5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (CMK) 11. maddesi, mahkemenin baktığı davaları, aralarındaki bağlantı 8. maddede sayılan türden olmasa da birleştirebilmesini düzenler. Bu sayfada CMK 11. madde metni, açıklaması, kanun gerekçesi ve maddeyle ilgili Yargıtay kararlarından alıntılar yer alıyor.
1. Kanun Metni
Geniş bağlantı sebebiyle birleştirme
Madde 11 – (1) Mahkeme, bakmakta olduğu birden çok dava arasında bağlantı görürse, bu bağlantı 8 inci maddede gösterilen türden olmasa bile, birlikte bakmak ve hükme bağlamak üzere bu davaların birleştirilmesine karar verebilir.
CMK m. 11 (mevzuat.gov.tr, son kontrol: 7 Ekim 2026)
2. CMK 11. Madde Açıklaması
CMK’nın 8. maddesi bağlantıyı iki durumla tanımlar: bir kişinin birden fazla suçtan sanık olması ya da bir suçta birden fazla sanık bulunması. Suçluyu kayırma ile suç delillerini yok etme, gizleme veya değiştirme fiilleri de asıl suçla bağlantılı sayılır. Bu tanıma uyan bağlantıya dar bağlantı denir. 11. madde, bu tanıma uymayan bağlantılarda da birleştirmeye izin verir; buna geniş bağlantı denir.
Kanun geniş bağlantıyı tanımlamaz. İki dava arasında bağ bulunup bulunmadığını mahkeme değerlendirir. Örneğin aynı kavgadan iki ayrı dava doğmuştur: birinde A, B’yi yaralamaktan; diğerinde B, A’ya hakaretten yargılanır. Her davada tek sanık ve tek suç bulunduğu için 8. maddedeki tanım karşılanmaz. İki dava aynı olaya ve aynı tanıklara dayandığından mahkeme bunları 11. maddeye göre birleştirebilir.
Madde yalnızca mahkemenin kendi baktığı davalar için uygulanır; hüküm “bakmakta olduğu birden çok dava”dan söz eder. Farklı mahkemelerde görülen davaların birleştirilmesi CMK’nın 10. ve 16. maddelerine tabidir.
Birleştirme zorunlu değildir; hüküm “karar verebilir” der. Mahkeme, davaların birlikte görülmesinde yarar olup olmadığına bakar.
Kanun, birleştirme kararına karşı itiraz yolu göstermemiştir. CMK’nın 267. maddesine göre mahkeme kararlarına ancak kanunun gösterdiği hâllerde itiraz edilebilir. Birleştirme kararı, hükümle birlikte istinaf incelemesine götürülebilir (CMK m. 272/2).
Geniş bağlantının kapsamı ve birleştirme kararı verilebilmesinin koşulları konusundaki Yargıtay kararlarından alıntılar aşağıdadır.
Tasarı ile kanun arasındaki fark: Bu hüküm Hükümet Tasarısı’nda 12. maddeydi; kanunda 11. madde olarak yer aldı.
3. Kanun Gerekçesi
Kanunun 11. maddesi Hükümet Tasarısı’nın 12. maddesine karşılık gelir.
Madde, 8 inci maddenin ikinci fıkrasında yer alan hâlleri de kapsamak üzere, bağlantı kavramını genişletmiştir.
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu Tasarısı, madde 12 gerekçesi
4. Emsal Kararlar
Aşağıdaki alıntılar kararların metninden aynen aktarılmıştır; kararın tamamı için künyesiyle karararama.yargitay.gov.tr adresinden arama yapılabilir.
Yargıtay 8. Ceza Dairesi, E. 2022/6368, K. 2024/5877, T. 04.07.2024
Anılan düzenlemeler uyarınca, yapılan yargılamada mahkemece bakılmakta olan birden fazla dava arasında bağlantının saptanması halinde, bu bağlantı 5271 sayılı Kanun’un 8 inci maddesinde gösterilen türden olmasa dahi, yargılamanın birlikte yapılarak hükme bağlanması için davaların birleştirilmesine karar verilebilecekir. Maddede, ne tür bağlantıların bu kapsamda değerlendirileceği yönünde bir sınırlandırmaya yer verilmemiş, yalnızca mahkemenin bakmakta olduğu birden çok davada bağlantı görmesi yeterli kabul edilmiştir. Bu hükmün amacı, görülmekte olan uyuşmazlıkların birlikte yargılanmasında ve karara bağlanmasında yarar bulunmasıdır.
(…) Bağlantılı davalar ayrı ayrı görülebileceği gibi, birleştirilerek de görülebilecek olup, istisnai hallerden biri olan yargılamaların birleştirilmesi kararı verilebilmesi için; davalar arasında bağlantı olmalı, davaların birleştirilmesinde yarar görülmeli, birleştirme yasağı söz konusu olmamalıdır.
Yargıtay Ceza Daireleri Başkanlar Kurulu, E. 2022/44, K. 2022/173, T. 30.11.2022
Ceza yargılamasında genel kaide, açılan her dava üzerine ayrı bir yargılama yapılması olup uyuşmazlıklar arasında bağlantı olduğunda, bağlantının mahiyeti icabı, istisnai hükümler doğrultusunda ana kuraldan ayrılarak farklı hareket edilebildiği, 5271 sayılı CMK’nın 8 ve 11. maddeleri birlikte değerlendirildiğinde, bağlantılı davalar ayrı ayrı görülebileceği gibi istisnai durumlardan biri olan davaların birleştirilmesine karar verebilmek için; davalar arasında bağlantı olması, davaların birleştirilmesinde yarar görülmesi, birleştirmenin gerekli olması, birleştirmeye olanak bulunması ve birleştirme yasağının mevzu bahis olmaması gerektiği, kural olarak birleştirmede yarar bulunup bulunmadığının her olayda tetkik ve takdir edilmesinin de o yargılamayı yürüten hâkime ait olduğu,
İlgili yazılar: Görülmekte Olan Davaların Birleştirilmesi ve Ayrılması (CMK m.10), Yetkili Mahkeme (CMK m.12). Kanunun güncel metni: 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu (mevzuat.gov.tr).
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; somut bir dosya için hukuki görüş yerine geçmez. Kanun metninin güncel ve resmî hâli için mevzuat.gov.tr esas alınmalıdır.