Kamera Kayıtlarına Dayanılarak İşçinin İşten Çıkarılması: Delil Değeri, KVKK ve Haklı Fesih

İşyerlerinde güvenlik kamerası artık istisna değil, kural hâline gelmiştir. Mağazalarda, depolarda, üretim alanlarında ve ofislerde kurulan kameralar çoğu zaman hırsızlık ve iş kazalarına karşı önlem olarak kurulur; ancak bir uyuşmazlık çıktığında bu kayıtlar işçinin iş sözleşmesinin feshinde temel delil olarak kullanılmak istenir. İşveren kasadan para alan, ürün çıkaran, mesaiyi terk eden veya iş arkadaşına saldıran işçiyi kamera görüntüsüne dayanarak işten çıkardığında iki soru gündeme gelir: Kayıt hukuka uygun elde edilmiş midir ve görüntü, ileri sürülen fiili gerçekten ispatlamakta mıdır? Bu yazıda kamera kayıtlarının iş hukukunda delil olarak kullanılma şartları, kişisel verilerin korunması yönünden sınırlar, haklı ve geçerli fesih ayrımı, süreler ve işçinin başvurabileceği yollar ele alınmaktadır.

Kanun metni

İşyerinde kamera kurulması hukuka uygun mu?

İşverenin işyerinde kamera kurması, kural olarak yönetim hakkının ve işyerini koruma menfaatinin bir parçasıdır. Ancak görüntü kaydı, 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu anlamında kişisel veri işlenmesi niteliğindedir. İşçinin yüzü, hareketleri ve bulunduğu yer, onu belirlenebilir kılan bilgilerdir. Bu nedenle kamera sisteminin KVKK’nın genel ilkelerine (m.4) uygun olması gerekir: Hukuka ve dürüstlük kurallarına uygunluk, belirli, açık ve meşru amaç, amaçla bağlantılı, sınırlı ve ölçülü olma ve gerekli süre kadar saklama.

Kameranın hukuki dayanağı çoğu zaman işçinin açık rızası değildir. Uygulamada iş ilişkisinde verilen rızanın gerçekten özgür olup olmadığı tartışmalı olduğundan, işveren genellikle KVKK m.5/2’deki diğer hukuka uygunluk sebeplerine, özellikle “veri sorumlusunun meşru menfaatleri için veri işlenmesinin zorunlu olması” bendine dayanır. Meşru menfaat; hırsızlığın önlenmesi, iş güvenliğinin sağlanması, nakit ve değerli malların korunması gibi somut ihtiyaçlarla gerekçelendirilmelidir. Sırf işçinin çalışma temposunu sürekli izlemek amacıyla tüm alanların kayda alınması ölçülülük ilkesiyle bağdaşmaz.

Aydınlatma yükümlülüğü ve gizli kamera sorunu

KVKK m.10 uyarınca veri sorumlusu, kişisel verileri elde ederken ilgili kişiyi verilerin hangi amaçla işleneceği, kimlere aktarılabileceği, toplama yöntemi ve hukuki sebebi ile kişinin hakları konusunda bilgilendirmek zorundadır. İşyerinde bu yükümlülük genellikle kameralı alan uyarı levhaları, işe giriş sırasında imzalatılan aydınlatma metni ve işyeri yönetmelikleri ile yerine getirilir. Uyarı levhasının girişte ve kameranın bulunduğu alanlarda görünür biçimde asılması önerilir.

Gizli kamera ise daha hassas bir durumdur. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Büyük Dairesi, López Ribalda ve Diğerleri/İspanya kararında (17.10.2019), süpermarkette ciddi stok açığı nedeniyle sınırlı süre ve sınırlı alanda kurulan gizli kameraları, somut ve makul şüphe bulunması, alternatif yolların yetersizliği ve kayıtların yalnızca soruşturma amacıyla kullanılması gibi koşullar altında Sözleşme’nin 8. maddesine aykırı bulmamıştır. Bu karar, gizli izlemenin genel bir serbestlik olmadığını; ancak ağır bir usulsüzlük şüphesinde, geçici ve sınırlı biçimde başvurulabilecek istisnai bir araç olduğunu göstermektedir. Türk hukukunda da benzer bir ölçülülük denetimi yapılmakta, kişinin özel hayatına ve aile hayatına saygı hakkı (Anayasa m.20) ile işverenin mülkiyet ve işyeri güvenliği menfaati tartılmaktadır.

Tuvalet, duş, soyunma odası, emzirme odası ve dinlenme alanları gibi mahremiyet beklentisinin yüksek olduğu yerlerde kamera kaydı hiçbir gerekçeyle hukuka uygun hâle gelmez. Bu alanlarda elde edilen görüntü hem KVKK ihlali oluşturur hem de TCK m.134 (özel hayatın gizliliğini ihlal) ve m.135 (kişisel verilerin kaydedilmesi) kapsamında ceza sorumluluğu doğurabilir. Ses kaydı alan kameralar için de ayrıca dikkat gerekir; işçilerin kendi aralarındaki konuşmaların kaydı, görüntü kaydına göre çok daha ağır bir müdahaledir.

Hukuka aykırı delil yasağı

Anayasa m.38/6 hukuka aykırı olarak elde edilen bulguların delil olarak kabul edilemeyeceğini öngörür. Hukuk yargılamasında da HMK m.189/2’ye göre hukuka aykırı olarak elde edilmiş deliller, mahkemece dikkate alınamaz. Bu nedenle işçinin işe iade veya kıdem ve ihbar tazminatı davasında işveren kamera görüntüsüne dayandığında, işçi vekili öncelikle kaydın hukuka uygunluğunu tartışmaya açar: Kamera nerede, hangi amaçla kurulmuştu, işçiler bilgilendirilmiş miydi, kayıt ne kadar süre saklanmıştı ve kimin erişimine açıktı?

Kayıt hukuka uygun bulunsa bile ikinci aşama içerik değerlendirmesidir. Görüntünün tarih ve saat bilgisi, kesintisiz olup olmadığı, montaj veya kırpma izi taşıyıp taşımadığı, işçinin yüzünün seçilebilir olup olmadığı tartışılabilir. Ses ve görüntü kayıtlarının incelenmesi hakkında ayrıntılı bilgi için Ses ve Görüntü Karşılaştırma İncelemesi yazısına, gizli kayıtlar konusunda ise Gizli Ses ve Görüntü Kayıtlarının Delil Değeri yazısına bakılabilir.

Kamera görüntüsü hangi fesih türüne dayanak olur?

Kamera görüntüsü kendi başına bir fesih sebebi değildir; yalnızca bir fiilin ispat aracıdır. Fesih türü, görüntünün gösterdiği davranışın ağırlığına göre belirlenir.

Haklı nedenle derhâl fesih (İş Kanunu m.25/II): Görüntü, işçinin işverene ait malı alması, kasadan para çekmesi, iş arkadaşına fiziken saldırması, işyerinde sarhoş veya uyuşturucu etkisinde çalışması ya da iş güvenliğini kasten tehlikeye atması gibi ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan bir hâli açıkça gösteriyorsa işveren sözleşmeyi bildirim süresi beklemeden ve kıdem tazminatı ödemeden feshedebilir. Güveni kötüye kullanma ve hırsızlık m.25/II-(e) bendinde açıkça sayılmıştır. Bu fesih türünün ayrıntıları için İşverenin Haklı Nedenle Feshi yazısına bakılabilir.

Geçerli nedenle fesih (m.18-19): Görüntü işçinin mola sürelerini aşması, telefonla uzun süre meşgul olması veya talimata aykırı ama ağır olmayan davranışlarını gösteriyorsa, bu davranışlar tek başına haklı neden oluşturmayabilir. Bu durumda işveren, iş güvencesi kapsamındaki işçiyi ancak geçerli nedenle ve ihbar ile kıdem tazminatını ödeyerek çıkarabilir. İş Kanunu m.19/2 uyarınca işçinin davranışı veya verimi ile ilgili nedenlerle fesihten önce işçinin savunması alınmalıdır. Savunma alınmadan yapılan geçerli nedenli fesih geçersiz sayılır.

Ölçülülük ve son çare ilkesi: Yargı içtihatlarında feshin son çare olması gerektiği vurgulanır. Görüntüde tespit edilen davranış ilk kez yaşanmışsa, ihtar, uyarı veya görev değişikliği gibi daha hafif yaptırımların yeterli olup olmayacağı da değerlendirilir. Yıllarca sorunsuz çalışmış bir işçinin, değeri çok düşük bir eşyayı alması gibi durumlarda bile güven ilişkisinin sarsıldığı kabul edilebilir; ancak bu değerlendirme olayın tüm koşullarına göre yapılır.

Süreler: Altı iş günü ve bir yıl

Haklı nedenle fesihte en sık yapılan hata sürenin kaçırılmasıdır. İş Kanunu m.26’ya göre işveren, işçinin davranışını öğrendiği günden itibaren altı iş günü içinde fesih hakkını kullanmalıdır. Kamera kayıtlarında “öğrenme” anı tartışmalıdır: Kaydın sisteme düştüğü an değil, fesih yetkisine sahip kişinin veya organın görüntüyü izleyip olaydan haberdar olduğu tarih esas alınır. Şirketlerde fesih yetkisi genellikle yönetim kurulu, genel müdür veya insan kaynakları müdürüne aittir; yetkili kişiye bilginin ulaşmasından itibaren süre işler. Olayın ayrıca soruşturulması gerekiyorsa, soruşturmanın makul sürede tamamlanması ve sonucun yetkili organa bildirilmesi üzerine süre başlar.

Bir yıllık üst süre ise fiilin gerçekleştiği tarihten itibaren işler. Örneğin aylar sonra eski kayıtlar incelenirken bir usulsüzlük fark edilirse, işveren öğrenmeden itibaren altı iş günü içinde fesih yapabilir; ancak fiilin üzerinden bir yıl geçmişse bu imkân ortadan kalkar. İşçinin olayda maddi çıkar sağladığı hâllerde, örneğin kasadan para aldığı durumlarda, bir yıllık süre uygulanmaz.

Kaydın saklanması ve mahkemeye sunulması

Pek çok işyerinde kamera sistemleri belirli bir süre sonra eski görüntülerin üzerine yeni kayıt yazar. Bu nedenle fesihe dayanak olacak görüntülerin derhâl yedeklenmesi, orijinal dosya biçiminde korunması ve kim tarafından, hangi tarihte kopyalandığının tutanakla belirlenmesi gerekir. Dava sırasında görüntünün yalnızca seçilmiş kısımlarının sunulması, mahkemede kuşku doğurur. İşveren olayın öncesini ve sonrasını kapsayan kesintisiz kaydı sunmalı, gerekirse olayın başka tanıkları da dinletilmelidir.

İşçi açısından ise delil tespiti yolu önemlidir. İşçi, işverenin elinde bulunan ve kendisini aklayacak görüntülerin silinmesinden endişe ediyorsa, HMK m.400 vd. uyarınca dava açılmadan önce delil tespiti talep edebilir. Kamera kayıtlarının kısa sürede silinebileceği dikkate alındığında bu başvurunun gecikmeden yapılması gerekir.

İşçinin başvurabileceği yollar

Kamera görüntüsüne dayanılarak işten çıkarılan işçi, önce fesih bildirimini dikkatle incelemelidir. İş Kanunu m.19/1 uyarınca fesih bildirimi yazılı yapılmalı ve fesih sebebi açık ve kesin biçimde gösterilmelidir. Bildirimde gösterilmeyen bir sebebe, sonradan davada dayanılamaz.

İş güvencesi kapsamındaki işçi, yani otuz veya daha fazla işçi çalıştırılan işyerinde en az altı aylık kıdemi olan ve belirsiz süreli sözleşmeyle çalışan işçi, fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurmalıdır. Arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa son tutanaktan itibaren iki hafta içinde işe iade davası açılabilir. Süreler ve davanın sonuçları için İşe İade Davası yazısına bakılabilir. İş güvencesi kapsamında olmayan işçi ise kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve diğer işçilik alacakları için arabuluculuk sonrası alacak davası açabilir.

Kamera kaydının mahrem bir alanda alınması veya hukuka aykırı biçimde paylaşılması durumunda işçi ayrıca Kişisel Verileri Koruma Kurulu’na şikâyette bulunabilir, manevi tazminat isteyebilir ve suç duyurusunda bulunabilir. KVKK m.13 uyarınca önce veri sorumlusuna başvuru yapılması, cevap alınamaması veya cevabın yetersiz olması hâlinde Kurul’a şikâyet yoluna gidilmesi gerekir.

Uygulamada sık görülen durumlar

Kasadan para alma: Kasiyerin kasadan para alıp cebine koyduğunu gösteren net bir görüntü, güveni kötüye kullanma niteliğindedir ve haklı fesih sebebidir. Ancak görüntünün yanında kasa sayım tutanağı ve açık tutarı da sunulmalıdır. İşçi aldığı parayı kasaya geri koymuş olsa bile güven ilişkisinin sarsıldığı kabul edilebilir.

Ürün çıkarma: Depodan ürün çıkaran işçinin görüntüsü, malın gerçekten işverene ait olduğu ve izinsiz çıkarıldığı diğer delillerle desteklenmelidir. Bazı işyerlerinde fire veya hasarlı ürünlerin çalışanlara verilmesi uygulaması bulunabilir; böyle bir teamül varsa savunmada ileri sürülmelidir.

Kavga ve sataşma: Görüntü, kavgayı kimin başlattığını göstermiyorsa tek başına yeterli olmayabilir. Haklı savunma veya tahrik durumunda fesih ölçüsüz bulunabilir. Tanık anlatımları ve olay tutanakları bu noktada belirleyicidir.

İşyerinden erken ayrılma ve mesai ihlali: Turnike ve kamera kayıtlarıyla belirlenen geç gelme ve erken ayrılmalar, kural olarak önce ihtar edilmeli; tekrarlanması hâlinde geçerli fesih sebebi sayılmalıdır. Devamsızlık hâlinde ise m.25/II-(g) hükmündeki sayısal ölçütler dikkate alınır.

Örnek olay

Bir zincir markette çalışan kasiyerin, stok sayımında ortaya çıkan açık üzerine incelenen kamera kayıtlarında üç farklı günde müşteri ödemesini kasaya işlemeden cebine koyduğu görülmüştür. Mağazada kameralı alan uyarı levhaları bulunmakta, işçiye işe girişte aydınlatma metni imzalatılmıştır. Bölge müdürü görüntüleri 3 Mart’ta izlemiş, insan kaynakları müdürü 4 Mart’ta işçinin yazılı savunmasını istemiş ve 7 Mart’ta haklı nedenle fesih bildirimi yapılmıştır. Bu durumda kayıt hukuka uygundur, fesih altı iş günlük süre içindedir ve işçi maddi çıkar sağladığından bir yıllık süre de uygulanmaz. Buna karşılık aynı görüntüler mağaza çalışanlarının bilgisi olmadan soyunma odasına yerleştirilmiş bir kamerayla elde edilmiş olsaydı, delil olarak kullanılamaz ve işveren hakkında ayrıca cezai sorumluluk gündeme gelirdi.

Yargıtay ve Anayasa Mahkemesi kararlarında kamera ve dijital kayıtlar

Kamera görüntüsüne dayanan fesih davalarında yargı denetimi iki noktada yoğunlaşır: işverenin görüntüyü ne zaman öğrendiği ve kaydın elde edilmesinin işçinin özel hayatına ölçüsüz bir müdahale oluşturup oluşturmadığı.

Bu dosyada ilk derece mahkemesi, işverenin sunduğu görüntülerin eski tarihli olduğunu ve fesih hakkının süresinde kullanılmadığını kabul etmişti. Yargıtay’ın bozma kararında, görüntüdeki eylemlerin haklı fesih sebebi olabileceği, ancak altı iş günlük sürenin başlangıcının görüntünün kaydedildiği tarihe göre değil, işverenin görüntüleri incelediği ve olayı öğrendiği tarihe göre belirlenmesi gerektiği vurgulanmıştır. İşveren açısından bunun pratik sonucu, görüntünün kim tarafından ve hangi tarihte izlendiğinin tutanakla belgelenmesidir; işçi açısından ise öğrenme tarihinin tanık ve yazışmalarla sorgulanmasıdır.

Anayasa Mahkemesi, işverenin çalışana ait yazışmaları incelemesi ve bunları fesihte kullanması nedeniyle yapılan başvurularda, işe iade davasına bakan mahkemelerin özel hayata saygı hakkı ve haberleşme hürriyeti iddialarını ayrıca incelemesi gerektiğini kabul etmektedir. Kurumsal e-posta hesaplarının incelenmesine ilişkin daha önceki başvuruda da (Anayasa Mahkemesi Bireysel Başvuru, B. 2013/4825, T. 24.03.2016) aynı sorun ele alınmıştır. Bu yaklaşım kamera kayıtlarına da uygulanır: işveren, izlemenin önceden bildirildiğini, meşru bir amaca dayandığını ve amaçla orantılı olduğunu ortaya koymalı; mahkeme de işçinin hukuka aykırı delil itirazını gerekçeli biçimde karşılamalıdır.

İşveren ve işçi için kontrol listesi

• Kamera kurulmadan önce aydınlatma metni hazırlanmalı, kameralı alanlar levhayla gösterilmeli ve kayıtların saklama süresi belirlenmelidir.
• Fesihe dayanak olacak görüntü, olayın öncesini ve sonrasını kapsayacak biçimde ve orijinal dosya hâlinde yedeklenmeli; izleyen kişi ve tarih tutanağa bağlanmalıdır.
• Görüntünün fesih yetkilisi tarafından izlendiği tarih, altı iş günlük sürenin başlangıcıdır; bu tarih yazılı olarak belgelenmelidir.
• Geçerli nedenle fesihte işçinin savunması, görüntüdeki olayın tarih ve saati belirtilerek istenmelidir.
• İşçi, kaydın silinmesi tehlikesi varsa dava öncesinde delil tespiti istemeli, KVKK m. 11 uyarınca kendisine ait görüntülere erişim talep etmelidir.
• Mahrem alanda alınmış görüntüler için ayrıca KVKK m. 13 uyarınca veri sorumlusuna başvuru, ardından Kurula şikâyet ve ceza soruşturması yolları değerlendirilmelidir.

Sıkça sorulan sorular

Değerlendirme

Kamera kaydı, işyerinde yaşanan bir olayın en güçlü delillerinden biridir; ancak bu güç, kaydın hukuka uygun elde edilmesine ve doğru fesih türünün seçilmesine bağlıdır. İşveren kamera sistemini kurarken aydınlatma yükümlülüğünü yerine getirmeli, görüntüyü öğrendiği andan itibaren altı iş günlük süreyi gözetmeli ve geçerli nedenli fesihte savunma almalıdır. İşçi ise fesih bildirimindeki sebebi, kaydın elde edilme koşullarını ve bir aylık arabuluculuk başvuru süresini dikkate alarak hareket etmelidir.

Mevzuat: 4857 sayılı İş Kanunu m.18-26; 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu m.4, 5, 10, 13; 6100 sayılı HMK m.189, 400.

Bu yazı, 13 Kasım 2026 tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan mevzuata göre hazırlanmıştır. Genel bilgilendirme amaçlıdır; somut durumlar için hukuki destek alınması önerilir.