İlamlı İcra Takibi: İcra Emri, Yedi Günlük Süre ve İcranın Geri Bırakılması

İlamlı icra takibi, mahkeme kararının (ilamın) veya kanunun ilam gibi saydığı bir belgenin icra dairesine verilmesiyle başlayan takiptir. Alacak bir yargılama sonunda hükme bağlandığı için borçlunun itiraz imkânı dardır. Borçlu ancak borcu ödediğini, alacaklının süre verdiğini veya ilamın zamanaşımına uğradığını resmî belgeyle ispat ederek icra mahkemesinden icranın geri bırakılmasını isteyebilir. Para borcuna ilişkin ilamlarda borçluya yedi gün süreli icra emri gönderilir; bu süre sonunda ödeme yapılmazsa haciz yapılır.

Kanun metni

İlamlı icra takibi nedir?

İcra İflas Kanunu (İİK), takipleri dayandıkları belgeye göre ayırır. Mahkeme kararına dayanan takip ilamlı takip, mahkeme kararı olmadan başlatılan takip ilamsız takiptir. İlamsız takipte borçlu gerekçe göstermeden itiraz ederek takibi durdurabilir. İlamlı takipte ise bu mümkün değildir, çünkü alacağın varlığı mahkemece zaten incelenmiştir. Borçlunun elinde kalan imkânlar, kanunda sayılan dar sebeplerle sınırlıdır.

İlamsız takibin işleyişi İlamsız İcra Takibi: Takip Talebi, Ödeme Emri, İtiraz ve Haciz Aşaması yazımızda anlatılmıştır.

Hangi belgelerle ilamlı takip yapılır?

İlamlı takip, öncelikle mahkemelerin verdiği hükümlerle yapılır. Asliye hukuk, sulh hukuk, iş, tüketici, ticaret ve aile mahkemelerinin para, teslim, tahliye veya bir işin yapılmasına ilişkin kararları icraya konulabilir. Ceza mahkemesinin hükmettiği tazminat, yargılama gideri ve vekâlet ücreti kalemleri de ilamlı takibe konu olur.

Kanun bazı belgeleri de ilam gibi sayar (İİK m. 38):

• Mahkeme huzurunda yapılan sulh ve kabuller,
• Para borcu ikrarını içeren ve noter tarafından düzenleme şeklinde yapılmış senetler,
• İstinaf ve temyiz kefaletnameleri,
• İcra dairesinde verilen kefaletler.

Bunlardan başka, arabuluculuk sonunda düzenlenen ve icra edilebilirlik şerhi alınan anlaşma belgesi ile hakem kararları da ilam niteliğinde belge olarak icraya konulabilir. Tüketici hakem heyeti kararları da ilamların icrasına ilişkin hükümlere göre yerine getirilir.

İlamın kesinleşmesi gerekir mi?

Kural olarak gerekmez. İstinaf veya temyiz yoluna başvurulması kararın icrasını durdurmaz (HMK m. 350/1, 367/1). Bu nedenle asliye hukuk mahkemesinin verdiği bir alacak kararı, karar tebliğ edilmeden ve kesinleşmeden icraya konulabilir.

Bu kuralın istisnası, HMK m. 350/2 ve 367/2’de düzenlenmiştir: Kişiler hukuku, aile hukuku ve taşınmaz üzerindeki ayni haklara ilişkin kararlar kesinleşmeden yerine getirilemez. Buna göre boşanma, tapu iptali ve tescil, ortaklığın giderilmesi veya ad değişikliği kararları kesinleşme şerhi alınmadan icraya konulamaz. Tedbir nafakası ve ayrı bir davada hükmedilen nafaka bu kuralın dışındadır; bu kararlar kesinleşmeden icra edilir ve nafaka hükümlerinde icranın geri bırakılması için süre verilemez (İİK m. 36). Boşanma kararıyla birlikte hükmedilen yoksulluk ve iştirak nafakası ile tazminatlar ise boşanmanın fer’i niteliğinde olduğundan, boşanma hükmü kesinleşmeden icraya konulamaz.

Takip nasıl başlar?

İlamlı takip, ilamın icra dairesine verilmesiyle başlar (İİK m. 35). İlamsız takipten farklı olarak yetki kuralı uygulanmaz; ilamın icrası Türkiye’deki her icra dairesinden istenebilir (İİK m. 34). Uygulamada takip UYAP üzerinden elektronik olarak da açılabilir.

Takip talebinde ilamın tarihi ve numarası, hükmolunan alacak kalemleri (asıl alacak, faiz, yargılama gideri, vekâlet ücreti) ve faiz başlangıç tarihleri gösterilir. Faiz, ilamda hangi tarihten itibaren ve hangi oranda hükmedilmişse o şekilde istenir. İlamda yazılmayan bir alacak kalemi ilamlı takiple istenemez.

İcra emri

Para borcuna veya teminat verilmesine ilişkin ilam icra dairesine verilince icra müdürü borçluya icra emri tebliğ eder (İİK m. 32). İcra emrinde şunlar yer alır:

• Hükmolunan şeyin cinsi ve miktarı,
• Borcun yedi gün içinde ödenmesi,
• Bu süre içinde icra mahkemesinden veya kanun yolu merciinden icranın geri bırakılmasına dair bir karar getirilmezse cebri icraya geçileceği,
• Yedi gün içinde mal beyanında bulunulması, bulunulmazsa hapisle tazyik edileceği ve gerçeğe aykırı beyanın cezalandırılacağı.

İlam para dışında bir şeye ilişkinse icra emri de buna göre düzenlenir:

Taşınmaz tahliyesinde icra emrine uyulmazsa ilam zorla icra edilir. Alacaklıya teslim edilen taşınmaza haklı bir sebep olmadan tekrar giren borçlu, ayrıca hükme gerek kalmadan zorla çıkarılır (İİK m. 26/2).

Borçlunun itiraz imkânları

İtfa, imhal ve zamanaşımı itirazı

Borçlu, icra emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde icra mahkemesine başvurarak borcun ödendiğini (itfa), alacaklının kendisine süre verdiğini (imhal) veya borcun zamanaşımına uğradığını ileri sürebilir (İİK m. 33/1). Bu iddia, ancak resmî bir belge, onaylı bir senet veya icra dairesinde ya da mahkeme önünde ikrar edilmiş bir belgeyle ispatlanırsa icra geri bırakılır.

Bu kural, uygulamada sıkça karşılaşılan “ilamdaki parayı elden ödedim” savunmasının neden sonuç vermediğini açıklar. İcra mahkemesi bu belgeler dışındaki bir delile dayanarak icranın geri bırakılmasına karar veremez. Banka dekontu ancak ödemenin ilam borcu için yapıldığını açıkça gösteriyorsa değer taşır; açıklamasız bir havale veya elden ödeme iddiası icra mahkemesinde sonuç vermez.

İcra emrinin tebliğinden sonra gerçekleşen ödeme, süre verme veya zamanaşımı iddiası her zaman ileri sürülebilir. Ancak ödeme veya süre verme iddiası bu durumda mutlaka noterce düzenlenmiş veya onaylanmış belgeye ya da icra tutanağına dayanmalıdır (İİK m. 33/2).

İcra mahkemesi talebi reddederse, borçlu istinafa ancak alacağı karşılayacak teminatı göstererek başvurabilir; borçlunun yeterli malı haczedilmişse teminat gerekmez (İİK m. 33/3). Borçlunun ödemek zorunda kalmadığı bir parayı ödemesi hâlinde istirdat davası açma hakkı saklıdır.

İlamın zamanaşımı iddiası

İlamın zamanaşımına uğradığı, zamanaşımının kesildiği veya durduğu iddiaları icra mahkemesince resmî belgelere dayanılarak incelenir (İİK m. 33/a). Mahkeme icranın geri bırakılmasına karar verirse, alacaklı kararın kesinleştiğinin kendisine tebliğinden sonra yedi gün içinde genel mahkemede dava açarak zamanaşımının gerçekleşmediğini ispat edebilir.

Şikâyet

İcra emrinin ilama uygun olmaması, ilamda yer almayan bir kalemin istenmesi, faizin yanlış hesaplanması veya icra emrinin usulsüz tebliğ edilmesi gibi işlemlere karşı borçlu icra mahkemesine şikâyet yoluna başvurabilir. Şikâyet, işlemin öğrenilmesinden itibaren yedi gün içinde yapılır. Kanuna aykırı ve hukuken geçersiz işlemlere karşı şikâyet süreye bağlı değildir. Bu konu İcra Mahkemesine Şikâyet: 7 Günlük Süre, Süresiz Şikâyet ve Usulsüz Tebligat yazımızda ayrıntılı olarak anlatılmıştır.

Tehiri icra (icranın geri bırakılması)

Kararı istinaf veya temyiz eden borçlu, hükmolunan parayı veya eşyayı resmî bir mercie depo ettiğini ispat eder veya icra mahkemesinin kabul edeceği rehin ya da banka teminat mektubu gösterirse, icra müdürü kendisine icra mahkemesinden tehiri icra kararı getirmesi için uygun bir süre verir (İİK m. 36). Teminatın kanun yolu süresince tutulması, borçlu haklı çıkarsa paranın alacaklıya geçmesini önler.

Nafaka kararlarında bu imkân yoktur. Devlet ve adli yardımdan yararlanan kişiler teminat göstermek zorunda değildir. Ayrıntılar Tehiri İcra: İcranın Geri Bırakılması Kararı, Teminat ve Süre (İİK 36) yazımızda yer almaktadır.

İlam bozulursa ne olur?

İlamın bölge adliye mahkemesince kaldırılması veya Yargıtay’ca bozulması icra işlemlerini olduğu yerde durdurur (İİK m. 40/1). İcra tamamlandıktan sonra ilam kaldırılır veya bozulur ve borçlunun hiç ya da o kadar borcu olmadığı kesin bir ilamla ortaya çıkarsa, ayrıca dava açmaya gerek kalmadan icra tamamen veya kısmen eski hâline iade edilir (İİK m. 40/2). Üçüncü kişilerin iyiniyetle kazandığı haklar korunur. Örneğin ihale ile satılmış bir taşınmaz, iyiniyetli alıcıdan geri alınamaz; borçlu bu durumda satış bedelini ve zararını alacaklıdan ister.

İlamlı takipte zamanaşımı

İlama dayalı takip, son işlemden itibaren on yıl geçmekle zamanaşımına uğrar (İİK m. 39/1). Noter senedine dayalı takip ise senedin niteliğine göre Türk Borçlar Kanunu veya Türk Ticaret Kanunu’ndaki zamanaşımına tabidir (İİK m. 39/2). Alacaklının haciz talebi, satış talebi veya borçluya yapılan tebligat gibi takibi ilerleten işlemler süreyi keser. Dosyanın işlemsiz bırakılmasının sonuçları İcra Dosyası Zamanaşımı: İşlemsiz Kalan Takip Ne Zaman Düşer? yazımızda anlatılmıştır.

Haciz aşaması

İcra emrindeki yedi günlük süre geçtiği hâlde borç ödenmezse borçlunun malları haczedilir. Borçlu iflasa tabi bir tacirse alacaklı dilerse yetkili ticaret mahkemesinden iflasını isteyebilir (İİK m. 37). Haciz aşamasında UYAP üzerinden borçlunun araçları, taşınmazları, banka hesapları ve maaşı sorgulanır. Maaşın ne kadarının kesilebileceği Maaş Haczi: Maaşın Ne Kadarı Kesilir? Nafaka, Sıra ve Emekli Maaşı yazımızda, haczedilemeyen mallar ise Haczedilemeyen Mallar: Ev Eşyası, Haline Münasip Ev ve Meslek Araçları yazımızda ele alınmıştır.

Güncel Yargıtay kararları

İcra emrinden önceki ödemenin ispatı

Hukuk Genel Kurulu, ilamlı takipte itfa kavramının ödeme, bağışlama, ibra, takas ve af gibi borcu sona erdiren bütün sebepleri kapsadığını, ancak icra emrinin tebliğinden önceki itfanın yalnızca İİK m. 33/1’de sayılan belgelerle ispat edilebileceğini açıkladı.

Yargıtay 12. Hukuk Dairesi de ödemenin takip dayanağı borca ilişkin olduğunun belgede açıkça görülmesini arar; ödeme belgesinde takibe konu alacağa atıf yoksa ve alacaklı ödemenin bu borç için yapıldığını kabul etmiyorsa itfa itirazı reddedilir (Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, E. 2022/8858, K. 2023/1876, T. 21.03.2023). Borcun icra emrinden önce kısmen ödendiği anlaşılırsa verilecek karar takibin iptali değil, o kısım yönünden icranın geri bırakılmasıdır (Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, E. 2024/4600, K. 2024/9640, T. 20.11.2024).

Kesinleşme şartı hangi kararlarda aranır?

Kişiler hukukuna ilişkin her karar kesinleşme şartına bağlı değildir. Hukuk Genel Kurulu, kişilik haklarının ihlali nedeniyle hükmedilen manevi tazminatın tarafların kişisel veya ailevi durumunu değil malvarlığını etkilediğini, bu yüzden takibe konulması için kesinleşmenin gerekmediğini kabul etmiştir.

Buna karşılık boşanma ve onun fer’i niteliğindeki hükümler kesinleşmeden icra edilemez. Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, kesinleşmeden icraya konulamayacak bir ilamın takibe konulması hâlinde borçlunun şikâyet yoluyla ilamlı takibin iptalini isteyebileceğini belirtmektedir (Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, E. 2025/8862, K. 2026/1307, T. 25.02.2026). Boşanma hükmü kesinleştikten sonra fer’i kalemler için başlatılan takipte usulsüzlük yoktur (Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, E. 2020/8421, K. 2021/3758, T. 30.03.2021).

İlamda olmayan kalem istenirse

İcra emri ilamın sınırları içinde kalmak zorundadır. İtirazın iptali ilamında hükmedilmeyen bir gecikme zammının icra emrinde istenmesi üzerine yapılan şikâyette ilk derece mahkemesi o kalemin icra emrinden çıkarılmasına ve icra emrinin düzeltilmesine karar vermiştir (Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, E. 2022/11922, K. 2023/3707, T. 25.05.2023). Yargıtay ayrıca icra emrindeki kalemlerin ilama aykırılığına dayanan şikâyetin, dosya hesabına yönelik şikâyetten farklı olduğunu ve bilirkişiye faiz hesabı yaptırılarak çözülemeyeceğini vurgulamıştır (Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, E. 2022/9971, K. 2023/3536, T. 18.05.2023).

Süreler ve görevli merciler

• İcra emrine karşı ödeme, süre verme veya zamanaşımı itirazı: tebliğden itibaren 7 gün, icra mahkemesi (İİK m. 33/1).
• İcra emrinden sonra doğan itfa veya imhal: her zaman, ancak noter belgesi veya icra tutanağıyla (İİK m. 33/2).
• İcranın geri bırakılması kararına karşı alacaklının zamanaşımı davası: kesinleşmenin tebliğinden itibaren 7 gün, genel mahkeme (İİK m. 33/a).
• İcra mahkemesi kararlarına karşı istinaf: tebliğden itibaren iki hafta (İİK m. 363). 2026 yılı için istinaf sınırı 119.000 TL’dir; sınırın belirlenmesinde şikâyetin yapıldığı veya davanın açıldığı tarihteki miktar esas alınır (İİK ek m. 1/2, 7571 sayılı Kanunla değişik).
• İlamın zamanaşımı: son işlemden itibaren 10 yıl (İİK m. 39/1).

Uygulamada sık yapılan hatalar

• İlamlı takipte de ödeme emrine itiraz eder gibi genel bir itiraz dilekçesi vermek. Bu dilekçe takibi durdurmaz; itiraz, kanunda sayılan sebeplerle ve belgeyle icra mahkemesine yapılmalıdır.
• İcra emrinin tebliğinden sonra yapılan elden ödemeyi adi makbuzla belgelemek. Bu dönemdeki ödeme ancak noter belgesi veya icra tutanağıyla ileri sürülebilir.
• Boşanma kararındaki tazminatı veya yoksulluk nafakasını boşanma kesinleşmeden takibe koymak. Borçlunun şikâyeti üzerine takip iptal edilir ve zaman kaybedilir.
• Kanun yoluna başvurmakla icranın kendiliğinden duracağını sanmak. Durdurma için İİK m. 36’ya göre teminat gösterilip icra mahkemesinden karar alınması gerekir.
• Faizi ilamdaki başlangıç tarihi ve türü yerine farklı bir oran üzerinden istemek. Fazla talep şikâyet konusu olur ve icra emri düzeltilir.

Örnek olay

CC, kendisine çarpan aracın sürücüsü DD aleyhine açtığı tazminat davasını kazanır. Asliye hukuk mahkemesi 450.000 TL tazminata, kaza tarihinden itibaren yasal faize, yargılama giderine ve vekâlet ücretine hükmeder. DD kararı istinaf eder.

CC, istinaf incelemesini beklemeden kararı icra dairesine verir. DD’ye yedi gün süreli icra emri gönderilir. DD, istinaf aşamasında olduğu için ödeme yapmak istemez; hükmolunan tutar kadar banka teminat mektubunu icra dairesine sunar ve icra mahkemesinden tehiri icra kararı alır. İstinaf başvurusu reddedilip karar kesinleşince teminat mektubu paraya çevrilerek CC’ye ödenir.

Sıkça sorulan sorular

Ne yapmalı?

Lehine karar alan kişi, kararın kesinleşmesini beklemeden icraya konulup konulamayacağını kontrol etmeli; aile hukuku, kişiler hukuku ve tapu kararlarında kesinleşme şerhi almalıdır. İcra emri alan borçlu ise yedi gün içinde ya ödeme yapmalı ya da elinde ödeme veya süre verme belgesi varsa icra mahkemesine başvurmalıdır. Kararı kanun yoluna taşıyan borçlu, malvarlığına haciz konulmaması için teminat göstererek tehiri icra kararı almalıdır.

Mevzuat: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m. 24, 26, 32-40; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 350, 367..

Bu yazı, 13 Kasım 2026 tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan mevzuata göre hazırlanmıştır. Genel bilgilendirme amaçlıdır; somut durum için hukuki destek alınmalıdır.