Banka Hesabındaki Haciz (E-Haciz) Nasıl Kaldırılır? Maaş Hesabı ve Şikâyet Yolu

Banka haczi kaldırma, icra takibi nedeniyle borçlunun banka hesaplarına konulan haczin ve blokenin sona erdirilmesidir. Bankalara gönderilen haciz yazısı, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (İİK) m. 89’daki haciz ihbarnamesidir ve uygulamada UYAP üzerinden elektronik olarak gönderildiği için “e-haciz” olarak adlandırılır. Haczin kaldırılması için borcun dosyaya ödenmesi, hesaptaki paranın haczedilemeyen bir gelirden (örneğin emekli aylığı veya maaşın korunan kısmı) oluştuğunun icra mahkemesine şikâyetle ileri sürülmesi veya haczin alacağı aşan kısmının kaldırılmasının istenmesi gerekir.

Kanun metni

E-haciz nedir?

Borçlunun bankadaki mevduatı, borçlunun bankadan olan bir alacağıdır. Üçüncü kişideki alacakların haczi için İİK m. 89‘da haciz ihbarnamesi usulü öngörülmüştür. İcra dairesi bankaya, borçlunun hesaplarındaki paranın artık yalnızca icra dairesine ödenebileceğini ve borçluya yapılacak ödemenin geçersiz olacağını bildirir.

UYAP’ın bankalarla entegre hâle gelmesinden sonra bu ihbarnameler elektronik olarak, tek seferde bütün bankalara gönderilebilmektedir. Alacaklı, haciz talebinde bulunmadan da borçlunun banka kayıtlarını sorgulayabilir ve tespit edilen hesaplar için sistem üzerinden haciz isteyebilir (İİK m. 78/1). Banka, haciz yazısını aldığı anda hesaptaki tutarı bloke eder.

Takip kesinleşmeden önce bankaya haciz konulabilmesinin yolu ihtiyati hacizdir. Bu durumda haczin kaldırılması için ihtiyati haciz kararına itiraz yoluna gidilir. Konu İhtiyati Haciz: Şartları, Teminat, Süreler ve İhtiyati Hacze İtiraz yazımızda anlatılmıştır.

Bankanın yükümlülükleri

Banka, borçlu adına hesap bulunmadığı, hesabın boş olduğu veya hesaptaki paranın başka bir hacizle bloke edildiği gibi bir iddiada bulunacaksa, bunu ihbarnamenin tebliğinden itibaren yedi gün içinde icra dairesine bildirmek zorundadır (İİK m. 89/2). Süresinde itiraz etmeyen bankaya ikinci ve üçüncü ihbarnameler gönderilir; borcun bankanın zimmetinde sayılması ve bankanın ödemeye zorlanması gibi sonuçlar doğar.

Uygulamada bankalar, hesaplardaki tutarı bloke eder ve cevap yazısında hesap türlerini, bakiyeleri ve hesap üzerindeki diğer hacizleri bildirir. Alacaklının talebiyle bloke edilen tutar icra dosyasına aktarılır.

Hesap üzerinde birden fazla haciz varsa, para haciz sırasına göre dağıtılır. Önce gelen haczin alacaklısı alacağını tamamen almadan sonraki hacze para geçmez.

Haczi kaldırmanın yolları

1. Borcun ödenmesi

Haczi kaldırmanın en kısa yolu, icra dosyasındaki toplam borcun ödenmesidir. Toplam borç; asıl alacak, faiz, takip masrafları, icra vekâlet ücreti ve tahsil harcından oluşur. Ödeme icra dairesinin banka hesabına yapılır. Borcun kapanmasından sonra icra dairesi bütün bankalara haczin kaldırılması (fek) yazısını elektronik olarak gönderir.

Bankada bloke edilen para dosya borcunu karşılıyorsa, borçlu bu paranın dosyaya aktarılmasını ve kalan haczin kaldırılmasını isteyebilir. Böylece ayrıca ödeme yapmadan borç kapanır.

2. Maaş hesabındaki paraya konulan haciz

Maaşlar ve ücretler, borçlu ve ailesinin geçimi için gerekli miktar ayrıldıktan sonra haczedilebilir; haczedilecek miktar dörtte birden az olamaz (İİK m. 83). Uygulamada işverene gönderilen maaş haczi yazısıyla maaşın dörtte biri kesilir.

Maaşın bankaya yatırılmasıyla bu koruma ortadan kalkmaz. Maaş hesabına konulan e-haciz nedeniyle maaşın tamamına bloke konulmuşsa, borçlu bunun İİK m. 83’e aykırı olduğunu ileri sürerek icra mahkemesine şikâyette bulunabilir. Şikâyette hesaba yatan paranın maaş olduğu, işveren yazısı ve hesap dökümüyle belgelenmelidir. Maaş haczinin ayrıntıları Maaş Haczi: Maaşın Ne Kadarı Kesilir? Nafaka, Sıra ve Emekli Maaşı yazımızda anlatılmıştır.

3. Emekli aylığına konulan haciz

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu m. 93’e göre bu Kanun kapsamında bağlanan gelir ve aylıklar, nafaka borçları ve Sosyal Güvenlik Kurumu alacakları dışında haczedilemez. Emekli aylığının yattığı hesaba kredi kartı, tüketici kredisi veya başka bir borç için haciz konulmuşsa, borçlu icra mahkemesine şikâyet yoluyla haczin kaldırılmasını isteyebilir.

Bu korumanın yalnızca SGK’dan bağlanan aylık için geçerli olduğu unutulmamalıdır. Aynı hesapta başka kaynaklardan gelen paralar, örneğin kira gelirleri veya mevduat birikimleri varsa, bunlar haczedilebilir. Bu nedenle emekli aylığının ayrı bir hesapta tutulması, şikâyette ispatı kolaylaştırır.

4. Diğer haczedilemeyen paralar

İİK m. 82’ye göre bazı paralar da haczedilemez. Banka hesaplarında en çok karşılaşılanlar şunlardır:

• Öğrenci bursları (m. 82/1-13),
• Vücut veya sağlık üzerine verilen zararlar için tazminat olarak ödenen paralar (m. 82/1-11),
• Askerî ve emniyet hizmetinde malul olanlara bağlanan aylıklar ve şehit ailelerine bağlanan aylıklar (m. 82/1-9),
• Bir yardım sandığı veya derneğin hastalık, zaruret ve ölüm hâllerinde bağladığı aylıklar (m. 82/1-10).

Örneğin trafik kazası nedeniyle sigortadan ödenen bedensel zarar tazminatı veya üniversite öğrencisinin burs hesabı haczedilmişse, şikâyet yoluyla haczin kaldırılması istenebilir. Önceden yapılan ve bu malların haczedilebileceğini kabul eden anlaşmalar geçersizdir (İİK m. 83/a).

5. Fazla haciz

Haciz, alacaklının asıl alacak, faiz ve masraflar dahil bütün alacağına yetecek miktarla sınırlıdır (İİK m. 85/1). Uygulamada e-haciz bütün bankalara aynı anda gönderildiği için, toplam bloke tutarı borcu aşabilir. Bu durumda borçlu, icra dairesinden fazla blokenin kaldırılmasını ister. Talep reddedilirse icra mahkemesine şikâyet edilir.

6. Takibin kesinleşmeden haciz konulması

İlamsız takipte itiraz süresi dolmadan veya itiraz edilmiş takipte itiraz kaldırılmadan konulan haciz, ihtiyati haciz kararı yoksa kanuna aykırıdır. Borçlu bu durumda icra mahkemesine şikâyet ederek haczin kaldırılmasını isteyebilir.

Şikâyet nasıl yapılır?

Haczedilmezlik şikâyeti, takibin yapıldığı yer icra mahkemesine dilekçeyle yapılır. Dilekçede icra dosyası, haciz konulan banka ve hesap, hesaba yatan paranın niteliği ve haczin neden kaldırılması gerektiği açıklanır. Hesap dökümü, maaş bordrosu, SGK aylık belgesi veya burs yazısı gibi belgeler eklenir.

Şikâyet, haciz işleminin öğrenilmesinden itibaren yedi gün içinde yapılmalıdır. Hesabın bloke edildiği, borçlunun bankaya gittiğinde veya mobil uygulamada blokeyi gördüğünde öğrenildiği kabul edilebilir; bu nedenle beklemeden başvurmak gerekir. Şikâyet usulü İcra Mahkemesine Şikâyet: 7 Günlük Süre, Süresiz Şikâyet ve Usulsüz Tebligat yazımızda anlatılmıştır.

İcra mahkemesi şikâyeti kabul ederse haczin kaldırılmasına karar verir. Karar icra dairesine bildirilir, icra dairesi de bankaya kaldırma yazısı gönderir. Para dosyaya aktarılmışsa borçluya iadesi istenir.

Banka itiraz etmezse ne olur?

Haciz ihbarnamesine yedi gün içinde itiraz etmeyen bankanın durumu, borçlunun hesabında para bulunsun veya bulunmasın, alacaklı açısından önemlidir. Süresinde itiraz edilmezse, borç bankanın zimmetinde sayılır ve bu durum bankaya ikinci bir ihbarnameyle bildirilir. İkinci ihbarnameye de yedi gün içinde itiraz etmeyen ve parayı ödemeyen bankaya, on beş gün içinde parayı icra dairesine ödemesi veya menfi tespit davası açması, aksi hâlde ödemeye zorlanacağı bildirilir (İİK m. 89/3).

Bu davayı açan üçüncü kişi, takip borçlusuna borçlu olmadığını ispat etmek zorundadır. Davayı kaybederse dava konusu şeyin yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere tazminata mahkûm edilir (İİK m. 89/3). Uygulamada bankalar e-haciz ihbarnamelerine elektronik ortamda hızla cevap verdiğinden bu yola nadiren başvurulur. Yine de cevap vermeyen bir banka varsa alacaklının ikinci ihbarnameyi istemesi gerekir.

Haczin kaldırılması için şikâyet dilekçesi örneği

Güncel Yargıtay kararları

Bankanın kendi alacağı için emekli maaşına bloke koyması

Uzun süre Yargıtay daireleri arasında tartışmalı olan bir soru 2025 yılında içtihadı birleştirme kararıyla çözüldü: Tüketici kredisi veren banka, kredi sözleşmesinde borçlunun verdiği hapis, takas, mahsup ve benzeri talimatlara dayanarak emekli maaşına doğrudan bloke koyabilir. Daha önce Yargıtay 11. Hukuk Dairesi bu talimatları İİK m. 83/a uyarınca geçersiz sayarken, 3. Hukuk Dairesi ve kapatılan 13. ve 19. Hukuk Daireleri sözleşme serbestisi ve ahde vefa ilkesine dayanarak geçerli kabul ediyordu. Büyük Genel Kurul, oy çokluğuyla ikinci görüşü benimsedi.

Bu karar, icra dairesinin koyduğu haciz bakımından değil, bankanın kendi kredi alacağı için sözleşmeye dayanarak yaptığı kesinti bakımından önem taşır. Başka bir alacaklının icra takibi nedeniyle emekli maaşının yattığı hesaba konulan e-haciz için 5510 sayılı Kanun m. 93’teki yasak aynen geçerlidir ve şikâyet yolu açıktır.

Hacze muvafakatin zamanı

5510 sayılı Kanun m. 93/1, haczi yasaklanan aylıkların haczine ilişkin taleplerin borçlunun muvafakati yoksa icra müdürünce reddedileceğini düzenler. Yargıtay bu hükmü İİK m. 83/a’ya göre özel hüküm sayar. Buna göre takip kesinleştikten sonra, haciz sırasında veya hacizden sonra verilen muvafakat geçerlidir; takipten önce, örneğin kredi sözleşmesi imzalanırken icra haczine önceden rıza gösterilmesi ise İİK m. 83/a uyarınca sonuç doğurmaz.

Uygulamada ödeme emri tebliğ edilir edilmez, itiraz süresi dolmadan icra dairesine verilen muvafakat dilekçeleri sık görülür. Takip henüz kesinleşmemişken verilen bu tür muvafakatlerin geçerliliği tartışmalıdır ve borçlu açısından şikâyet konusu yapılabilir.

Maaş hesabındaki maaş dışı paralar

Maaşın yattığı hesaba başka kaynaklardan da para geliyorsa, haczin hangi tutara konulduğu önem kazanır. Yargıtay’ın incelediği bir dosyada banka, borçlunun yalnızca maaşın yattığı ayrı bir hesap türü bulunmadığını, hesaptaki tutarın maaş dışı para olduğunu bildirmiş; ilk derece mahkemesi de takip dosyasına aktarılan paranın maaş dışı tutar olduğu gerekçesiyle şikâyeti reddetmiştir. Bu tür dosyalarda şikâyetin sonucunu hesap hareketlerinin dökümü belirler.

Uygulamada sık yapılan hatalar

• Bankanın blokesini icra haczi sanmak. Kredi veren bankanın sözleşmeye dayalı kesintisi ile icra dairesinin e-haczi farklı kurallara tabidir. İlkine karşı icra mahkemesine şikâyet yolu yoktur; uyuşmazlık genel mahkemede veya tüketici mahkemesinde çözülür.
• Ödeme emrini alır almaz maaşa muvafakat etmek. Kesinleşmeden verilen muvafakat ve geçimi tehlikeye atacak oranlar, borçlunun aleyhine sonuç doğurur. Muvafakat verilecekse oranı açıkça belirtilmelidir.
• Maaş ve diğer paraları aynı hesapta tutmak. Haczedilemeyen gelir ile kira, havale gibi paraların karışması ispatı zorlaştırır; maaş ve emekli aylığı ayrı hesapta tutulmalıdır.
• Şikâyeti geciktirmek. Haczedilmezlik şikâyeti, haczin öğrenilmesinden itibaren yedi gün içinde yapılmalıdır. Blokenin görüldüğü tarih öğrenme tarihi sayılabileceğinden beklemek risklidir.
• Bloke tutarı borcu aştığında sessiz kalmak. Bütün bankalara aynı anda gönderilen e-haciz nedeniyle toplam bloke borcu aşıyorsa, icra dairesinden fazla blokenin kaldırılması istenmelidir.
• Ödemeden sonra bankaları kontrol etmemek. Borç kapatıldıktan sonra fek yazısının her bankaya ulaştığı ve blokelerin kalktığı ayrıca doğrulanmalıdır.

Örnek olay

ZZ, emekli aylığını aldığı bankadaki hesabına bir kredi kartı borcu nedeniyle haciz konulduğunu, aylığın tamamının bloke edildiğini fark eder. Aynı hesaba ayrıca kızının her ay gönderdiği 3.000 TL de yatmaktadır.

ZZ, blokeyi öğrendiği gün SGK’dan aylık bilgi belgesi ve hesap dökümü alır, ertesi gün icra mahkemesine şikâyette bulunur. Mahkeme, emekli aylığının 5510 sayılı Kanun m. 93 uyarınca haczedilemeyeceğini kabul ederek aylık üzerindeki haczin kaldırılmasına karar verir. Kızının gönderdiği tutar ise SGK aylığı niteliği taşımadığından bu korumadan yararlanmaz.

Sıkça sorulan sorular

Ne yapmalı?

Hesabına bloke konulan borçlu, önce hangi icra dosyasından haciz konulduğunu ve hesaba yatan paranın niteliğini tespit etmelidir. Borç kabul ediliyorsa dosyaya ödeme yapılarak haciz kaldırılır. Hesaptaki para emekli aylığı, burs, bedensel zarar tazminatı veya maaşın korunan kısmıysa, haczi öğrendikten sonra yedi gün içinde belgeleriyle birlikte icra mahkemesine şikâyette bulunulmalıdır.

Bu konuyla bağlantılı yazı: Borçlu Olmayan Kişinin Banka Hesabına Haciz: Hangi Durumlarda Olur, Nasıl Kaldırılır?.

Mevzuat: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m. 78, 82, 83, 83/a, 85, 89; 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu m. 93..

Bu yazı, 13 Kasım 2026 tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan mevzuata göre hazırlanmıştır. Genel bilgilendirme amaçlıdır; somut durum için hukuki destek alınmalıdır.