından bir fazla örneği takip talebiyle birlikte icra dairesine verilir. Takip harcı ve tebligat giderleri de talep sırasında yatırılır.

Yetkili icra dairesi

Genel kural, borçlunun yerleşim yeri icra dairesinin yetkili olmasıdır. Sözleşmenin ifa yeri veya sözleşmenin yapıldığı yer gibi Hukuk Muhakemeleri Kanunu’ndaki yetki kuralları da uygulanır. Borçlu, yetkisiz icra dairesinde başlatılan takipte yetki itirazını ödeme emrine itiraz süresi içinde yapmalıdır; aksi hâlde yetki kesinleşir.

Ödeme emri ne içerir?

İcra müdürü talebi uygun bulursa ödeme emri düzenler (İİK m. 60). Ödeme emrinde takip talebindeki bilgilere ek olarak şu ihtarlar yer alır:

• Borcun ve masrafların yedi gün içinde icra dairesinin banka hesabına ödenmesi,
• Senetteki imza borçluya ait değilse bunun yedi gün içinde ayrıca ve açıkça bildirilmesi, bildirilmezse senedin borçlu tarafından imzalanmış sayılacağı,
• Borcun tamamına veya bir kısmına itiraz varsa aynı sürede bildirilmesi,
• İtiraz edilmezse yedi gün içinde mal beyanında bulunulması, bulunulmazsa hapisle tazyik edileceği,
• Borç ödenmez veya itiraz edilmezse cebri icraya devam edileceği.

Ödeme emri iki nüsha düzenlenir. Borçluya gönderilen nüsha ile dosyadaki nüsha arasında fark varsa borçludaki nüsha esas alınır (İİK m. 60). Bu kural, ödeme emrindeki hatalardan borçlunun zarar görmesini önler.

Ödeme emrine itiraz

Borçlu, ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde itirazını dilekçeyle veya sözlü olarak icra dairesine bildirir (İİK m. 62/1). İtiraz başka bir icra dairesine yapılabilir; o daire masrafı alarak itirazı takibi yürüten daireye gönderir. Genel haciz yoluyla takipte itirazın gerekçeli olması gerekmez. “Borcum yoktur” demek takibin durması için yeterlidir.

İtirazın türleri ve dikkat edilecek noktalar şunlardır:

• Borca itiraz. Borcun hiç doğmadığı, ödendiği veya miktarının farklı olduğu ileri sürülür.
• Kısmi itiraz. Borcun bir kısmına itiraz eden borçlu, itiraz ettiği kısmı ve miktarı açıkça göstermelidir; göstermezse itiraz edilmemiş sayılır (İİK m. 62).
• İmzaya itiraz. Borçlu, takibe dayanak belgedeki imzanın kendisine ait olmadığını ayrıca ve açıkça belirtmelidir. Belirtmezse icra takibi yönünden imzayı kabul etmiş sayılır.
• Yetki itirazı. Yetkisiz icra dairesinde başlatılan takipte itiraz süresi içinde yetkili icra dairesi gösterilerek yapılır.
• Faize ve ferilere itiraz. Faiz oranına veya faiz başlangıç tarihine ayrıca itiraz edilebilir.

Borçlu itirazla birlikte yurt içinde bir adres bildirmek zorundadır. Adresini değiştirip yeni adres bildirmeyen borçluya, takip talebindeki adrese yapılan tebligat geçerli sayılır. İtiraz, alacaklıya üç gün içinde muhtırayla bildirilir.

İtiraz süresinin ve usulünün ayrıntıları Ödeme Emrine İtiraz: 7 Günlük Süre, Borca ve İmzaya İtiraz Nasıl Yapılır? yazımızda yer almaktadır.

İtirazın etkisi

Süresinde yapılan itiraz takibi durdurur (İİK m. 66). Borçlu borcun yalnızca bir kısmına itiraz etmişse, kabul ettiği kısım için takip devam eder. Süresi geçtikten sonra yapılan itiraz takibi durdurmaz.

Gecikmiş itiraz

Borçlu, kusuru olmadan bir engel nedeniyle süresinde itiraz edememişse, paraya çevirme işlemi bitinceye kadar gecikmiş itirazda bulunabilir (İİK m. 65). Bunun için engelin kalktığı günden itibaren üç gün içinde, mazeretini gösteren delillerle birlikte icra mahkemesine başvurması ve duruşma giderlerini yatırması gerekir. Ağır hastalık veya doğal afet gibi belgelenebilen bir engel yoksa gecikmiş itiraz kabul edilmez.

İtirazdan sonra alacaklı ne yapar?

İtiraz üzerine takip durduğunda alacaklının önünde iki yol vardır.

İtirazın iptali davası

Alacaklı, itirazın kendisine tebliğinden itibaren bir yıl içinde genel mahkemede itirazın iptali davası açabilir (İİK m. 67). Bu davada alacak, genel ispat kurallarıyla kanıtlanır. Dava kazanılırsa itiraz iptal edilir ve takip kaldığı yerden devam eder. Borçlunun itirazı haksız bulunur ve alacak likit ise, borçlu alacağın yüzde yirmisinden az olmamak üzere icra inkâr tazminatına mahkûm edilir. Ticari alacaklarda ve kira, işçilik, tüketici alacağı gibi bazı alanlarda dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur.

Davanın şartları ve süresi İtirazın İptali Davası: 1 Yıllık Süre, İcra İnkâr Tazminatı ve Arabuluculuk yazımızda anlatılmıştır.

İtirazın kaldırılması

Alacaklının elinde imzası ikrar edilmiş veya noterce onaylanmış bir borç ikrarı belgesi, resmî daire veya yetkili makamların verdiği bir belge varsa, itirazın kendisine tebliğinden itibaren altı ay içinde icra mahkemesinden itirazın kaldırılmasını isteyebilir (İİK m. 68). İcra mahkemesi daha kısa sürede ve belge üzerinden karar verir. Ayrıntılar İtirazın Kaldırılması (İİK 68): Hangi Belgelerle İstenir, Süre ve İnkâr Tazminatı yazımızdadır.

Alacaklı bu yollardan hiçbirini süresinde kullanmazsa, takip durmuş hâlde kalır. Alacak sona ermez; ancak alacaklı alacağını genel mahkemede açacağı bir alacak davasıyla istemek zorunda kalır.

Takip kesinleşirse ne olur?

Borçlu yedi gün içinde ödeme yapmaz ve itiraz da etmezse takip kesinleşir. Bundan sonraki aşamalar şunlardır:

Mal beyanı. Borçlu, ödeme emrindeki yedi günlük süre içinde mal beyanında bulunmakla yükümlüdür. Mal beyanında bulunmayan borçlu, alacaklının talebiyle icra mahkemesince bir defaya mahsus ve üç ayı geçmemek üzere hapisle tazyik edilir (İİK m. 76). Gerçeğe aykırı beyanda bulunan borçlu ise alacaklının şikâyeti üzerine üç aydan bir yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır (İİK m. 338/1).

Haciz. Alacaklı, ödeme emrindeki süre geçtikten sonra mal beyanını beklemeden haciz isteyebilir (İİK m. 78/1). UYAP üzerinden borçlunun araç, taşınmaz, banka hesabı, maaş ve SGK kayıtları sorgulanabilir ve tespit edilen mallar elektronik ortamda haczedilebilir. Haciz isteme hakkı, ödeme emrinin tebliğinden itibaren bir yıl geçmekle düşer (İİK m. 78/2). İtiraz veya dava sürecinde geçen süre bu bir yıla dahil edilmez.

Satış. Haczedilen malın satışı hacizden itibaren bir yıl içinde istenmelidir (İİK m. 106). Süresinde satış istenmezse haciz kalkar (İİK m. 110).

Borçlunun dikkat etmesi gerekenler

İlamsız takipte borçlunun en önemli hakkı itiraz hakkıdır ve bu hak yedi günle sınırlıdır. Ödeme emri tebliğ edildiğinde şu noktalar kontrol edilmelidir:

• Tebliğ tarihi: Yedi gün tebliğ tarihinden sonraki günden itibaren hesaplanır. Son gün resmî tatile denk gelirse süre izleyen ilk iş günü biter.
• Takibin dayanağı: Belge gösterilmiş mi, belgedeki imza borçluya ait mi?
• Tutar ve faiz: Asıl alacak, faiz oranı ve faiz başlangıç tarihi doğru mu?
• Yetki: Takip yetkili icra dairesinde mi başlatılmış?

Borcunu kabul eden borçlu, itiraz etmek yerine icra dairesinde alacaklıyla taksit sözleşmesi yapabilir. Haksız olduğu açık bir itiraz ise borçluyu, itirazın iptali davası sonunda icra inkâr tazminatıyla karşı karşıya bırakır.

Güncel Yargıtay kararları

Gerekçesiz itiraz yeterlidir

Genel haciz yoluyla takipte borçlunun itirazına içerik bakımından sınır konmamıştır. Hukuk Genel Kurulu bu kuralı şöyle ifade etmiştir:

Yargıtay İçtihatları Birleştirme Büyük Genel Kurulu da aynı tespiti yapmış ve itiraz iradesinin açıkça belirtilmesinin zorunlu olduğu iki istisnayı göstermiştir: kısmi itirazda itiraz edilen kısmın cihet ve miktarı (İİK m. 62/4) ile takip dayanağı belgedeki imzanın reddi (İİK m. 62/5) (Yargıtay İçtihatları Birleştirme BGK, E. 2021/1, K. 2022/3, T. 03.06.2022). Bu iki noktada belirsiz bırakılan itiraz borçlu aleyhine sonuç doğurur.

Gecikmiş itiraz ile usulsüz tebligat ayrımı

Gecikmiş itiraz, ancak ödeme emri usulüne uygun tebliğ edildiği hâlde borçlu kusursuz bir engel yüzünden yedi gün içinde itiraz edemediyse gündeme gelir. Tebligat usulsüzse gecikmiş itiraza gerek yoktur; süre borçlunun tebliği öğrendiğini bildirdiği tarihte başlar (Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, E. 2023/7400, K. 2024/5690, T. 03.06.2024).

Hukuk Genel Kurulu, ödeme emrinin tebliğ tarihinde yurt dışında bulunan ve yurda girişinden itibaren üç gün içinde icra mahkemesine başvuran borçlunun gecikmiş itirazının esastan incelenmesi gerektiğine karar vermiştir.

Gecikmiş itiraz dilekçesinde itiraz sebeplerinin de bildirilmesi gerekir; yalnızca mazeret gösterip itiraz sebebi yazmayan başvuru gecikmiş itiraz olarak değerlendirilmez (Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, E. 2023/2773, K. 2024/273, T. 11.01.2024). Aynı kararda, icra mahkemesinin usulsüz tebligat şikâyetini kabul ederek düzelttiği tebliğ tarihinden itibaren yedi gün geçtikten sonra yapılan itirazın süresinde sayılmadığı görülmektedir. Usulsüz tebligat şikâyeti sonuçlanmasını beklemeden, düzeltilmesi istenen tarihe göre itiraz da süresinde yapılmalıdır.

İhtiyati hacizli takipte yedi günlük süre

İhtiyati haciz kararına dayanarak genel haciz yoluyla takip yapan alacaklı, borçlunun itirazının kendisine tebliğinden itibaren yedi gün içinde itirazın kaldırılmasını istemek veya itirazın iptali davası açmak zorundadır; aksi hâlde ihtiyati haciz hükümsüz kalır. Bu süre, alacaklı itirazı başka yoldan öğrenmiş olsa bile itirazın tebliğiyle işlemeye başlar (Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, E. 2024/3804, K. 2024/9419, T. 07.11.2024; Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, E. 2022/6727, K. 2022/13399, T. 14.12.2022). Böyle bir takipte genel bir yıllık itirazın iptali süresine güvenmek ihtiyati haczin kaybına yol açar.

Süreler özeti

• Ödeme emrine itiraz: tebliğden itibaren 7 gün, icra dairesine (İİK m. 62).
• Gecikmiş itiraz: engelin kalktığı günden itibaren 3 gün, paraya çevirme bitinceye kadar, icra mahkemesine (İİK m. 65).
• İtirazın kaldırılması: itirazın tebliğinden itibaren 6 ay, icra mahkemesine (İİK m. 68).
• İtirazın iptali davası: itirazın tebliğinden itibaren 1 yıl, genel mahkemeye; ihtiyati hacizli takipte 7 gün (İİK m. 67, 264/2).
• Haciz isteme: ödeme emrinin tebliğinden itibaren 1 yıl; itiraz ve dava süreleri hesaba katılmaz (İİK m. 78).
• Satış isteme: hacizden itibaren 1 yıl (İİK m. 106).

Uygulamada sık yapılan hatalar

• Kısmi itirazda yalnızca “borcun bir kısmına itiraz ediyorum” yazmak. Miktar gösterilmezse itiraz edilmemiş sayılır ve takip tamamı için kesinleşir.
• İmzaya itirazı borca itirazın içinde örtülü bırakmak. İmza ayrıca ve açıkça reddedilmezse icra takibi yönünden kabul edilmiş sayılır.
• Usulsüz tebligatı öğrenip yalnızca şikâyet yoluna gitmek. İtirazın da öğrenme tarihinden itibaren yedi gün içinde icra dairesine verilmesi gerekir.
• İhtiyati haciz uygulanmış bir takipte itirazdan sonra bir yıllık süreyi beklemek. Yedi günlük süre geçirilirse ihtiyati haciz hükümsüz kalır.
• Ticari alacak veya kira alacağı için itirazın iptali davasını arabulucuya başvurmadan açmak. Bu davalarda arabuluculuk dava şartıdır ve sonradan tamamlanamaz.

Örnek olay

AA, bir dönem kiraladığı iş makinesinin kira bedelinden kalan 180.000 TL’yi ödemeyen BB hakkında, imzalı kira sözleşmesine ve faturalara dayanarak genel haciz yoluyla ilamsız takip başlatır. BB’ye ödeme emri 3 Mart’ta tebliğ edilir. BB, 9 Mart’ta icra dairesine verdiği dilekçeyle “borcun 60.000 TL’si ödenmiştir, kalan kısma itirazım yoktur” der ve ödediği kısmı açıkça gösterir.

Takip, 120.000 TL için devam eder; alacaklı bu kısım için haciz isteyebilir. 60.000 TL’lik kısım için takip durur. AA, BB’nin ödeme yaptığına inanmıyorsa, itirazın kendisine tebliğinden itibaren bir yıl içinde, ticari dava olduğu için önce arabulucuya başvurarak, ardından asliye ticaret mahkemesinde itirazın iptali davası açabilir.

Sıkça sorulan sorular

Ne yapmalı?

Alacaklı, takip talebinde alacağın sebebini ve dayanak belgelerini eksiksiz göstermeli, itiraz hâlinde bir yıllık iptal davası ve altı aylık kaldırma süresini takvime işlemelidir. Borçlu ise ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde itiraz edip etmeyeceğine karar vermeli, imzaya itiraz edecekse bunu ayrıca ve açıkça yazmalı, kısmi itirazda kabul ettiği tutarı belirtmelidir.

İstanbul’da takip dosyasının bulunduğu icra dairesinin adresi ve birimleri için: İstanbul İcra Daireleri Rehberi.

Dilekçe örneği: İcra Müdürlüğüne Dilekçe Örneği: Yazım Kuralları, Doğru Merci ve Örnek Talepler.

Bu konuyla bağlantılı yazı: İcra Takibinde Yetki İtirazı: Yetkili İcra Dairesi, İtiraz Süresi, Usulü ve Sonuçları (İİK 50).

İlgili yazılar: Kredi Kartı Borcu İcra Takibi: Faiz, İtiraz Hakkı ve Hakem Heyeti, İlamsız Ödeme Emrine İtiraz Dilekçesi Örneği

Mevzuat: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m. 58, 60, 62, 65-68, 76, 78, 106, 110, 338..

Bu yazı, 13 Kasım 2026 tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan mevzuata göre hazırlanmıştır. Genel bilgilendirme amaçlıdır; somut durum için hukuki destek alınmalıdır.